KİK Kararı 2026/UH.II-2067

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/031 Gündem No: 33 Karar Tarihi: 06.08.2026 Karar No: 2026/UH.II-2067 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Azık Yemek Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Aş Dünyası Yemek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı , İHALEYİ YAPAN İDARE: İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/607708 İhale Kayıt Numaralı “ Khhb-1 24 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 25.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Khhb-1 24 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Azık Yemek Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Aş Dünyası Yemek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ’nın 10.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.07.2026 tarih ve 220665 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1836 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) ve 2 ) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Emiroğulları Grup Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Gusto Toplu Yemek Üretim Hizmetleri ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, şöyle ki; a) Standart formlara uygun açıklama sunulmadığı, Ek- H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin standart forma uygun olmadığı, ana çiğ girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının 0,80 ile 0,95 arasında olmadığı, toplam ana girdi tutarı ve toplam işçilik tutarının toplanarak toplam teklif tutarına bölünmesi gerektiği, ancak anılan istekliler tarafından her öğün için birim ana girdi ve işçilik birim maliyeti toplanıp teklif birim fiyatına bölünerek hesaplama yapıldığı, Ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının Ek-H.4 cetveline hatalı olarak yansıtıldığı, yemek reçetelerindeki ürünlerin ana girdiler tablosunda bulunmadığı, Anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı, birim maliyetlerinin hesaplanması gerektiği, b) Anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin “yardımcı girdiler” kısmına değil, “işçilik giderleri” kısmına dahil edildiği, dolayısıyla işçilik giderinin toplam teklif tutarına oranı ve işçilik oranının değiştiği, ana çiğ girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının da değiştiği, Açıklamaların İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesindeki düzenlemeler dikkate alınmadan yapıldığı, %4 sözleşme ve genel giderler dahil işçilik maliyeti üzerinden hesaplama yapıldığı, personelin yemek ve yol giderlerinin işçilik hesabına dahil edildiği, ancak ilgili giderlerin yardımcı giderler kapsamında işçilik giderinden ayrıştırılması gerektiği, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde personellerin üretilen yemeklerden yiyeceği ancak personel yemek sayısının toplam yemek sayısına dahil edilmeyeceği, ilgili gıda maddesi maliyetinin yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği, anılan istekliler tarafından personel yemek giderine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı, toplam çiğ girdi malzemelerine de eklenmediği, normal yemek sayısına personel sayısının ilave edilerek hesaplama yapılması gerektiği, bir diğer ifade ile yüklenicinin karşılaması gereken personel yemek maliyetinin çiğ girdi maliyetlerine dahil edilmediği, günlük mevcutlar içerisine dahil edildiği, ancak maliyet hesaplamalarına dahil edilmediği, c) Sözleşme giderlerine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı, “Yardımcı giderler” tablosunda sözleşme giderleri hesaplanarak mükerrer hesaplama yapıldığı, d) Anılan istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemler ile açıklama yapılması fiilen mümkün iken ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, örneğin bardak su ürünü için kamu kuruluşlarınca ilan edilen fiyatının bulunmasına rağmen anılan istekliler tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, ayrıca neden fiyat teklifi sunularak aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığına dair hiçbir hukuki gerekçe sunulmadığı, Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ekinde KİK 105 maliyet tespit tutanağı ve/veya KİK 106 satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, ilgili formların meslek mensubu tarafından tazim edilmediği, özel kaşe (TÜRMOB) kullanılmadığı, tespit yapılan dönemin uygun olmadığı, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, Fiyat tekliflerinin ekinde imza beyannameleri ile oda faaliyet belgelerinin sunulmadığı, e) Anılan istekliler tarafından kendilerinin alış ve/veya satışını yapmış olduğu ürün birim fiyatları üzerinden açıklama yapıldığı, ancak KİK 107 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının standart forma uygun olmadığı, KİK 107 