KİK Kararı 2026/UH.II-2428

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/036 Gündem No: 50 Karar Tarihi: 16.09.2026 Karar No: 2026/UH.II-2428 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Buğra Org. Oto. Yem. Tem. Bil. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İHALEYİ YAPAN İDARE: Denizli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1227500 İhale Kayıt Numaralı “ Araç Kiralanması Hizmeti Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Denizli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 10.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç Kiralanması Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Buğra Org. Oto. Yem. Tem. Bil. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.08.2026 tarih ve 222888 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2055 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname’nin 5.5’inci maddesinde “ Yüklenici ilgili mevzuata uygun olarak araçta/araçlarda bulundurulması zorunlu veya takibi gereken ruhsat, pul, zorunlu trafik sigortası, tam kasko poliçesi, koltuk sigortası, d2 yetki belgesi, turizm belgesi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın karayolu mevzuatları ve belediye il sınırı içerisinde zorunlu alınması gereken tüm belgeler ve yapılması gereken tüm işlemlerin ve dokümantasyon sürecinin temin ve takibinden sorumludur.” düzenlemesinin bulunduğu, ihale konusu işin belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere hizmet aracı kiralanması işi olmasına rağmen turizm sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin yasal olarak hizmet verebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen ve işletmenin belirli standartlara uygun olarak faaliyet gösterdiğini belgelendiren konaklama, yeme-içme ve eğlence tesisleri gibi işletmeler için gerekli olan turizm belgesinin istenilmesine ilişkin söz konusu düzenlemenin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu, 2) Teknik Şartname’nin 5.6’ncı maddesinde kiralanan araçların, araçtan kaynaklanan; her türlü trafik cezaları, 3’üncü şahıslara verilecek zararlar vb. durumlarda sorumluluğun tamamen yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin araçtan kaynaklı vuku bulacak kazalarda idare personelinin ve üçüncü şahısların maruz kalacakları bedeni ve maddi zararlarından sorumlu olacağı, bedeni zararlar nedeniyle yapılacak her türlü hastane, bakım, ameliyat gibi masrafları, ölüm halinde ise mevzuatın öngördüğü maddi ve manevi tazminatın tamamını ödemekle yükümlü olduğu, ödemediği takdirde idare tarafından tespit edilen miktarların yüklenicinin hak edişinden kesileceğinin düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve İşyerinin Korunması Ve Sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. 21.2. sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin bulunduğu, Söz konusu düzenlemelerde araçtan kaynaklı vuku bulacak kazalarda idare personelinin ve/veya üçüncü şahısların maruz kalacakları bedeni ve maddi zararların, bedeni zararlar nedeniyle yapılacak her türlü hastane, bakım, ameliyat gibi masrafların, ölüm halinde ise maddi ve manevi tazminatın miktarları, kapsamı ve limitlerinin belirlenerek düzenlenmediği, hak ediş ödemelerinden kesinti yapılmasına yönelik mevzuat hükümlerinde düzenleme ve hüküm bulunmadığından bahisle Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin Genel Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesi, “Mevzuata Uygunluk” başlıklı 12’nci maddesi, “Kamu Düzenine ve Mallarına Zarar Vermeme” başlıklı 15’inci maddesi, “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde düzenlenen esasların dışına çıkılmasının ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu, 3) Teknik Şartname’de “Araçların arızalanması ve kaza sonucu servise gönderilen araçların yerine, hizmetten çekildiği süre boyunca idarenin talep etmesi durumunda yüklenici binek ve kamyonet türü araçlar için en geç 2 iş günü, diğer türdeki araçlar için en geç 3 iş günü içerisinde teknik şartnameye uygun veya idarenin onay vereceği işin niteliğine göre ikame başka bir araç temin ederek görevin aksatılmamasını sağlayacaktır. İkame araç çalışması durumlarında, arızalı araç ve ikame aracın birim fiyatlarından düşük olanı üzerinden ödeme yapılacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, anılan düzenlemede birim fiyatların sabit olmasına rağmen ikame araç çalışması durumlarında, arızalı araç ve ikame aracın birim fiyatlarından düşük olanı üzerinden ödemenin yapılmasına yönelik düzenlemenin uygulama aşamasında sorunlara ve belirsizliğe neden olacağı, 4) Teknik Şartname’nin 5.18’inci maddesinde “Yüklenici, mevzuatın, aklın, ilmin, fennin, bilimin, tekniğin mümkün ve gerekli kıldığı her türlü tedbirini almak zorundadır. İhale konusu iş/hizmet kapsamında çalıştırılan araçların yüklenici kaynaklı herhangi bir kaza nedeniyle ortaya çıkacak maddi-manevi zarardan kusurlu ve/veya kusursuz sorumluluk yükleniciye ait olup yüklenici bu zararları ivedilikle gidermekle yükümlüdür.” düzenlemesinin bulunduğu, anılan düzenlemede ihale konusu iş/hizmet kapsamında çalıştırılan araçların yüklenici kaynaklı herhangi bir kaza nedeniyle ortaya çıkacak maddi-manevi zarardan kusursuz sorumluluğun ve zararların yükleniciye ait olacağına yönelik mevzuat hükümlerinde düzenleme ve hüküm bulunmadığından bahisle Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin Genel Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesi, “Mevzuata Uygunluk” başlıklı 12’nci maddesi, “Kamu Düzenine ve Mallarına Zarar Vermeme” başlıklı 15’inci maddesi, “İş ve İşyerlerinin Korunması ve Sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde düzenlenen esasların dışına çıkılmasının ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu, 5) Teknik Şartname’nin “Araç Teknik Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “…7) Kamyonet (Kombivan); dizel, klimalı, motor gücü en az 70 kw, araç en az 1590 (cm3) silindir hacimli, azami yüklü ağırlığı en az 2900 kg ve abs (kilitlenmeyi önleyici fren sistemi), sürücü hava yastığı araçta olacaktır. Eelektrikli ön camlar, yol bilgisayarı, geri görüş kameralı ve yolcu kapasitesi şoför dahil en az 5 kişi olacaktır. Bagaj yükleme hacmi en az 3 m3 olacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, anılan düzenlemede istenilen kamyonet (kombivan) aracın teknik özelliklerini karşılayan ve ruhsatında kombivan sınıfında Ford markası ile sınırlı olduğu, diğer markalarda istenilen aracın teknik özelliklerini karşılayan ancak ruhsatında Camlıvan sınıfında olması nedeniyle diğer markalarda aracın sunulması imkânının bulunmadığı, kombivan sınıfında sadece tek bir marka “Ford Markası” aracın sunulmasına ilişkin dar çerçeveli şekilde düzenlediği, 6) Teknik Şartname’nin “Araç Teknik Özellikleri” başlıklı 4.29’uncu maddesinde bitüm tankerinin ihale süresi boyunca İzmir Aliağadaki bitüm dolum noktasına 750 defa gideceği ve otopark ücreti ve gidiş dönüş için otoyol ücretlerinin yüklenici tarafından karşılanacağına ilişkin düzenleme bulunmasına rağmen birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satırın açılmadığı, İdari Şartname’de teklif fiyata dâhil olan diğer giderler içerisinde otopark ücreti ve gidiş dönüş için otoyol ücretlerine ilişkin düzenleme bulunmamasının belirsizliğe neden olduğu, 7) Teknik Şartname’nin “Araç Teknik Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “…8) Kamyonet (Panelvan); Yakıt Tipi Dizel, Motor Gücü En Az 100 Kw, Silindir Hacmi En Az 1990 (Cm3), Panelvan Tipinde Olacak, Bagaj Hacmi En Az 11 M3, Geri Görüş Kameralı Ve Yolcu Kapasitesi Şoför Dahil 3 Kişi Olacaktır … 10) Kamyonet (Çift Kabinli Uzun Kasalı); Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 100 Kw, Araç En Az 1990 (Cm3) Silindir Hacimli, İstiap Haddi En Az 1000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), Sürücü Hava Yastığı Araçta Bulunacak Ve Araç Çift Kabinli Olacaktır. Yolcu Kapasitesi Şoför Dahil En Az 6 Kişi Olacaktır. Araçların Dingil Mesafesi En Az 3,9 M Ve Azami Yüklü Ağırlığı 3500 Kg Olacaktır. … 15) Frigorifik Panelvan (Tip-1); Yakıt Tipi Dizel, Motor Gücü En Az 120 Kw, Silindir Hacmi En Az 1990 (Cm3), Panelvan Tipinde Olacak, Bagaj Hacmi En Az 11 M3, Geri Görüş Kameralı Ve Yolcu Kapasitesi Şoför Dahil 3 Kişi Olacaktır. Araçlar Frigolu Olacak Olup Panel Kısmını 0°C İla +5°C Sıcaklığa Kadar Soğutabilecek Kapasitede Tavan Üstü Klimalı Olacaktır. … 19) Otobüs (50 Kişilik); Dizel Ve Klimalı (35 Kw Soğutma) Olup, Araçların Motor Hacmi En Az 10.600 Cm3, Motor Gücü En Az 257 Kw, Taşıma Kapasitesi En Az 50 Kişi Olacaktır. Araçlarda Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), Şanzımana Entegre Retarder, Buzdolaplı Ve Su Isıtıcılı Mutfak Ünitesi, Sesli Geri Vites İkazı Olacaktır. Azami Yüklü Ağırlığı En Az 17800 Kg. Olacaktır. … 21) Damperli Kamyon Tek Kabin 18 Ton; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 200 Kw, Silindir Hacmi En Az 6370 (Cm3) Ve 6 Silindirli, Yüklü Ağırlığı En Az 18000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) Olacaktır. Yan Kapağı Açılabilen (Pimli), Arka Kapağı Mekanik Açılan, Hidrolik Damperli Olacaktır. 