KİK Kararı 2026/UH.II-2336

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/035 Gündem No: 22 Karar Tarihi: 09.09.2026 Karar No: 2026/UH.II-2336 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Frh Yemek Temizlik Gıda Petrol Tarım Hayvancılık Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Çankaya Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1157205 İhale Kayıt Numaralı “ 350000 Adet Öğrenci Akşam Yemeği Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Çankaya Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 27.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 350000 Adet Öğrenci Akşam Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Frh Yemek Temizlik Gıda Petrol Tarım Hayvancılık Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin 12.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.08.2026 tarih ve 222927 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2063 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Favori Kurumsal Yemek Üretim Hizmetleri Pazarlama Gıda Temizlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı şöyle ki; a- Teknik Şartname eki gramaj tablosunda “Et Döner” yemeği ana girdisinin “yaprak inceliğinde dönerlik et - 150 gr” olarak düzenlendiği, anılan isteklinin söz konusu girdiyi Afyonkarahisar Ticaret Borsası 2026 yılı Ocak ayı bültenindeki “döner eti” satırının 619,946 TL/kg ortalama fiyatı üzerinden açıkladığı, ancak “döner eti”nin genel ürün adı olduğu, Teknik Şartname’de “yaprak inceliğinde dönerlik et” niteliğinin arandığı, dolayısıyla ürün adında “döner” kelimesinin bulunmasının tek başına, Teknik Şartname’deki “yaprak inceliğinde dönerlik et” özel niteliğinin tevsik edilemediği, ayrıca idare tarafından Gencer Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin benzer girdisini reddederken Favori Kurumsal Yemek Üretim Hizmetleri Pazarlama Gıda Temizlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye farklı muamelede bulunarak eşit muamele ilkesine aykırı hareket ettiği, b- İstekli tarafından açıklamaları kapsamında sunulan Ek-O.7 tutanağında “ayran tam yağlı 200 ml” şeklinde belirtilen ürüne ilişkin olarak, tutanağa dayanak faturada “200 ml ayran (TY)” ibaresinin yer aldığı, idarece, faturadaki “TY” kısaltmasının “tam yağlı” anlamına geldiği kabul edilerek Teknik Şartname’nin karşılandığının ifade edildiği, ancak tutanağa dayanak faturada tam ürün adı yerine yalnızca “TY” kısaltmasının bulunmasının; “TY” ibaresinin satıcı tarafından gerçekten “tam yağlı” anlamında kullanıldığının, başka herhangi bir ticari/ürün kodunu ifade etmediğinin, Ek-O.7 tutanağında ürün tanımının dayanak faturadaki üründen daha geniş veya farklı şekilde ifade edilmediğinin, fatura ile Ek-O.7 arasında ürün bazında birebir izlenebilirliğin bulunduğunun objektif belgelerle doğrulanması gerektiği, Gencer Kurumsal Hizmetler A.Ş.nin "200 ml ayran" girdisi yeterli görülmezken Favori Kurumsal Yemek Üretim Hizmetleri Pazarlama Gıda Temizlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kullanılan kısaltmanın kabul edilmesiyle eşit muamele ilkesinin ihlal edildiği, Ayrıca Ek-O.7’de belirtilen ürünün faturadaki ürünle birebir aynı olup olmadığının, faturadaki “TY” kısaltması anlamının, satış miktarı ve birim fiyat bilgilerinin meslek mensubu kayıtlarıyla uyumunun, açıklamada kullanılan 8,00 TL/adet tutarının Ek-O.7 ve dayanak ticari kayıtlarla gerçekten desteklenip desteklenmediğinin incelenmesi gerektiği, c- İdarenin Favori Kurumsal Yemek Üretim Hizmetleri Pazarlama Gıda Temizlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Ek-H.4 cetvelindeki 62 ana girdi satırının matematiksel toplamını kontrol etmekle yetindiği, örnek menü ve reçete eşleştirmesi, girdi miktarlarının doğruluğu, ölçü birimi dönüşümleri ve özel ürün niteliklerinin korunması gibi somut iddiaların her biri için ayrıntılı inceleme yapılmadığı, genel toplam kontrolünün başvuruda belirtilen teknik usulsüzlüklerin giderildiğini göstermediği, d- İdarenin (Ana Çiğ Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı formülüyle elde edilen 0,9024217428 