KİK Kararı 2026/UH.II-2344

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/035 Gündem No: 25 Karar Tarihi: 09.09.2026 Karar No: 2026/UH.II-2344 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Gençocak Yemekhane Temizlik Servis Hizmetleri İnşaat Nakliyat Turizm Bilişim Yazılım Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Çankaya Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1211845 İhale Kayıt Numaralı “ 400000 (Dörtyüzbin) Adet Hazır Paketli Öğle Yemeği Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Çankaya Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 31.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 400000 (Dörtyüzbin) Adet Hazır Paketli Öğle Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Gençocak Yemekhane Temizlik Servis Hizmetleri İnşaat Nakliyat Turizm Bilişim Yazılım Ticaret Limited Şirketi ’nin 05.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.08.2026 tarih ve 222722 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2031 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdarece 03.08.2026 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen iki haftalık örnek menüye ilişkin e-formun mevzuata uygun düzenlenmediği ve yenilenmesi gerektiği, söyle ki; a) İçeriğinde kırmızı et veya beyaz et bulunan "Sandviç Ekmeği İçinde Akçaabat Köfte", "Pilav Üstü Çıtır Piliç", "Tavuklu Bulgur Pilavı", "Kıymalı Tepsi Böreği", "Dürüm Et Döner", "Hamburger (Köfte)/Patates Kızartması", "Tavuklu Pirinç Pilavı", "Pirinç Pilavı Üstü Misket Köfte", "Lavaş Arası Tantuni" ve "Kadınbudu Köfte/Patates Püresi/Ekmek" yemeklerinde, Tebliğ'in 79.2.6.1(a) maddesi gereği yemeğin ana girdisi olarak sadece et ürününün belirlenmesi zorunlu olmasına rağmen, bu yemeklerin içeriğindeki sandviç ekmeği, pirinç, bulgur, yufka, lavaş ve hamburger ekmeği girdileri için de ayrıca açıklama istenmesinin mevzuata aykırı olduğu, b) E-formda beyaz etli yemeklerin içeriğinde yer alan "tavuk eti" / "tavuk eti (kemiksiz)" girdilerinin somut cinsinin (tavuk göğsü, tavuk but vb.) belirtilmemiş olmasının isteklilerin sağlıklı açıklama sunmasını güçleştirdiği, c) "Dürüm Et Döner" yemeği içeriğinde ana girdi olarak belirlenen "Yaprak İnceliğinde Dönerlik Et" ürününün normal piyasa koşullarında alım-satımının bulunmadığı, dolayısıyla bu girdi için açıklama yapılmasının fiilen imkânsız olduğu, d) Teknik Şartname'nin 9’uncu sayfasında her öğün yanında verileceği belirtilen "roll ekmek 50 gr" ürününün, Tebliğ'in 79.2.6.1(b) maddesi uyarınca her durumda açıklama istenecek girdi olarak e-formda ayrıca yer alması gerekirken, idarece hazırlanan e-formda bu girdiye hiç yer verilmediği iddiasına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.6 Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı girdi” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetveline ilişkin e-form kullanılır. Bu cetvelde belirtilen “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerekir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında; kırmızı et, beyaz et, balık, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi), kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze, meyve, toz şeker, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı), kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi), ambalajlı su, ekmek ile bu girdilerin dışında yemeğin içeriğinde bulunan tali girdiler dışındaki tüm malzemeler ana girdi olarak dikkate alınır. Yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir. 79.2.6.1. İdarece, örnek öğün menüsüne ilişkin e-forma uygun şekilde hazırlanan iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek girdiler belirtilir ve bu form aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilir. Açıklama istenecek girdilerin belirlenmesinde aşağıdaki kurallar uygulanır: a) Örnek menüdeki öğünlerde yer alan ve reçetesi düzenlenen her bir yemeğin karakteristiğini yansıtan yalnızca bir ana girdisi, açıklama istenecek girdi olarak belirlenir. Ancak idarece yemeğin türü