KİK Kararı 2026/UH.II-2234

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/033 Gündem No: 30 Karar Tarihi: 26.08.2026 Karar No: 2026/UH.II-2234 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Rtur Turizm Taşım. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Altıeylül Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/976119 İhale Kayıt Numaralı “ Kent Temizliği ve İdari Hizmetlerin Yürütülmesi Amacıyla Sürücüsüz 54 Adet Binek Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Altıeylül Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 06.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kent Temizliği ve İdari Hizmetlerin Yürütülmesi Amacıyla Sürücüsüz 54 Adet Binek Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Rtur Turizm Taşım. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 27.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.08.2026 tarih ve 222078 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1965 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Atz Turhan Enerji ve İnşaat Anonim Şirketi’nin idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki; a) Araç amortisman maliyetine yönelik olarak; - İstekli tarafından sunulan Amortisman Payı Tespit Tutanağı'nın YMM ya da SMMM tarafından kaşelenip imzalanmadığı, - Teknik Şartname'de araçların 2014 – 2022 model aralığında olmasının istendiği, fakat açıklanan araçların bu model aralığını karşılamadığı, - Amortisman tespit tutanağında yer alan araçların 5 yıllık değerleme oranını doldurmamasına rağmen sıfır maliyet öngörüldüğü, - Kendi malı araçların amortisman maliyetinin satın alma fiyat teklifi ile açıklandığı ve bu durumun Kamu İhale Kurulunun emsal nitelikteki kararına aykırılık teşkil ettiği, b) Araçların bakım onarım maliyetine yönelik olarak; - Amortisman açıklamasına ve fiyat teklifine konu edilen araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerinin, bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, kaç kilometrede bir periyodik bakım yapılacağını gösterir yetkili servis beyan yazılarına yer verilmeksizin hesaplama yapıldığı, c) Araçların sigorta maliyetine yönelik olarak; - İstekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde genel müdürlük veya bölge müdürlüğü teyidinin bulunması gerektiği, teyidi olmayan ve sadece sigorta acentesinden alınan fiyat teklifinin hukuka uygun olmadığı, sunulan amortisman tespit tutanağında yer alan araçların, sigorta fiyat teklifinde marka, model ve adetlerine tam olarak yer verilmediği, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, sigorta fiyat teklifinin sadece trafik sigortası yönünden alındığı, kasko sigortası dikkate alınmadığı, işin süresinin 12 ay olduğu fakat yıllık alınan sigorta fiyatının ortalama yapılarak maliyete yansıtılması sonucu eksik hesaplama yapıldığı, d) Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon maliyetine yönelik olarak; - Resmi kurumların bilgi ve belgeleri ile açıklama yapılmadığı, MTV ödeme tablosunda yer alan tutarlar ile isteklilerin açıklamalarında yer alan tutarlar arasında dönem ve fiyat açısından çelişkiler bulunduğu, yapılan maliyet hesaplamasının eksik ve hatalı olduğu, 2027 yılına sarkan dönemler için söz konusu maliyet kalemlerine ilişkin güncelleme yapılmadan açıklama yapıldığı, e) Sözleşme giderleri maliyetine yönelik olarak; - Önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen sözleşme damga vergisi, karar pulu ve KİK payı maliyetlerinin mevzuatta öngörülen oranlar dikkate alınmaksınız hesaplandığı, ayrıca kar oranı ile alakalı bir açıklamada bulunulmadığı, f) Kiralanan araçlara ilişkin alınan fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarına yönelik olarak; - Araçların işin süresi olan 12 ay boyunca hizmet edecek şekilde açıklanmadığı, araçların çöp kamyonu, yol süpürme aracı, çok maksatlı yıkama aracı, çöp konteyneri yıkama dezenfekte vinçli yeraltı çöp konteyneri, damperli