KİK Kararı 2026/UY.I-1959

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/029 Gündem No: 58 Karar Tarihi: 22.07.2026 Karar No: 2026/UY.I-1959 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ramazan A CAR, İHALEYİ YAPAN İDARE: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/480086 İhale Kayıt Numaralı “ İnş. 47 Referanslı, Yazılım Geliştirme Merkezi ve Bağlı Toplantı Salonu Ortak Havalandırma ve Açık Ofis Montaj ve Kurulum Dâhil Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından 09.04.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İnş. 47 Referanslı, Yazılım Geliştirme Merkezi ve Bağlı Toplantı Salonu Ortak Havalandırma ve Açık Ofis Montaj ve Kurulum Dâhil Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ramazan Acar’ın 22.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.06.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.07.2026 tarih ve 219378 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1676 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1-2) İhale üzerinde bırakılan istekli Necdet Özus – Esra Sarıoğlu İş Ortaklığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli B-S Aydınlar İnş. Müh. Müş. Sağ. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.ye ait aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda belirtilen gerekçeler ile mevzuata aykırı olduğu, ayrıca anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük açıklamalarında yer alan poz içeriklerindeki miktar değişiklikleri, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanak gösterilen faturaların aynı kişilerden alınması ve kullanılacak ekonomik yapım yöntemi gibi hususlarda ortaya çıkan benzerlikler ile yapılan hatalar arasında fark bulunmaması durumları gereğince isteklilerin birlikte hareket ederek rekabet şartlarını bozduğunun anlaşıldığı ve sayılan durumlar göz ardı edilerek açıklamaların uygun bulunmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, -Açıklama istenilen ve istenilmeyecek analiz girdileri için öngörülen girdi miktarlarının ilgili poz tariflerinde yer alan miktarlarla örtüşmediği, sorgulamaya tabi iş kalemlerine ait analizlerdeki girdi miktarlarının sıralı analiz girdileri tablosuna aykırı olarak değiştirildiği ve kullanılan rayiçlerin güncel olmadığı ve hangi kamu kurumuna ait olduğunun belirtilmediği, söz konusu durumun Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.4, 45.1.8 ve 45.1.14’üncü maddelerine açıkça aykırılık teşkil ettiği, Analizler ile fiyat tekliflerinde yer alan birim fiyatların, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan birim fiyatlarla uyumlu olmadığı, Açıklamalarda yer alan açıklama istenilen iş kalemlerinin miktarlarının, projeye ve yaklaşık maliyet hesabına göre eksik yazıldığı, bu durumun isteklilerin kendi lehlerine fiyat avantajı sağlamak amacıyla gerçekleştirilmiş bir eylem olarak nitelendirilmesi gerektiği, kamu zararına yol açacak bu eksikliğin görmezden gelinerek açıklamaların uygun bulunmasının hukuka ve mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, -İlan tarihinde cari ayın birim fiyatları yayımlanmış olmasına rağmen, isteklilerin açıklamasını önceki ayların, yılların veya dönemlerin yayımlanmış birim fiyatlarını kullanarak yaptığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.5’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü, İller Bankası Genel Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Kültür Bakanlığı ve PTT Genel Müdürlüğü tarafından 2026 yılı Mart ayı için yayımlanan birim fiyatların kullanılmadığı ve güncel olmayan birim fiyatların kullanıldığı, ayrıca kamu kurumları tarafından yayımlanmış rayiçlerin kullanılmasına rağmen söz konusu rayiçlerin poz numaraları belirtilmek suretiyle liste halinde sunulmadığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.6’ncı maddesi kapsamında 45.1.13’üncü maddede belirtilen belgelerin sunulmaması anlamına geldiği, -Kamu İhale Tebliği içerisinde yer alan Ek-Y.2 örnek analiz formatında belirtildiği üzere nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar ile zamların ayrıca belirtilmediği ve firmalardan bu giderlerin malzeme fiyatına dahil edilmeden fiyat teklifi alındığı, malzeme bedelinin düşük alınarak fiyat avantajı sağlandığı, alınan fiyat teklifindeki birim fiyatın analizdeki birim fiyatın tam karşılığı olmadığı, -Açıklamalarda yapım yönteminin ekonomik olduğunu belirtilmesine rağmen, kullanacağı yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanmadığı, ekonomik yapım yönteminin detaylandırılmadığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.11’inci