22) Damperli Kamyon Çift Kabin 18 Ton; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 200 Kw, Silindir Hacmi En Az 6370 (Cm3) Ve 6 Silindirli, Yüklü Ağırlığı En Az 18000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) Olacaktır. Araçlar Çift Kabin Olacaktır. 23) Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (Tip-1); Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 8500 (Cm3) Ve 6 Silindirli, Yüklü Ağırlığı En Az 26000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) Olacaktır. 6x4 Çift Dingilli Olacaktır. 24) Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (Tip-2); 6x6 Ve Tüm Tekerleri Tahrik Sistemli, Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 12000 (Cm3) Ve Yüklü Ağırlığı En Az 26000 Kg Olacaktır. 25) Damperli Kamyon Çift Kabin 26 Ton; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 8500 (Cm3) Ve 6 Silindirli, Yüklü Ağırlığı En Az 26000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) Olacaktır. (En Az 6x4 Çift Dingil) Araçlar Çift Kabin Olacaktır. 26) Damperli Kamyon Tek Kabin 32 Ton; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 10000 (Cm3) Ve 6 Silindirli, Yüklü Ağırlığı En Az 32000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) Olacaktır. 29) Bitüm Tankeri; Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 295 Kw, Silindir Hacmi En Az 9000 Cm3, 4x2 Çekiş Özelliği Olacaktır. Araçlarda Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), Retarder Veya İntander Ve Motor Freni Bulunacaktır. Azami Yüklü Ağırlığı En Az 18000 Kg, Katar Ağırlığı Da En Az 40000 Kg Olacaktır. Araçlar Adr’li Olacaktır. 44) Vidanjör; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 12000 (Cm3), Koltuk Sayısı 2 Adet, 6x4 Çift Dingilli Olacaktır. … 45) Kayar Kasa Kamyon; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 8000 (Cm3), En Az 6x4 Çift Dingilli, Çift Kabin Koltuk Sayısı 6 Adet Olacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, söz konusu düzenlemede ihale konusu hizmet alımı işi kapsamında kiralanacak araçlara ilişkin teknik özelliklerinin detaylarının dar çerçeveli ve kesin değerler içerecek şekilde ve asgari/azami sınırlamalara yer verilmeyerek düzenlediği, anılan düzenlemelerin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu, 8) Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde “…8.1) Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (Tip-2), Lastik Tekerlekli Ekskavatör (Tip-2) ve Kayar Kasa Kamyon dışında kalan tüm araçlar/iş makineleri 01/10/2026 tarihinde idarenin gösterdiği birimlerde hazır bulunacaktır. İdarenin teşkil edeceği heyet tarafından yapılacak incelemede şartnameye uygun olmayan araç tespit edilmesi durumunda 3 iş günü içerisinde şartnameye uygun araçla değiştirilecektir. Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (Tip-2), Lastik Tekerlekli Ekskavatör (Tip-2) Ve Kayar Kasa Kamyonun işe sözleşmenin imzalanmasını müteakiben en geç 90 takvim günü içerisinde teslim edilecektir.” düzenlemesinin bulunduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesinde bu işte kısmi kabul yapılmayacağının belirtildiği, ihale konusu işte kısmi kabul yapılmayacağı hususunun düzenlenmesine rağmen bir kısım araç ve iş makinesinin sözleşmenin imzalanmasını müteakiben en geç 90 takvim günü içerisinde teslim edilmesinin kısmi kabulün yapılacağı anlamına geldiği ve mevcut düzenlenmelerin birbiriyle çeliştiği, ayrıca uygulama aşamasında aksaklıklara ve belirsizliğe neden olacağı, 9) Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde “Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar. 33.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin bulunduğu, ihale konusu hizmet alımı işi kapsamında kiralanacak araçlara ilişkin montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine yönelik düzenlemelere yer verilmeyerek maddenin boş bırakılmasının uygulanması aşamasında aksaklıklara ve belirsizliğe neden olacağı, 10) Sözleşme Tasarısı’nın 10’uncu maddesinde “işin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi. 10.1. işin yapılacağı yer/yerler: kurumun belirleyeceği yerler. 10.2. işyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: işyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, söz konusu düzenlemede işin yapılacağı yer/yerlere ilişkin kurumun belirleyeceği yerlerin kesin ve net bir şekilde belirlenmemesinin uygulama aşamasında aksaklıklara ve belirsizliğe neden olacağı, 11) İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde yükleniciden istenecek kesin teminatın süresinin, 31/12/2029 tarihinden az olmayacağının düzenlendiği, ihale konusu hizmet alımı sözleşmesinin 30.09.2029 tarihinde sona ermesine rağmen 31.12.2029 tarihinden az olmayacak şekilde kesin teminat mektubu geçerlilik süresinin 3 ay daha fazla süreli istenilmesi nedeniyle yüklenicinin banka nezdinde teminat limitinin olumsuz yönde etkileneceği, ciddi külfet getirecek tutarda teminat komisyonu ödenmesine ve teminat limiti yetersizliği nedeniyle başka ihalelere katılım sağlanamamasına neden olacağı, anılan düzenlemenin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu, 12) Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye Aykırılık Halleri, Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde yer verilen Özel Aykırılık Halleri Tablosu Aykırılık Hali 1’de yer alan düzenlemelerde sürelerin kesin ve net bir şekilde belirlenerek yazılması yerine Teknik Şartname’ye genel bir ifadeyle atıfta bulunulmasının belirsizliğe neden olduğu, ayrıca aykırılık hali 7’de yer alan düzenlemelerde bir kısım araçlar/iş makineleri haricinde tüm araçlar/iş makinelerinin işe başlama tarihinde hazır bulundurulmaması durumu ile ilgili uygulanacak aykırılık halinin tekrar edebilecek nitelikte olmadığı, bir kısım araçlar/iş makineleri haricinde tüm araçlar/iş makinelerinin işe başlama tarihinde hazır bulundurulmaması durumunun işe başlanmaması anlamına geldiği ve birden fazla kez aykırılık halinin gerçekleşemeyeceğinden bahisle yukarıya aktarılan mevcut düzenlemelerin tip sözleşme tasarısının dip notunda yer alan açıklamalara ve mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, 13) İdari Şartname’nin “Katılım ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…Açıklama: kasko değerini gösterir ek 1 tablosunda listelenen araçlar için fiyat teklifi; taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay (2026 Temmuz ayı) itibarıyla uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır...” düzenlemesinin bulunduğu, söz konusu düzenlemede harcama talimatının verildiği ay ile ihale ilanının yayınlandığı ayın aynı olacak şekilde hatalı düzenlenmesinin belirsizliğe neden olduğundan anılan düzenlemenin İhale İlanının yayınlandığı 2026 yılı Temmuz ayından bir önceki ay olan 2026 yılı Haziran ayı itibarıyla Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmaması şeklinde düzenlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.4) İşin yürütülmesi sırasında tarihi, kültürel, sosyal vb. etkinliklere yönelik seyahatler yapılabilecektir. Bu seyahatler için yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre araçların, tüm belgelere sahip olması gerekmektedir. 5.5) Yüklenici ilgili mevzuata uygun olarak araçta/araçlarda bulundurulması zorunlu veya takibi gereken ruhsat, pul, zorunlu trafik sigortası, tam kasko poliçesi, koltuk sigortası, D2 yetki belgesi, turizm belgesi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın Karayolu mevzuatları ve Belediye il sınırı içerisinde zorunlu alınması gereken tüm belgeler ve yapılması gereken tüm işlemlerin ve dokümantasyon sürecinin temin ve takibinden sorumludur. Ruhsat, pul, zorunlu trafik sigortası, tam kasko poliçeleri araç/araçların teslimi esnasında araç/araçlarda bulunması zorunludur. Zorunlu trafik sigortası, tam kasko poliçesi ve/veya ilgili yönetmelikler, kanunlar ve iş sağlığı güvenliği konuları gibi v.b. süreçlerde evraklarının ve/veya ekipmanların eksik olduğu tespit edilirse sözleşmede belirtilen cezalar uygulanacaktır. Ayrıca, hem Tam Kasko hem de Trafik Sigorta poliçelerinin süresi sona ermeden önce düzenlenmiş yeni poliçeleri İdareye e-posta ile gönderecektir. (Trafik Sigortası ve Tam Kasko poliçeleri Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde çalışacak şekilde düzenlenecektir.)