KİK Kararı 2026/UH.I-1881

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/028 Gündem No: 19 Karar Tarihi: 16.07.2026 Karar No: 2026/UH.I-1881 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ata Bey Grup Lojistik Filo Dış Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/697761 İhale Kayıt Numaralı “ 27 Kısım Halinde Toplam 725 Adet (641 Adedi Sürücülü) Muhtelif Aracın Kiralanması Hizmeti Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından 16.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 27 Kısım Halinde Toplam 725 Adet (641 Adedi Sürücülü) Muhtelif Aracın Kiralanması Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Ata Bey Grup Lojistik Filo Dış Ticaret Limited Şirketi nin 10.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.06.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.06.2026 tarih ve 218585 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1591 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Sözleşme Tasarısı'nın 36.1. maddesinde, kamyon ve kamyonet için K1 veya K1* veya L1 veya L2 belgelerinin sunulmasının istendiği, Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen ve ikame nitelikte olan C2, N1 ve N2 yetki belgelerinden uygun türdekilerin de düzenlemeye dâhil edilmemesinin rekabeti engellediği, 2) Karayolu Taşıma Yönetmeliği gereği, A1 yetki belgesi olmadan binek araç çalıştırılması mümkün olmamasına rağmen idarece yapılan düzenleme ile yüklenicinin söz konusu belgeyi 40 takvim günü içerisinde idareye teslim edeceğinin belirlendiği, işlemin sözleşme aşamasında hizmet sunucularına ağır yaptırımlar uygulanmasına neden olabileceği, 3) İhale dokümanından, 84 aracın idarenin kendi personeli ya da hizmet alımı yoluyla çalıştırılacağının anlaşıldığı, ancak Teknik Şartname'nin 3.c maddesinde her türlü mali, hukuki, idari ve cezai sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, ayrıca idarece tazmin edilecek zararın yüklenicinin hak edişinden veya iade aşamasına gelmiş teminatından doğrudan kesilebilmesi yönündeki düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, 4) Teknik Şartname düzenlemeleri kapsamında araçların bazı özelliklerinin değiştirilmesinin gerekeceği (koltuk yapısı, güvenlik filesi, çelik halat kılavuzu, branda, ayırıcı kafes panel vs.), bu şartların hem yolcu hem de eşya taşınması anlamına geleceği ve rekabeti engelleyeceği, 5) Binek araçlar için 2021, diğer araç modelleri için de en az 2012 ve 2016 model yılı şartının getirilmesinin, 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Genelgesine aykırı olduğu, 6) Sözleşme Tasarısı'nın 19'uncu maddesinin, Tip Sözleşme Tasarısı'na uygun şekilde düzenlenmediği, maddede atıf yapılan ihale dokümanı metninde yükleniciye yer verilmeksizin sadece kontrol teşkilatının tuttuğu kayıtlara bağlı bir uygulama yapılacağının belirtildiği, 7) Sözleşme Tasarısı'nın ağır aykırılık hâllerine ilişkin 16.1.3. maddesinin, tip sözleşmenin 26.5 numaralı dipnotuna uygun şekilde hazırlanmadığı, düzenlemenin maddenin amacına uygun olmadığı, maddede gün ve araç bazında ceza kesilmesi ve yükleniciye süre verilmesinin, aykırılığın bir defa gerçekleşmesi şartına aykırı olduğu, ayrıca 16.1.2. maddedeki özel aykırılık hâllerinin 3-5 kez ile sınırlı tutulup toplam aykırılık sayısının da 30 olarak belirlenmesinin işin büyüklüğü karşısında yetersiz kaldığı, aynı maddedeki tablonun dokuzuncu satırındaki işçi ücretlerinin ödenmesine ilişkin süre ile Hizmet Alımı Yoluyla Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar başlıklı dokümanın 7.1. maddesinde belirtilen süre arasında çelişki bulunduğu, 8) Teknik Şartname'de yerli muhteva oranı %50'nin üzerinde olduğu belirlenen binek ve steyşın cinsi taşıtların kiralanabileceğinin belirtildiği, yerli muhteva oranı %50’nin altında araç kiralama yapılması mümkün olmamakla beraber yerli muhteva oranı %50’nin üzerinde olan araçların kiralanabileceğinin belirtilmiş olmasının mevzuata aykırı olduğu ve isteklileri tereddüde düşürdüğü, 9) Teknik Şartname'nin 2.c maddesinde, çalıştırılacak operatörün iş deneyiminin ayrıca belgelendirilmesinin istenmesinin yerinde olmadığı, 10) Personelin olası toplu sözleşme hükümlerine göre ücret ve sosyal yardım ödemelerinin idareye mi yoksa yükleniciye mi ait olduğunun ihale dokümanında belirtilmemesinin 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesine aykırı olduğu iddia edilmektedir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci ve 2'nci iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır... İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir...” hükmü