KİK Kararı 2026/UH.I-1882

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/028 Gündem No: 20 Karar Tarihi: 16.07.2026 Karar No: 2026/UH.I-1882 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Gülpak Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/697761 İhale Kayıt Numaralı “ 27 Kısım Halinde Toplam 725 Adet (641 Adedi Sürücülü) Muhtelif Aracın Kiralanması Hizmeti Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından 16.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 27 Kısım Halinde Toplam 725 Adet (641 Adedi Sürücülü) Muhtelif Aracın Kiralanması Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Gülpak Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin 10.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.06.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.06.2026 tarih ve 218609 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1595 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında dikkate alınması zorunlu olan kasko değeri sınırlamasına ilişkin hükme ve kasko değerlerinin tespitine esas alınacak Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesine ihale dokümanında yer verilmediği, işlemin tekliflerin hazırlanmasında ve sözleşmenin uygulanması aşamasında belirsizliğe yol açabileceği, 2) İhale konusu işin 27 kısımdan oluştuğu, her bir kısımda kiralanacak araçların sayısı, niteliği, çalışma süresi ve çalıştırılacak personel sayısının birbirinden farklı olduğu, dolayısıyla her bir kısmın yaklaşık maliyetini oluşturan bileşenlerin ağırlıklarının farklı olduğu, mevzuat uyarınca kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısmın ayrı bir ihale olarak değerlendirildiği, fiyat farkı hesabına esas katsayıların da her bir kısmın kendi maliyet yapısı dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği, ancak İdari Şartname’nin 43’üncü maddesinde, ihalenin tüm kısımları için ortak olmak üzere a1 katsayısı 0,50, b3 katsayısı 0,03 ve c katsayısı için 0,47 belirlemesinin yapıldığı, nitekim ihalenin 27’nci kısmında yalnızca araç kiralama hizmeti bulunduğu ve personel çalıştırılmasının öngörülmediği, buna rağmen söz konusu kısım için de a1 katsayısının 0,50 olarak belirlenmiş olmasının fiyat farkı hesabının işin gerçek maliyet yapısını yansıtmadığını açıkça gösterdiği, işlemin 4735 sayılı Kanun, Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın altıncı maddesi ve Teknik Şartname'nin sekizinci maddesine aykırı olduğu, 3) Teknik Şartname’nin üçüncü maddesinde yer alan düzenleme ile trafik kazaları, trafik para cezaları, üçüncü kişilere verilen zararlar ve benzeri tüm risklere ilişkin sorumluluğun, tarafların kusur durumuna ve zararın meydana gelmesindeki etkisine bakılmaksızın doğrudan yükleniciye yüklendiği, oysaki işte idare personelinin de araçları kullanabileceğinin düzenlendiği, idarenin kendi personelinin fiillerinden kaynaklanabilecek zararların hiçbir ayrım yapılmaksızın yükleniciye yüklenmesinin, sözleşme tarafları arasındaki hak ve yükümlülük dengesini bozduğu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun dördüncü maddesinde düzenlenen tarafların eşitliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği, 4) Mevzuatta kesin ve ek kesin teminatlardan kesinti yapılabilecek veya teminatların gelir kaydedilebileceği hâllerin sınırlı olarak düzenlendiği, oysaki Sözleşme Tasarısı'nın 36'ncı maddesinde personele ilişkin olarak yüklenicinin idareye karşı doğabilecek tüm borçları bakımından da teminatların paraya çevrilebileceğinin öngörüldüğü, işlemin hukuki güvenlik, belirlilik ve sözleşme dengesi ilkelerine aykırı olduğu, 5) 21'inci kısma ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde dört adet binek otomobil kalemi için birimin “gün” , miktarın "24" olarak ifade edildiği, oysaki işin 24 ay olduğu, işlemin tekliflerin hazırlanması sırasında tereddüt oluşmasına yol açacağı, 6) Zeyilname ile, ihale dokümanında bulunan tüm "Yükseltilebilen Seyyar İş Platformu" ifadelerinin "Yükseltilebilen Hidrolik Platformlu Teleskopik Bomlu Sepetli Kamyon" şeklinde değiştirildiği, buna rağmen Teknik Şartname'de aracın özelliklerine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığı, kaldı ki zeyilname ile birlikte yaklaşık maliyet hesabında esas alınan temel doküman olan ihtiyaç raporunun da değiştiği, bunun da ihalede sınır değeri etkileyeceği, yaklaşık maliyetin revize edilmesi gerektiği, 7) İhalede iş makinalarının da kiralamaya konu olduğu, ancak benzer iş tanımının sadece “araç kiralama işi” olarak belirlendiği, işlemin ihaleye katılımı daralttığı, 8) Sözleşme Tasarısı’nın 12.1.1’inci maddesi, TEİAŞ Merkez ve Taşra Teşkilatı Ödeme Esasları ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’da ödemeler için farklı usuller öngörüldüğü ve bunlar arasında uyumsuzluk bulunduğu, ayrıca ödemenin idarenin nakit durumuna göre yapılacağına ilişkin düzenlemenin objektif ve öngörülebilir bir kriter olmadığı, 9) İhalenin sürücülü araç ve iş makinesi kiralama hizmeti alımı olmasına rağmen ihale dokümanında ISO 55001 Varlık Yönetim Sistemi Standardına ilişkin