maddesine aykırılık oluşturduğu, seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşulları veya yapım işinin özgünlüğü hususunda açıklamada bulunulmasına rağmen, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.12’nci maddesi gereğince açıklanmadığı, - Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13’üncü maddesi kapsamında, sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, üretici fiyat tarifeleri, kamu kurumları tarafından sunulan fiyat tarifeleri, asgari fiyatlar, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, stok tespit tutanakları ve idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler gibi belgelerden kendilerine uygun olanlarını sunulmamış olduğu, - Açıklanması istenilen özel iş kalemleri için üçüncü kişilerden fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanakları veya maliyet tespit tutanaklarının sunulmadığı ya da eksik sunulduğu, maliyet tespit tutanaklarında malın birim fiyatının ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olduğu, meslek mensubu beyanının yazılmadığı, imza ve kaşe olmadığı, ilan tarihinden önceki üç ay içinde teklif konusu mal miktarının en az yirmide biri kadar alım yapılmadığı, fatura tarihlerinin tutanağa esas süreyi karşılamadığı, fatura bilgileri tablosunun hatalı olduğu, faturaların işçilik dahil olmasına rağmen tutanaklarda ayrıştırıldığı, farklı ürünlerin beyan edildiği ve düşük birim fiyatlı faturaların seçildiği, Satış tutarı tespit tutanaklarında da benzer şekilde satış miktarı yetersizliği, birim fiyatın ağırlıklı ortalama satış tutarının yüzde sekseninin altında olması, beyan ibaresi ve imza eksikliği, fatura tarihlerinin uyuşmaması, işçilik bedelinin dahil edilmemesi, imzaların taklit edilmesi, sahtecilik yapılması, imza sirküleri ve vekaletname eksikliği, faturaların sahte olması ve iptal edilmesi, faturaların muhasebe kayıtlarıyla farklılık arz etmesi, belgelerin fotokopi verilmesi, tarih ve sayıların uyumsuzluğu ile sigortalı işçi çalıştırmayan firmaların montaj fiyat teklifi vermesi gibi ciddi ihlallerin bulunduğu, Tutanaklarda yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu”ndaki bilgilerin hatalı ve dayanağı olmadığı, ilgili dönemde çok fazla fatura olmasına rağmen bir fatura düzenlendiği, oysaki fiyat teklifini veren vergi mükellefinin ilgili dönemde teklife konu malzemenin birden fazla satışının olduğu, söz konusu faturaların ilgili SMMM/YMM, ilgili vergi dairesi ya da Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan istenerek düzenlenme tarihleri kontrol edilerek, geriye dönük işlem yapılıp yapılmadığının denetlenmesi gerektiği, Söz konusu tutanaklar ve bilgi belgelerin yeminli mali müşavirler veya serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.10’uncu maddesi gereğince kaşelenip ve imzalanmadığı, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, mükellef adına tutanakları imzalayan kişinin imza beyannamesi ve temsile yetkili olduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi/Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin sunulmadığı, Düzenlenen tutanaklar, ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.11’inci maddesine uygun olarak düzenlenmediği, İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda, yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.13’üncü maddesine uygun olarak düzenlenmediği, Fiyat tekliflerinin, aşırı düşük açıklama yazısı, ihale eki proje birim fiyat poz tarifleri ve Özel Teknik Şartnamesi’nde belirtilen teknik özelliklere ve projeye uygun alınmadığı, birim fiyatlara malzeme, zayiat, montaj, işçilik, nakliye, ekipman, araç-gereç giderleri, yükleme-boşaltma ve taşıma dahil edilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği ekleri tutanakların eksik doldurulduğu ve yanıltıcı bilgi beyanında bulunulduğu, Fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmamış olduğu, belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı, teklife konu malzeme ve hizmetlerin söz konusu üç aylık dönemlerinde ticarete konu olmadığı, fiyat teklifinde firma adı, adresi, işin adı ve tutanağa esas sürenin yanlış yazıldığı, belgelerin sunuluş şekline uygun sunulmadığı, kaşeleme işleminde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 8.4'üncü maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmamış olduğu, fiyat teklifi ile tespit tutanaklarının firma yetkilileri ve meslek mensupları tarafından kaşelenip imzalanmadığı, imzaların taklit edilerek atıldığı ve sahtecilik yapıldığı, imza sirküleri gereği müşterek imza gerekirken münferit imza