yer almaktadır. Aynı Kanun'un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde, tekliflerin ayrıntılı değerlendirilmesi aşamasında, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterleri ile tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığının inceleneceği, uygun olmadığı belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28'inci maddesinde "(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez. (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur." hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30'uncu maddesinde "(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur. (2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez." hükmü, “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38'inci maddesinde "(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir." hükmü, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…u) Hususi taşımacılık: Ticari amaçla olmamak üzere, sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya veya yolcu taşımacılığını...” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “…(2) B türü yetki belgesi: Otobüsle yurtiçi ve/veya uluslararası yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) B1 yetki belgesi: Ticari ve tarifeli olarak yapacaklara, b) B2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz yapacaklara, c) B3 yetki belgesi: Hususi taşımacılık faaliyetinde bulunarak; 1) Kendi personelinin, 2) Kendi diyaliz merkezlerinde tedavi gören hastaların, 3) Kendi özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde destek eğitimi alan engelli bireylerin ve bunların velisinin/vasisinin, taşımasını yapacaklara, verilir. … (3) C türü yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) C1 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara, b) C2 yetki belgesi: Ticari amaçla yapacaklara, c) C3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara, verilir. … (8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara, b) K2 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara, c) K3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara, verilir. (9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara, b) L2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara, 10) M türü yetki belgesi: Ticari amaçla tarifeli olarak kargo işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) M1 yetki belgesi: İliçi yapacaklara, b) M2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara, (11) N türü yetki belgesi: Ticari amaçla nakliyat ambarı işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) N1 yetki belgesi: İliçi yapacaklara, b) N2 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara, verilir. (12) P türü yetki belgesi: Ticari veya hususi amaçla iliçi veya farklı illerin birbirine komşu ilçeleri arasında kurye işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) P1 yetki belgesi: İliçi veya farklı illerin birbirine komşu ilçeleri arasında faaliyet göstereceklere, b) P2 yetki belgesi: Bir veya birden fazla ilde iliçi veya farklı illerin birbirine komşu ilçeleri arasında faaliyet göstereceklere, …verilir…” hükmü yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı'nın "Diğer hususlar" başlıklı 36'ncı maddesinde "Yüklenici işe başlamadan önce kiralık olarak çalıştırılacak araçlar için; - Otobüs ve Minibüslerde D2 veya B2, - Kamyon ve Kamyonet için K1 veya K1* veya L1 veya L2, yetki belgelerini birlikte veya ayrı ayrı sunmaları gerekmektedir. -Otomobiller için A1 ve/veya A1K Yetki Belgesinin aslını ya da onaylı örneğini veya “Aslı İdarece Görülmüştür” yaptırmak kaydıyla sözleşmenin imzalanmasını müteakip 40 takvim günü içerisinde İdareye teslim edecektir. Yüklenicinin A1 ve/veya A1K Yetki Belgesini sözleşme imzaladıktan sonra yukarıda belirtilen süre içerisinde, D2 veya B2 yetki belgeleri ile K1 veya K1* veya L1 veya L2 yetki belgelerini ise işe başlamadan önce İdaremize teslim etmesi zorunludur." düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı'nın yukarıda aktarılan maddesinde, kamyon ve kamyonetler için K1 veya K1* veya L1 veya L2 Yetki Belgesinin sözleşmenin imzalanmasını müteakip ve işe başlamadan önce sunulması gerektiği düzenlenmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanı düzenlemelerinden; idareler tarafından ihalelerde yeterlik değerlendirmesi için isteklilerden istenecek belgeler ile isteklilerde aranacak şartların ihale ilanında ve idari şartnamede belirtilmesi gerektiği, İdari Şartname’nin 7’nci maddesi dışındaki maddeler ile teknik şartnamelerde, isteklilerden yeterlik değerlendirmesi için