kapsamlı yükümlülüklere yer verilmesinin, işin teknik gerekliliklerinden kaynaklanmayan ilave yükümlülükler doğurduğu ve katılımı engellediği, 10) Sözleşme Tasarısı’nın 36.5’inci maddesinde personele ödenecek dış görev ve konaklama tutarlarının belirlendiği ancak maddede, bu tutarların idarece güncellenmesi halinde yeni bedellerin yükleniciye bildirileceğinin düzenlenerek bu hususta idareye tek taraflı değişiklik yetkisi tanındığı, bunun da yüklenici nezdinde öngörülebilir bir maliyet olmadığı ve tekliflerin sağlıklı oluşturulmasını engellediği, 11) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde, araçlara ilişkin eksikliklerin verilen süre içerisinde giderilmemesinin yaptırıma bağlandığı, oysaki Teknik Şartname'de ne kadar süre verileceğine ilişkin bir belirleme yapılmadığı, işlemin tekliflerin sağlıklı bir şekilde hazırlanmasını olumsuz etkileyeceği ve hukuki belirlilik ilkesine aykırı olduğu, 12) İhale dokümanında yer alan ve araçların 7 gün 24 saat çalışacağına ilişkin düzenlemenin İş Kanunu ve birim fiyat teklif cetveli düzenlemelerine aykırı olduğu ve ifasının fiilen mümkün olmadığı iddia edilmektedir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 237 sayılı Taşıt Kanunu'nun "Kanunun şümulü" başlıklı ilk maddesinde "… b) İktisadi Devlet Teşekkülleri ve özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan her çeşit banka ve teşekküller… tarafından kullanılacak taşıtlar bu Kanun hükümlerine tabidir." hükmü, 14.02.2018 tarihli ve 30332 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ Ana Statüsü'nün 5’inci maddesinde "Bu Ana Statü ile teşkil olunan Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (Teşekkül); tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülüdür." hükmü, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü, “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde; a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 75.7’nci maddesinde "Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının, 17/3/2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmet alımı ile karşılandığı ihalelerde, idare tarafından ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin istenecek listeye anılan Esas ve Usullerin 6 ncı maddesinde sayılan taşıtlar bakımından ihale dokümanında yer verilmesi ve istekliler tarafından bu listenin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösterecek şekilde doldurularak teklifleri kapsamında sunulması gerekmektedir." açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu iş " TEİAŞ merkez ve taşra ünitelerinin ihtiyacı olan yakıt hariç, 24 ay süreli 27 kısım halinde toplam 725 adet (641 adedi sürücülü) muhtelif aracın kiralanması hizmeti" olarak tanımlanmıştır. 27 kısımdan oluşan ihalenin birinci kısmına ait birim fiyat teklif cetveline örnek olarak aşağıda yer verilmiştir; Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Sürücü (22 gün yemek, 22 gün yol dahil)(Brüt asgari ücretin %35 fazlası) Ay 36,00 24,000 2 Sürücü (22 gün yemek, 22 gün yol dahil)(Brüt asgari ücretin %45 fazlası) Ay 6,00 24,000 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 13 ADET BİNEK OTOMOBİL (4+1) ay 24,000 2 5 ADET KOMBİ (4+1) ay 24,000 3 2 ADET MİNİBÜS (13+1) ay 24,000 4 11 ADET KOMBİVAN UZUN ŞASE (5+1) ay 24,000 5 2 ADET ÇİFT KABİNLİ AÇIK KASA KAMYONET (6+1) ay 24,000 6 1 ADET KOMBİVAN UZUN ŞASE (2+1) ay 24,000 7 7 ADET ÇİFT KABİNLİ KAPALI KASA PICK-UP KAMYONET 4x4 (4+1) ay 24,000 8 2 ADET ÇİFT KABİNLİ AÇIK KASA PICK-UP KAMYONET 4x2 (4+1) ay 24,000 9 1 ADET YÜKSELTİLEBİLEN HİDROLİK PLATFORMLU TELESKOBİK BOMLU SEPETLİ KAMYON ay 24,000 10 Fazla Çalışma Ücreti (Brüt Asgari Ücretin %35 Fazlası) saat 19.440,000 11 Fazla Çalışma Ücreti (Brüt Asgari Ücretin %45 Fazlası) saat 3.240,000 12 Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Ücreti (Brüt Asgari Ücretin %35 Fazlası) gün 1.116,000 13 Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Ücreti (Brüt Asgari Ücretin %45 Fazlası) gün 186,000 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 KISIM TOPLAM TUTARI(KDV Hariç) Özetle, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller in, 237 sayılı Taşıt Kanunu'na tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlediği, atıf yapılan Taşıt Kanunu gereği, ihaleyi gerçekleştiren Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketinin Kanun kapsamında yer aldığı görülmüştür. Öte yandan, Esas ve Usullerin "Genel Esaslar" başlıklı 6’ncı maddesinde, yine aynı maddede sayılan araçlara ilişkin Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacağına ilişkin kısıtlamanın, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin yapacakları alımlara hasredildiği görülmüş, ana statüsü gereği iktisadi devlet teşekkülü niteliğini taşıyan idarenin Kamu İhale Genel Tebliği'nin yukarıda yazılı maddesinde bahsedilen listeye ihale dokümanında yer vermesi zorunluluğunun bulunmadığı, bu hususta idarenin takdir yetkisine sahip olduğu değerlendirilmiş ve iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “… İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur: … s) Ödeme yeri ve şartlarıyla avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları ve miktarı ile sözleşme konusu işler için eğer ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği.” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Fiyat farkı verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde “Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “ (1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır: … c) Diğer hizmet alımlarında; F = An x B x ( Pn-1) İnAYnY nGn MnP n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c —— İoAYoY oGo M o (2) Formüllerde yer alan; a) F: Fiyat farkını (TL), b) B: 0,90 sabit katsayısını, c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, … ifade eder. (3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır. … (5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir. … (7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir. (8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü, “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. 81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir. Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde; Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3), Malzeme hariç yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi, Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi, asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması, İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde " 43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 43.1.1. TÜM KISIMLAR için: Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn-1) Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo Formülde yer alan; F: Fiyat farkını (TL), B: 0,90 sabit katsayısını, An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), n: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder. Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n): Katsayı Endeks a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) 0,5 Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır. a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) 0 b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) 0 b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) 0 b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) 0,03 Go, Gn Endeks tablosunun 'Genel' sütunundaki sayı c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) 0,47 Mo, Mn Endeks tablosunun 28 numaralı 'Makine ve ekipmanlar b.y.s.' sütunundaki sayı …” düzenlemesi yer almaktadır. 27'nci kısma ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür; A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 1 ADET BİNEK OTOMOBİL (4+1) ay 24,000 2 1 ADET KOMBİVAN (5+1) ay 24,000 KISIM TOPLAM TUTARI(KDV Hariç) Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde " 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar çerçevesinde yaklaşık maliyet kalemleri dikkate alınarak belirlenecek oranlar üzerinden Sözleşmede belirtilen şekilde yükleniciye fiyat farkı verilecektir." düzenlemesi yer almaktadır. Özetle, fiyat farkı katsayılarına ilişkin olarak işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirleme yapılması gerektiği, i halenin 27 kısımdan oluştuğu, bunlardan 26 kısımda hem sürücü hem araç maliyetinin yer aldığı ve bu kısımlarda işin niteliğinin ve yaklaşık maliyet bileşenlerinin benzer olduğu, öte yandan işin 27'nci kısmının yalnızca araç kiralanmasına ilişkin olduğu, kısımda personel çalıştırılmayacağı, diğer bir deyişle teklif maliyetinin araç giderlerinden oluştuğu, yaklaşık maliyetin tespitinde de bu kısmın sadece araç maliyetinden oluştuğunun belirtildiği, buna rağmen bu kısım için de a1 katsayısının 0,50 oranında belirlendiği, bu durumun, ağırlık oranı katsayılarının belirlenmesinde işin niteliğinin ve işte kullanılan girdilerin gözetilmesi gerekliliğine ilişkin Tebliğ ve aynı yöndeki Teknik Şartname düzenlemesine uygun olmadığı, iddianın yerinde olduğu, aykırılığın düzeltici işlem ile giderilemeyecek nitelik arz ettiği ve ihalenin iptalinin gerektiği sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü, Aynı Kanun’un “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir. Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir. Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur. Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz. Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir. Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü, Aynı Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin ‘Teklif fiyata dâhil olan giderler’ maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. 76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde " TEİAŞ merkez ve taşra ünitelerinin ihtiyacı olan yakıt hariç, 24 ay süreli 27 kısım halinde toplam 725 adet (641 adedi sürücülü) muhtelif aracın kiralanması hizmeti" düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde " 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. … 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. … kasko ve sigorta giderleri…" düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı'nın "İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması" başlıklı 21'inci maddesinde "21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. 