ve niteliğine göre ihtiyaç duyulması halinde, en fazla bir ana girdi daha açıklama istenecek girdi olarak belirlenebilir. Ana girdi; bakliyat yemeklerinde ağırlıklı kullanılan bakliyat ürününü, sebze yemeklerinde ağırlıklı kullanılan sebze ürününü ifade eder. Ancak bir yemeğin içeriğinde kırmızı et, beyaz et, balık ve/veya işlenmiş et ürünlerinin bulunması durumunda, yemeğin ana girdisi olarak sadece bu girdilerin belirlenmesi zorunludur. İçeriğinde yemek bulunmayan kahvaltı, ara öğün gibi öğünlerde ise yalnızca bir ana girdi açıklama istenecek girdi olarak belirlenir. Herhangi bir öğünde açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen bir girdi için, yer aldığı tüm öğünlerde de açıklama istenir. b) (a) bendine göre belirlenen girdilerin yanında varsa her bir öğün içindeki ekmek, ambalajlı su, yoğurt, süt, ayran, reçel ve bal gibi paketli gıdalar ile meyve ve reçetesi düzenlenmeyen hazır tatlıların da her durumda açıklama istenecek girdiler olarak belirlenmesi zorunludur. c) İşçilik girdisine açıklama istenecek girdiler içinde yer verilir. ç) Yardımcı girdiler için açıklama istenmez. Örneğin; Tulum peyniri, zeytin, domates, salatalık, çay, ambalajlı su ve ekmek girdilerinden oluşan bir kahvaltı öğününde; öğün girdilerinden tulum peyniri ile ekmek ve ambalajlı su girdileri, Omlet, beyaz peynir, zeytin, çay, ambalajlı su ve ekmekten oluşan bir kahvaltı öğününde; omlet yemeğinin karakteristiğini yansıtan yumurta ile ekmek ve ambalajlı su girdileri, Yeşil mercimek çorbası, haşlama tavuk, yoğurtlu semizotu salatası, armut, ekmek ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir öğle öğününde; yemeklerin karakteristiğini yansıtan yeşil mercimek, tavuk but ve yoğurt girdileri ile ekmek, ambalajlı su ve armut girdileri, Ezogelin çorba, etli karışık dolma, kış salatası, hazır baklava, ekmek ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir akşam öğününde; yemeklerin karakteristiğini yansıtan kırmızı mercimek, dana eti, kıvırcık girdileri ile ekmek, ambalajlı su ve hazır baklava girdileri, Cevizli kurabiye, elma, çay ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir ara öğünde; ceviz içi girdisi ile elma ve ambalajlı su girdileri, İşçilik girdisi, açıklama istenecek girdiler olarak belirlenebilecektir. Örnek: Öğle Yemeği Yemekler Girdiler Miktar Birim Fiyat Tutar Yeşil Mercimek Çorbası Yeşil mercimek 30 gr Açıklama istenecektir. Domates salçası 10 gr - Domates 10 gr - Ayçiçek yağı 5 gr - Şehriye 10 gr - Buğday unu 5 gr - Haşlama Tavuk Tavuk but 250 gr Açıklama istenecektir. Patates 100 gr - Havuç 30 gr - Ayçiçek yağı 5 gr - Buğday unu 10 gr - Limon 5 gr - Yoğurtlu Semizotu Salatası Yoğurt 100 gr Açıklama istenecektir. Süzme yoğurt 50 gr - Semizotu 100 gr - Zeytinyağı sızma 5 gr - Kuru sarımsak 1 gr - Armut 200 gr Açıklama istenecektir. Ekmek 1 adet Açıklama istenecektir. Su 1 adet Açıklama istenecektir. Öğün Maliyeti Toplamı 79.2.6.2. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından yapılan açıklamalar kapsamında malzemeli yemek sunumu hesap cetveline ilişkin e-form sunulur. Bu cetvelde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranını belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 100 TL teklif veren bir isteklinin, 100.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 90.000 TL’sinin ana girdi ile işçilik toplamını içerdiği ve teklifin 10.000 TL’lik kısmının ise yardımcı girdilere ilişkin olduğu kabul edilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarının, idarece gönderilen sorgulama yazısı ekindeki forma uygun şekilde yapılması gerekmekte olup işin tamamı için toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. İsteklilerce her bir öğün için teklif edilen birim fiyatın, iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ile bu menünün üretimi için gerekli işçilik girdisi üzerinden ulaşılan ortalama öğün maliyetleri esas alınarak açıklanması gerekmektedir. Yardımcı girdiler ile örnek menüde açıklama istenmeyen ana girdiler için fiyat