istenilen belgeler bulunması durumunda söz konusu belgelere İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde yer verilmesi gerektiği, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin ise isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınamayacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, ihalelerde tekliflerin değerlendirilmesinin mevcut ihale dokümanı düzenlemeleri dikkate alınarak yapılacağı, İdari Şartname’nin 48.1’inci maddesinde istenilen hususlar İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde belirtilmediğinden İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesi gereği isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınamayacağı ve İdari Şartname’nin 48.1’inci maddesindeki hususların ihaleye katılımda isteklilere yönelik yeterlik kriteri olmayıp sözleşme aşamasında yükleniciye ilişkin yükümlülük olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin düzenlemenin rekabeti engellediği iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, A1 yetki belgesinin sözleşmenin imzalanmasını müteakip 40 takvim günü içerisinde İdareye teslim edileceğine ilişkin düzenlemenin net ve açık olduğu, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında belirsizliğe sebep olacak nitelik taşımadığı görülmüş, hizmet sunucusu tarafından öngörülemeyecek idari yaptırımlara yol açabileceği yönündeki iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü, Aynı Kanun’un “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir. Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir. Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur. Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz. Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir. Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü, Aynı Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin ‘Teklif fiyata dâhil olan giderler’ maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. 76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde " TEİAŞ merkez ve taşra ünitelerinin ihtiyacı olan yakıt hariç, 24 ay süreli 27 kısım halinde toplam 725 adet (641 adedi sürücülü) muhtelif aracın kiralanması hizmeti" düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde " 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. … 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. … kasko ve sigorta giderleri…" düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı'nın "İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması" başlıklı 21'inci maddesinde "21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. 21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır." düzenlemesi, Teknik Şartname’nin "Yükleniciye ait giderler" başlıklı 3’üncü maddesinin (a) bendinde "…kasko sigortası (sürücü muafiyetsiz ve teminat muafiyetsiz, kaldırma, indirme, tutma, tahliye montaj, demontaj görevi ile aktarma işleri esnasında halat kopması, zincir kopması, bom kırılması, göbek kırılması gibi hasarları temin edecek sigorta), her türlü yedek parça bakım onarım giderleri, trafik cezaları (sürücüsüz araç kiralamalarında sürücü hatalarından kaynaklanan cezalar hariç)… yükleniciye ait olacaktır." düzenlemesi, (c) bendinde “ Sözleşme süresince meydana gelebilecek her türlü trafik kazası, hasar, zarar, trafik cezası, adli-idari para cezası ile üçüncü şahıslar tarafından verilen ya da üçüncü şahıslara verilecek her türlü zarar ve ziyan nedeniyle oluşacak her türlü mali, hukuki, idari ve cezai sorumluluk yükleniciye aittir. Yüklenici, zarar görenlerin zararlarını nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder. İdarenin herhangi bir kişi, kurum veya kuruluşa herhangi bir nam altında ödeme yapmasını zorunlu kılan hallerde İdare ödediği meblağı ve bu nedenle uğradığı zararını, varsa Yüklenicinin hak edişinden veya iade aşamasına gelmiş teminatından doğrudan kesmek hak ve yetkisine sahiptir. Hak edişi veya iade aşamasına gelmiş teminatı yoksa ya da mevcut hak edişi veya iade aşamasına gelmiş teminatı ödenen meblağı ve uğranılan zararı karşılamıyor ise Yüklenici/ Sürücü İdare'nin bu sebeple uğradığı zararını herhangi bir ilam almaya gerek olmaksızın talep tarihinden itibaren faizi ile birlikte İdare'ye ödemek zorundadır .” düzenlemesi, (ç) bendinde " İdarece; sürücülü veya sürücüsüz hizmet alımı şeklinde kiralanan taşıt ve iş makinelerini, hizmet alımı sürücü personeli ile kadrolu sürücü personelin haricindeki diğer personele de TEİAŞ Genel Müdürlüğü Taşıtları Sürebilecek Teşekkülümüz Görevlilerinin belirlenmesine İlişkin Yönergesine göre pozisyon dışı araç kullanma