KİK Kararı 2026/UH.II-2468

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/037 Gündem No: 26 Karar Tarihi: 23.09.2026 Karar No: 2026/UH.II-2468 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Onkofar Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/719099 İhale Kayıt Numaralı “ Laboratuvar Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 03.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Laboratuvar Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Onkofar Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ’nin 23.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.07.2026 tarih ve 220076 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1788 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye ait Teknik Şartname’nin 5’inci kısmında (Kan Gazı) yer alan B.11.9. ve B.11.10. maddelerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 12. maddesine aykırı olduğu iddiasıyla idareye yapılan başvurunun zımnen haklı bulunmasına rağmen usuli gerekçelerle (süre kısıtı) reddedildiği, Teknik Şartnamenin B.11.9’uncu maddesinde “Numunenin hava almasını önleyen ve içerdiği hava kabarcıklarının dışarı çıkmasını sağlayan güvenlik kapağı bulundurmalıdır. Güvenlik kapağı çıkarılmadan test çalışılmalıdır.” düzenlemesine, B.11.10. maddesinde ise “ Atatürk Ş.H., Bandırma E.A.H., Balıkesir D.H., Edremit D. Hastanelerin talep ettiği enjektör miktarının ¼ ü oranında metal bilye içeren enjektör temin edilecektir” düzenlemesine yer verildiği, Söz konusu düzenlemelerde yer alan spesifik tanımlamaların doğrudan tek bir firmanın (Radiometer) patentli ürününü işaret etmekte olduğu, piyasadaki diğer isteklilerin ihaleye katılımını fiilen imkânsız hâle getirdiği, Sadece belirli bir patentli üründe bulunan "metal bilye" ve "çıkartılmayan güvenlik kapağı" gibi spesifik donanım geometrilerinin şart koşulması ile fırsat eşitliğinin ortadan kaldırıldığı, söz konusu maddelerin nesnel bir klinik veya verimlilik ihtiyacından ziyade doğrudan Radiometer markasının ürün tasarımını tarif ettiği, Teknik Şartname’nin 5’inci kısmında (Kan Gazı) yer alan B.11.9. ve B.11.10. maddelerinin rekabeti engelleyici ve tek bir patenti işaret edici nitelikte olması, idarenin de bu durumu kabul etmesine rağmen usuli süre yetersizliği bahanesiyle düzeltici işlem yapmaktan imtina etmesi sebepleriyle; 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca mevzuata aykırılığı sabit olan ihale işlemlerinin düzeltici işlemle (zeyilname) giderilemeyecek aşamada olması hususu gözetilerek ihalenin 5’inci kısmının (Kan Gazı) iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü, Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. …” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. …” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: LABORATUVAR HİZMET ALIMI b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: LABORATUVAR HİZMET ALIMI (13 KISIM) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamelerde belirtilen sağlık tesisleri” düzenlemesi, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 13 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Teklifler kısım bazında değerlendirilecek ve kısımlara ayrı ayrı teklif verilebileceği gibi tamamı içinde teklif verilebilecektir.” düzenlemesi, İhalenin 5’inci kısmı olan Kan Gazına ilişkin düzenlenen Teknik Şartname’nin “Kan Gazı Enjektörü Özellikleri” başlıklı bölümünde “… B.11.9. Numunenin hava almasını önleyen ve içerdiği hava kabarcıklarının dışarı çıkmasını sağlayan güvenlik kapağı bulundurmalıdır. Güvenlik kapağı çıkarılmadan test çalışılmalıdır . B.11.10. Atatürk Ş.H., Bandırma E.A.H., Balıkesir D.H., Edremit D. Hastanelerin talep ettiği enjektör miktarının ¼ ü oranında metal bilye içeren enjektör temin edilecektir. …” düzenlemesine yer verilmiştir. Başvuruya konu ihalenin Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 03.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ve 13 kısımdan oluşan “Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, 04.09.2026 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile zeyilname süresi olmadığından değişiklik yapılamadığı, bu nedenle yeterli rekabet ortamı sağlanamadığı gerekçesiyle ihalenin 5’inci kısmının iptal edildiği, başvuru sahibi Onkofar Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin iddialarının ihalenin 5’inci kısmı olan Kan Gazına ait Teknik Şartname’nin B.11.9 ve B.11.10’uncu maddelerinde yer alan "metal bilye" ve "çıkartılmayan güvenlik kapağı" gibi spesifik donanım düzenlemelerinin doğrudan tek bir firmanın (Radiometer) patentli ürününü işaret etmekte olduğu iddia edilmektedir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda; idarelerin yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihale konusu hizmet alımlarının teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği ve Teknik Şartname’de, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemediği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemediği fakat ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebileceği anlaşılmaktadır. İdarelerin ihtiyaçlarının uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve ihtiyaç karşılanırken ihaleye konu ürünün teknolojik performansını belirleme konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunmakta, ihtiyacın belirlenmesinde belli bir cihazın özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğu bulunmamaktadır. İdarece ihtiyacın en etkili ve verimli şekilde temin