KİK Kararı 2026/UY.II-1913

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/028 Gündem No: 58 Karar Tarihi: 16.07.2026 Karar No: 2026/UY.II-1913 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Bayrak Proje İnş. ve Oto. Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1763349 İhale Kayıt Numaralı “ Asya Bölgesi 7. Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 30.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Asya Bölgesi 7. Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı ” ihalesine ilişkin olarak Bayrak Proje İnş. ve Oto. Tic. Ltd. Şti.nin 22.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.06.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.06.2026 tarih ve 218471 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1579 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin, sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu gerekçesi reddedilmesinin uygun olmadığı, şöyle ki; a) Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayınlanan rayiçlerin, Ocak 2025 dönemine ait olduğu, bu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6. maddesine aykırı olduğu gerekçesi ile tekliflerinin reddedildiği, ancak idare tarafından hangi analizlerin, hangi pozların anılan maddeye aykırılık teşkil ettiğinin belirtilmediği, analizlerinin karlılık oranının %10’un üzerinde olduğu, dolayısıyla cari yıl veya ilan/davet tarihi içindeki aya ait fiyatları da sağlayabileceği, b) Tekliflerinin, aşırı düşük savunma analizlerinde istenilen mazot (motorin) pozuna verilen fiyatın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine aykırı olduğu gerekçesi ile reddedildiği, analizlerde kullandıkları mazot girdisinin birim fiyatının Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birim fiyatlarından alındığı, dolayısıyla anılan Tebliğ’in 45.1.6’ncı maddesinde yer alan “Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenecek yayınlanmış güncel rayiçleri kullanan istekliler söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır” açıklaması gereği idare tarafından 45.1.13.14’üncü maddenin uygulanmaması gerektiği, c) İ.İ.010, E.İ.020 ve M.İ.009 poz numaralı analizlerin açıklamasında idarece istenilen alt analiz girdilerine yer verilmeden farklı analizler ile açıklama yapıldığı ve bu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesi ile tekliflerinin reddedildiği, ancak taraflarınca anılan Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesi gereği kamu kurum pozları kullanıldığı, ayrıca idarece aşırı düşük sorgulama için gönderilen bazı analizlerin miktarının girilmediği veya yanlış girildiği, d) İdare tarafından aşırı düşük savunmasında kullanılmak üzere sunulan, 21.04.2026 tarih ve E-68936130-755.02-3616488 sayılı yazı ekinde yer alan, “Aşırı Düşük Sorgu Poz Analizleri ve Girdiler” isimli ekte yer alan pozlarda miktarsal hatalar bulunduğu, - Anılan ekin 32’nci sayfasında yer alan İ.İ.080 no’lu pozun 10.120.1023 no’lu alt pozunun miktarının 0,000 olarak belirtildiği, dolayısıyla numerik olarak hata yapıldığı, - 42’nci sayfada yer alan İ.İ.086-1 no’lu pozun 10.120.1024 no’lu alt pozu olan vantilasyon makinesinin miktarının adet olarak verildiği, adet sayısının 13,2178645 olarak belirtildiği, aynı pozun 10.120.1143 no’lu alt pozunda yer alan jeneratör maddesinin miktarının adet olarak verildiği, adet sayısının 18,981 olarak belirtildiği, 38’inci sayfada yer alan 10.120.1143 no’lu aynı jenaratör maddesinin miktarının 0,0008494 olarak belirtildiği, yine aynı maddenin 10.120.1024 no’lu alt pozu olan vantilasyon makinesinin miktarının 0,0006028 olarak belirtildiği, bu adetlerin, pozların teknik geçerliliği açısından doğru olmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, İtirazen şikayete konu ihalenin ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) … b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. … Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) … ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. ... İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. ... 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. … 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. … 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. … 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur. …” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: ASYA BÖLGESİ 7. KISIM MÜTEFERRİK İÇMESUYU İNŞAATI b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: İstanbul İli Anadolu Yakasının muhtelif ilçelerinde 47.000 mt. Duktil Font Boru (Ø100-Ø600 mm) ve 14.000 mt O-PVC Boru (Ø110-400mm) içmesuyu şebeke hattı döşenmesi, 11.500 mt. çelik boru (Ø700- Ø1600 mm) içmesuyu isale hattı döşenmesi , hat vanası, sanat yapıları, tahliye ve vantuz yapıları yapılması, içmesuyu depo rehabilitasyon yapılması , kazısız teknolojik yöntemlerle imalat yapılması işlerini kapsayacaktır. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Anadolu (Asya) Yakası/İSTANBUL” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “ 31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. ” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu ihalenin İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Asya Bölgesi 7. Kısım Müteferrik İçmesuyu İnşaatı” işine ilişkin olduğu, söz konusu ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, İdari Şartnamenin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değer tutarının altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenileceğinin düzenlendiği, 20.02.2026 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihaleye 11 isteklinin katıldığı, isteklilerden teklifi sınır değerin altında kalanlara idarece aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının tebliğ edildiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına süresi içerisinde cevap vermeyen isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunan başvuru sahibi Bayrak Proje İnş. ve Oto. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının ise uygun görülmeyerek teklifinin reddedildiği anlaşılmaktadır. Ardından başvuru sahibi tarafından 06.03.2026 tarihinde idareye şikayet, 23.03.2026 tarihinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması üzerine, Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 01.04.2026 tarih ve 2026/UY.II-985 sayılı Kurul kararı ile idare tarafından, aşırı düşük teklif sorgulama işleminin yeniden yapılmasına karar verildiği, söz konusu karar üzerine idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere EKAP üzerinden 21.04.2026 tarihli ve E-68936130-755.02-3616488 sayılı aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının tebliğ edildiği, ardından 14.05.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile, aşırı düşük teklif açıklama talebine süresi içerisinde cevap vermeyen isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunan başvuru sahibi Bayrak Proje İnş. ve Oto. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının ise uygun görülmeyerek teklifinin reddedildiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi Bayrak Proje İnş. ve Oto. Tic. Ltd. Şti. tarafından, idarece, sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedilmesinin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı iddia edilmektedir. Başvuru sahibinin (a) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; Başvuru sahibinin teklifinin, 14.05.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararında “İstekli tarafından kullanılan; Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayınlanan rayiçlerin Ocak 2025 dönemine ait olduğu, bu hususun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6. maddesinde geçen; “Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir.” hükmüne aykırılık teşkil ettiği;” ifadelerine yer verilerek reddedildiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, söz konusu istekli tarafından açıklamaya konu analiz girdilerinin bir kısmı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyat ve rayiçlerin kullanıldığı görülmüştür. İtirazen şikayete konu ihalenin ilan tarihinin 02.12.2025 olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesi gereğince cari yıl birim fiyat ve rayiçlerinin kullanılması gerektiği, başvuru sahibi tarafından kullanılan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birim fiyat ve rayiçlerinin ise 2025 yılı Ocak ayına ait birim fiyatlar olduğu, (örneğin; İ.İ.024 iş kaleminde yer alan C25/30 beton harcı pozu kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanan 2025 yılı Ocak ayı birim fiyat ve rayiçlerinin kullanıldığı), bununla birlikte, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2025 yılı Aralık ayına ait güncel rayiç ve birim fiyat listelerinin yayınlandığı, bu itibarla yayımlanmış güncel fiyatların kullanılması gerektiği, bu nedenle idarece başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (b) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; Başvuru sahibinin teklifinin, 14.05.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararında “Aşırı Düşük Savunma analizlerinde istenilen Mazot (Motorin) pozuna verilen fiyatın; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14. maddesinde belirtilen “İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez.” hükmüne uygun olmadığı;” ifadelerine yer verilerek reddedildiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5 ve 45.1.6’ncı madde açıklamaları uyarınca isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için, hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, ayrıca ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabileceği ve analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede anılan istekli tarafından mazot analiz girdisine ilişkin yapılan açıklama incelendiğinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2025 yılı Ocak ayı rayiç fiyatlarının kullanıldığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2025 yılı Aralık ayına ait güncel rayiç ve birim fiyat listelerinin yayınlandığı, analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla idarenin mazot analiz girdisine ilişkin yapılan açıklamayı reddetme gerekçesine dayanak teşkil ettiği, mazot girdisinin fiyatının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü madde başlığı altında yer alan kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar kapsamında ihale ilan ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan asgari akaryakıt fiyatlarının altında bulunmama zorunluluğu olmadığı, söz konusu zorunluluğun kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları/rayiç fiyatları kullanılmaksızın anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen yöntemler kullanılarak açıklama yapılması durumunda geçerli olduğu anlaşılmıştır. Netice itibarıyla, anılan istekli tarafından mazot analiz girdisi için, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesi kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçler kullanılarak açıklama yapıldığı, bir başka ifadeyle anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgelendirme yöntemleri kapsamında açıklama yapılmadığı anlaşıldığından idarenin, anılan isteklinin teklifinin, mazot (motorin) pozuna verilen fiyatın, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine uygun olmadığı gerekçesi ile reddedilmesinin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmış olmakla birlikte, anılan istekli tarafından mazot (motorin) pozu kapsamında sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; İtirazen şikayete konu ihalenin ilan tarihinin 02.12.2025 olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesi gereğince cari yıl birim fiyat ve rayiçlerinin kullanılması gerektiği, başvuru sahibi tarafından kullanılan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birim fiyat ve rayiçlerinin ise 2025 yılı Ocak ayına ait birim fiyatlar olduğu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2025 yılı Aralık ayına ait güncel rayiç ve birim fiyat listelerinin yayınlandığı, bu itibarla yayımlanmış güncel fiyatların kullanılması gerektiği, bu nedenle başvuru sahibi isteklinin anılan poza ilişkin açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (c) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; Başvuru sahibi tarafından, idarece tekliflerinin, farklı analizler ile açıklama yapıldığı gerekçesi ile reddedilmesinin uygun olmadığı, taraflarınca söz konusu açıklamalar kapsamında kamu kurum pozlarının kullanıldığı, aşırı düşük sorgulama için gönderilen bazı analizlerin miktarının girilmediği veya yanlış girildiği iddia edilmekte olup, yapılan inceleme neticesinde idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde analiz miktarlarına, ihale işlem dosyası kapsamında incelenen bilgi ve belgelerle uyumlu olacak şekilde yer verildiği tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddia kapsamında yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde ise; Başvuru sahibinin teklifinin, 14.05.2026 tarihli ihale komisyonu kararında “İdarece isteklilere gönderilen İ.