Olur’u ile araç kullandırılabilecektir .” düzenlemesi, Aynı Şartname'nin 6’ncı maddesinin (d) bendinde "Yüklenicinin çalıştırdığı sürücülerin 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca yıllık ücretli izine ayrılması halinde; İdare kendi araç sürücüsü veya hizmet alımı yoluyla temin ettiği sürücüler ile pozisyon dışı araç kullanma yetkisi olan personeline aracı kullandırabilir. İdare tarafından kiralık araç sürücüsüne, resmi veya hizmet alımı yoluyla temin edilen araçlar (sürücü belgesinin uygun olması koşuluyla) kullandırılabilecektir." düzenlemesi yer almaktadır. Özetle, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelere ait hükümlerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türleri ile teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmede veya eklerinde belirtileceği, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edileceği, sigorta poliçelerinde belirtilen yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden istekte bulunamayacağı, İhale konusu araçların bir kısmının hizmet sunucusu, bir kısmının da idarece görevlendirilecek personel tarafından kullanılacağı, Kasko ve sigorta giderlerinin teklif fiyata dâhil olduğu, sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitlerinin ihale dokümanında belirtilmediği anlaşılmaktadır. Teknik Şartname'nin 3’üncü maddesinin başvuruya konu (c) bendinde, işin yürütülmesi sırasında ortaya çıkabilecek adli ve idari para cezaları ile üçüncü şahıslar tarafından verilen ya da üçüncü şahıslara verilecek her türlü zarar ve ziyan nedeniyle oluşacak her türlü mali, hukuki, idari ve cezai sorumluluktan hizmet sunucusunun sorumlu olduğu belirtilmiş olup, iş kapsamında yüklenici sürücüleri ile birlikte idare sürücülerinin de kullanacağı araçların bulunduğu, düzenleme ile idare personelinin kusurundan doğacak hususların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ilgili mevzuata göre yüklenicinin gerekli güvenlik ve sağlık tedbirlerini alma yükümlülüğü bulunmakla birlikte Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamı dışına çıkan ve istekilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engeller nitelikte olan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, hâlihazırda mevzuata aykırılığı tespit edilen düzenlemeden kaynaklanan zararın idarece tazmin edildiği hâllerde bedelin hizmet sunucusunun kesin teminatından tahsil edilmesine ilişkin düzenlemenin mevzuata uygun olup olmadığına ilişkin başkaca bir inceleme yapılmasına gerek bulunmadığı tespit edilmiştir. 3) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname'nin muhtelif maddelerinde, ihalede kullanılacak araçların taşıması gereken şartlara ve talimatlara yer verildiği (sis farı, bagaj filesi, iç tavan ışığı, raf tertibatı vb.), 24 ay süreli kiralama işinde, idarece şikâyete verilen cevapta da belirtildiği üzere araçların belli teknik donanıma sahip olmasının hizmetin iş güvenliğine uygun ve kesintisiz sürdürülebilmesi, ekiplerin ihtiyacının karşılanması amacını taşıdığı ve tekliflerin oluşturulması aşamasında istekliler nezdinde bir tereddüt yaratacak nitelik taşımadığı değerlendirilmiş ve iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 5'inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır... İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir...” hükmü, 17.05. 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde “…Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı'nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde "9.1. İşe başlama tarihi 01.09.2026; işi bitirme tarihi 31.08.2028" düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname'de, binek-arazi araçları ile van, minibüs, kamyonet, kombi araçların en az 2021 model, iş makinaları ile üzerine özel ekipman monteli kamyonların en az 2012 model yılı olması gerektiğinin belirtildiği görülmüştür. İdarece başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak verilen cevap yazısında “…hizmetin kesintisiz, hızlı, güvenli ve sürdürülebilir olma zorunluluğu dikkate alındığından, araçların bakımlı, yıpranmamış, çalışma esnasında arıza vb. sorunlar çıkarmayacak durumda olması ve ekiplerin ihtiyacını karşılayabilecek yenilikte olması gerekliliği nedeniyle mevzuata uygu şekilde yaş kıstı konulduğu…" gerekçesiyle başvurunun uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, idarece yapılan düzenleme ile kiralanacak araçlar için istenilen asgari model yılı sınırlamasının idarenin ihtiyacı ve hizmetin gerekleri çerçevesinde belirlendiği, işin süresi de dikkate alındığında bu husustaki takdir yetkisinin kullanımında 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin yukarıda yazılı düzenlemesine aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiş, iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 6'ncı iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’inci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir…” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır. İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir. Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir. Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde (günlük, haftalık, vs) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” açıklaması, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan ait Tip Sözleşme’nin 19.1’inci maddesine ilişkin 29 numaralı dipnotta “İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın 8’inci maddesinde "8.2. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir: 1) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, 2) İdari Şartname, 3) Sözleşme Tasarısı, 4) Birim fiyat tarifleri (varsa), 5) Özel Teknik Şartname (varsa), 6) Teknik Şartname, 7) Açıklamalar (varsa), 8) Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler için Özel Şartlar 9) Yüklenici Gizlilik Taahhütnamesi 10) TEİAŞ Merkez ve Taşra Teşkilatı Ödeme Esasları" düzenlemesi, “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde "19.1. Teknik Şartname ve Eki Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler için Özel Şartlarda yer alan hükümleri doğrultusunda işlem yapılacaktır." düzenlemesi, 20'nci maddesinde "20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere TEİAŞ Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, 22 Bölge Müdürlüğü ile 4 İşletme Müdürlüğü adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 10 (On) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır." düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde atıf yapılan Teknik Şartname ve eki Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlarda, tip sözleşme tasarısının ilgili dipnotunda belirtildiği şekilde yüklenicinin kontrol teşkilatı ile birlikte tutacağı tutanaklara ilişkin bir düzenleme yer almadığı görülmüşse de, aynı Tasarı’nın 20’nci maddesinde işin teslim ve kabul işlemlerine ilişkin şartların belirlendiği, kaldı ki yine aynı Tasarı'nın 8’inci maddesi gereği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin ilgili maddelerinin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında taraflarca uygulanmasının zorunlu olduğu görülmüş, ihale dokümanında belirtilen edimlerin yerine getirilmesine ilişkin her bir unsurun ve hangi tutanakların tutulacağının Tasarı'nın 19'uncu maddesinde sayılmamasının esasa etkili bir aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 7'nci iddiasına ilişkin olarak: Tip Sözleşme Tasarısı'nın 26.5 numaralı dipnotunda "Ağır aykırılık hallerine ilişkin ceza uygulanmasına yönelik düzenleme, sözleşmenin 16.1.3.1 inci maddesinde yapılacaktır. Bu madde idare tarafından aşağıdaki (1) ve (2) numaralı seçeneklerden biri seçilerek düzenlenecektir. (1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2’si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” yazılacaktır. (2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.” yazılacaktır." açıklaması, Sözleşme Tasarısı'nın "Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi" başlıklı 16'ncı maddesinde "16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 0,1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Araç km göstergesi veya motor çalışma saati ile oynandığının tespit edilmesi On Binde 10 3 2 Yüklenicinin kaza, sürekli arıza vb. durumların ortaya çıkması durumunda İdarenin belirlediği süre içerisinde mevcut aracı veya uygun ikame aracı teslim etmemesi durumunda her bir gün için On Binde 3 3 3 Kiralık araçların sözleşme dönemi içerisinde ihale dokümanında belirtilen şartları kaybetmesi halinde bahse konu eksikliklerin giderilmesi için yükleniciye verilen süreden sonra, aracın getirilmemesi ve/veya tespit edilen eksikliklerin giderilmemesi durumunda her bir gün için On Binde 2 3 4 Kiralık araç sürücüsünün çeşitli nedenlerle işe gelmemesi (yasal izinler hariç) ve/veya İdarenin talep etmesi halinde yeni bir sürücü görevlendirilmemesi On Binde 2 3 5 Kiralanan araçların yüklenici sürücüsü tarafından günlük mesaiye mazeretsiz geç getirilmesi veya habersiz olarak işyerinden erken ayrılması durumunda her bir ihlal için On Binde 2 3 6 İdare tarafından sürücülere teslim edilen araç üzerindeki her türlü avadanlıkların hasar görmesi veya kaybolması On Binde 