edilmesine imkân sağlayacak düzenlemeler yapılması gerekmektedir. Bununla birlikte, alım konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki takdir yetkisinin yukarıda yer verilen mevzuat maddeleri ile belli ölçüde sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda başvuru sahibinin bahse konu iddiası kapsamında incelemeye esas olmak üzere 08.09.2026 tarihli ve 102837 sayılı Kurum yazısı ile “… Bu itibarla, mevcut Teknik Şartname maddelerinde tarif edilen kan gazı enjektör özellikleri dikkate alındığında bahse konu enjektörlerin başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği Radiometer marka cihaz dışında farklı marka cihazlarda kullanılıp kullanılamayacağı hususunda teknik görüşünüze ihtiyaç duyulmaktadır. …” ifadelerine yer verilerek akademik bir kuruluştan teknik görüş talep edilmiştir. Söz konusu akademik kuruluş tarafından gönderilen 16.09.2026 tarihli ve 3224170 sayılı cevabi yazıda “… Başvuruya konu ihale “5. Kısım Kan Gazı” için hazırlanan teknik şartnamenin B11.9 maddesinde yer alan “Numunenin hava almaşım önleyen, içerdiği hava kabarcıklarının dışarı çıkmasını sağlayan güvenlik kapağı bulundurmalıdır. Güvenlik kapağı çıkarılmadan test çalışılmalıdır.” düzenlemesi ile ilgili olarak; Kan gazı enjektörleri ve piyasada bulunan kan gazı cihazları incelendiğinde; numunenin hava almasını önleyen ve içerdiği hava kabarcıklarının dışarı çıkmasını sağlayan güvenlik kapağı bulunduran çeşitli firmalara ait kan gazı enjektörlerinin (Becton Dickinson/BD, Genject, Siemens/RAPIDLyte vb.) mevcut olduğu, bunların hem Radiometer cihazlarında hem de piyasada bulunan diğer kan gazı cihazlarında (WERFEN/GEM Premier serileri, Siemens/RAPIDLab 1200, Roche/cobas b 123, b 221) kullanılabildiği görülmektedir. Ancak “Güvenlik kapağı çıkarılmadan test çalışılmalıdır” kısmı açısından Radiometer haricinde piyasada yaygın bulunan kan gazı cihazlarının (WERFEN/GEM Premier serileri, Siemens/RAPIDLab 1200, Roche/cobas b 123, b 221) kullanım kılavuzları İncelendiğinde, bu cihazlarda güvenlik kapağı çıkarılmadan kan gazı testinin çalışılmasının teknik olarak mümkün olmadığı görüşüne varılmıştır. “5. Kısım Kan Gazı ıçm hazırlanan “Atatürk Ş.H., Bandırma E.A.H., enjektör miktarının 1/4'ü oranında metal bilye içeren enjektör temin edilecektir.” düzenlemesi ile ilgili olarak; Piyasada bulunan kan gazı enjektörleri (Becton Dickİnson/BD, Genject, Siemens/RAPIDLyte vb.) incelendiğinde, Radiometer firmasının patentli ürünü safePICO haricinde metal bilye içeren kan gazı enjektörü ürününe rastlanamamıştır. Metal bilye içeren enjektörlerin Radiometer cihazı haricindeki diğer kan gazı cihazlarında çalışılıp çalışılamayacağı ile ilgili net bir bilgiye ulaşılamamıştır. Bununla birlikte, metal bilyeli enjektör teknolojisinin patentinin Radiometer firmasında bulunması ve cihaz çalışmalarının Radiometer ABL90 FLEX ile ABL800 cihazlarında yapılmış olması hususları göz önüne alındığında, farklı firmaların kan gazı cihazlarında metal bilyeli enjektörlerin kullanımının uygun olmadığı teknik görüşüne varılmıştır.” ifadelerine yer verildiği görülmektedir. Yapılan incelemeler ile teknik görüş birlikte değerlendirildiğinde; Teknik Şartname’nin B.11.9’uncu maddesinde yer alan “Güvenlik kapağı çıkarılmadan test çalışılmalıdır” kısmı açısından Radiometer haricinde piyasada yaygın bulunan kan gazı cihazlarının kullanım kılavuzları üzerinden yapılan incelemelerde söz konusu cihazların kapağı çıkarılmadan kan gazı testinin çalışılmasının teknik olarak mümkün olmadığı, ayıca Teknik Şartname’nin B.11.10’uncu maddesi ile ilgili olarak; metal bilye içeren enjektörlerin Radiometer cihazı haricindeki diğer kan gazı cihazlarında çalışılıp çalışılamayacağı ile ilgili net bir bilgiye ulaşılamadığı, ancak metal bilyeli enjektör teknolojisinin patentinin Radiometer firmasında bulunması ve cihaz çalışmalarının Radiometer ABL90 FLEX ile ABL800 cihazlarında yapılmış olması hususları göz önüne alındığında, farklı firmaların kan gazı cihazlarında metal bilyeli enjektörlerin kullanımının uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu, söz konusu ihalenin 5’inci kısmının iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. İnceleme konusu ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve 13 kısımdan oluştuğu, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin toplam 508.712.397,63 TL olduğu, ihalenin itirazen şikâyete konu 5’inci kısmına ilişkin yaklaşık maliyet (33.421.899,22 TL) dikkate alındığında, ilgili kısma ilişkin başvuru bedelinin 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca 129.385,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından yatırılan başvuru bedelinin 258.810,00 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, fazla yatırılan 129.425,00 TL başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iade edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırılan 258.810,00 TL başvuru bedelinin itirazen şikâyete konu 5’inci kısım için ödenmesi gereken 129.385,00 TL’lik itirazen şikâyet başvuru bedelinin de, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibine iade edilmesi gereken toplam tutarın 258.810,00 TL (129.425,00 TL + 129.385,00 TL) olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 5’inci kısmının iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 5’inci kısmının iptaline, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, 3) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.