öngörülmesi yeterli olup bu girdilere ilişkin açıklama sunulmayacaktır. Açıklama istenecek ana girdi fiyatlarının tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Açıklama istenen ana girdilere ilişkin istekliler tarafından öngörülen fiyatın, 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemlere uygun olarak tevsik edilmesi koşuluyla, teknik şartname ve/veya örnek menü düzenlemeleri ile aşırı düşük teklif açıklamaları arasında bu ana girdilerin nitelikleri bakımından uyumsuzluk bulunması durumunda, uyumsuzluk bulunan ana girdilerin iki haftalık örnek menüdeki toplam tutarının, örnek menü ana girdi maliyetinin yüzde birinin altında olması halinde açıklama uygun kabul edilir. Örneğin; açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen “baldo pirinç” fiyatının tevsiki için “pirinç” girdisine ilişkin ticaret borsası fiyatının kullanıldığı bir aşırı düşük teklif açıklamasında, örnek menünün tüm öğünlerinde yer alan “baldo pirinç” girdisine ilişkin miktar ile birim fiyatın çarpılması sonucunda 25 TL olarak bulunan toplam girdi tutarı, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde gösterilen iki haftalık menünün tüm ana girdilerinin toplam maliyeti olarak hesaplanan 3.000 TL tutarının yüzde biri olan 30 TL’nin altında olduğu için açıklama uygun kabul edilecektir. Bununla birlikte, aynı açıklama kapsamında “sızma zeytinyağı” fiyatının tevsiki için “zeytinyağı” girdisine ilişkin ticaret borsası fiyatının kullanılması durumunda, toplam girdi tutarının 10 TL olarak hesaplanması ile uyumsuzluk bulunan girdilerin (baldo pirinç ve sızma zeytinyağı) toplam tutarı, örnek menü ana girdi maliyetinin yüzde biri olan 30 TL’lik tutarı aşacağından (25 TL + 10 TL = 35 TL) açıklama reddedilecektir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 400000 (DÖRTYÜZBİN) ADET HAZIR PAKETLİ ÖĞLE YEMEĞİ HİZMET ALIMI b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 400000 (DÖRTYÜZBİN) ADET BİRİM FİYATLI HAZIR PAKETLİ ÖĞLE YEMEĞİ HİZMET ALIMI Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Mohaç İlkokulu Arka Topraklık Mah. İncesu Cad. No: 129 Çankaya / ANKARA Özbirlik İlkokulu Aşağı İmrahor Mah. Aşağı İmrahor Küme Evleri No: 37 Çankaya / ANKARA Şahinbey İlkokulu Dilekler Mah. Güllüce Cad. No: 37 Çankaya / ANKARA Şehit Bülent Albayrak İlkokulu Boztepe Mah. Şemsettin Günaltay Cad. 233 Sk. No: 26 Çankaya / ANKARA Akşemsettin İlkokulu Metin Akkuş Mah. İlker Cad. No: 105/1 Çankaya / ANKARA Kıymet Necip Tesal İlkokulu Yukarı Dikmen Mah. Ürdün Cad. No: 7 Çankaya / ANKARA Gülten Kösemen İlkokulu Murat Mah. Serhat Cad. No: 31 Çankaya / ANKARA Şehit Feyza Acısu İmam Hatip Cevizlidere Mah. Ceyhun Atuf Kansu Cad. No: 132 Çankaya / ANKARA Karataş İlkokulu Karataş Mah. İstiklal A Grubu Küme Evleri No: 1 Çankaya / ANKARA Fatma-Yaşar Önen İlkokulu 50.Yıl Mah. Münzeviler Cad. No: 81 Çankaya / ANKARA Yakup Abdal Yakup Abdal Mah. Yakup Abdal küme evleri No:2 Çankaya / ANKARA Şehit Sultan Selim Karakoç İmam Hatip İncesu Mah. Mektep Sk. No: 60 Kütükçü Alibey Umut Mahallesi Mihalıçcık Caddesi No 13 Çankaya / ANKARA İffet Güneşoğlu İlkokulu Kırkkonaklar mah. Şemsettin günaltay cad. NO 231 Çankaya / ANKARA" düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin Yemeklerde kullanılacak malzemelerin özellikler” başlıklı 26’ncı maddesinde “EKMEK: Ekmekler iyi pişmiş ve kabarmış, kendine has görünüm, koku ve lezzete, süngerimsi ve içi yumuşak olmalı, çabuk ufalanmamalı. Hamur, yapışkan, içinde un topakları, iplikleşme vs. olmamalıdır. Hamburger, sandviç vs. ekmekleri 100 gr olmalıdır . Listede belirtilen yemeklerin yanında verilecek olan roll ekmek 50 gr olmalıdır. Roll ekmekler ambalajlı olacak; ambalajlar ise Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu ihalenin Çankaya Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “400000 (Dörtyüzbin) Adet Hazır Paketli Öğle Yemeği Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, 13.08.