…” düzenlemesi yer almaktadır. İhale doküman düzenlemeleri incelendiğinde başvuru sahibinin iddiasına konu turizm belgesinin yeterlilik kriteri olarak belirlenmediği, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde ihale konusu iş kapsamında kiralanacak araçların, hizmetin yürütülmesi sırasında tarihi, kültürel, sosyal ve benzeri etkinliklere yönelik şehir içi veya şehirlerarası seyahatlerin gerçekleştirilmesinin de söz konusu olabileceğinin belirtildiği, bu kapsamda, Teknik Şartname'nin 5.4'üncü maddesinde, bu tür faaliyetlerin gerçekleştirilmesi hâlinde yürürlükte bulunan mevzuat uyarınca araçlarda bulunması zorunlu olan belge ve izinlerin temin edilmesi gerektiğinin düzenlendiği, Teknik Şartname’nin 5.5’inci maddesinde de “ilgili mevzuata uygun olarak” ibaresine yer verilmek suretiyle yükleniciye ihale konusu işle ilgisi olmayan bir belge temini yükümlülüğü getirilmediği, söz konusu belgelerin yalnızca ilgili mevzuatın zorunlu kılması hâlinde aranacağının açık olduğu, bu itibarla istekliler açısından teklif vermelerine engel olabilecek bir hususun bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanun’a göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu Kanun’da belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez. Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü, Aynı Kanun’un “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” hükmü, “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir. Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir. Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur. Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz. Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir. Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü, “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır. 76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır. 76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir. … 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. 76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Kiralanacak araçların tamiri, bakımı, onarımı, lastik değişimi, yedek parça temini, vize, sigorta, tam kasko, MTV vb. giderleri, araç takip sistemi ile ilgili montaj, servis, m2m hatları, aylık abonelik ücretleri vb. giderleri, teknik şartnamede yer verilen araçlara ilave monte edilecek ekipmanlara (tepe lambası, çeki demiri, elektrik tesisatı, geri görüş kamerası, anons sistemi, branda, çadır v.b.) ait giderler, araç üzerinde verilecek her türlü malzeme, avadanlık v.b. giderler ve araç giydirme, araçlara logo vb. giderler yükleniciye ait ve teklif fiyata dahildir.(İşin yürütülmesi sırasında kullanılacak olan araçların akaryakıt ve dizel egzoz sıvısı idare tarafından karşılanacaktır. Ayrıca bu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçları İdare bünyesinde bulunan personeller kullanacaktır.) Ayrıca teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen giderler yükleniciye ait ve teklif fiyata dahildir...” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. 21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Kapsamı” başlıklı 2’nci maddesinde “Akaryakıtı İdare tarafından karşılanmak üzere Yüklenici firmaya ait 495 adet hizmet aracı aylık kira bedeli ödenmesi esasına göre araç kiralanması yapılacaktır. Sürücüler "İdare” tarafından temin edilecektir. … Kiralanacak araçların tamiri, bakımı, onarımı, lastik değişimi, yedek parça temini, vize, sigorta vb. giderler yükleniciye aittir. Bu teknik şartname sözleşmenin eki olup, ihale konusu işin ne şekilde yapılacağını tarif etmektedir.” düzenlemesi, “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.3) Araçların zorunlu trafik sigortaları yüklenici tarafından yapılacaktır. Sözleşme süresince tüm araçlar için tam kasko sigortası ve minibüs ile otobüslerin zorunlu ferdi kaza koltuk sigortası yaptırılarak idareye ibraz edecektir. … 5.6) Kiralanan araçların araçtan kaynaklanan; her türlü trafik cezaları, 3. şahıslara verilecek zararlar vb. durumlarda sorumluluk tamamen yükleniciye aittir. Yüklenici araçtan kaynaklı vuku bulacak kazalarda İdare personelinin ve üçüncü şahısların maruz kalacakları bedeni ve maddi zararlarından sorumludur. Bedeni zararlar nedeniyle yapılacak her türlü hastane, bakım, ameliyat gibi masrafları, ölüm halinde ise mevzuatın öngördüğü maddi ve manevi tazminatın tamamını ödemekle yükümlüdür. Ödemediği takdirde İdare tarafından tespit edilen miktarlar Yüklenicinin hak edişinden kesilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru sahibinin iddiası kapsamında yapılan incelemede, ihale konusu işin sürücüsüz araç kiralanması işi olduğu, bir başka ifade ile ihale konusu iş kapsamında kiralanacak araçların tamamının idare personelince kullanılacağı anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanı düzenlemelerinden 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelere ait hükümlerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türleri ile teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmede veya eklerinde belirtileceği, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta kapsamı ve limitinin belirlenmediği hâllerde sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edileceği, sigorta poliçelerinde belirtilen yüklenicinin kusurlu olduğu hâllerde kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden istekte bulunamayacağı anlaşılmaktadır. İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde, sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhil edildiği, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde araçların zorunlu trafik sigortalarının yüklenici tarafından yapılacağı, sözleşme süresince tüm araçlar için tam kasko sigortası ve minibüs ile otobüslerin zorunlu ferdi kaza koltuk sigortası yaptırılarak idareye ibraz edileceği, kiralanan araçların araçtan kaynaklanan her türlü trafik cezaları, 3. şahıslara verilecek zararlar vb. durumlarda sorumluluğun tamamen yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin araçtan kaynaklı vuku bulacak kazalarda idare personelinin ve üçüncü şahısların maruz kalacakları bedeni ve maddi zararlarından sorumlu olduğu, bedeni zararlar nedeniyle yapılacak her türlü hastane, bakım, ameliyat gibi masrafları, ölüm halinde ise mevzuatın öngördüğü maddi ve manevi tazminatın tamamını ödemekle yükümlü olduğu, ödemediği takdirde idare tarafından tespit edilen miktarların yüklenicinin hakedişinden kesileceği düzenlemelerine yer verilmiştir . Sözleşme Tasarısının ilgili düzenlemesinden iş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumlulukların Genel Şartname’nin 19’uncu maddesinde düzenlenen esaslar dâhilinde yükleniciye ait olduğu, sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitlerine ilişkin 21.2.1’inci maddesinin ise boş bırakıldığı anlaşılmaktadır. Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca; hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ile teminat limitleri, günün koşullarına uygun olmak şartıyla Sözleşme Tasarısı’nın "Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri" başlıklı 21.2’nci maddesinde işin nitelik ve özelliğine göre tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirlenecek, idare tarafından 21.1’inci maddede işin ve/veya işyerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılmasına ilişkin bir düzenleme yapılmaması hâlinde ise 21.2.1’inci maddeye bu kısmın boş bırakılacağı yazılacak ve sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ile limitinin belirlenmediği hâllerde ise iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 6'ncı maddesinde, yüklenicinin işi gerekli özen ve dikkatle yürütmek, işin ifası sırasında ilgili mevzuata uygun hareket etmek ve bu yükümlülüklerini ihlal etmesi nedeniyle idareye veya üçüncü kişilere vereceği zararlardan bizzat sorumlu olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır. Aynı maddede, yüklenicinin bu yükümlülükleri ihlal etmesi hâlinde İdarenin ve üçüncü kişilerin tüm zararlarını karşılamak zorunda olduğu; Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 12'nci maddesinde, yüklenicinin işin yürütülmesi sırasında ilgili tüm mevzuata uymakla yükümlü olduğu ve bu yükümlülüğün ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek her türlü sorumluluk, ceza ve idarenin uğrayacağı zararı karşılayacağı; ayrıca, Genel Şartnamenin 19'uncu