3 3 7 İdareden habersiz kiralık araçların hizmet dışında kullanımı On Binde 2 5 8 Yüklenicinin sözleşme süresince her ayın ilk 5 iş günü içinde hak edişle ilgili ödeme talebini ve hak ediş evraklarının tamamını İdareye sunmaması On Binde 3 3 9 Hak ediş ödemesinin yüklenicinin ödeme talep yazısında belirttiği banka hesabına geçtiği günü müteakip en geç 3 gün içinde işçi ücretlerinin çalışanların banka hesaplarına yatırılmaması On Binde 10 3 10 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve verilen süre sonunda; çalışanlara İSG eğitimi verilmemiş olması durumunda her bir çalışan için On Binde 0,2 3 11 Yüklenici, Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler için Özel Şartların 6?ıncı maddesinde belirtilen giyim malzemelerini verilen süre içerisinde teslim etmemesi halinde etmediği her bir gün için ya da onaylanan numunelerden farklı bir giyim malzemesi getirmesi halinde İdarece malzemeleri alıp sürücülere teslim edildiği tarih ile yüklenicinin teslim etmesi gereken süre arasında kalan her bir gün için On Binde 5 3 12 Yüklenici tarafından periyodik bakımların zamanında yapılmaması durumunda ilgili ünitece yazılı olarak yükleniciye bildirim yapılır, bildirim gününü müteakip 5 takvim günü içerisinde yüklenici tarafından periyodik bakımların yaptırılmaması halinde her bir araç için On Binde 0,5 5 13 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve verilen süre sonunda; araçta mevsim koşullarına uygun lastik kullanılmadığının tespit edilmesi durumunda her bir araç için On Binde 2 3 14 Yüklenici tarafından İdarenin izni ve bilgisi olmadan araç sürücülerinin ve/veya araçların değiştirilmesi halinde her bir sürücü ve/veya araç için On Binde 30 3 15 Yüklenici çalışanlarının SGK girişlerinin ve aylık SGK bildirimlerinin zamanında yapılmaması On Binde 2 3 16 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve verilen süre sonunda; yangın söndürme cihazlarının periyodik kontrollerinin yapılmadığının tespiti durumunda her bir araç için On Binde 2 5 17 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve verilen süre sonunda; araçta yangın söndürme cihazı bulunmadığının tespiti durumunda her bir araç için On Binde 2 3 18 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve verilen süre sonunda; araçlarda ilk yardım çantası ve trafik seti? olmadığının tespiti durumunda her bir araç için On Binde 0,2 3 19 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve verilen süre sonunda; yük taşıma bölümü ile yolcu arasında koruma fensi bulunmadığının tespiti durumunda her bir araç için On Binde 3 3 20 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve verilen süre sonunda; aracın güvenliğe ilişkin aksamları (emniyet kemeri, far, sinyal, yakıt kapağı, silecek vb.) görevini tam olarak yerine getiremediğinin tespiti durumunda her bir araç için On Binde 3 3 21 Çalışanlara TEİAŞ İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği tebliğ edilmemesi her bir çalışan için On Binde 0,2 5 22 Çalışanların periyodik sağlık muayenesinin yapılmaması her bir çalışan için On Binde 0,2 5 23 Yürütülen işe yönelik risk değerlendirmesinin yapılmaması On Binde 0,2 5 24 Yürütülen işe yönelik acil durum eylem planının yapılmaması On Binde 0,2 5 25 Yüklenicinin İSG Uzmanına ait sözleşmenin yasal süresi içinde düzenlenmemesi veya geçerli sözleşmenin bulunmaması On Binde 0,2 5 26 Yüklenicinin iş yeri hekimine ait sözleşmenin yasal süresi içinde düzenlenmemesi veya geçerli sözleşmenin bulunmaması On Binde 0,2 5 27 Mesleki eğitim gerektiren işlerde çalışanların Mesleki Eğitim Belgelerinin sunulmaması durumunda her bir sürücü için On Binde 2 5 28 İlk yardımcı belgesinin belirlenen sürede ve mevzuata uygun sayıda çalışana aldırılmaması durumunda her bir sürücü için On Binde 0,2 5 29 İş kazasının zamanında bildirilmemesi durumunda her bir çalışan için On Binde 0,3 5 16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır Aykırılık Halleri 1 Yüklenicinin sözleşme ve eklerinde belirtilen şartları sağlayan araçlarla işbaşı yapması zorunludur. İdare işbaşı tarihinden önce görevli komisyon marifetiyle yapacağı kontrol neticesinde araçlardaki eksiklikleri tespit eder. Söz konusu eksikliklerin giderilmesi için İdare tarafından yükleniciye belirli bir süre verilir. İdarenin belirlediği süre sonunda araçların eksiklikleri tamamlanmış şekilde çalışmaya hazır hale getirilmemesi durumunda yükleniciye 2 (iki) iş günü süre tanınır. Bu süre sonunda eksikliklerin giderilmemesi 16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2'si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır. " düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı'nın