oranının mevzuatta belirtilen aralıkta kalması nedeniyle uygunluk kararı verildiği, ancak bu oranın payını oluşturan ana çiğ girdi maliyetlerinin doğru ürün, doğru gramaj ve doğru fiyatlarla hesaplanıp hesaplanmadığı hususunun araştırılmadığı, oranın tek başına yeterliliği esas alınarak girdi detaylarının doğruluğunun tevsik edilmediği, e- İdarenin 15 servis personeli ve 7 temizlik görevlisi için hesaplanan işçilik maliyetinde kullanılan 327,00 TL/saat birim fiyatının hangi bileşenlerden oluştuğunu ve brüt asgari ücretin %80 fazlası, işveren sigorta primi ile diğer zorunlu yüklerin bu tutara dahil edilip edilmediğinin açıklanmadığı, söz konusu saatlik maliyetin mevzuata uygunluğunun Favori Kurumsal Yemek Üretim Hizmetleri Pazarlama Gıda Temizlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin işçilik hesap cetveli üzerinden Kurumca doğrulanmadığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.6 Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı girdi” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetveline ilişkin e-form kullanılır. Bu cetvelde belirtilen “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerekir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında; kırmızı et, beyaz et, balık, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi), kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze, meyve, toz şeker, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı), kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi), ambalajlı su, ekmek ile bu girdilerin dışında yemeğin içeriğinde bulunan tali girdiler dışındaki tüm malzemeler ana girdi olarak dikkate alınır. Yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir. 79.2.6.1. İdarece, örnek öğün menüsüne ilişkin e-forma uygun şekilde hazırlanan iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek girdiler belirtilir ve bu form aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilir. Açıklama istenecek girdilerin belirlenmesinde aşağıdaki kurallar uygulanır: a) Örnek menüdeki öğünlerde yer alan ve reçetesi düzenlenen her bir yemeğin karakteristiğini yansıtan yalnızca bir ana girdisi, açıklama istenecek girdi olarak belirlenir. Ancak idarece yemeğin türü ve niteliğine göre ihtiyaç duyulması halinde, en fazla bir ana girdi daha açıklama istenecek girdi olarak belirlenebilir. Ana girdi; bakliyat yemeklerinde ağırlıklı kullanılan bakliyat ürününü, sebze yemeklerinde ağırlıklı kullanılan sebze ürününü ifade eder. Ancak bir yemeğin içeriğinde kırmızı et, beyaz et, balık ve/veya işlenmiş et ürünlerinin bulunması durumunda, yemeğin ana girdisi olarak sadece bu girdilerin belirlenmesi zorunludur. İçeriğinde yemek bulunmayan kahvaltı, ara öğün gibi öğünlerde ise yalnızca bir ana girdi açıklama istenecek girdi olarak belirlenir. Herhangi bir öğünde açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen bir girdi için, yer aldığı tüm öğünlerde de açıklama istenir. b) (a) bendine göre belirlenen girdilerin yanında varsa her bir öğün içindeki ekmek, ambalajlı su, yoğurt, süt, ayran, reçel ve bal gibi paketli gıdalar ile meyve ve reçetesi düzenlenmeyen hazır tatlıların da her durumda açıklama istenecek girdiler olarak belirlenmesi zorunludur. c) İşçilik girdisine açıklama istenecek girdiler içinde yer verilir. ç) Yardımcı girdiler için açıklama istenmez. Örneğin; Tulum peyniri, zeytin, domates, salatalık, çay, ambalajlı su ve ekmek girdilerinden oluşan bir kahvaltı öğününde; öğün girdilerinden tulum peyniri ile ekmek ve ambalajlı su girdileri, Omlet, beyaz peynir, zeytin, çay, ambalajlı su ve ekmekten oluşan bir kahvaltı öğününde; omlet yemeğinin karakteristiğini yansıtan yumurta ile ekmek ve ambalajlı su girdileri, Yeşil mercimek çorbası, haşlama tavuk, yoğurtlu semizotu salatası, armut, ekmek ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir öğle öğününde; yemeklerin karakteristiğini yansıtan yeşil mercimek, tavuk but ve yoğurt girdileri ile ekmek, ambalajlı su ve armut girdileri, Ezogelin çorba, etli karışık dolma, kış salatası, hazır baklava, ekmek ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir akşam öğününde; yemeklerin karakteristiğini yansıtan kırmızı mercimek, dana eti, kıvırcık girdileri ile ekmek, ambalajlı su ve hazır baklava girdileri, Cevizli kurabiye, elma, çay ve ambalajlı su girdilerinden oluşan bir ara öğünde; ceviz içi girdisi ile elma ve ambalajlı su girdileri, İşçilik girdisi, açıklama istenecek girdiler olarak belirlenebilecektir. Örnek: Öğle Yemeği Yemekler Girdiler Miktar Birim Fiyat Tutar Yeşil Mercimek Çorbası Yeşil mercimek 30 gr Açıklama istenecektir. Domates salçası 10 gr - Domates 10 gr - Ayçiçek yağı 5 gr - Şehriye 10 gr - Buğday unu 5 gr - Haşlama Tavuk Tavuk but 250 gr Açıklama istenecektir. Patates 100 gr - Havuç 30 gr - Ayçiçek yağı 5 gr - Buğday unu 10 gr - Limon 5 gr - Yoğurtlu Semizotu Salatası Yoğurt 100 gr Açıklama istenecektir. Süzme yoğurt 50 gr - Semizotu 100 gr - Zeytinyağı sızma 5 gr - Kuru sarımsak 1 gr - Armut 200 gr Açıklama istenecektir. Ekmek 1 adet Açıklama istenecektir. Su 1 adet Açıklama istenecektir. Öğün Maliyeti Toplamı 79.2.6.2. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından yapılan açıklamalar kapsamında malzemeli yemek sunumu hesap cetveline ilişkin e-form sunulur. Bu cetvelde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranını belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 100 TL teklif veren bir isteklinin, 100.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 90.000 TL’sinin ana girdi ile işçilik toplamını içerdiği ve teklifin 10.000 TL’lik kısmının ise yardımcı girdilere ilişkin olduğu kabul edilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarının, idarece gönderilen sorgulama yazısı ekindeki forma uygun şekilde yapılması gerekmekte olup işin tamamı için toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. İsteklilerce her bir öğün için teklif edilen birim fiyatın, iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ile bu menünün üretimi için gerekli işçilik girdisi üzerinden ulaşılan ortalama öğün maliyetleri esas alınarak açıklanması gerekmektedir. Yardımcı girdiler ile örnek menüde açıklama istenmeyen ana girdiler için fiyat öngörülmesi yeterli olup bu girdilere ilişkin açıklama sunulmayacaktır. Açıklama istenecek ana girdi fiyatlarının tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Açıklama istenen ana girdilere ilişkin istekliler tarafından öngörülen fiyatın, 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemlere uygun olarak tevsik edilmesi koşuluyla, teknik şartname ve/veya örnek menü düzenlemeleri ile aşırı düşük teklif açıklamaları arasında bu ana girdilerin nitelikleri bakımından uyumsuzluk bulunması durumunda, uyumsuzluk bulunan ana girdilerin iki haftalık örnek menüdeki toplam tutarının, örnek menü ana girdi maliyetinin yüzde birinin altında olması halinde açıklama uygun kabul edilir. Örneğin; açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen “baldo pirinç” fiyatının tevsiki için “pirinç” girdisine ilişkin ticaret borsası fiyatının kullanıldığı bir aşırı düşük teklif açıklamasında, örnek menünün tüm öğünlerinde yer alan “baldo pirinç” girdisine ilişkin miktar ile birim fiyatın çarpılması sonucunda 25 TL olarak bulunan toplam girdi tutarı, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde gösterilen iki haftalık menünün tüm ana girdilerinin toplam maliyeti olarak hesaplanan 3.000 TL tutarının yüzde biri olan 30 TL’nin altında olduğu için açıklama uygun kabul edilecektir. Bununla birlikte, aynı açıklama kapsamında “sızma zeytinyağı” fiyatının tevsiki için “zeytinyağı” girdisine ilişkin ticaret borsası fiyatının kullanılması durumunda, toplam girdi tutarının 10 TL olarak hesaplanması ile uyumsuzluk bulunan girdilerin (baldo pirinç ve sızma zeytinyağı) toplam tutarı, örnek menü ana girdi maliyetinin yüzde biri olan 30 TL’lik tutarı aşacağından (25 TL + 10 TL = 35 TL) açıklama reddedilecektir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 350.000 (Üçyüzellibin) Adet Öğrenci Akşam Yemeği Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 350.000 (Üçyüzellibin) Adet Öğrenci Akşam