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının meslek mensubu tarafından tazim edilmediği, özel kaşe (TÜRMOB) kullanılmadığı, tespit yapılan dönemin uygun olmadığı, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, Söz konusu tutanakta belirtilen birim fiyatların ilgili tutanağın dayanağı olan faturalar ile uyuşmadığı, ayrıca tutanakta belirtilen ürün özellikleri ile faturalarda belirtilen ürün özelliklerinin de uyuşmadığı, örneğin; Tutanaktaki “tam yağlı 200 ml süt” ürününün faturada “200 ml süt, ve/veya paket süt 200 ml veya paket süt uht” olarak belirtildiği, yağlılık özelliğine ilişkin faturalarda herhangi bir belirleme yapılmadığı, Tutanaktaki “paketli roll ekmek 50 gr” ürününün faturada “roll ekmek veya mini ekmek” olarak belirtildiği, ancak gramajına ilişkin faturalarda herhangi bir belirleme yapılmadığı, beyan edilen faturaların meslek mensubundan talep edilerek kontrol edilmesi gerektiği, Anılan istekliler tarafından KİK 107 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklanan ürünlerin miktarlarının mevzuatta belirtilen oranları karşılamadığı, Anılan istekliler tarafından ekmek ürünü için KİK 107 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, 3 aylık dönem içerisinde toplam poşetli ekmeklerin en az yarısı kadar alış, %5 oranında da satış yapmış olmalarının mümkün olmadığı, faturaların meslek mensubundan istenerek teyit yapılması gerektiği, Anılan istekliler tarafından ambalajlı su ürünü için KİK 107 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, 3 aylık dönem içerisinde toplam poşetli ekmeklerin en az yarısı kadar alış, %5 oranında da satış yapmış olmalarının mümkün olmadığı, ayrıca anılan isteklilerin açıklamaya konu malların ticareti ile iştigal ediyor olması gerektiği, ancak buna ilişkin belge sunulmadığı, f) Kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen birim fiyatların ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olmadığı, tarih belirten belgeler ile açıklama sunulmadığı, perakende satış yapan kuruluşlar tarafından internet sitelerinde belirtilen birim fiyatlara göre açıklama sunulduğu, ancak sunulan birim fiyatların gıda maddesi evsafına uygun olmadığı, “tam yağlı yoğurt”, “tam yağlı süt” ve “tam yağlı beyaz peynir” yerine yağ oranı belirtilmeyen ürünler ile açıklama yapıldığı, ayrıca birim fiyatların güncel olmadığı, açıklamada kullanılan birim fiyatlar ile örtüşmediği, g) Ticaret borsası bültenlerinin ihale tarihinden önceki 12 ay içerisinde olması ve bültenlerdeki ilgili malın ortalama birim fiyatının kullanılması gerektiği, anılan istekliler tarafından mevzuatta belirlenen sürelerin dışındaki fiyatların ve ilgili malların en düşük fiyatlarının kullanıldığı, sunulan bültenlerin internet çıktısı olduğu, onaylı olarak sunulmadığı, dolayısıyla borsa bültenlerinin ilgili ticaret borsalarından teyit edilmesi gerektiği, anılan istekliler tarafından kullanılan bültenlerin teyit edilemediği, (örneğin Kayseri Ticaret Borsası) h) “Ceviz içi”, “fındık içi”, “badem içi” ve “çam fıstık içi” ürünleri için “kabuklu ceviz”, “kabuklu fındık”, “fındık”, “ceviz” gibi maliyet düşürücü fiyatların kullanıldığı, “Ekmek, ayran, süt, yoğurt, bardak su” gibi ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla kamu kurumu niteliğine haiz bir kuruluşun fiyat listelerinin kullanıldığı, ancak ilgili ürünler için ilan/davet tarihinden önceki tarihli fiyat listelerinin kullanıldığı, ayrıca kullanılan ürünlerin Teknik Şartname’de belirtilen gramajlara uygun olmadığı, “Kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “tulum peyniri”, “örgü peynir”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “süzme yoğurt”, “yumurta”, “ayran”, “kiraz”, “mandalina” “kırmızı mercimek” ürünlerinin “yağlı”, “tam yağlı”, “pastörize, “baldo”, “UHT”, , “napolyon”, “çekirdeksiz”, “futbol” niteliğine haiz olmaları gerektiği, ancak ilgili ürünlerin söz konusu özellikleri karşılayıp karşılamadığı hususunun açık olmadığı, maliyet düşürücü niteliklere sahip ürün fiyatlarının kullanıldığı, ı) Birim fiyatların gerçeği yansıtmadığı, adet olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin kilogram fiyatları üzerinden, kilogram olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin ise adet fiyatları üzerinden hesaplandığı, “maydanoz, dereotu, limon, yumurta” gibi ürünlerin piyasada adet ve kilogram fiyatlarının farklı olduğu, anılan ürünlerin Teknik Şartname uyarınca kilogram olarak hesaplanması gerektiği, ancak adet fiyatlarının kullanıldığı, adet olarak tevsik edilen ürünlerin 1 adedinin 1 kilogram olduğu yönünde herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı, “Ayçiçek yağı, zeytinyağı, salça” gibi ürünlerde 0,5 litre ve/veya 0,5 kilogram cinsindeki ürünlerin birim fiyatlarının kullanıldığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir… ” hükmü, İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. … 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. … 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. … 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. … Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır… ” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: KHHB-1 24 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Normal Sabah + Gece Kahvaltı :2.249.300 Normal Yemek (Öğle ve Akşam): 7.113.500 Diyet Kahvaltı: 680.000 Diyet Yemek (Öğle ve Akşam) : 1.233.000 DİYET (ARA ÖĞÜN): 1.955.000 Rejim 1 (R1): 160.000 Rejim 2 (R2): 320.000 Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Başkanlığımıza bağlı; Marmara Üniversitesi Pendik E.A.H., Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi, Tuzla Devlet Hastanesi, Tacirler Eğitim Vakfı Sultanbeyli Ağız ve Diş Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sultanbeyli Devlet Hastanesi ve ek hizmet binaları. ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “ 31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. ” düzenlemesi yer almaktadır. 30.06.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre, 64 adet ihale dokümanı indirilen söz konusu malzemeli yemek pişirme, hazırlama, dağıtım ve sonrası hizmet alımı ihalesine 8 isteklinin katıldığı, Aksela İnşaat Ltd. Şti.nin teklifinin SGK ve vergi borcu bulunduğu gerekçesiyle, Name Kurumsal Yemek Gıda A.Ş.nin teklifinin iş deneyim belge tutarının İdari Şartname’deki kriteri sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Usta Yemek Temizlik İnşaat Otomasyon Eğitim Tekstil Cenaze Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Ulutaş Yemekçilik Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.- Hazar Aş Tabldot Gıda Üretim Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak Emiroğulları Grup Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak ise Gusto Toplu Yemek Üretim Hizmetleri ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde ve net olarak belirtilmesi gerekmekte olup, malzemeli yemek alımı ihalelerinde istekliler tarafından sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak teklif edilen birim fiyatın açıklanması gerektiği, ayrıca yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirildiği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. İdarece 11.06.2026 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında olan isteklilere “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının tebliğ edildiği, ilgili yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının 22.06.2026 tarihine kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle gönderilmesinin talep edildiği, ayrıca bahse konu tebligat ekindeki yazıda “…İlgi tarihli yazımız ekinde yer "Açıklama İstenecek Örnek Menü Tablosu" iptal edilmiş olup, yazımız ekinde yer alan yeni tabloya göre iş ve işlemlerin yapılması hususunda; Bilgilerini ve gereğini rica ederim Açıklanması istenilen önemli teklif bileşenleri 1) 14 Günlük Örnek Menü 2) Personel Gideri 3) Sözleşme Giderleri ” ifadelerine yer verildiği ve söz konusu yazı ekinde örnek menülerin yer aldığı görülmüştür. Bahse konu aşırı düşük teklif açıklama talep yazısından, itiraza konu ihalede 14 günlük örnek menü gideri, personel gideri ve sözleşme giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca, malzemeli yemek alımı ihalelerinde istekliler tarafından sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak teklif edilen birim fiyatın açıklanması gerektiği, sözleşme giderleri ve genel giderlerin “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirildiği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı, ancak idarece söz konusu malzemeli yemek alımı ihalesine ilişkin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında sözleşme giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, bir diğer ifade ile kamu ihale mevzuatı uyarınca açıklanmasına gerek bulunmayan bir maliyet bileşeninin açıklanmasının istendiği, ayrıca malzemeli yemek alımı ihalelerinde örnek menü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarı için malzemeli yemek sunumu hesap cetveli üzerinden açıklama yapılacağından personel gideri için de ayrıca açıklama istenilmesine gerek bulunmadığı, dolayısıyla ilgili yazıdaki personel giderlerine ilişkin açıklama talebinin de tereddüt oluşturduğu anlaşılmış olup, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata aykırı olduğu ve sorgulamanın yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiaların tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sadece iki haftalık örnek menüye yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.