kamyon su tankeri teleskopik sepetli araç ekipmanlarına sahip olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, - Fiyat tekliflerinin ekinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1'inci maddesi uyarınca ilgisine göre (Ek-O.5) maliyet tespit tutanağı veya (Ek-O.6) satış tutarı tespit tutanağı sunulmadığı, birim/ortalama maliyet üzerinden beyan edilen tekliflerde (Ek-O.5) maliyet tespit tutanağı sunulması gerekirken (Ek-O.6) satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapıldığı, - Tutanakların meslek mensubu olan SMMM veya YMM tarafından imzalanması gerekirken serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalandığı, - Tespit tutanağı ekinde imza sirküleri ve faaliyet belgesinin aslı gibidir onaylı suretleri yerine fotokopilerinin sunulduğu, - Fiyat teklifi alınan firmanın faaliyet alanları içerisinde kiralama hizmetinin bulunmadığı, - Tespit tutanağı içindeki fatura tarihlerinin ihale ilan tarihi olan 2026 yılı Haziran ayından önceki 3 ay (Mart-Nisan-Mayıs 2026) içerisinde olmadığı ve bu tarihler dikkate alınmaksızın hazırlanan tutanakların reddi gerektiği, - 30.09.2021 tarihinde güncellenen tutanaklara ilişkin standart form yerine fatura bilgileri tablosunu içermeyen eski tutanakların kullanıldığı, - Fatura bilgileri tablosunun içeriği ile tespit tutanağının içeriğinin birbiriyle çeliştiği ve amortismana konu araçların marka ve modellerinin dikkate alınmadığı, - Fiyat tekliflerindeki satış tutarı tespit tutanaklarının tarih ve sayı numarası ile ekteki tespit tutanağının sayı ve numarasının uyuşmadığı, - Tutanakları imzalayan yetkilinin imzası ile imza sirkülerindeki imzanın birbirini tutmadığı ve tutanakların yetkisiz kişilerce imzalandığı, - Fiyat tekliflerinde ve maliyet hesaplama raporlarında aritmetik hatalar bulunduğu, bu hatalar resen düzeltildiğinde maliyetlerin teklif tutarını karşılamayacağı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken idarece aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-form kullanılır. Bu formda; a) Teklifte önemli olduğu tespit edilen ve açıklanması istenen teklif bileşenlerine, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle yer verilmesi, b) Tekliflerin açıklanmasında kullanılmak üzere 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemleri sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntemlerin belirlenmemesi, c) Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi, zorunludur. İdareler tarafından önemli teklif bileşenleri belirlenirken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamaz. Bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunlar dikkate alınmaz. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kent Temizliği ve İdari Hizmetlerin Yürütülmesi Amacıyla 54 Adet Sürücüsüz Binek Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Toplam 54 (Ellidört) adet sürücüsüz araç ve iş makinası kiralanması işidir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Balıkesir İli Altıeylül İlçesi ve İdare tarafından belirlenen yerler.” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Hizmetin ifasında kullanılacak, makine ve araçların tümünün hidrolik yağ, yedek parça, tamir, bakım ve onarım giderleri, MTV, muayene, kasko, trafik sigortası, amortisman, tüm harçlar, vs. giderler ile İdari Şartname, Teknik Şartname ve Sözleşme Tasarısındaki tüm giderler teklif fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.08.2026; işi bitirme tarihi 31.07.2027 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Sürücüsüz 8+1 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Yakıt Hariç) (3 Adet x 12 Ay) ay 36 2 Sürücüsüz En Az 13+1,5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Yakıt Hariç) (2 Adet x 12 Ay) ay 24 3 Sürücüsüz En Az 15+1,5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Yakıt Hariç) (4 Adet x 12 Ay) ay 48 4 Sürücüsüz En Az 4 m³ Kapasiteli Yol Süpürme Aracı (Yakıt Hariç) (1 Adet x 12 Ay) ay 12 5 Sürücüsüz En Az 5 m³ Hidrostatik Tip Vakumlu Yol Süpürme Aracı (Yakıt Hariç) (1 Adet x 12 Ay) ay 12 6 Sürücüsüz Çok Maksatlı Yıkama Aracı (Yakıt Hariç) (1 Adet x 12 Ay) ay 12 7 Sürücüsüz Çöp Konteyneri Yıkama ve Dezenfekte Aracı (Yakıt Hariç) (1 Adet x 12 Ay) ay 12 8 Sürücüsüz 16+5 m³ Kapasiteli Vinçli Yer Altı Çöp Konteyneri Toplama Aracı (Yakıt Hariç) (1 Adet x 12 Ay) ay 12 9 Sürücüsüz Mini Damper Kasalı Çöp Toplama Kamyoneti (Yakıt Hariç) (1 Adet x 12 Ay) ay 12 10 Sürücüsüz Açık Kasa Çift Kabin Kamyonet (Yakıt Hariç) (Tentesiz) (4 Adet x 12 Ay) ay 48 11 Sürücüsüz Açık Kasa Çift Kabin Kamyonet (Yakıt Hariç) (Tenteli) (2 Adet x 12 Ay) ay 24 12 Sürücüsüz Çift Kabin Açık Kasa Damperli Kamyon (Yakıt Hariç) (1 Adet x 12 Ay) ay 12 13 Sürücüsüz Pick-Up En Az 4x2 (Yakıt Hariç) (1 Adet x 12 Ay) ay 12 14 Sürücüsüz SUV En Az 4x2 (Yakıt Hariç) (7 Adet x 12 Ay) ay 84 15 Sürücüsüz Hafif Ticari Araç (Yakıt Hariç) (6 Adet x 12 Ay) ay 72 16 Sürücüsüz Su Tankerli Kamyon (En Az 8 Ton Su Taşıma Kapasiteli) (Yakıt Hariç) (1 Adet x 6 Ay) ay 6 17 Sürücüsüz Su Tankerli Kamyon (En Az 15 Ton Su Taşıma Kapasiteli) (Yakıt Hariç) (1 Adet x 6 Ay) ay 6 18 Sürücüsüz Açık Kasa Damperli Kamyon (Yakıt Hariç) (4 Adet x 12 Ay) ay 48 19 Sürücüsüz Minibüs (Sürücü ile Birlikte 17 Kişilik) (Yakıt Hariç) (2 Adet x 12 Ay) ay 24 20 Sürücüsüz Teleskopik Sepetli Araç (Yakıt Hariç) (1 Adet x 12 Ay) ay 12 21 Sürücüsüz Mini Beko Kazıcı Yükleyici (Yakıt Hariç) (1 Adet x 12 Ay) ay 12 22 Sürücüsüz Binek Araç (Yakıt Hariç) (8 Adet x 12 Ay) ay 96 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Başvuruya konu ihalenin Altıeylül Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 05.06.2026 tarihinde gerçekleştirilen “ Kent Temizliği ve İdari Hizmetlerin Yürütülmesi Amacıyla Sürücüsüz 54 Adet Binek Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi) ” ihalesi olduğu, 17.07.2026 tarihli onaylanan ihale komisyonu kararına göre, söz konusu ihalede (29) adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 11 isteklinin teklif verdiği, teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen Atz Turhan Enerji ve İnşaat Anonim Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük savunmasının uygun olarak değerlendirildiği ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibi Rtur Turizm Taşımacılık Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür. Yapılan incelemede, idarece ihale dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceğine ilişkin düzenleme yapıldığı, bu kapsamda teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif talep yazısında “Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri : I- Araç Özmal İse ; a)- Aracın amortisman bedeli b)- Aracın periyodik bakım giderleri c)- Zorunlu trafik sigortası, Kasko ve MTV giderleri. d)- Araç Fenni Muayene ve Egzoz muayene giderleri. II- Araç Kiralama İse; a)- Aracın kiralama bedeli. III- Vergi giderleri ( Sözleşme D.V. Karar Pulu, Kik Payı). IV- Kar Oranı.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazıdan araçları kendi malı ile açıklayacaklar için amortisman bedeli, periyodik bakım giderleri, zorunlu trafik sigortası, kasko, MTV, fenni ve egzoz muayene giderlerinin açıklanması gerektiği, araçları kiralama yolu ile açıklayacaklar için ise sadece araç kiralama bedelinin açıklanmasının istendiği, ayrıca sözleşme damga vergisi, karar pulu, KİK payı ve kar oranının da açıklanmasının istendiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin a), b), c) ve d) bendinde yer alan iddialarına ilişkin olarak; İhale üzerinde bırakılan Atz Turhan Enerji ve İnşaat Anonim Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması üzerinden yapılan incelemede, ihalede kullanılacak araçların tamamının kiralama yolu ile açıklandığı, kendi malı ile herhangi bir aracın açıklanmadığı, dolayısıyla amortisman bedeli, periyodik bakım giderleri, zorunlu