Yemeği Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Çankaya Belediyesi Başkanlık Binası Ziya GÖKALP Cad. No:11 Kızılay/ ANKARA 100. Yıl Çankaya Evi İşçi Blokları Mahallesi 1534.Cad. No:3/1 Balgat /ANKARA” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Ödenecek her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç, ulaşım, nakliye KİK payı ve her türlü sigorta giderleri ile muayene esnasında kullanılacak her türlü malzeme, araç gereç teminine ilişkin giderler ve laboratuvar analiz ücretlerinin tamamı teklif fiyata dahildir. Ayrıca hizmetin yerine getirilmesi için kullanılacak makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin giderler, ihtiyaç duyulacak tüm akaryakıt giderleri ile diğer katı veya sıvı yakıt giderleri istekliler tarafından teklif fiyata dahil edilecek olup, bu giderler için ayrıca fiyat farkı ödenmeyecektir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %2,25” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür. Sıra No Açıklama Birimi İşçi Sayısı Ay/gün/saat 1 SERVİS PERSONELİ(Brüt asgari ücretin %80 fazlası)(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) Saat 15,00 600 2 TEMİZLİK PERSONELİ(Brüt asgari ücretin %80 fazlası)(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) Saat 7,00 600 Sıra No Açıklama Birimi Miktarı 1 ÖĞRENCİ AKŞAM YEMEĞİ adet 350.000 Teknik Şartname’nin 23’üncü maddesinde “Yemek seti (1 kişi için), 50 gr.lık roll ekmek (2 Adet) - su 200 ml (2 Adet), strafor tabldot tepsisi ile plastik çatal, bıçak, kaşık, ıslak mendil, peçete, tuz, karabiber, pul biber, kürdan vb.den oluşan ürünler olacaktır. ...” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin 25’inci maddesinde “Kamu ihale Genel Tebligi’nin "Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” şeklinde düzenlenmiş 79.2.6. maddesi uyarınca teknik şartnameye ek olarak iki haftalık örnek menü ve çiğ girdi miktarları aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. 1.HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA 1.YEMEK Mercimek Çorbası Yayla Çorbası Ezogelin Çorbası Düğün Çorbası Sebze Çorbası 2.YEMEK Etli Nohut Et Sote Izgara tavuk Etli kabak dolması Haşlama tavuk 3. YEMEK Şehriyeli pirinç pilavı Peynirli kol böreği Nohutlu pirinç pilavı Kıymalı makarna Bulgur pilavı 4. YEMEK Keşkül Meyve (muz) Cevizli baklava Ayran Çoban salata 2.HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA 1. YEMEK Yayla Çorbası Mantar Çorbası Tarhana Çorbası Mercimek Çorbası Toyga Çorbası 2. YEMEK Fırın tavuk Et döner Karnıyarık Alabalık tava Etli bezelye 3. YEMEK Meyhane pilavı Pirinç pilavı Peynirli erişte Şakşuka Şehriyeli pirinç pilavı 4. YEMEK Meyve (üzüm) Revani Meyve (muz) Yazlık helva Havuç salata ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Yemeklerde Kullanılacak Malzemelerin Özellikleri” başlıklı 26’ncı maddesinde “Yemeklerde kullanılacak olan gıdalara ilişkin genel hükümler aşağıda belirtilmiştir. Belirtilen hükümlerde gıdalara ilişkin hükümlerin bulunmaması veya eksik olması gibi tüm durumlarda; yemeklerde kullanılacak gıdalar ve bu gıdaların ambalajlar için Türk Gıda Kodeksinin yönetmelikleri geçerli olacaktır. … (i) Ekmek: Ekmekler iyi pişmiş ve kabarmış, kendine has görünüm, koku ve lezzete, süngerimsi ve içi yumuşak olmalı, çabuk ufalanmamalı. Hamur, yapışkan, içinde un topakları, iplikleşme vs. olmamalıdır. Hamburger, sandviç vs. ekmekleri 100 gr olmalıdır. Listede belirtilen yemeklerin yanında verilecek olan roll ekmek 50 gr olmalıdır. Roll ekmekler ambalajlı olacak; ambalajlar ise “Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere uygun olmalıdır…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Yüklenicinin Çalıştıracağı Personele İlişkin Esaslar” başlıklı 27’nci maddesinde “Hazır Yemek Hizmet Alımı kapsamında çalıştırılacak personelin görev ve tanımları, sahip olması beklenen nitelik ve özellikleri aşağıda belirtilmiştir; … (d) Hizmet Alımı ile ilgili çalışacak personel günlük çalışma süresi 3 saattir. (e) Hizmet kapsamında görev yapacak personele aşağıda karşılarında belirtilen miktarlarda asgari ücretin %80 fazlası şeklinde ödeme yapılacak, yol ve yemek ücreti ödenmeyecektir. No Unvan İşçi sayısı Birimi Bir kişi için çalışma süresi Toplam çalışma süresi Brüt asgari ücretin % fazlası 1 Servis personeli 15 kişi Saat 600 9.000 80 2 Temizlik ve bakım görevlisi 7 kişi saat 600 4.200 80 ” düzenlemesi yer almaktadır. Ayrıca Teknik Şartname’nin EK 1 bölümünde “Yemek Gramaj Tablosu”na yer verildiği görülmüştür. Başvuruya konu ihalenin Çankaya Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 27.