yukarıda yazılı 16.1.3'üncü maddesinin, tip sözleşme tasarısının ilgili dipnotunda belirtilen açıklama dikkate alınarak hazırlandığı; maddede, idarece ilgili aykırılığın giderilmesi için yükleniciye süre verileceğinin belirtilmesinin, ihlalin birden fazla kez gerçekleşeceği anlamına gelmediği, düzenlemenin amacı dışında kullanılmadığı değerlendirilmiş, bu husustaki iddiaların yerinde olmadığı anlaşılmıştır. İhalenin kısmi teklife açık olduğu ve 27 kısımdan oluştuğu, her bir kısım için ayrı sözleşme imzalanacağının da aşikâr olduğu dikkate alındığında, 16.1.2'nci maddede her bir aykırılığa ve toplam aykırılık sayısına ilişkin düzenlemelerin işin niteliğine uygun ve makul olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, 16.1.2'nci maddenin dokuzuncu satırında, " Hak ediş ödemesinin yüklenicinin ödeme talep yazısında belirttiği banka hesabına geçtiği günü müteakip en geç 3 gün içinde işçi ücretlerinin çalışanların banka hesaplarına yatırılmaması" özel aykırılık hâli olarak belirlenmiş olup, Hizmet Alımı Yoluyla Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar'ın ilgili maddesinde işçi ücretlerinin yatırılması için üç iş günü süre öngörüldüğü anlaşılmıştır. İdarece şikâyete verilen cevapta, Sözleşme Tasarısı'nın 8.2'nci maddesi gereği, tasarının üst norm niteliğinde olduğu ve burada yer alan düzenlemenin uygulanacağının açıkça belirtildiği görülmüş, ortada uyuşmazlığa konu bir husus bulunmadığı ve bu husustaki iddianın da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 8'inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54'üncü maddesinde "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. … Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: … d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. … Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; … c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir." hükmü yer almaktadır. İtirazen şikâyet dilekçesinde, ihale sürecinde idarece gerçekleştirilen bir işleme ilişkin hukuka aykırılık iddiasında bulunulmadığı görülmüş, başvurunun konu unsuru yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 9'uncu iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin " Personel durumuna ilişkin belgeler " başlıklı 40'ıncı maddesinin ikinci fıkrasında "Çalıştırılacak personelin nitelikleri ve deneyim süresi ile bunları tevsik edecek belgelere ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılır. Asgari deneyim süresi öngörülmesi halinde, bu süre bir yıldan az beş yıldan fazla olmamak üzere idare tarafından belirlenir. Deneyim süresi mezuniyet tarihi esas alınarak mezuniyete ilişkin belge ile tevsik edilir. Personelin niteliğini ve deneyim süresini gösteren belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulur." hükmü, Teknik Şartname'nin 2.c maddesinde "İş makinelerini kullanan personel, operatör belgesine sahip ve en az bir yıl iş deneyimli olduğunu belgeleyecektir." düzenlemesi yer almaktadır. Yönetmelik'te, iş deneyiminin mezuniyete ilişkin belge ile tevsik edileceği açıkça belirtilmiş olup, Teknik Şartname'nin başvuruya konu düzenlemesinin mevzuata aykırı bir hususu içermediği ve iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 10'uncu iddiasına ilişkin olarak: İhale dokümanında yer verilmesi gereken asgari şartlara, ilgili kanuni düzenlemelerin emredici hükümlerinde ve Kurum tarafından hazırlanan ikincil mevzuat ve e-form/tip tasarılarda yer verilmekte olup bunlar arasında olası toplu sözleşmeden doğacak yükümlüklerin ifasına ilişkin bir husus yer almamaktadır. İdari Şartname'nin 25'inci maddesinde işçilik maliyeti teklif fiyata dâhil olan giderler arasında sayılmış olup, işçi-işveren arasındaki toplu sözleşmeden doğabilecek haklara ilişkin yükümlülüğe yönelik olarak 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatın uygulanacağının açık olduğu, gerçekleşmesi muhtemel bir hususa ilişkin olarak ihale dokümanında düzenleme yapılmamasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği ve iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 10 iddiasından bir tanesinde haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/10 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırılması gereken tutarın 258.810,00 TL olduğu dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması hâlinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 25.881,00 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi hâlinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.