maddesi uyarınca ise işin başlangıcından kabul işlemlerinin tamamlanmasına kadar her türlü araç ve taşıtın korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, kazaların meydana gelmesini önlemek amacıyla gerekli bütün tedbirleri almak, hizmetin yürütülmesi sırasında her türlü güvenlik önlemini sağlamak ve hizmet türüne göre gerekli sigortaları yaptırmak yükümlülüklerinin yükleniciye ait olduğu görülmektedir. Başvuru sahibinin söz konusu düzenlemede tazminatın miktarları, kapsamı ve limitlerinin belirlenerek düzenlenmediği, hakediş ödemelerinden kesinti yapılmasına yönelik mevzuat hükümlerinde bir düzenlemenin bulunmadığı iddia edilmekle birlikte, anılan düzenlemenin mevzuatın öngördüğü maddi ve manevi tazminatın tamamını ödemekle yükümlü olan yüklenicinin bu ödemeyi yapmaması halinde, yargı mercileri veya yetkili idari makamlarca hukuken kesinleşen alacak miktarlarının idare tarafından tespit edilerek yüklenicinin hakedişinden kesilmesine ilişkin bir düzenleme olarak anlaşılması gerektiği, söz konusu düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkılmadığı anlaşılmış olup, yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olan yüklenicinin sorumluluğunu yerine getirmesine yönelik idarenin takip, gözetim ve denetim sorumluluğu kapsamında olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir…” hükmü, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.7) Araçların arızalanması ve kaza sonucu servise gönderilen araçların yerine, hizmetten çekildiği süre boyunca idarenin talep etmesi durumunda yüklenici binek ve kamyonet türü araçlar için en geç 2 iş günü, diğer türdeki araçlar için en geç 3 iş günü içerisinde Teknik Şartnameye uygun veya idarenin onay vereceği işin niteliğine göre ikame başka bir araç temin ederek görevin aksatılmamasını sağlayacaktır. İkame araç çalışması durumlarında, arızalı araç ve ikame aracın birim fiyatlarından düşük olanı üzerinden ödeme yapılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. 4734 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi uyarınca, teknik şartnamelerin, idarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak teknik kriterleri belirlemek amacıyla rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde belirlenmesi gerektiği, şikâyete konu Teknik Şartname maddesinde yer alan ikame araç düzenlemesinin, araçların arızalanması ve kaza sonucu servise gönderilen araçların yerine, hizmetten çekildiği süre boyunca uygulanacağı, böyle bir durumun ortaya çıkacağı anlaşıldığında bahse konu aracın sunduğu hizmeti aksatmayacak asgari niteliklere uygun bir aracın temin edilmesinin ihale konusu hizmetin aksamamasını teminen yapılan bir düzenleme olduğu, ayrıca ihale konusu işin bir sürücüsüz araç kiralama hizmeti alımı olduğu, yüklenicinin basiretli bir tacir olarak sözleşme süresince araçların bakım, onarım, operasyonel organizasyon ve hizmete hazır bulundurulmasından sorumlu olduğu, bu açıdan bahse konu doküman düzenlemesinin rekabeti, teklif hazırlanmasını veya sağlıklı teklif oluşturulmasını engelleyici nitelikte olmadığı, öte yandan ikame araç çalıştırılması halinde arızalı araç ile ikame aracın birim fiyatlarından düşük olanı üzerinden ödeme yapılacağına ilişkin düzenlemenin, yükleniciye ilave bir yaptırım uygulanması amacıyla yapılmadığı, ikame aracın da aynı şartları haiz olması durumunda herhangi bir kıyaslamaya gidilemeyeceği, idarenin aynı hizmet için daha yüksek bir bedel ödemesinin önlenmesi ve kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasının sağlanması amacıyla getirildiği, sözleşme kapsamındaki tüm iş kalemlerine ait birim fiyatların teklif aşamasında bütün istekliler tarafından bilinen ve sabit değerler olması nedeniyle ikame araçlara ilişkin hangi bedelin esas alınacağı hususunda uygulama aşamasında herhangi bir belirsizliğe yol açılmayacağı anlaşılmış olup, bu itibarla başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.18) Yüklenici, mevzuatın, aklın, ilmin, fennin, bilimin, tekniğin mümkün ve gerekli kıldığı her türlü tedbirini almak zorundadır. İhale konusu iş/hizmet kapsamında çalıştırılan araçların yüklenici kaynaklı herhangi bir kaza nedeniyle ortaya çıkacak maddi-manevi zarardan kusurlu ve/veya kusursuz sorumluluk Yükleniciye ait olup Yüklenici bu zararları ivedilikle gidermekle yükümlüdür…” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin 5.18’inci maddesinde Yüklenicinin mevzuatın, aklın, ilmin, fennin, bilimin, tekniğin mümkün ve gerekli kıldığı her türlü tedbirini almak zorunda olduğu, ihale konusu iş/hizmet kapsamında çalıştırılan araçların yüklenici kaynaklı herhangi bir kaza nedeniyle ortaya çıkacak maddi-manevi zarardan kusurlu ve/veya kusursuz sorumluluğun yükleniciye ait olduğu ve yüklenicinin bu zararları ivedilikle gidermekle yükümlü olduğu düzenlemesine yer verildiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 12'nci maddesinde, yüklenicinin işin yürütülmesi sırasında ilgili tüm mevzuata uymakla yükümlü olduğu, bu yükümlülüğün ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek her türlü sorumluluk, ceza ve idarenin uğrayacağı zararı karşılayacağının hüküm altına alındığı, Teknik Şartname’nin 5.18’inci maddesinde yer verilen düzenlemede araçların yükleniciden kaynaklı herhangi bir kaza nedeniyle ortaya çıkacak zararlara yönelik düzenlendiği, yüklenicinin kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorunda olduğu dikkate alındığında söz konusu düzenlemenin mevzuat hükümlerine aykırı olmadığı, bu itibarla anılan düzenleme ile yükleniciye mevzuatta öngörülmeyen sınırsız veya ölçüsüz bir sorumluluk yüklenmediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” h ükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Teknik Şartname’nin “Araç Teknik Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “…7) Kamyonet (Kombivan); dizel, klimalı, motor Gücü En Az 70 Kw, araç en az 1590 (Cm3) silindir hacimli, azami yüklü ağırlığı en az 2900 kg ve ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), sürücü hava yastığı araçta olacaktır. Elektrikli Ön Camlar, yol bilgisayarı, geri görüş kameralı ve Yolcu kapasitesi şoför dahil en az 5 kişi olacaktır. Bagaj yükleme hacmi en az 3 m3 olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır. Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan 4’üncü maddesinde yer alan düzenleme incelendiğinde, ihale konusu hizmet işi kapsamında kiralanacak araçlara ilişkin teknik özelliklere yer verildiği, kamyonet (kombivan) aracına ilişkin olarak “dizel, klimalı, motor gücü en az 70 kW, araç en az 1590 (Cm3) silindir hacimli, azami yüklü ağırlığı en az 2900 Kg ve ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), sürücü hava yastığı araçta olacaktır. Elektrikli Ön Camlar, yol bilgisayarı, geri görüş kameralı ve Yolcu kapasitesi şoför dâhil en az 5 kişi olacaktır. Bagaj yükleme hacmi en az 3 m3 olacaktır.” koşulunun arandığı anlaşılmıştır. Aktarılan mevzuat çerçevesinde, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu, bu bağlamda teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin aşikâr olduğu ve idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, işin yürütülmesi sırasında kullanılacak araçların ve özelliklerinin, işin niteliği gözetilmek suretiyle belirlenmesi bakımından yetki ve sorumluluğun idarede olduğu, bu doğrultuda idarenin ihale konusu hizmet ile ilgili tecrübelerinden de faydalanarak ihale konusu hizmetin niteliğine ve ihale konusu hizmet işi kapsamında kullanılacak olan araçların özelliklerine ilişkin düzenleme yapabileceği açıktır. İhale dokümanı düzenlemeleri ile araçlar için istenilen şartların belirlenmesinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere uyulması noktasında idarenin yükümlülüklerinin bulunduğu ve ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da belli bir serbestiye sahip olduğu, ancak yapılacak düzenlemelerin ihaleye katılımı daraltmamasının esas olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, şikâyete konu ihalede araç özelliklerine ilişkin belirlemeler yapılırken net sınırlamalara yer verilmediği, en az ifadelerinin kullanıldığı, net sayısal değerler kullanılmadığı, ayrıca işin niteliği gözetilmek suretiyle araçların ve özelliklerinin belirlenmesi bakımından yetki ve sorumluluğun idarede olduğu, yapılan araştırmada kombivan özelliklerine sahip birçok araç markasının bulunduğu, anılan düzenlemenin ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Kiralanacak araçların tamiri, bakımı, onarımı, lastik değişimi, yedek parça temini, vize, sigorta, tam kasko, MTV vb. giderleri, araç takip sistemi ile ilgili montaj, servis, m2m hatları, aylık abonelik ücretleri vb. giderleri, teknik şartnamede yer verilen araçlara ilave monte edilecek ekipmanlara (tepe lambası, çeki demiri, elektrik tesisatı, geri görüş kamerası, anons sistemi, branda, çadır v.b.) ait giderler, araç üzerinde verilecek her türlü malzeme, avadanlık v.b. giderler ve araç giydirme, araçlara logo vb. giderler yükleniciye ait ve teklif fiyata dahildir.