21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır." düzenlemesi, Teknik Şartname’nin "Yükleniciye ait giderler" başlıklı 3’üncü maddesinin (a) bendinde "…kasko sigortası (sürücü muafiyetsiz ve teminat muafiyetsiz, kaldırma, indirme, tutma, tahliye montaj, demontaj görevi ile aktarma işleri esnasında halat kopması, zincir kopması, bom kırılması, göbek kırılması gibi hasarları temin edecek sigorta), her türlü yedek parça bakım onarım giderleri, trafik cezaları (sürücüsüz araç kiralamalarında sürücü hatalarından kaynaklanan cezalar hariç)… yükleniciye ait olacaktır." düzenlemesi, (c) bendinde “ Sözleşme süresince meydana gelebilecek her türlü trafik kazası, hasar, zarar, trafik cezası, adli-idari para cezası ile üçüncü şahıslar tarafından verilen ya da üçüncü şahıslara verilecek her türlü zarar ve ziyan nedeniyle oluşacak her türlü mali, hukuki, idari ve cezai sorumluluk yükleniciye aittir. Yüklenici, zarar görenlerin zararlarını nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder. İdarenin herhangi bir kişi, kurum veya kuruluşa herhangi bir nam altında ödeme yapmasını zorunlu kılan hallerde İdare ödediği meblağı ve bu nedenle uğradığı zararını, varsa Yüklenicinin hak edişinden veya iade aşamasına gelmiş teminatından doğrudan kesmek hak ve yetkisine sahiptir. Hak edişi veya iade aşamasına gelmiş teminatı yoksa ya da mevcut hak edişi veya iade aşamasına gelmiş teminatı ödenen meblağı ve uğranılan zararı karşılamıyor ise Yüklenici/ Sürücü İdare'nin bu sebeple uğradığı zararını herhangi bir ilam almaya gerek olmaksızın talep tarihinden itibaren faizi ile birlikte İdare'ye ödemek zorundadır .” düzenlemesi, (ç) bendinde " İdarece; sürücülü veya sürücüsüz hizmet alımı şeklinde kiralanan taşıt ve iş makinelerini, hizmet alımı sürücü personeli ile kadrolu sürücü personelin haricindeki diğer personele de TEİAŞ Genel Müdürlüğü Taşıtları Sürebilecek Teşekkülümüz Görevlilerinin belirlenmesine İlişkin Yönergesine göre pozisyon dışı araç kullanma Olur’u ile araç kullandırılabilecektir .” düzenlemesi, Aynı Şartname'nin 6’ncı maddesinin (d) bendinde "Yüklenicinin çalıştırdığı sürücülerin 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca yıllık ücretli izine ayrılması halinde; İdare kendi araç sürücüsü veya hizmet alımı yoluyla temin ettiği sürücüler ile pozisyon dışı araç kullanma yetkisi olan personeline aracı kullandırabilir. İdare tarafından kiralık araç sürücüsüne, resmi veya hizmet alımı yoluyla temin edilen araçlar (sürücü belgesinin uygun olması koşuluyla) kullandırılabilecektir." düzenlemesi yer almaktadır. Özetle, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelere ait hükümlerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türleri ile teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmede veya eklerinde belirtileceği, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edileceği, sigorta poliçelerinde belirtilen yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden istekte bulunamayacağı, İhale konusu araçların bir kısmının hizmet sunucusu, bir kısmının da idarece görevlendirilecek personel tarafından kullanılacağı, Kasko ve sigorta giderlerinin teklif fiyata dâhil olduğu, sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitlerinin ihale dokümanında belirtilmediği anlaşılmaktadır. Teknik Şartname'nin 3’üncü maddesinin başvuruya konu (c) bendinde, işin yürütülmesi sırasında ortaya çıkabilecek adli ve idari para cezaları ile üçüncü şahıslar tarafından verilen ya da üçüncü şahıslara verilecek her türlü zarar ve ziyan nedeniyle oluşacak her türlü mali, hukuki, idari ve cezai sorumluluktan hizmet sunucusunun sorumlu olduğu belirtilmiş olup, düzenleme ile idare personelinin kusurundan doğacak hususların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ilgili mevzuata göre yüklenicinin gerekli güvenlik ve sağlık tedbirlerini alma yükümlülüğü bulunmakla birlikte Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamı dışına çıkan ve istekilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engeller nitelikte olan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin bu gerekçeyle iptalinin gerektiği sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesinin altıncı fıkrasında “ Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların; …b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir. Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir...” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(2) İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır...” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teminat mektuplarının iadesi” başlıklı 18.4’üncü maddesinde “18.4.1. İş tamamlandığı halde ilgilisi tarafından iadesi istenmemiş, ancak mektup üzerinde öngörülen geçerlilik süresini doldurduğu için teminat olma vasfını yitirmiş olan kesin teminat mektupları ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sosyal güvenlik borcu bulunmadığına ilişkin yazıların geç verilmesi ve kesin teminat mektuplarının geçerlilik süresinin dolması durumunda geçerlilik süresi dolan kesin teminat mektuplarına ilişkin olarak, idarelerce 4735 sayılı Kanunun 13 ve 14 üncü maddeleri gereğince işlem yapılacaktır. 