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “350000 Adet Öğrenci Akşam Yemeği Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, 11.08.2026 tarihli ihale komisyonu kararından; söz konusu ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği, anılan ihalede sınır değerin 37.904.070,24 TL olarak belirlendiği, sınır değer altında teklif sunan Gencer Kurumsal Hizmetler A.Ş. ile Favori Kurumsal Yemek Üretim Hizmetleri Pazarlama Gıda Temizlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye 28.07.2026, 29.07.2026 ve 30.07.2026 tarihlerinde “aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıların gönderildiği, 29.07.2026 tarihli yazıda 28.07.2026 tarihli tebligatın dikkate alınmaması gerektiği, 30.07.2026 tarihli yazının ise “Gönderilen bir önceki tebligatlarda bulunan tabloda sehven hata yapılması sebebiyle geçerli tablolar ekte sunulmuştur.” bilgisine yer verildiği, 30.07.2026 tarihli ve “aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı içeriğinin “…350000 Adet Öğrenci Akşam Yemeği Hizmet Alımı ihalesinde 24.07.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 06.08.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. …” şeklinde olduğu görülmüş olup ilgili yazı ekinde KİK 103 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli e-formu ile iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek girdilerin belirtildiği formun yer aldığı, Söz konusu yazıya Gencer Kurumsal Hizmetler A.Ş. tarafından EKAP üzerinden 06.08.2026 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarının yüklendiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Favori Kurumsal Yemek Üretim Hizmetleri Pazarlama Gıda Temizlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. EKAP üzerinden 06.08.2026 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarının yüklendiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülerek, başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibi Frh Yemek Temizlik Gıda Petrol Tarım Hayvancılık Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesindeki hükümden; ihale komisyonunun, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra idarenin tespit ettiği sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği , bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, K amu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde ise malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerine yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasında, açıklama istenecek girdilerin idarece nasıl belirleneceğine ve bu kuralların nasıl uygulanacağına dair açıklamalara yer verildiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede, alım konusu öğünlere ilişkin iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarlarının belirtilmesi ve isteklilere gönderilecek aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde “KİK103.1 Örnek Öğün Menüsü” e-formuna uygun şekilde hazırlanan iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek girdilerin belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca açıklama isteme yazısında işçilik girdisine de açıklama istenecek girdiler içerisinde yer verilmesi gerekmekte olup yardımcı girdiler için açıklama istenmeyecektir. İki haftalık örnek menüde açıklama istenecek ana girdilerin belirlenmesinde; 1) İlk olarak örnek menüde yer alan ve reçetesi düzenlenen her bir yemek bakımından ana girdilerin belirleneceği, bu girdiler arasından yemeğin karakteristiğini yansıtan bir ana girdinin açıklama istenecek girdi olarak belirlenmesi gerekmekte olup yemeğin türü ve niteliğine göre idarece