(İşin yürütülmesi sırasında kullanılacak olan araçların akaryakıt ve dizel egzoz sıvısı idare tarafından karşılanacaktır. Ayrıca bu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçları İdare bünyesinde bulunan personeller kullanacaktır.) Ayrıca teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen giderler yükleniciye ait ve teklif fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Araç Teknik Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “29) Bitüm tankeri; … Üzerindeki ekipman, tabelalar ve yangın tüpleri eksiksiz olacaktır. Araç 15 günde bir araç yıkama yaptırılacaktır. İhale süresi boyunca İzmir Aliağadaki bitüm dolum noktasına 750 defa gideceği planlanmakta olup otopark ücreti ve gidiş dönüş için otoyol ücretleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ayrıca periyodik olarak yapılması zorunlu olan araç fenni muayenesi, t9 ve tse muayeneleri ve benzerleri firma tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli [i] aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. ABSıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 Grup 1 OTOMOBİL (TİP-1) ay 2.520 2 Grup 2 OTOMOBİL (TİP-2) ay 504 3 Grup 3 ÇOK AMAÇLI (8+1) ay 72 4 Grup 4 ARAZİ BİNEK (4X4) ay 324 5 Grup 5 KAPALI KASA CAMLI KAMYONET ay 2.232 6 Grup 6 MOTOSİKLET ay 36 7 Grup 7 KAMYONET (KOMBİVAN) ay 216 8 Grup 8 KAMYONET (PANELVAN) ay 324 9 Grup 9 KAMYONET (ÇİFT KABİN KASALI) ay 2.052 10 Grup 10 KAMYONET (ÇİFT KABİN UZUN KASALI) ay 360 11 Grup 11 KAMYONET (ÇİFT KABİN DAMPERLİ KASALI) ay 576 12 Grup 12 HAYVAN TOPLAMA ARACI ay 180 13 Grup 13 PİCK-UP (ÇİFT KABİN 4X2) ay 288 14 Grup 14 PİCK-UP (ÇİFT KABİN 4X4) ay 324 15 Grup 15 FRİGORİFİK PANELVAN (TİP-1) ay 324 16 Grup 16 FRİGORİFİK PANELVAN (TİP-2) ay 36 17 Grup 17 MİNİBÜS 16+1 ay 468 18 Grup 18 OTOBÜS 29 KİŞİLİK ay 216 19 Grup 19 OTOBÜS 50 KİŞİLİK ay 288 20 Grup 20 DAMPERLİ KAMYON ÇİFT KABİN 7 TON ay 1.296 21 Grup 21 DAMPERLİ KAMYON TEK KABİN 18 TON ay 108 22 Grup 22 DAMPERLİ KAMYON ÇİFT KABİN 18 TON ay 432 23 Grup 23 DAMPERLİ KAMYON TEK KABİN 26 TON (TİP-1) ay 540 24 Grup 24 DAMPERLİ KAMYON TEK KABİN 26 TON (TİP-2) ay 612 25 Grup 25 DAMPERLİ KAMYON ÇİFT KABİN 26 TON ay 396 26 Grup 26 DAMPERLİ KAMYON TEK KABİN 32 TON ay 216 27 Grup 27 SU TANKERİ 18 TON ay 180 28 Grup 28 SU TANKERİ 32 TON ay 216 29 Grup 29 BİTÜM TANKERİ ay 36 30 Grup 30 KAZICI YÜKLEYİCİ KEPÇE (TİP-1) ay 396 31 Grup 31 KAZICI YÜKLEYİCİ KEPÇE (TİP-2) ay 828 32 Grup 32 LASTİK TEKERLEKLİ EKSKAVATÖR (TİP-1) ay 36 33 Grup 33 LASTİK TEKERLEKLİ EKSKAVATÖR (TİP-2) ay 36 34 Grup 34 MİNİ EKSKAVATÖR ay 36 35 Grup 35 MİNİ KAZICI YÜKLEYİCİ ay 36 36 Grup 36 CENAZE NAKİL ARACI ay 360 37 Grup 37 ATIK BİTKİ TOPLAMA ARACI (TİP-1) ay 36 38 Grup 38 ATIK BİTKİ TOPLAMA ARACI (TİP-2) ay 36 39 Grup 39 VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI (TİP-1) ay 252 40 Grup 40 VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI (TİP-2) ay 36 41 Grup 41 VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI (TİP-3) ay 72 42 Grup 42 VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI (TİP-4) ay 144 43 Grup 43 VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI (TİP-5) ay 36 44 Grup 44 VİDANJÖR ay 72 45 Grup 45 KAYAR KASA KAMYON ay 36 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) İhale dokümanı incelendiğinde, bitüm tankeri ile sözleşme süresi boyunca gerçekleştirilecek toplam iş miktarının 750 sefer olarak belirlendiği, Teknik Şartname’de yükleniciye ait olduğu belirtilen giderlerin yükleniciye ait ve teklif fiyata dâhil olduğunun belirtildiği, Teknik Şartname’nin “Araç Teknik Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinin 29’uncu bendinde bitüm tankerine ilişkin yapılan düzenlemede aracın ihale süresi boyunca İzmir Aliağadaki bitüm dolum noktasına 750 defa gideceğinin planlandığı, otopark ücreti ve gidiş dönüş için otoyol ücretlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği görülmüştür. Otopark ücreti ve gidiş dönüş için otoyol ücretlerinin için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılmadığı görülmekle birlikte, söz konusu giderlerin basiretli tacir isteklilerin ticari gerekleri doğrultusunda dikkate alınarak teklif fiyatına dâhil edilebileceği, dolayısıyla araç anılan gider için ayrı satır açılmamasının tekliflerin oluşturulmasına engel teşkil etmediği, buna ilişkin maliyet tutarının istekliler tarafından belirlenerek söz konusu maliyet kalemine yansıtılabileceği, ihaleye katılan isteklilerin, kendisinden beklenen amacı gerçekleştirebilecek şekilde söz konusu maliyeti belirleyerek teklifine yansıtmasının mümkün olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Araç Teknik Özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “…8) Kamyonet (Panelvan); Yakıt Tipi Dizel, Motor Gücü En Az 100 Kw, Silindir Hacmi En Az 1990 (Cm3), Panelvan Tipinde Olacak, Bagaj Hacmi En Az 11 M3, Geri Görüş Kameralı Ve Yolcu Kapasitesi Şoför Dahil 3 Kişi Olacaktır … 10) Kamyonet (Çift Kabinli Uzun Kasalı); Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 100 Kw, Araç En Az 1990 (Cm3) Silindir Hacimli, İstiap Haddi En Az 1000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), Sürücü Hava Yastığı Araçta Bulunacak Ve Araç Çift Kabinli Olacaktır. Yolcu Kapasitesi Şoför Dahil En Az 6 Kişi Olacaktır. Araçların Dingil Mesafesi En Az 3,9 M Ve Azami Yüklü Ağırlığı 3500 Kg Olacaktır. … 15) Frigorifik Panelvan (Tip-1); Yakıt Tipi Dizel, Motor Gücü En Az 120 Kw, Silindir Hacmi En Az 1990 (Cm3), Panelvan Tipinde Olacak, Bagaj Hacmi En Az 11 M3, Geri Görüş Kameralı Ve Yolcu Kapasitesi Şoför Dahil 3 Kişi Olacaktır. Araçlar Frigolu Olacak Olup Panel Kısmını 0°C İla +5°C Sıcaklığa Kadar Soğutabilecek Kapasitede Tavan Üstü Klimalı Olacaktır. … 19) Otobüs (50 Kişilik); Dizel Ve Klimalı (35 Kw Soğutma) Olup, Araçların Motor Hacmi En Az 10.600 Cm3, Motor Gücü En Az 257 Kw, Taşıma Kapasitesi En Az 50 Kişi Olacaktır. Araçlarda Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), Şanzımana Entegre Retarder, Buzdolaplı Ve Su Isıtıcılı Mutfak Ünitesi, Sesli Geri Vites İkazı Olacaktır. Azami Yüklü Ağırlığı En Az 17800 Kg. Olacaktır. … 21) Damperli Kamyon Tek Kabin 18 Ton; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 200 Kw, Silindir Hacmi En Az 6370 (Cm3) Ve 6 Silindirli, Yüklü Ağırlığı En Az 18000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) Olacaktır. Yan Kapağı Açılabilen (Pimli), Arka Kapağı Mekanik Açılan, Hidrolik Damperli Olacaktır. 22) Damperli Kamyon Çift Kabin 18 Ton; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 200 Kw, Silindir Hacmi En Az 6370 (Cm3) Ve 6 Silindirli, Yüklü Ağırlığı En Az 18000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) Olacaktır. Araçlar Çift Kabin Olacaktır. 23) Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (Tip-1); Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 8500 (Cm3) Ve 6 Silindirli, Yüklü Ağırlığı En Az 26000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) Olacaktır. 6x4 Çift Dingilli Olacaktır. 24) Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (Tip-2); 6x6 Ve Tüm Tekerleri Tahrik Sistemli, Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 12000 (Cm3) Ve Yüklü Ağırlığı En Az 26000 Kg Olacaktır. 25) Damperli Kamyon Çift Kabin 26 Ton; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 8500 (Cm3) Ve 6 Silindirli, Yüklü Ağırlığı En Az 26000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) Olacaktır. (En Az 6x4 Çift Dingil) Araçlar Çift Kabin Olacaktır. 26) Damperli Kamyon Tek Kabin 32 Ton; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 10000 (Cm3) Ve 6 Silindirli, Yüklü Ağırlığı En Az 32000 Kg Olacaktır. Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) Olacaktır. 29) Bitüm Tankeri; Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 295 Kw, Silindir Hacmi En Az 9000 Cm3, 4x2 Çekiş Özelliği Olacaktır. Araçlarda Abs (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi), Retarder Veya İntander Ve Motor Freni Bulunacaktır. Azami Yüklü Ağırlığı En Az 18000 Kg, Katar Ağırlığı Da En Az 40000 Kg Olacaktır. Araçlar Adr’li Olacaktır. 