18.4.1.1 İdarelerce SGK tarafından sosyal güvenlik borcu bulunmadığına ilişkin yazıların geç verilmesi sebebiyle kesin teminat mektuplarının geçerlik süresinin dolmasına meydan verilmeksizin işlemlerin tekemmül ettirilmesini teminen, 4735 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince, yükleniciler tarafından yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar SGK’dan ilişiksiz belgesi getirilmemesi halinde kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına mahsup edilecek, varsa kalanı yükleniciye geri verilecektir. Kesin teminatların paraya çevrilmesi esnasında yüklenicinin SGK’ya olan borcunun miktarının bilinememesi halinde, Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmeliğin “Kesin Teminatın İadesi” başlıklı 7 nci maddesi gereğince işlem tesis edilerek, yüklenicinin tespit edilecek borcu Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili biriminin hesabına yatırılacak ve varsa kalanı yükleniciye geri verilecektir.” açıklamaları yer almaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır. Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür. Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir. Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez. İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır. Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır. Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir. Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır. Kontrol teşkilatı, ihale konusu iş kapsamında istihdam edilen işçilerin hak ettikleri yıllık ücretli izinlerini 4857 sayılı İş Kanununa uygun bir şekilde kullanıp kullanmadıklarını kontrol etmekle yükümlüdür. Bunun için yüklenici tarafından en fazla üç ayda bir izin kayıt belgesinin bir örneğinin kontrol teşkilatına verilmesi gerekmektedir. Kontrol teşkilatınca yapılan inceleme neticesinde, yıllık ücretli izni kullandırılmayan veya eksik kullandırılan bir işçinin tespiti halinde, bu iznin 4857 sayılı Kanuna uygun bir şekilde ilgili yıl içerisinde kullandırılması sağlanır.” hükmü, “Kesin teminatın ve ek kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 51’inci maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir. Yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminat, 4735 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki (2) yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.” hükmü, Sözleşme Tasarısı'nın "Teminata ilişkin hususlar" başlıklı 11'inci maddesinde "11.4. Kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi: 11.4.1. Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir. 11.4.2. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye iade edilir." düzenlemesi, "Diğer hususlar" başlıklı 36'ncı maddesinde "36.2 Bu işle ilgili olarak çalıştırılacak personel bakımından İş Kanunu, Vergi Kanunları, Sosyal Sigortalar Mevzuatı, Sendikalar Kanunu, ilgili sair mevzuat hükümlerinin uygulanmasından doğacak her türlü hukuki sorumluluk Yükleniciye ait olacaktır. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye olan borçlarının (personele yapılacak olan kıdem, ihbar, maddi ve manevi tazminat, sendikal haklar, maaş ve ücret ödemeleri dahil) tespitinin işin bitim tarihinden sonra yapılması halinde İdarenin ödemesi gereken veya İdarece ödenen tutarlar üst yazı ile Yükleniciden talep edilecektir. Yükleniciye ait bu borçların İdareye ödenmesi için en az 15 (onbeş) iş günü süre verilir, Bu süre içerisinde Yüklenici tarafından ödeme yapılmaması durumunda ayrıca ihbar, ihtar ve süre verilmesine gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, teminatı yoksa Yükleniciye rücu edilir." düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı'nın 11'inci maddesinde, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 13'üncü maddesinde yer alan emredici hükmün aynen tekrarlandığı, Tasarı'nın diğer hususlara ilişkin 36'ncı maddesinde de hükmün uygulanmasına ilişkin esaslara yer verildiği görülmüş, iddia edilen hususlarda kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmasının bahse konu idari yaptırımın uygulanabilmesinin bir şartı olmadığı anlaşılmış ve iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5'inci iddiasına ilişkin olarak: İhalenin 21'inci kısmına ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür; A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Sürücü (22 gün yemek, 22 gün yol dahil)(Brüt asgari ücretin %35 fazlası) Ay 28,00 24,000 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 4 ADET BİNEK OTOMOBİL (4+1) gün 24,000 2 7 ADET KOMBİ (4+1) ay 24,000 3 9 ADET KOMBİVAN UZUN ŞASE (5+1) ay 24,000 4 2 ADET ÇİFT KABİNLİ AÇIK KASA KAMYONET (6+1) ay 24,000 5 6 ADET ÇİFT KABİNLİ KAPALI KASA PICK-UP KAMYONET 4x4 (4+1) ay 24,000 6 6 ADET ÇİFT KABİNLİ AÇIK KASA