trafik sigortası, kasko, MTV, fenni ve egzoz muayene giderlerine ait açıklama yapılması zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin e) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak; Açıklama istenilen gider kalemi olan sözleşme damga vergisi, ihale kararı damga vergisi ve sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı giderine ilişkin olarak Atz Turhan Enerji ve İnşaat Anonim Şirketi tarafından teklif tutarı olan 89.165.400,00 TL’nin binde 9,48 oranında sözleşme damga vergisi; yine teklif tutarının binde 5,69 oranında ihale kararı damga vergisi ve aynı tutarın onbinde 5’i oranında Kurum payının hesaplanarak açıklandığı, ayrıca firma karının 31.252.345,88 TL olarak açıklandığı, bu çerçevede ilgili gider kalemi için yapılan açıklamaların uygun olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin f) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak; İhalede kullanılması öngörülen 22 kalem ve 54 aracın tamamının üçüncü kişilerden alınan 4 farklı fiyat teklifi ile açıklandığı, birim fiyat teklif cetvelinin 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 19 ve 22’nci kalemlerinde yer alan araçlara ilişkin Cengiz Hasmer Yapı Nak. Tic. A.Ş.den alınan fiyat teklifi ile, 17, 18 ve 21’inci kalemlerinde yer alan araçlara ilişkin Mcy Orman Ürünleri Peyzaj Temizlik İnşaat Nakliye San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile, 5 ve 16’ncı kalemlerinde yer alan araçlara ilişkin Antika Turizm Anonim Şirketi’nden alınan fiyat teklifi ile, 20’nci kaleminde yer alan araca ilişkin Efe Katı Atık Hizmetleri Anonim Şirketi’nden alınan fiyat teklifinin ve eki satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu görülmektedir. Söz konusu fiyat teklifleri üzerinde yapılan incelemede, fiyat tekliflerinde esas alınan araç ve iş makinelerine ilişkin bilgilerin ihale kapsamında çalıştırılacak araç ve iş makinelerin cinsi, sayısı, teknik özellikleri ve ihale konusu iş kapsamında çalıştırılma süresi ile uyumlu olduğu ve işin tamamını kapsadığı, fiyat tekliflerini veren firmaların teklife konu alanında faaliyet gösterdiği, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, ilgili tutanakların SMMM olan ilgili meslek mensupları tarafından TÜRMOB kaşesi ve meslek mensubunun bilgilerini içeren kaşe kullanılmak suretiyle kaşelenip imzalandığı, anılan tutanaklarda yer alan fatura bilgileri tablolarında yer alan faturaların 05.06.2026 ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlendiği, fiyat tekliflerinde yer alan tarih ve sayı tutanaklarda yer alan tarih ve sayının birbiriyle uyumlu olduğu, fatura bilgileri tablolarında yer alan araç bilgileri ile bahse konu tutanaklarda yer alan araç bilgilerinin birbiriyle uyumlu olduğu, tutanakları imzalayan yetkililerin imzalarının imza sirkülerindeki imza ile uyumlu olduğunun görüldüğü, fiyat tekliflerinde ve tutanaklarda yer alan hesaplamalarda aritmetik hata bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca söz konusu fiyat teklifi ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olduğunu gösterir belgelerin sunulduğu, söz konusu belgelerin “aslı gibidir” yapılmış suretinin bulunmasına gerek olmadığı bu belgenin fotokopi de olabileceği, zira mevzuatta belgelerin sunuluş şekline yönelik hükümlerin teklif eki için geçerli olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nde açıklama kapsamında sunulacak belgelerin Yönetmelik’te yer verilen belgelerin sunuluş şekli kurallarına uygun sunulması gerektiğine dair bir düzenleme bulunmadığı, ayrıca idarenin sorgulama yazısında da belgelerin bu şekil şartlarına uygun sunulması gerektiğine yönelik bir ifadenin yer almadığı, dolayısıyla söz konusu belgelerde, belgelerin sunuluş şeklinin uygunluğunun aranamayacağı anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler doğrultusunda Atz Turhan Enerji ve İnşaat Anonim Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.