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Bezirgân Grup Kurumsal Hizmetler Limited Şirketinin belirlendiği, Frh Yemek Temizlik Gıda Petrol Tarım Hayvancılık Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. Söz konusu ihalede, idare tarafından sınır değerin 37.032.072,00 TL olarak belirlendiği, 03.08.2026 tarihinde aşırı düşük teklif sahibi isteklilere EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazıda, aşırı düşük teklif açıklamalarının yapılması için 07.08.2026 tarihi saat 18:00'e kadar süre verildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesindeki hükümden; ihale komisyonunun, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra idarenin tespit ettiği sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği , bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, K amu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde ise malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerine yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasında, açıklama istenecek girdilerin idarece nasıl belirleneceğine ve bu kuralların nasıl uygulanacağına dair açıklamalara yer verildiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede, alım konusu öğünlere ilişkin iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarlarının belirtilmesi ve isteklilere gönderilecek aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde “KİK103.1 Örnek Öğün Menüsü” e-formuna uygun şekilde hazırlanan iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek ana girdilerin belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca açıklama isteme yazısında işçilik girdisine de açıklama istenecek girdiler içerisinde yer verilmesi gerekmekte olup yardımcı girdiler için açıklama istenmeyecektir. İki haftalık örnek menüde açıklama istenecek ana girdilerin belirlenmesinde; 1) İlk olarak örnek menüde yer alan ve reçetesi düzenlenen her bir yemek bakımından ana girdilerin belirleneceği, bu girdiler arasından yemeğin karakteristiğini yansıtan bir ana girdi için açıklama istenmesi gerekmekte olup yemeğin türü ve niteliğine göre idarece ihtiyaç duyulması hâlinde, bu ana girdiye ilave olarak en fazla bir ana girdi daha açıklama istenecek girdi olarak belirlenebilmektedir. Her bir yemeğin karakteristiğini yansıtan ana girdinin ya da istisnai olarak ikinci bir ana girdinin belirlenmesinde et içeren yemekler, bakliyat yemekleri, sebze yemekleri ve içeriğinde yemek bulunmayan kahvaltı, ara öğün gibi öğünler özelinde ayrıca belli birtakım kurallara yer verilmiştir. Bu kapsamda; hazırlanan yemeğin içeriğinde kırmızı et, beyaz et, balık ve/veya işlenmiş et ürünleri bulunuyorsa, yemeğin ana girdisi olarak yemeğin karakteristiğini yansıtan tek bir ana girdinin belirlenecek olması durumunda sadece bu et ürünlerinin ana girdi olarak belirlenmesi gerekmektedir. İçeriğinde et ürünleri bulunmayan bakliyat ya da sebze yemeklerinde ise ağırlıklı kullanılan bakliyat veya sebze ürünleri ana girdi olarak belirlenmelidir. İdarenin takdir yetkisi kapsamında yemek içerikleri dikkate alınmak suretiyle ikinci bir ana girdinin açıklama istenecek girdi olarak belirlenmesine de imkân bulunmaktadır. Öte yandan yemek içermeyen kahvaltı veya ara öğün gibi öğünlerde ise her durumda yalnızca bir ana girdi açıklama istenecek ana girdi olarak seçilmelidir. Bu kurallar çerçevesinde örnek menüde yer alan her bir öğün için, öğünde yer alan her bir yemeğin karakteristiğini yansıtan açıklama istenecek ana girdilerin belirlenmesi işlemi tamamlanır. 2) Bu işlemin tamamlanmasının ardından ikinci adım olarak; herhangi bir öğünde açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen bir ana girdi, girdi olarak yer aldığı diğer tüm öğünlerde de açıklama istenecek ana girdi şeklinde belirlenmesi gerekmektedir. Bu adım kapsamında yapılan işlemler için, idare ve açıklama sunacak istekliler açısından açıklama istenecek ana girdilerin takibini kolaylaştırmak ve denetlenebilirliği sağlamak adına ayırt edici bir bilgi veya işarete yer verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. 