ihtiyaç duyulması halinde, bu ana girdiye ilave olarak en fazla bir ana girdi daha açıklama istenecek girdi olarak belirlenebilmektedir. Her bir yemeğin karakteristiğini yansıtan ana girdinin ya da istisnai olarak ikinci bir girdinin belirlenmesinde et içeren yemekler, bakliyat yemekleri, sebze yemekleri ve içeriğinde yemek bulunmayan kahvaltı, ara öğün gibi öğünler özelinde ayrıca belli birtakım kurallara yer verilmiştir. Bu kapsamda; hazırlanan yemeğin içeriğinde kırmızı et, beyaz et, balık ve/veya işlenmiş et ürünleri bulunuyorsa, yemeğin ana girdisi olarak yemeğin karakteristiğini yansıtan tek bir girdinin belirlenecek olması durumunda sadece bu et ürünlerinin ana girdi olarak belirlenmesi gerekmektedir. İçeriğinde et ürünleri bulunmayan bakliyat ya da sebze yemeklerinde ise ağırlıklı kullanılan bakliyat veya sebze ürünleri ana girdi olarak belirlenmelidir. İdarenin takdir yetkisi kapsamında yemek içerikleri dikkate alınmak suretiyle ikinci bir ana girdinin açıklama istenecek girdi olarak belirlenmesine de imkân bulunmaktadır. Öte yandan yemek içermeyen kahvaltı veya ara öğün gibi öğünlerde ise her durumda yalnızca bir ana girdi açıklama istenecek ana girdi olarak seçilmelidir. Bu kurallar çerçevesinde örnek menüde yer alan her bir öğün için, öğünde yer alan her bir yemeğin karakteristiğini yansıtan açıklama istenecek ana girdilerin belirlenmesi işlemi tamamlanır. 2) Bu işlemin tamamlanmasının ardından ikinci adım olarak; herhangi bir öğünde açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenen bir ana girdi, girdi olarak yer aldığı diğer tüm öğünlerde de açıklama istenecek ana girdi şeklinde belirlenmesi gerekmektedir. Bu adım kapsamında yapılan işlemler için, idare ve açıklama sunacak istekliler açısından açıklama istenecek ana girdilerin takibini kolaylaştırmak ve denetlenebilirliği sağlamak adına ayırt edici bir bilgi veya işarete yer verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. 3) Her iki adım kapsamında açıklama istenecek ana girdilerin tespit edilmesinin ardından üçüncü adım olarak, her koşulda açıklanması zorunlu olan diğer ana girdilere ilişkin belirlemelerin yapılması ve bu doğrultuda; teknik şartnamede yer verilen iki haftalık örnek menü veya ilgili diğer maddeler kapsamında, öğünlerde yer alması halinde ekmek, ambalajlı su, yoğurt, süt, ayran, reçel ve bal gibi paketli şekilde servis edilen gıdalar, öğün içerisinde verilen meyveler ve reçetesi düzenlenmeyen hazır tatlıların açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenmesi gerekmektedir. Bu adımının tamamlanması ile iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek ana girdilerin belirlenmesi işlemi tamamlanmaktadır. Bu değerlendirmeler ışığında; aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik itirazen şikâyet başvurularında, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. Söz konusu aşırı düşük teklif açıklama istemi incelendiğinde iki haftalık örnek öğün menüsü ve malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin açıklama istem yazısı içeriğinde isteklilere verildiği anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen açıklamalardan; herhangi bir öğünde açıklama istenecek girdi olarak belirlenen bir ana girdinin, girdi olarak yer aldığı diğer tüm öğünlerde de açıklama istenecek girdi olarak belirlenmesi gerekmektedir. Bu adım kapsamında yapılan işlemler için, idare ve açıklama sunacak istekliler açısından açıklama istenecek girdilerin takibini kolaylaştırmak ve denetlenebilirliği sağlamak adına ayırt edici bir işarete yer verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmekte olup; örnek öğün menüsü incelendiğinde; “Etli nohut” yemeği içerisinde “dana eti (kemiksiz)”, “nohut”, “kuru soğan”, “domates”, “çarliston”, “ayçiçek yağı”, “biber salçası”, “domates salçası”, “tuz” ve “karabiber” girdilerinin yer aldığı, anılan girdiler arasında “dana eti (kemiksiz)” ve “nohut” girdilerinin açıklama istenecek ana girdiler olarak belirtildiği, fakat; söz konusu yemek içeriğinde açıklama istenmeyen girdilerden; “ kuru soğan” girdisinin 2 