44) Vidanjör; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 12000 (Cm3), Koltuk Sayısı 2 Adet, 6x4 Çift Dingilli Olacaktır. … 45) Kayar Kasa Kamyon; Yakıt Tipi Dizel, Klimalı, Motor Gücü En Az 300 Kw, Silindir Hacmi En Az 8000 (Cm3), En Az 6x4 Çift Dingilli, Çift Kabin Koltuk Sayısı 6 Adet Olacaktır.” düzenlemesi, “Genel hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.12) Tüm araçlar en az 2020 model olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilmesi gerektiği, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak idarenin işin niteliğinin gerektirdiği hâllerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebileceği, diğer taraftan, idarelerin gereksinimlerini Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeleri doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da belli bir serbestiye sahip olduğu, ancak yeterlik değerlendirmesinde belirlenen kriterlerin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde de tespit edilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır. Teknik Şartnamede yer alan düzenlemeler incelendiğinde, ihale konusu işte çalıştırılacak araçların kendi malı olmasının istenmediği, ihale konusu işin 36 ay süreceği ve Teknik Şartnamede çalıştırılacak tüm araç/iş makinelerine ilişkin asgari 2020 model olmasının belirtildiği, km/saat sınırı getirilmediği, araçların özellikleri belirlenirken asgari değerlere yer verildiği, kesin ve dar çerçeveli özellikler belirlenmediği, bahse konu ihaleye 10 isteklinin katıldığı, anılan düzenlemelerin işin niteliği, süresi ve araçların faydalı ömrü göz önüne alınarak yapıldığının anlaşıldığı, bu belirlemenin ihale konusu hizmetin etkin, verimli ve fonksiyonel şekilde yürütülmesine yönelik düzenlemeler olduğu anlaşılmıştır. Anılan düzenlemelerde “en az” ibaresine yer verilmek suretiyle belirli bir teknik eşik ya da alt sınır öngörülerek belli bir performans seviyesinin altında kalan araçların kapsam dışında bırakıldığı; ancak bunun ötesinde belirli bir marka, model, patent, menşei veya ürünü açık bir şekilde işaret eden yahut fiilen tek bir üreticiyi açıkça belirten nitelikte bir düzenlemeye yer verilmediği; madde metninde bazı araç gruplarına ilişkin olarak yer verilen silindir sayısı ( "6 silindirli" ), dingil konfigürasyonu ( "6x4 çift dingilli", "4x2 çekiş özelliği" ), kasa/kapak mekanizması ( "yan kapağı açılabilen (pimli), arka kapağı mekanik açılan" ) gibi görece kesin nitelikteki unsurların da, ihale konusu araçların ağır hizmet ve iş makinesi niteliğinde kullanılacak olması, işin sürekliliği ve güvenliği bakımından teknik zorunluluk arz etmesi nedeniyle idarenin hizmet standardı ve organizasyon yapısı çerçevesinde ihtiyacını hangi teknik seviyedeki araçlarla karşılamayı uygun gördüğünü ortaya koyan asgari nitelikte belirlemeler olduğu, bu unsurların piyasada faaliyet gösteren birden fazla üretici tarafından karşılanabilir nitelikte olduğu; kaldı ki ihale konusu hizmet alımı kapsamındaki taşıt ve iş makinelerinin isteklilerin öz malı olmasının şart koşulmadığı, dolayısıyla üçüncü kişilerden kiralanmasının da mümkün olduğu hususları birlikte dikkate alındığında, iddia konusu düzenlemelerin idarenin ihtiyaçlarını belirleme ve bu ihtiyaçlara uygun teknik kriterleri tespit etme konusundaki takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2026; işi bitirme tarihi 30.09.2029 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır. 20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 7 (Yedi) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır." 20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 7 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Kabul Heyeti” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1) Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (TİP-2), Lastik Tekerlekli Ekskavatör (Tip-2) ve Kayar Kasa Kamyon dışında kalan tüm araçlar/iş makineleri 01/10/2026 tarihinde idarenin gösterdiği birimlerde hazır bulunacaktır. İdarenin teşkil edeceği heyet tarafından yapılacak incelemede şartnameye uygun olmayan araç tespit edilmesi durumunda 3 iş günü içerisinde şartnameye uygun araçla değiştirilecektir. Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (TİP-2), Lastik Tekerlekli Ekskavatör (Tip-2) ve Kayar Kasa Kamyonun işe sözleşmenin imzalanmasını müteakiben en geç 90 takvim günü içerisinde teslim edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. İhale doküman düzenlemeleri incelendiğinde, işe başlama tarihinin 01.10.2026 olduğu, ihale konusu işte kısmi kabul yapılmayacağının düzenlendiği, damperli kamyon tek kabin 26 ton (tip-2), lastik tekerlekli ekskavatör (tip-2) ve kayar kasa kamyon dışında kalan tüm araçlar/iş makinelerinin 01/10/2026 tarihinde, söz konusu araçların ise sözleşmenin imzalanmasını müteakiben en geç 90 takvim günü içerisinde teslim edileceğinin belirtildiği, söz konusu araçların hangi işlerde kullanılacağı veya hizmetin nasıl yürütüleceği hususunun idarenin hizmet planlaması ve organizasyonuna ilişkin idarenin takdirinde olduğu, istekliler tarafından teklif verilmesini engelleyecek ya da rekabeti daraltacak bir düzenlemenin bulunmadığı, bazı araçlar için en geç ifadesine yer verilerek ileri bir teslim imkânı öngörülmesinin kısmi kabul anlamına gelmeyeceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 33’üncü maddesinde “Yapılan işlerin her türlü sorumluluğu, kabul işlemlerinin idarece onaylanması tarihine kadar, tümüyle yükleniciye aittir. Bu nedenle yüklenici, gerek malzemenin kötülüğünden ve gerekse işlerin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır. Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on (10) gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerini bir başkasına yaptırarak bu yapılan işlerin bedeli için, yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir. Yüklenicinin yaptığı işlerde, kabul tarihine kadar geçen zaman içinde, herhangi bir aksaklık görüldüğü takdirde, bu aksaklıklar yukarıda belirtildiği şekilde düzeltilip onarılmakla birlikte idare, işin niteliğine göre, aksaklığı tespit edilen bu gibi işlerin kabul işlemlerini uygun bir tarihe erteleyebilir. Bu takdirde kabulü ertelenen kısım için, idarenin uygun göreceği bir miktarda teminat alıkonulur. Yapılan işlerde, yüklenicinin kusurundan kaynaklanan ve ivedilikle ele alınması gereken aksaklıklar meydana geldiğinde, yüklenicinin o anda işle ilgilenip konuyu ele alma imkanı yoksa bu takdirde idare, yazılı olarak haber vermek suretiyle yüklenici adına bu aksaklığı giderir. Yüklenici, taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yükleniciye ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca hakkında 4735 sayılı Kanunun 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar” başlıklı 33’üncü maddesine ilişkin 39 numaralı dipnotta “İhale konusu hizmet alımlarında, montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım -onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ihtiyaç duyulması halinde bunlara ait şartlar ayrıntılı olarak burada belirtilecektir.” açıklaması, Sözleşme Tasarısı’nın “Montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ait şartlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru sahibinin iddiasında Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinin, montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım, yedek parça gibi destek hizmetlerine yönelik gerekli düzenlemelere yer verilmeyerek boş bırakılmasının, uygulama aşamasında aksaklıklara ve belirsizliğe neden olacağı iddia edilmekte olup yapılan incelemede, Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinin boş bırakıldığı görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamaları ile doküman düzenlemelerinden, yüklenicinin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacağı, yürüteceği, tamamlayacağı ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidereceği, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testlerini yaptıracağı ve işçilik, malzeme, tesis, ekipmanı temin edeceği, garanti süresi içinde taahhüt ettiği bütün işlerin ve malzemelerin ve ilgili tesislerin bakım ve özeninden bu sürenin sonuna kadar sorumlu olacağı, ihale konusu hizmet alımlarında, montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça gibi destek hizmetlerine ihtiyaç duyulması hâlinde bunlara ait şartlara Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde ayrıntılı olarak yer verileceği anlaşılmıştır. İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmekle birlikte Teknik Şartname’de ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların bakım-onarım ve yedek parça hizmetlerine ilişkin şartlara yer