PICK-UP KAMYONET 4x4 (4+1) ay 24,000 7 2 ADET YÜKSELTİLEBİLEN HİDROLİK PLATFORMLU TELESKOBİK BOMLU SEPETLİ KAMYON ay 24,000 8 Fazla Çalışma Ücreti (Brüt Asgari Ücretin %35 Fazlası) saat 15.120,000 9 Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Ücreti (Brüt Asgari Ücretin %35 Fazlası) gün 868,000 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 KISIM TOPLAM TUTARI(KDV Hariç) İşin süresinin 24 ay, yukarıda yer alan cetvelde binek otomobil için öngörülen çalışma süresinin 24 gün olarak belirlendiği görülmüşse de, 04.06.2026 günü yayımlanan zeyilnamede bu hususta herhangi bir değişiklik yapılmadığı, idarece şikâyete verilen cevapta da tekliflerin, teklif cetvelinde belirtilen süre ve miktara uygun şekilde verilmesi gerektiğinin belirtildiği görülmüş, diğer bir deyişle işlemde bir hata olmadığının idarece beyan edildiği, tekliflerin mevcut teklif cetveline göre hazırlanması gerektiğinin açık olduğu, başvuruya konu düzenlemenin teklif oluşturulması aşamasında istekliler nezdinde bir tereddüt yaratacak nitelik taşımadığı değerlendirilmiş ve iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6'ncı iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun'un "Şartnameler" başlıklı 12'nci maddesinde "İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir." hükmü, "İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması" başlıklı 29'uncu maddesinde "İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur. Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir." hükmü, "İhalelere Yönelik Başvurular" başlıklı 54'üncü maddesinde "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: … d ) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller." hükmü yer almakta olup aynı maddede başvurunun usul ve şekil kurallarına uygun olmaması durumunda reddedileceği belirtilmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler " başlıklı 7’nci maddesinde "(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. (2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir." hükmü, Aynı Yönetmelik'in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir." hükmü yer almaktadır. 04.06.2026 tarihli zeyilname ile ihalenin muhtelif kısımlarında kullanılacak olan Yükseltilebilen Seyyar İş Platformu yerine, Yükseltilebilen Hidrolik Platformlu Teleskobik Bomlu Sepetli Kamyonun teklif edilmesinin öngörüldüğü anlaşılmış, zeyilname ile değişik sepetli kamyon için Teknik Şartname'de ayrıntılı düzenlemelerin yer aldığı ve bu husustaki iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Bununla beraber, somut olayda, zeyilname ile kiralamaya konu 725 araçtan, çeşitli kısımlarda yer alan toplam 15 adet Seyyar İş Platformu yerine benzer işlevdeki platformlu ve sepetli kamyon kiralanmasının öngörüldüğü, başvuru sahibinin ihale dokümanında değişiklik yapılmasının yaklaşık maliyeti etkilediği yönündeki şikâyet başvurusunu yaptığı tarihte ihalenin henüz gerçekleştirilmediği, diğer bir deyişle yaklaşık maliyetin henüz açıklanmadığı ve gizliliğini koruduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyet bileşenlerinin ihale tarihinden önce istekli olabilecekler tarafından bilinmesinin mümkün olmadığı, başvurunun 4734 sayılı Kanun'un yukarıda yazılı 54'üncü maddesinde belirtilen konu ve sebep unsurlarını taşımadığı ve reddi gerektiği anlaşılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7'nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun'un "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54'üncü maddesinde "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. … Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; … c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir." hükmü, "İdareye şikayet başvurusu" başlıklı 55'inci maddesinde "Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar." hükmü yer almaktadır. İhale ilanının 05.05.2026 tarihinde yayımlandığı ve ilanda benzer iş tanımına yer verildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin ilan tarihini takip eden 10 gün içerisinde bu husustaki şikâyetini idareye yapması gerekirken, başvurunun 10.06.2026 tarihinde yapıldığı görülmüş, başvurunun yukarıda yazılı Kanun hükümleri kapsamında süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 8'inci iddiasına ilişkin olarak: TEİAŞ Merkez ve Taşra Teşkilatı Ödeme Esaslarının ilk maddesinde "Teşekkülümüz ödeme planına bağlı ödemeler nakit durumuna göre “Ödeme Gününde” yapılır. “Ödeme Günü” her ayın ilk tam haftası Perşembe ile üçüncü haftası Perşembe günüdür. Ödeme günlerinin ulusal bayram ya da genel tatil günlerine denk gelmesi halinde “Ödeme Günü” takip eden ilk tam iş günüdür." düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı'nın "Ödeme yeri ve şartları" başlıklı 12'nci maddesinde "12.1. Sözleşme bedeli…aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir: İhale Dokümanı eki TEİAŞ Merkez ve Taşra Teşkilatı Ödeme Esaslarına göre Teknik Şartname hükümleri ve Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler için Özel Şartların "Uygulamalar" başlıklı 7. maddesi hükümleri doğrultusunda