haftalık örnek yemek menüsünde bulunan “çoban salata” ve “et döner” yemeklerinin içeriğinde yer aldığı ve “açıklama istenecek ana girdi” olarak belirlendiği; “domates” girdisinin; 2 haftalık örnek yemek menüsünde bulunan “et sote” ve “meyhane pilavı” yemeklerinin içeriğinde yer aldığı ve “açıklama istenecek ana girdi” olarak belirlendiği, “Un” girdisinin “düğün çorbası” yemeği içeriğinde yer aldığı ve açıklama istenecek ana girdi olarak belirlendiği, fakat “mercimek çorbası”, “sebze çorbası”, “yayla çorbası”, “mantar çorbası”, “ezogelin çorbası”, “toyga çorbası”, “et sote”, “cevizli baklava”, “revani”, “haşlama tavuk” ve “etli bezelye” yemeklerinin içeriğinde de “un” girdisi yer almasına rağmen açıklama istenmeyen girdi olarak belirlendiği, “Havuç” girdisinin “sebze çorbası” ve “havuç salata” yemeklerinin içeriğinde yer aldığı ve açıklama istenecek ana girdi olarak belirlendiği, fakat “etli bezelye” yemeğinin içeriğinde de “havuç” girdisi yer almasına rağmen açıklama istenmeyen girdi olarak belirlendiği, “Pirinç” girdisinin “şehriyeli pirinç pilavı”, “yayla çorbası”, “nohutlu pirinç pilavı” ve “pirinç pilavı” yemeklerinin içeriğinde yer aldığı ve açıklama istenecek ana girdi olarak belirlendiği, fakat “ezogelin çorbası” ve “etli kabak dolması” yemeğinin içeriğinde de “pirinç” girdisi yer almasına rağmen açıklama istenmeyen girdi olarak belirlendiği, “Süt” girdisinin “keşkül” ve “mantar çorbası” yemeklerinin içeriğinde yer aldığı ve açıklama istenecek ana girdi olarak belirlendiği, fakat “peynirli kol böreği” ve “sebze çorbası” yemeğinin içeriğinde de “süt” girdisi yer almasına rağmen açıklama istenmeyen girdi olarak belirlendiği, “Yoğurt” girdisinin “yayla çorbası” yemeğinin içeriğinde yer aldığı ve açıklama istenecek ana girdi olarak belirlendiği, fakat “et döner” ve “toyga çorbası” yemeklerinin içeriğinde de “yoğurt” girdisi yer almasına rağmen açıklama istenmeyen girdi olarak belirlendiği, “Domates” girdisinin “et sote”, “çoban salata” ve “meyhane pilavı” yemeklerinin içeriğinde yer aldığı ve açıklama istenecek ana girdi olarak belirlendiği, fakat “etli kabak dolması”, “kıymalı makarna”, “şakşuka”, “etli bezelye”, “karnıyarık” ve “etli nohut” yemeklerinin içeriğinde de “domates” girdisi yer almasına rağmen açıklama istenmeyen girdi olarak belirlendiği, “Patates” girdisinin “şakşuka”, “fırın tavuk” ve “haşlama tavuk” yemeklerinin içeriğinde yer aldığı ve açıklama istenecek ana girdi olarak belirlendiği, fakat “etli bezelye” ve “sebze çorbası” yemeklerinin içeriğinde de “patates” girdisi yer almasına rağmen açıklama istenmeyen girdi olarak belirlendiği, bu kapsamda herhangi bir yemekte açıklama istenecek olan ana girdi olup olmadığına bakılmaksızın, açıklama istenecek girdi olarak belirlenen bir girdinin diğer başka öğünlerde de açıklama istenecek girdi olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca Teknik Şartname'nin 23’üncü maddesinde bir kişi için yemek seti içeriğinde 2 adet 50 gr.lık roll ekmek ve 2 adet 200 ml su olması gerektiğinin düzenlendiği, aynı Şartname’nin 26’ncı maddesinde listede belirtilen yemeklerin yanında verilecek olan roll ekmeğin 50 gr ve ambalajlı olacağına yönelik düzenlemeye yer verildiği, buna karşın idarece hazırlanan iki haftalık örnek öğün menüsüne ilişkin e-formda su ve ekmek ana girdilerine hiçbir öğünde yer verilmediği, mevzuat hükümlerine göre yemeğin yanında verilecek olan ekmek ve suyun açıklama istenecek ana girdi olarak belirlenmesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu eksikliklerin aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkanını ortadan kaldırdığı, bu çerçevede; alıma konu her bir öğün grubu için “iki haftalık” örnek menülere ilişkin açıklama istenecek ve istenmeyecek ana girdilere ilişkin belirlemelerin 79.2.6.1’inci maddesinde açıklanan ve hususlar göz önünde bulundurularak oluşturulması ve sınır değerin altında teklif veren isteklilere tekrar gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından sınır değerin altında teklif veren tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.