atıldığı, belgelerin fotokopi olarak verildiği, tarihler ve sayıların birbirleriyle uyumsuz olduğu ve tutanakların ekinde gerekli imza beyannameleri, ticaret sicil tasdiknameleri ve faaliyet belgelerinin sunulmamış veya sürelerinin geçmiş olduğu, - Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulduğu ve bu alış faturasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.9’uncu maddesi uyarınca geçerli bir açıklama olarak kabul edilmediği, - Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan birim fiyat teklif cetveli, analizler, yardımcı analizler, birim fiyat listesi, genel giderler ile ilgili evraklar ve aşırı düşük sorgulamalarının Necdet Özus – Esra Sarıoğlu İş Ortaklığı ile B-S Aydınlar İnş. Müh. Müş. Sağlık İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. yetkililerince imzalanmadığı, vekâletname ve imza beyanlarının eksik bırakıldığı, firmanın imza sirkülerinde müşterek imza atılması gerekirken münferit imza atıldığı, Yaklaşık maliyete göre %44,66 ile %40,32 oranlarında ihale tenzilatı yapan firmaların aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil ettiği, işin yapım aşamasında keşfin artmasına ve işin sözleşme bedeli dahilinde bitmemesine neden olacağı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “1) Teklifler açıldıktan sonra 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde son fiyat tekliflerinin alınması işlemi, elektronik eksiltme yapılan ihalelerde ise eksiltme işlemleri; teklifi bu aşamada değerlendirme dışı bırakılmayan istekliler davet edilerek gerçekleştirilir. (2) Birinci fıkraya göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Bu değerlendirme, idari şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Değerlendirme işlemi; aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, teklifi aşırı düşük olan isteklilerin tamamı için gerçekleştirilir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde tüm başvurular ve/veya teklifler değerlendirilir. (3) İkinci fıkraya göre yapılan değerlendirmede, ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. (4) Aşırı düşük teklif açıklamaları, ikinci fıkra kapsamında yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifi geçerli olduğu tespit edilen isteklilerden istenir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Açıklama kapsamında yüklenen belgeler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri reddedilerek geçici teminatları gelir kaydedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır. …” açıklaması, “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./24.md.; Değişik birinci cümle: 09/04/2026-33219 R.G./4.md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek) Sıra No Poz No İş kaleminin adı Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları Teklif Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş Kar ve genel gider dahil birim fiyat Kar ve genel gider hariç birim fiyat Teklif edilen kar ve genel gider Teklif edilen birim fiyat (TL) (TL) (TL) (TL) 1 16.001 150 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 97,86 97,86 2 16.002 200 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 104,00 105,00 3 16.003 250 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 110,13 88,10 15,86 103,96 … … … … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. 45.1.6. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 25.md.; Değişik madde: 09/04/2026-33219 R.G./5.md.) Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 26.md.) İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 27.md.) Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 28.md.) Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17. md.; Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29. md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 30.md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G./26. md., yürürlük: 15/06/2024) veya satış tutarı tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G./26. md., yürürlük: 15/06/2024) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G./26. md., yürürlük: 15/06/2024) fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. (Ek cümle: 30.09.2020-31260 R.G./12. md.) Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından (Değişik ibare: 18/05/2024-32550 R.G/26. md., yürürlük: 15/06/2024) ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./1. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için (Ek ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından (Değişik ibare: 18/05/2024-32550 R.G/26. md., yürürlük: 15/06/2024) ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./1. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G./26. md., yürürlük: 15/06/2024) fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Mülga ibare: 06/02/2018-30324 R.G./4. md.) … 45.1.13.9. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 33.md.) İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 34. md.) Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/26. md., yürürlük: 15/06/2024) tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 35. md.; Değişik madde: 18/05/2024-32550 R.G/26. md., yürürlük: 15/06/2024) Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.; Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./5. md.; Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G./2. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. (Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./15. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İNŞ.47 Referanslı, Yazılım Geliştirme Merkezi ve Bağlı Toplantı Salonu Ortak Havalandırma ve Açık Ofis Montaj ve Kurulum Dâhil Yapım İşi (2026D00-276143-276144) b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 1 Adet Konferans Salonu (400m2) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ankara” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi, “Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAP’ta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. 29.2. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı ve EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Yabancı isteklilerin; ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına yönelik kontrol Türkiye?deki borçları yönünden yapılır, kendi ülkelerinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol ise sözleşmenin imzalanması aşamasında gerçekleştirilir. İlgisine göre yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler, teklif fiyatları ve açılamayan teklifler ile yapılan diğer işlemlere ilişkin hususlar tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir. 29.3. Teklifler açıldıktan sonra 29.2 nci madde kapsamında uygun bulunmayan teklifler değer lendirme dışı bırakılır. 29.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 29.5. 29.3 üncü ve 29.4 üncü maddelere göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, aşırı düşük tekliflerin tamamı değerlendirilir. 29.6. Değerlendirme işlemi, bu Şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. İhaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. İhaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden belirtilen yöntemlerle teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. 29.7. İhale komisyonu Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 31 inci maddeye göre değerlendirir. 29.8. Aşırı düşük teklif açıklamaları, 29.5 inci ve 29.6 ncı maddelere göre yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifi geçerli olduğu tespit edilen isteklilerden istenir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Açıklama kapsamında yüklenen belgeler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri reddedilerek geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.9. Numune/demonstrasyon istenen ihalelerde numune/demonstrasyon değerlendirmesi ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci olması öngörülen teklifler için yapılır. Numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.10. Değerlendirme işlemlerine, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile belirlenecek ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif tespit edilinceye kadar devam edilir. 29.11. Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri tutanağa bağlanır. 29.12. 29.6 ncı madde kapsamında fiziki olarak sunulması istenen belgeleri, verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.13. 29.9 uncu madde kapsamında numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ile 29.12 nci maddede sayılan fiiller, ihale kararını etkileyecek davranış olarak kabul edilir ve bu davranışlarda bulunan istekliler hakkında Kanunun 17 nci madde hükümleri uygulanır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesine yer verilmiştir. İhale dokümanında yer verilen bilgilerden itirazen şikâyet başvurusuna konu ihalenin “ Yazılım Geliştirme Merkezi ve Bağlı Toplantı Salonu Ortak Havalandırma ve Açık Ofis Montaj ve Kurulum Dâhil Yapım İşi” olduğu; isteklilerce tekliflerin anahtar teslimi götürü bedel olarak sunulacağı; ihalenin, teklif bedeli sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek sonuçlandırılacağı anlaşılmaktadır. İhale komisyonunun 12.06.2026 onay tarihli kararında, Necdet Özus - Esra Sarıoğlu İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi; B-S Aydınlar İnş. Müh. Müş. Sağ. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği ifade edilmektedir. İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgeler ile Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) veri tabanında kayıtlı bilgiler kapsamında yapılan incelemede; idarece EKAP üzerinden gönderilen 29.04.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu tebligat ile teklif bedeli sınır değerin altında kalan 7 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının istendiği, söz konusu tebligatın ekinde, açıklanması istenen 58 adet iş kaleminin/iş grubunun listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi, açıklanması istenen iş kalemlerine ait sıralı analiz girdileri tablolarının bulunduğu görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli Necdet Özus - Esra Sarıoğlu İş Ort. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli B-S Aydınlar İnş. Müh. Müş. Sağ. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde; -Açıklamalar kapsamında, ihale dokümanında yer alan düzenlemelere ve idarece verilen analiz formatına girdi, miktar ve birimler açısından uyulduğu, sadece alış ya da satış faturası kullanılarak açıklama yapılmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, stok tespit tutanağı ve maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak açıklanan herhangi bir girdinin bulunmadığı tespit edilmiştir. -Açıklama istenilen iş kalemleri, analiz ve alt analiz girdilerinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin kullanıldığı, kullanılan rayiçlerin ihale ilan tarihi itibariyle güncel olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kamu kurumları tarafından yayımlanmış rayiçlerin kullanılmasına rağmen söz konusu rayiçlerin poz numaraları belirtilmek suretiyle liste halinde sunulmadığı iddiasına ilişkin olarak; anılan istekliler tarafından açıklamalar kapsamında idarece açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz ve alt analiz girdilerine dair kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan fiyatların liste halinde sunulmadığı görülmüş olmakla birlikte, istekliler tarafında bahse konu birim fiyat ve rayiçlerin kullanıldığının tespit edildiği, söz konusu birim fiyat ve rayiçlerin hangi kurum/kuruluşlara ait olduğunun ve parasal tutarlarının ilgili poz numaralarından veya tanımlarından tespit edilebileceği anlaşıldığından, söz konusu listenin sunulmamasının esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır. -Özel poz-04 numaralı “Yükseltilmiş döşeme yapılması (malzeme, işçilik, montaj dahil)” iş kalemi, özel poz-14 numaralı “Çekmece rayı” iş kalemi, özel poz-22 numaralı “Aydınlatma armatürü” iş kalemi, özel poz-02 numaralı “Zemin LVT döşeme yapılması (malzeme, işçilik dahil)” iş kalemi, özel poz-31 numaralı “Isı gerikazanım cihazı 5000 m3” iş kalemi, özel poz-30 numaralı “Test, Etiketleme ve devreye alma yapılması” iş kalemi ile özel poz-09 numaralı “Fotoselli kapı yapılması (malzeme, işçilik, montaj dahil)” iş kalemlerinin fiyat teklifi ile açıklandığı, söz konusu fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan ve idarece hazırlanan analizlere bağlı kalınarak ve uygun şekilde malzeme girdileri, işçilik, montaj dahil şekilde alındığı, ayrıca yalnızca özel poz-14 numaralı “Çekmece rayı” iş kalemine ilişkin aynı firmadan teklif alındığı, belirtilen diğer iş kalemlerine ilişkin tekliflerin farklı firmalardan alındığı; fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan birimlerin de aynı şekilde olduğu, fiyat teklifleri ekinde firmalara ait imza sirküleri, imzası yer alan kişilere ait imza beyannameleri, ticaret sicil gazeteleri ve vekaletnamelerin bulunduğu, ayrıca tekliflerin sunulan imza sirkülerinde belirtilen yetkiler dahilinde yetkili kişilerce imzalandığı, Fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen meslek mensubuna ait ibare ile imza ve kaşenin yer aldığı, ayrıca tekliflerin ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin sunulduğu, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, bu tutanakların tarihleri ve sayıları ile fiyat tekliflerinde belirtilen tarih-sayı bilgilerinin uyumlu olduğu, tutanaklarda firmalara ilişkin tespit yapılan üç aylık süreye ait yasal defter tasdik bilgilerinin yer aldığı, tutanaklara esas üç aylık sürenin mevzuata uygun olarak belirtildiği, fatura tarihlerinin tutanaklara esas tarihler ile uyumlu olduğu, fatura bilgileri tablolarında fatura düzenlenen kişiye ait vergi kimlik numaralarının yer aldığı, fiyat tekliflerine konu malzemelerin satış miktarının Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen oranları sağladığı tespit edilmiştir. Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümleri ile Tebliğ açıklamalarından; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek sonuçlandırılacak ihalelerde, sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için açıklama yapılmasının istenilmeyeceği, ancak tutarları analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa dahi işçilik girdisi için açıklama istenilmesi gerektiği, Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tarafından tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak yapılacak açıklama kapsamında; toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin sunulmasının gerektiği, sunulan analizlerde, Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesinin gerekmediği, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesinin yeterli olduğu, bu bedelin isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamayacağı, Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar; ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları ile idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler kullanılarak açıklama yapılabileceği, Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, fiyat teklifinin dayanağı olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenleneceği, düzenlenen tutanakların fiyat teklifleri ile birlikte aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerektiği, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, başvuru sahibinin ihale üzerinde kalan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı iddiasına yönelik yapılan inceleme sonucunda ulaşılan tespitler neticesinde, anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında kamu ihale mevzuatına ve ihale dokümanına aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin bu konudaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında 58 iş kaleminin açıklanması istenilen iş kalemi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin sunulan tutanaklarda yer alan fatura bilgileri tablolarının hatalı ve dayanaksız olduğu, tablolarda bulunan faturaların düzenlenme tarihlerinin kontrol edilerek geriye dönük işlem yapılıp yapılmadığı ve fiyat teklifleri ile tutanaklarda yer alan imzaların gerçek olmadığı doğrultusundaki iddialarının belli bir faturaya ve teklife yönelik olmadığı, ayrıca somut destekleyici herhangi bir bilgi veya belgeye de yer verilmediği, varsayımsal ifadelere dayandığı, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmış olup, iddiaya konu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen esasa ve usule ilişkin şartlara sahip olduğu anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklamalarda yer alan fiyat tekliflerinin belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı ve fotokopi olduğuna yönelik iddialarına ilişkin olarak, ilgili Yönetmelik’te aşırı düşük teklif açıklamalarının EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilmesinin zorunlu olduğu, açıklama kapsamında yüklenen belgelerin bu haliyle değerlendirmeye esas alınacağı ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulmasının idarece istenmeyeceği hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilen belgeler olduğu dikkate alındığında, söz konusu belgelerde belgelerin sunuluş şeklinin aranmayacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anılan isteklilere ait aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan poz içeriklerindeki miktar değişiklikleri, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanak gösterilen faturaların aynı kişilerden alınması ve kullanılacak ekonomik yapım yöntemi gibi hususlarda ortaya çıkan benzerlikler ile yapılan hatalar arasında fark bulunmaması durumları gereğince isteklilerin birlikte hareket ederek rekabet şartlarını bozduğuna yönelik iddiasına ilişkin olarak, anılan istekliler tarafından yalnızca özel poz-14 numaralı “Çekmece rayı” iş kalemine ilişkin aynı firmadan teklif alındığı, belirtilen diğer iş kalemlerine ilişkin tekliflerin farklı firmalardan alındığı, ayrıca fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanaklarda yer alan fatura bilgileri tablolarında yer alan faturaların aynı kişilere yönelik olarak düzenlenmediğinin tespit edildiği, kaldı ki isteklilerin aynı firmalardan teklif alamayacağı ile faturaların aynı kişilerden alınmaması gerektiğine ilişkin kamu ihale mevzuatında bir hüküm bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.