ödeme yapılacaktır. Yüklenici tarafından, kiralık araçlar için aylık ve günlük puantaj cetvelleri (Ek-2 ve Ek-3), Taşıt Görev Emirleri (Ek-1) ve sürücüleri için aylık puantaj cetvelleri (Ek-4) ile varsa her gün için ayrı ayrı fazla mesai olurları düzenlenecektir. Bu puantaj cetvelleri ile sürücüler için ücret bordroları düzenlenecek ve kiralık araç sürücülerinin ücretleri adlarına açılacak banka hesaplarına yatırılacaktır. Yüklenici hak edişine esas olmak üzere kiralık araç sürücüleri için hazırlanan ücret bordroları ve ekleri ödeme evrakları (Sürücüler için varsa; Dış Görev Emirleri, Konaklama Faturaları, Fazla Mesai Olurları vb.) ile bir önceki aya ait ödeme ile ilgili evraklar ve banka dekontlarını diğer belgelerle birlikte İdareye hakediş ekinde ibraz edecektir. 12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır." düzenlemesi, İhale dokümanında yer alan Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartların 7.1’inci maddesinde "Yüklenici sözleşme süresi boyunca her ayın ilk beş günü içinde hakkedişle ilgili ödeme talebini ve hakediş evraklarının tamamının aracın çalıştığı ilgili ünitesine sunacaktır. Ancak bahse konu günlerin resmi tatil ve hafta tatiline vb. denk gelmesi durumunda müteakip iş günü teslim edilecektir. Ödemenin yüklenicinin ödeme talep yazısında belirttiği banka hesabına geçtiği tarihi takip eden 3 iş günü içinde işçi ücretleri çalışanların banka hesabına yatırılacaktır." düzenlemesi yer almaktadır. İtirazen şikâyet dilekçesinde, ihale dokümanının yukarıda alıntılanan üç farklı düzenlemesine yer verilerek ödemeye ilişkin hususlarda çelişki bulunduğu belirtilmişse de, uyumsuzluğun gerekçesinin ortaya konmadığı görülmüştür. Yapılan incelemede, Sözleşme Tasarısı'nın ihale dokümanında yer alan diğer iki belgeye atıfla düzenlendiği, sürücü ücretlerine ilişkin de özel bir düzenleme yapıldığı anlaşılmış, isteklileri tereddüde düşürecek herhangi bir uyumsuzluğa rastlanmamıştır. Öte yandan, ihale dokümanı içerisinde yer alan TEİAŞ Merkez ve Taşra Teşkilatı Ödeme Esaslarının yukarıda yer verilen maddesinde, her ayın ilk tam haftası Perşembe ile üçüncü haftası Perşembe günü ödeme günü olarak belirlenmiş olup ödemelerin nakit durumuna göre bu tarihlerde yapılacağının açıkça hükme bağlandığı, düzenlemenin teklif hazırlanmasını veya sağlıklı teklif oluşturulmasını engelleyici nitelikte bir belirsizlik oluşturmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin anılan iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 9'uncu iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı'nın "diğer hususlar" başlıklı 36'ncı maddesinde "36.4 Yüklenici, işin yapımı sırasında “ISO 55001 Varlık Yönetim Sistemi” standardının gerekliliklerini yerine getirmekle mükelleftir. Yüklenici, bu sözleşmenin uygulanmasında "ISO 55001 Varlık Yönetimi Standardı" şartlarına göre Teşekkülün tüm kritik varlıklarının ve risklerinin verimli bir şekilde yönetilmesinde, muhafazasında faal bir rol alarak paydaşlarının sağlığı ve güvenliğinden taviz vermeden, optimum kaynak kullanımı ile müşteri odaklı, kanunlar ve mevzuatlara uygun, çevre için hassas, sürdürülebilir ve kesintisiz hizmet sağlayarak, Teşekkülün tüm faaliyetlerinde emniyet tedbirlerinin en üst seviyede tutulması ve bunu muhafaza etmekle, tüm hizmet standartlarını karşılamakla, gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin çevre üzerindeki etkisini en aza indirgemekle, Varlık Ömür Devri ile sistemini güvenilir ve verimli bir şekilde çalıştırmakla, Teşekkülün sahip olduğu prensipler çerçevesinde uyumlu çalışmakla, eğitim ve tecrübe ile çalışanların kabiliyet ve farkındalıklarını sürekli geliştirilmekle mükelleftir. Varlık Yönetimi Sistemi'nin işletilmesine, varlık ömürlerine zarar verebilecek faaliyetlerde bulunamaz." düzenlemesi yer almaktadır. ISO 55001 Varlık Yönetim Sistemi standardının İdari Şartname'de bir yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, Sözleşme Tasarısı'nda da bu hususta bir belge sunulmasının talep edilmediği görülmüş, düzenlemede yüklenicinin anılan standarda atıfla verimlilik, güvenlik ve risk yönetimi gibi hususlarda gözetmesi gereken talimatlara yer verildiği, işlemin ihaleye katılımı engelleyecek bir nitelik taşımadığı değerlendirilmiş ve iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 10) Başvuru sahibinin 10'uncu iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı'nın 36'ncı maddesinde "36.5 TEİAŞ Araç Kiralama Teknik Şartnamesinin 4 no’lu dipnot kısmının “e” bendi gereğince Dış görev ücreti 1.000,00 TL, Konaklama ücreti ise 2.700,00 TL (KDV Hariç) olarak belirlenmiştir. Ayrıca söz konusu ücretlerin İdarece güncellenmesi halinde yükleniciye güncellenen tutarlar bildirilecektir." düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartların "Sürücüler ilgili hususlar" başlıklı 3’üncü maddesinde "3.4.1.