3) Her iki adım kapsamında açıklama istenecek ana girdilerin tespit edilmesinin ardından üçüncü adım olarak, her koşulda açıklanması zorunlu olan diğer ana girdilere ilişkin belirlemelerin yapılması ve bu doğrultuda; teknik şartnamede yer verilen iki haftalık örnek menü veya ilgili diğer maddeler kapsamında, öğünlerde yer alması halinde ekmek, ambalajlı su, yoğurt, süt, ayran, reçel ve bal gibi paketli şekilde servis edilen gıdalar, öğün içerisinde verilen meyveler ve reçetesi düzenlenmeyen hazır tatlıların açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenmesi gerekmektedir. Bu adımının tamamlanması ile iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek ana girdilerin belirlenmesi işlemi tamamlanmaktadır. Bu değerlendirmeler ışığında; aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik itirazen şikâyet başvurularında, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. Söz konusu aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı incelendiğinde iki haftalık örnek öğün menüsü ve malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin bahsi geçen yazı içeriğinde isteklilere verildiği görülmüştür. (a) maddesinde yer verilen iddiaya ilişkin olarak; örnek öğün menüsü incelendiğinde, içeriğinde kırmızı et, beyaz et, balık ve/veya işlenmiş et ürünü bulunan yemeklerde, ana girdi olarak anılan et/balık ürününün belirlendiği, ancak bunun yanı sıra söz konusu yemeklerin içeriğinde yer alan sandviç ekmeği, pirinç, bulgur, yufka, lavaş ve hamburger ekmeği gibi girdilere de ikinci bir ana girdi olarak e-formda yer verildiği görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, içeriğinde kırmızı et, beyaz et, balık ve/veya işlenmiş et ürünü bulunan bir yemekte açıklama istenecek bir ana girdinin belirlenmesi hâlinde, sadece bu et ürünlerinden birinin ana girdi olarak belirlenmesi gerektiği, ancak idare tarafından yemeğin türü ve niteliğine göre ihtiyaç duyulması hâlinde et ürünü dışında ikinci bir ana girdinin de açıklama istenecek girdi olarak belirlenebileceği, dolayısıyla bu husustaki iddianın yerinde olmadığı, (b) maddesinde yer verilen iddiaya ilişkin olarak; tavuklu pirinç pilavı yemeğinde açıklama istenecek ana girdi olarak “Tavuk eti (kemiksiz)” ana girdisinin belirlendiği, mevzuat kapsamında idarenin ayrıca kesim/parça türünü belirtmesi yönünde bir zorunluluğun bulunmadığı tespit edilmiş olup, bu husustaki iddianın yerinde olmadığı, (c) maddesinde yer verilen iddiaya ilişkin olarak; “Yaprak inceliğinde dönerlik et” ibaresindeki “yaprak inceliğinde” ifadesinin, dönerlik etin hazırlanış veya dilimleniş şekline ilişkin tanımlayıcı bir nitelendirme olduğu, bu ibarenin ayrı ve alım-satımı mümkün olmayan bağımsız bir ürün türü oluşturmadığı, bu itibarla, açıklama istenecek girdi olarak belirlenen “Yaprak inceliğinde dönerlik et” ibaresinin, isteklilerce “dönerlik et” olarak açıklanabilmesi mümkün olduğundan, e-formda bu girdiye yer verilmesinde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı, (d) maddesinde yer verilen iddiaya ilişkin olarak; Teknik Şartname'nin 26’ncı maddesinde listede belirtilen yemeklerin yanında verilecek olan roll ekmeğin 50 gr ve ambalajlı olacağına yönelik düzenlemeye yer verildiği, buna karşın idarece hazırlanan iki haftalık örnek öğün menüsüne ilişkin e-formda söz konusu ana girdiye hiçbir öğünde yer verilmediği, mevzuat hükümlerine göre yemeğin yanında verilecek olan ekmeğin açıklama istenecek girdi olarak iki haftalık örnek menüde yer verilmesi gerektiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması hâlinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden; önemli teklif bileşenlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer verilen açıklamalara uygun şekilde belirlenmesi, yukarıda tespit edilen aykırılığın yanı sıra idarece re’sen tespit edilecek başka eksiklikler bulunması halinde bunların da aynı doğrultuda değerlendirilerek teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi hâlinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.