verildiği görülmüştür. Yapılan incelemede, idare tarafından ihale konusu iş kapsamında ihtiyaç duyulması halinde montaj, işletmeye alma, eğitim, bakım-onarım, yedek parça hizmetlerine ilişkin ayrıntılı düzenlemelere Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde yer verileceği, ancak somut ihalede her ne kadar ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinin boş bırakıldığı görülse de idare tarafından araçların bakım-onarım ve yedek parça hizmetlerine ilişkin şartların ayrıntılı düzenlemelerine Teknik Şartname’de yer verildiği, dolayısıyla söz konusu hususlara ilişkin ayrıntılara Sözleşme Tasarısı’nın ilgili maddesinde yer verilmese de ihale dokümanının bir bütün olduğu ve bahse konu düzenlemelere Teknik Şartname’de yer verildiği görüldüğünden bu konuyla ilgili ihale dokümanında herhangi bir belirsizliğin olmadığı, söz konusu düzenlemeden basiretli tacir sıfatını haiz istekliler tarafından ihale dokümanını bir bütün olarak değerlendirmek suretiyle ihaleye teklif hazırlamaları gerektiğinin anlaşıldığı, söz konusu düzenlemenin tekliflerin hazırlanması açısından belirsizliğe mahal verecek bir durum oluşturmadığı, bu bakımdan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 10) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; … d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kurumun Belirleyeceği yerler” düzenlemesi, “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir. 12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır. 12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir. 12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir. Kurumun Belirleyeceği yerler” düzenlemesi, “İhale dokümanına ilişkin açıklama yapılması” başlıklı 13’üncü maddesinde “13.1. İstekli olabilecekler, tekliflerin hazırlanması aşamasında, ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duydukları hususlarla ilgili olarak, ihale tarihinden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir. Bu tarihten sonra yapılacak açıklama talepleri değerlendirmeye alınmayacaktır. 13.2. Talebin uygun görülmesi halinde İdarece yapılacak yazılı açıklama, ihale tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde, ihale dokümanını EKAP hesabına giriş yaparak indirmiş olanların tamamına EKAP üzerinden gönderilir. 13.3. Açıklamada, sorular ile İdarenin ayrıntılı cevabı yer alır, açıklama talebinde bulunanın kimliği belirtilmez.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Kurumun Belirleyeceği yerler 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesi, Yukarıda yer verilen İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemeleri doğrultusunda, istekliler tarafından işin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğunda olduğu, işyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye ait olduğu, ayrıca ihale konusu işin 495 adet sürücüsüz hizmet aracı kiralama işi olduğu, ihaleye teklif verecek istekliler tarafından anılan husus ile ilgili bilgilerin idareden alınabileceği, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevap yazısında araçların kullanılacağı hizmet birimleri ve görev yerlerinin idarenin hizmet ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin açıklandığı, söz konusu düzenlemenin istekliler tarafından teklif sunulmasına engel teşkil etmediği, kaldı ki ihale konusu işin sürücüsüz araç kiralama hizmeti olması ve araçların idare personelince kullanılarak idarenin çeşitli hizmet birimlerinde görevlendirilecek olması nedeniyle işin niteliği gereği tek ve sabit bir işyerinin bulunmadığı, araçların hangi hizmet biriminde veya görev yerinde kullanılacağının idarenin hizmet ihtiyaçları doğrultusunda zaman içinde değişebilecek bir husus olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 10.1’inci maddesinde belirtilen "kurumun belirleyeceği yerler" ibaresinin bu niteliğin doğal bir sonucu olduğu, ayrıca söz konusu ibarenin yüklenicinin bakım, onarım, sigorta ve muayene gibi sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerinde herhangi bir değişikliğe veya öngörülemez bir maliyete yol açmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 11) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir: a) Tedavüldeki Türk Parası. b) Teminat mektupları. c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler…” hükmü, Anılan Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “…Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir…” hükmü, Aynı Kanun’un “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır…” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların; … b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “…(6) Kesin teminat mektuplarının süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir…” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kesin teminatın ve ek kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 51’inci maddesinin birinci fıkrasında “Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “Kesin teminat” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır. Kısmi teklif verilmesine imkân tanınması halinde, tek bir sözleşmeye konu olacak kısımların herhangi birisi veya birkaçı için teklif edilen fiyatın, ilgili kısım için hesaplanan sınır değerin altında olması halinde alınacak kesin teminat tutarı, isteklinin sınır değerin altında teklif sunmuş olduğu kısma veya kısımlara ilişkin yaklaşık maliyetin % 9’u, sözleşmeye konu diğer kısma veya kısımlara ilişkin teklif fiyatının ise % 6’sı oranında hesaplanır ve bu tutarların toplamı kadar kesin teminat alınır. 37.2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ortak girişim olması halinde toplam kesin teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda kesin teminat verilmesi zorunludur. şeklinde gösterilmelidir.” düzenlemesi, “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “…Bu iş kapsamında Yükleniciden istenecek kesin teminatın süresi, 31/12/2029 tarihinden az olmayacaktır.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2026; işi bitirme tarihi 30.09.2029 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat ve doküman düzenlemelerinden, kesin teminat mektuplarının süresinin, ihale konusu işin başlangıç ve bitiş tarihi ile varsa garanti süreleri dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği, hizmet işlerinde taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiğinin anlaşılması ve yüklenicinin bu iş dolayısıyla idareye herhangi bir borcunun olmadığının tespit edilmesinden sonra Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi hâlinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı, garanti süresi öngörülmeyen hâllerde ise tamamının yükleniciye iade edileceği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer alan doküman düzenlemelerinden ihale konusu işin süresinin 36 ay olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde işe başlama tarihinin 01.10.2026; işi bitirme tarihinin 30.09.2029 olarak belirtildiği, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde ise yükleniciden istenecek kesin teminatın süresinin 31.12.2029 tarihinden az olmayacağının belirtildiği görülmüştür. Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin idareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamının yükleniciye iade edileceği anlaşılmaktadır. İdarenin şikâyete cevap yazısında da bu husus teyit edilmekle birlikte, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınacak ilişiksizlik belgesinin hangi sürede temin edilerek idareye sunulacağının, idarenin kontrolünde olmayan ve yüklenici ile ilgili kurumların işlem süreçlerine bağlı olarak değişebilen bir husus olduğu, bu nedenle, işin bitim tarihi ile kesin teminat mektubunun geçerlilik tarihi arasında öngörülen sürenin, yükleniciye ilave bir yükümlülük getirmek amacıyla değil, Kanun’da öngörülen teminat iade sürecinin güvence altına alınması amacıyla belirlendiği ifade edilmiştir. Bu çerçevede, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınacak ilişiksizlik belgesinin ne kadar sürede temin edilip idareye sunulacağının idare açısından da belirsiz olduğu dikkate alındığında, İdari Şartname’de belirlenen sürenin (31.12.2029) makul bir süre olduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki, işin tamamlanmasını müteakip yüklenicinin teminatın iadesi için Kanun’da öngörülen yükümlülükleri yerine getirmesi durumunda kesin teminat mektubunun süresi dolmadan önce teminatın iade alınmasına herhangi bir engel bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 12) Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır. İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir. ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ 16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de… 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. 16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır Aykırılık Halleri 26.4 1 2 3 …… 16.1.3.1. …………………………………….26.5 16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. 16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır... ” düzenlemesi, Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı'nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 0,2 'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 300 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Teknik Şartnamede belirtilen sürelere uyulmaması (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü için) (İşe Başlama Tarihi ile ilgili sürelerin ihlalinde 7 numaralı özel aykırılık hükmü uygulanacaktır) On Binde 0,2 100 2 İlgili mevzuata uygun olarak araçlarda bulundurulması zorunlu veya takibi gereken ruhsat, pul, zorunlu trafik sigortası, tam kasko poliçesi v.s. dokümanın temin ve takibinden sorumludur. Zorunlu trafik sigortası, tam kasko poliçesi v.b. evraklarının eksik olduğu tespit edilmesi (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü On Binde 0,2 100 3 Yapılacak olan tramer sorgulamalarında araçların zorunlu trafik ve tam kasko sigortasının olmadığının tespit edilmesi (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü için) On Binde 0,2 100 4 Lastik değişim ve/veya onarım işlemlerinde Yükleniciden kaynaklı yaşanacak ve güvenli sürüşü olumsuz etkileyebilecek durumlarda (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü için) On Binde 0,2 50 5 Yükleniciden kaynaklanan aksaklıklardan dolayı Kolluk kuvvetleri tarafından aracın herhangi bir sebepten dolayı trafikten çekilmesi aracın bağlanması gibi kurumun adını kötüleyecek her bir durum için On Binde 0,2 20 6 Yüklenici, İdarenin bakımsız, uygunsuz ve hizmetin ifası için yeterli görmediği ve zaman içerisinde görevini ifa edemeyecek duruma gelen ve/veya Kamu Hizmetlerini aksatan ve/veya araç/araçların aynı arızadan dolayı “5” defa veya ihale süresi boyunca başka sebeplerden dolayı 20 defa arızalı duruma düşmesi durumunda hizmet araç/araçları İdarenin yazılı bildirimini takip eden 5 iş günü içerisinde değiştirilmemesi (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü On Binde 0,2 50 7 Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (TİP-2), Lastik Tekerlekli Ekskavatör (Tip-2) ve Kayar Kasa Kamyon dışında kalan tüm araçlar/iş makineleri işe başlama tarihinde hazır bulundurulacaktır.Bu iş kapsamında çalıştırılacak olan Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (TİP-2), Lastik Tekerlekli Ekskavatör (Tip-2) ve Kayar Kasa Kamyon dışında kalan tüm araçlar/iş makineleri işe başlama tarihinde hazır bulundurulmadığının tespiti halinde (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü), Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (TİP-2), Lastik Tekerlekli Ekskavatör (Tip-2) ve Kayar Kasa Kamyon Sözleşmenin imzalanmasını müteakiben en geç 90 takvim günü içerisinde teslim edilerek hizmete alınması sağlanacaktır.Bu iş kapsamında çalıştırılacak olan Damperli Kamyon Tek Kabin 26 Ton (TİP-2), Lastik Tekerlekli Ekskavatör (Tip-2) ve Kayar Kasa Kamyonun sözleşmenin imzalanmasını mütekiben 90 gün içerisinde tarihinde hazır bulundurulmadığının tespiti halinde (her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü), On Binde 0,2 3 16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir...” düzenlemesi yer almaktadır. Mevzuatın yukarıda yer verilen düzenlemelerinden, idarelerin Kanun kapsamında yapacağı hizmet alımı ihalelerinde Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde gerekli düzenlemeleri ayrıntılı şekilde yapmaları gerektiği, anılan madde içerisinde özel aykırılık hâllerine, özel aykırılık hâllerinin oluşması durumunda kesilecek olan ilk sözleşme bedeli üzerinden ceza oranlarına, sözleşmenin feshedilmesini neden olacak olan her bir özel aykırılık hâlinin tekrar sayısına ve toplam özel aykırılık hâl sayısına, bir defa bile gerçekleşse dahi sözleşmenin feshine neden olabilecek olan ağır aykırılık hâllerine, ağır ve özel aykırılık hâlleri dışında kalan aykırılık hâlleri dışında kalan aykırılık durumlarına ilişkin genel ceza oranlarına yer verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin, Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.2'nci maddesinde yer verilen tablonun 1 numaralı sırasında, "Teknik Şartnamede belirtilen sürelere uyulmaması" şeklindeki genel atfın, süreler somut olarak yazılmadığı için belirsizliğe yol açtığı yönündeki iddiasına ilişkin olarak; Teknik Şartname incelendiğinde, yüklenicinin yerine getirmesi gereken yükümlülüklere ilişkin sürelerin (işe başlama tarihi, araçların teslim tarihleri, değişim süreleri gibi) Teknik Şartname'nin ilgili maddelerinde açık ve somut olarak düzenlendiği görülmüştür. Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.2'nci maddesindeki söz konusu ibare, bu şekilde somut olarak belirlenmiş sürelere yapılan bir atıf niteliğinde olup, sürenin kendisinin belirsiz bırakıldığı anlamına gelmemektedir. İsteklilerin, ihale dokümanını bir bütün olarak inceleyerek hangi sürelere tabi olduklarını ve bu sürelere uyulmaması hâlinde uygulanacak ceza oranını tespit edebilecekleri anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddia ettiği türde bir belirsizliğin bulunmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan Sözleşme Tasarısı'nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16.1.2’nci maddesinde yer verilen tablonun 7’nci sırasındaki özel aykırılık hâline ilişkin iddia yönünden yapılan incelemede ise, anılan aykırılık halinin "her bir araca uygulanmak üzere aykırılığın devam ettiği her takvim günü" esasına göre cezalandırılacağının düzenlendiği, bu düzenleme uyarınca aykırılığın hem birden fazla araç bakımından ayrı ayrı hem de her bir aracın hazır bulundurulmadığı her takvim günü için tekrar edebilir nitelikte olduğu, dolayısıyla söz konusu aykırılık hâlinin başvuru sahibinin iddia ettiği gibi yalnızca bir kez gerçekleşebilecek, tekerrürü mümkün olmayan bir ağır aykırılık hâli niteliğinde olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 13) Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale onayının alınması” başlıklı 18’inci maddesinde “(1) İhale konusu işe ilişkin yaklaşık maliyet hesap cetveli, şartnameler, sözleşme tasarısı ve diğer doküman ihale onay belgesine eklenir ve bu belge ihale yetkilisinin onayına sunulur.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usullerin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05.01.1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanunu’na tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü, Anılan Esas ve Usullerin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü, Bahse konu Esas ve Usullerin “Genel Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; a. Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır...” hükmü, İdari Şartname’nin “Katılım ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: Belge Adı Açıklama İş Ortaklıklarında KASKO DEĞERİNİ GÖSTERİR EK 1 TABLO KASKO DEĞERİNİ GÖSTERİR EK 1 Tablosunda Listelenen araçlar için fiyat teklifi; taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay (2026 Temmuz Ayı) itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır. İstekliler kasko değer listesi tablosunu eksiksiz doldurup ihaleye katılım belgesindeki ilgili satıra yükleyeceklerdir. Tek ortağın sunması yeterlidir. …” düzenlemesi yer almaktadır. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesi gereğince taşıtların hizmet alımı yöntemiyle ediniminde aylık kiralama bedeli, taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmaması gerekmektedir. İhaleye ait idare tarafından gönderilen belgeler incelendiğinde; başvuru konusu ihalenin 4734 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi uyarınca açık ihale usulü ile yapılmasına ilişkin 02.07.2026 tarihli onay alındığı görülmüştür. Taşıtların hizmet alımı yöntemiyle edinilmesine yönelik araç kiralanması ihalelerinde aylık kiralama bedelinin, harcama talimatının verildiği ay itibarıyla kasko sigortası değerinin %2’sini aşmaması gerektiği, söz konusu onay belgesinden onayın 02.07.2026 tarihli olduğu dikkate alındığında harcama talimatının 2026 yılının Temmuz ayı içerisinde verildiği anlaşılan ihalede uygulanacak kasko değer listesinin Temmuz 2026 olarak belirlenmesinin mevzuata aykırılık taşımadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.