İ.010, E.İ.020 ve M.İ.009 poz numaralı analizlerin açıklamasında İdarece istenilen alt analiz girdilerine yer verilmeden farklı analizler ile açıklama yapıldığı ve bu hususun Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.8.maddesinde yer alan “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir.” hükmüne aykırı olduğu;” ifadelerine yer verilerek reddedildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinden aşırı düşük teklife ilişkin olarak yapılan açıklamada sunulan analizleri, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği anlaşılmaktadır. İdare tarafından itirazen şikayete konu “İ.İ.010 İnce Kırmataş Temin Edilerek Makine ile Serme, Sulama ve Sıkıştırma Yapılması” iş kaleminin analiz formatının “10.130.1008 32 mm’ye kadar kırmataş (TS 706 EN 12620+A1), kırmataş nakli(45 km), mazot (motorin), operatör makinist, greyder, yükleyici, şoför, titreşimli silindir, su, yağcı, arazöz” şeklinde olduğu, ancak başvuru sahibi tarafından, anılan iş kaleminin, “15.125.1008 32 mm’ye kadar kırmataş temin edilerek, makine ile serme sulama ve sıkıştırma yapılması” pozuna yer verilerek, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2025 yılı Ocak ayına birim ve rayiçleri ile açıklandığı, bununla birlikte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2025 yılı Aralık ayına ait güncel rayiç ve birim fiyat listelerinin yayınlandığı tespit edilmiş olup, sonuç olarak anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarenin sunmuş olduğu analiz formatına uygun olmadığı tespit edilmiştir. İdare tarafından itirazen şikayete konu “E.İ.020 Röle Yapılması (inşaat, elektrik, mekanik işler dahil)” iş kaleminin analiz formatının “otomasyon ve scada işler, 8,01 – 10,00 m açıklıkta 1 ton kaldırma kapasiteli çift krişli motor kumandalı kreyn, çapı 150 mm 10-16 atğ kelebek vana, ultrasonik tip debi ölçüm seti…” şeklinde olduğu, ancak başvuru sahibi tarafından, anılan iş kaleminin, “Özel Fiyat Röle Yapılması (inşaat, elektrik, mekanik işler dahil)” pozuna yer verilerek açıklandığı, sonuç olarak anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarenin sunmuş olduğu analiz formatına uygun olmadığı tespit edilmiştir. İdare tarafından itirazen şikayete konu “M.İ.009 Kaynakla Bağlanmış Çelik Boru Başlarının İç Tecridinin Yapılması (İdare Malı)” iş kaleminin analiz formatının “yalıtımcı ustası, sıvacı ustası, sıvacı usta yardımcısı, düz işçi (inşaat işçisi), portland çimentosu, ince sıva veya derz kumu, kum çakıl nakli, operatör makinist, yağcı, yükleyici, mazot (motorin)” şeklinde olduğu, ancak başvuru sahibi tarafından, anılan iş kaleminin, “43.555.11.25 çapı 1600 mm, kaynakla bağlanmış çelik boru başlarının iç yüzeyine izolasyon yapılması” pozu ile açıklandığı, sonuç olarak anılan istekli tarafından sunulan teklif açıklamasının idarenin sunmuş olduğu analiz formatına uygun olmadığı tespit edilmiştir. Aktarılan tespitler neticesinde başvuru sahibinin (c) bendinde yer alan iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin (d) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. Şikâyet ve itirazen şikâyet başvurulan, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvurulan Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: … d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. …Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; …c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir…” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü, Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir… Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler..." hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “ (1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. … (3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. ” hükmü, “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “ İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “ …İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz. ” açıklaması yer almaktadır. İhale işlem dosyası incelendiğinde başvuru sahibinin söz konusu iddialarının 22.05.2026 tarihinde idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusuna konu edilmediği, anılan iddialara ilk kez 19.06.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer verildiği, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta da bahse konu hususlara ilişkin herhangi bir ifadenin bulunmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu yapılabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir. Bahse konu Kanun maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuru yapması gerektiği, şayet şikâyet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikâyet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu ihale Kurumu’na başvuruda bulunulabileceği anlaşılmaktadır. Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklaması 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda Kurum’a verilen yetki çerçevesinde şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup; idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usûlî güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddianın bunu ileri süren istekliler tarafından, iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibinin anılan iddiasının, uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu 15.05.2026 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde şikâyet başvurusuna konu etmesi gerekirken bu süre geçtikten sonra 19.06.2026 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddialarının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği, netice itibarıyla, başvuru sahibinin anılan iddiasının hem şekil hem de süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.