Özel Yükler ve Mobil Merkezler Taşıma İşletme Müdürlüğü için yüklenici dış göreve göndereceği personele işin başlama tarihi itibariyle İdare tarafından belirlenen günlük dış görev ücreti ile konaklama ücretinin toplamının 20 (yirmi) günlük tutarını avans olarak verecektir. Bu avans sözleşme bitimine kadar personelde kalacaktır. Dış görev ve konaklama bedelleri hakedişle birlikte yükleniciye ödenecek olup bu bedeller personele yüklenici tarafından ücretleri ile birlikte ayrıca ödenecektir." düzenlemesi yer almaktadır. İdarece şikâyete verilen cevapta da belirtildiği gibi, süreklilik arz etmeyen bahse konu maliyetlerin, hakedişle birlikte yükleniciye ödeneceği anlaşıldığından, başvuru konusu düzenlemenin isteklilerce teklif hazırlanması ve maliyet öngörülmesi aşamasında bir belirsizlik yaratmadığı değerlendirilmiş, iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 11) Başvuru sahibinin 11'inci iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.2. maddesinde "Yüklenicinin kaza, sürekli arıza vb. durumların ortaya çıkması durumunda İdarenin belirlediği süre içerisinde mevcut aracı veya uygun ikame aracı teslim etmemesi durumu" özel aykırılık hâlleri arasında sayılmış, Teknik Şartname'nin 1.l maddesinde "Kaza, sürekli arıza vb. durumların ortaya çıkması halinde sözleşme kapsamındaki araç, yüklenicinin talebi ve İdarenin uygun görmesi ile aynı şartlarda, aynı model veya daha üstün özellikteki araçla yakıt sisteminde değişiklik olmamak şartıyla İdarenin belirleyeceği süre içinde değiştirilir. Ancak işbu maddenin (ç) ve (d) bendindeki şartlar saklı kalacaktır." düzenlemesine, 1.o maddesinde "Yüklenicinin sözleşme ve eklerinde belirtilen şartları sağlayan araçlarla işbaşı yapması zorunludur. İdare işbaşı tarihinden önce görevli komisyon marifetiyle yapacağı kontrol neticesinde araçlardaki eksiklikleri tespit eder. Söz konusu eksikliklerin giderilmesi için İdare tarafından yükleniciye belirli bir süre verilir. İdarenin belirlediği süre sonunda araçların eksiklikleri tamamlanmış şekilde çalışmaya hazır hale getirilmemesi durumunda yükleniciye 2 (iki) iş günü süre tanınır. Bu süre sonunda araçların getirilmemesi halinde sözleşmenin ağır aykırılık hallerine ilişkin hükmü uygulanacaktır." düzenlemesine, 6’ncı maddesinde "b. Yüklenicinin, çalışmakta olan kiralık aracını İdareden izinsiz olarak işyerine göndermemesi veya yerine uygun olmayan bir başka aracı göndermesi veya herhangi bir nedenden dolayı aracın trafikten menedilmesi halinde; aracın gelmediği her bir gün için Teknik Şartnamenin Kesintiler başlıklı 7’nci maddesi (ç) bendi hükümleri uygulanacaktır. Yüklenici ikame edilen aracı en fazla 2 (iki) iş günü içerisinde teslim etmemesi halinde İdare, mahalli piyasadan sözleşme kapsamındaki aracın benzeri bir aracı ücreti mukabilinde kiralar ve söz konusu bedel tutarında yükleniciye yansıtma faturası düzenlenir. c. Kiralık araçların sözleşme dönemi içerisinde ihale dokümanında belirtilen şartları kaybetmesi halinde (araçların periyodik bakım-onarımı, lastik değişimi, fenni muayenesinin geciktirilmesi vb.) yükleniciye 2 (iki) iş günü süre tanınır ve bahse konu eksikliklerin giderilmemesi durumunda Teknik Şartnamenin Kesintiler başlıklı 7’nci maddesi (d) bendi hükümleri uygulanacaktır. düzenlemesine yer verilmiştir. İdarece şikâyete verilen cevapta, araçlarda meydana gelebilecek arıza vb. durumların kapsam ve nitelik bakımından farklılık arz edebileceği, bu nedenle her bir durum için ihale dokümanında sabit bir süre belirlenmesinin mümkün olmadığı belirtilmiş olup, idare yaklaşımının makul olduğu değerlendirilmiş, kaldı ki belirli durumlar için iki günlük süre verileceğinin şartnamede ifade edildiği görülmüştür. Bu husustaki olası uyuşmazlıkların 4375 sayılı Kanun kapsamında taraflar arasındaki eşitlik ilkesi gözetilerek özel hukuk kuralları çerçevesinde çözüme kavuşturulacağı açık olduğundan iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 12) Başvuru sahibinin 12'nci iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname'nin 25'inci maddesinde "25.3.1. Hizmet alımı yoluyla kiralanacak toplam 725 adet araç aylık ortalama 30 (otuz) gün, 7 gün / 24 saat üzerinden çalışacaktır." düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanında çalıştırılacak araçlara ve personele ilişkin olarak ayrıntılı olarak saat/kilometre cinsinden belirlemeler yapıldığı, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil günü ve vardiyalı çalışmalara yönelik düzenlemelere yer verildiği görülmüş, Şartname'nin yukarıda yazılı "7 gün / 24 saat" ifadesinin, idarece şikâyete verilen cevapta da belirtildiği üzere araçların sunulan hizmetin niteliği gereği sürekli hazır durumda olması gerektiğine işaret ettiği değerlendirilmiş, birim fiyat teklif cetvelinde sunulacak hizmetin miktarının ve süresinin açıkça yazılı olması karşısında iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 12 iddiasından iki tanesinde haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 2/12 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırılması gereken tutarın 258.810,00 TL olduğu dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 43.997,70 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi hâlinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.