KİK Kararı 2026/UH.II-2052

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/031 Gündem No: 13 Karar Tarihi: 06.08.2026 Karar No: 2026/UH.II-2052 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Yılbar İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketi, İHALEYİ YAPAN İDARE: Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/815599 İhale Kayıt Numaralı “ Şoförsüz - Yakıtsız Araç ve İş Makinası Kiralama ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 18.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Şoförsüz - Yakıtsız Araç ve İş Makinası Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Yılbar İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketi ’nin 14.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.07.2026 tarih ve 220932 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1855 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kısmi teklife açık bahse konu ihalenin 9’uncu kısmı üzerinde bırakılan Rtur Turizm Taşımacılık Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin ihalenin 9’uncu kısmında aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, Teknik Şartname’nin “Araç Kısımları ve Özellikleri:” başlıklı 11’inci maddesinde düzenlenen araç özelliklerine uygun açıklama sunulmadığı, anılan istekli tarafından söz konusu araçların model yılı, kapasitesi, azami yüklü ağırlıkları ve özellikleri yönünden anılan kriterleri sağlamayan, gerçekleştirilecek hizmete uygun olmayan araçlar üzerinden yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, Amortisman üzerinden açıklanan bazı araçların amortisman maliyetinin uygun açıklanmadığı, amortisman maliyetinin, Serbest Muhasebeci Mali Müşaviri tarafından düzenlenmiş bulunan Amortisman Payı Tespit Tutanağı ile tevsik edilmek suretiyle açıklanması gerektiği, isteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu amortisman tutanağının YMM ya da Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından %20 amortisman oranı üzerinden kaşe imza yapılması gerekirken bu işlemin gerçekleştirilmediği, İsteklinin özmal olarak maliyetlerini açıkladığı araçlardan bazılarına ait maliyetleri satın alma fiyat teklifi ile açıklamasının mümkün olmadığı, amortisman maliyeti üzerinden açıklamanın, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi çerçevesinde isteklinin ihale tarihi itibariyle sahip oldukları bir avantaj olarak savunmaya konu edebildikleri özel bir durumu yansıttığı, ihale tarihi itibariyle sahip olunmayan amortisman avantajına satın alma fiyat teklifi alınarak bu fiyat teklifindeki değere amortisman oranı uygulanmak suretiyle sahip olunmasının mümkün bulunmadığı, amortisman hesaplamasına fiyat teklifinin dayanak yapıldığı bir açıklamanın reddedilmesi gerektiği, isteklinin araçların çalışacağı gün sayısı üzerinden değil işin gerçekleştirileceği 2026, 2027, 2028 ve 2029 yılları esas alınarak 4 yıl üzerinden maliyet açıklaması yapması gerekirken bir yıllık amortisman maliyeti üzerinden gün sayısına oranlanmak suretiyle eksik şekilde gerçekleştirilen amortisman maliyeti açıklamalarının reddedilmesi gerektiği, Kiralama maliyeti yönünden yapılan açıklamada; kiralama fiyat tekliflerinde araçların teknik özelliklerinin Teknik Şartname’ye aykırı ve eksik miktarlar üzerinden açıklama yapıldığı, kiralama, lastik, ataç takip sistemi, bakım onarıma ilişkin fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2. maddesinde belirtilen “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir." ibaresinin yer almadığı, belge üzerinde meslek mensubunun kaşe ve imzasının olmadığı, kiralama teklifinin işin süresini kapsamadığı, istekli tarafından tek bir araç yönünden bir gün ve bir adet üzerinden alınan kiralama fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden bir maliyeti tevsik etmesinin mümkün bulunmaması karşısında isteklinin kira maliyeti açıklamalarının reddi gerektiği, fiyat teklifinde sigorta, bakım onarım, MTV, araç takip sistemi, HGS ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edildiği, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği ve ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan bu fiyat tekliflerinin alınmasının zorunlu olduğu, Kamyon ve kuka üst yapısının bakım onarımı için ayrı ayrı fiyat teklif alınarak açıklama yapılması gerekirken sadece kamyon bakımı için açıklama yapıldığı, üst yapı için bakım maliyetinin açıklanmadığı, satış tutarı tespit tutanağında “Fiyat teklifi kapsamındaki her bir mamul, mal veya hizmete ilişkin ayrı tablo kullanılacaktır.” düzenlemesi yer almasına rağmen kamyon ve kuka üst yapı bakım onarımlarının tek fatura, tek fatura bilgileri tablosu ve tek aritmetik hesap tablosu üzerinden hesaplanmasının mevzuata aykırı olduğu, idare tarafından şikayete verilen cevapta kuka üst yapı onarımlarına ilişkin olarak gerek aritmetik satış tutarı hesap tablosunda, gerekse fatura bilgileri tablosunda hiçbir bilgiye yer verilmediği yönündeki şikayete herhangi bir cevap verilmediği, sanayide kamyon bakımı yapan bir servis tarafından kuka–üst yapı bakımı yapılmasının mümkün bulunmayacağı, anılan istekli tarafından bakım maliyetini açıklamak üzere fiyat teklifini sunan 3’üncü kişinin faaliyet alanları arasında kuka–üst ekipman vb. üretimi ya da bakımı şeklinde hiçbir faaliyet alanının bulunmaması nedeniyle firmanın açıklamasının reddedilmesi gerektiği, isteklinin bu araçlar yönünden periyodik bakım onarım maliyetlerini ortaya koyması gerektiği, bu araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve periyodik bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, kuka üst yapı onarımlarına ilişkin olarak fiyat teklifi alınan firmanın bu alanda faaliyet göstermediğine ilişkin şikayetin idarece incelenmediği, açıklamada periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belge yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılardan alınması gerektiği, araçların kaç kilometrede veya saatte bir bakıma gireceklerine ilişkin bir yetkili servis yazısının dosyaya eklenmeksizin hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım adetlerinin eksik bir şekilde hesaplandığı, periyodik bakım onarım fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen ibarenin yer almadığı, kamyona ve kuka üst yapısına ilişkin periyodik bakım onarım fiyat teklifinde motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik maliyetlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, firma tarafından tankerin bakım onarım maliyeti yönünden hiçbir açıklama gerçekleştirilmediği, birden fazla fiyat teklifine konu edilen motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve bakım işçiliği önemli teklif bileşenlerinin her biri yönünden mekanik işçilik maliyeti açıklanması lazım gelirken bu maliyetler açıklanmaksızın yalnızca malzeme maliyeti yönünden yapılan açıklamaların uygun olmadığı, Teknik Şartname’de “Sözleşme süresi boyunca sürücüsüz kiralık araç ve iş makinaları, kilometre ve çalışma saati sınırı olmaksızın, günlük esasına göre ve 1 (bir) gün 24 saat kabul edilmek suretiyle günün 24 saati kullanılmak üzere kiralanacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, hizmet alımı kapsamında kamyon araçların günde 200 km, 1096 günde 219.200 km mesafe kat edecekleri ve 40.000 km periyodik bakım onarım aralığı üzerinden değerlendirildiği araç başı 6 adet ve 3 araç için toplamda 18 adet bakım onarım açıklaması yapılması gerektiği, bahse konu istekli tarafından kamyon için eksik bakım adetleri üzerinden yapılan bakım onarım açıklamasının reddi gerektiği, kuka üstyapısının günde en az iki saat aktif çalışacağı ön kabulü ile 1096 günde araç başı 2192 saat çalışma yapılacağı, periyodik bakım aralığının 600 saat olması karşısında 4 bakım gerekeceği, 3 araç yönünden düşünüldüğünde kuka üst yapı periyodik bakım onarım miktarının 12 adet üzerinden maliyetlendirilmesi gerektiği, periyodik bakım onarım aralıkları ve hizmet alımı süresince üst yapının çalışacağı toplam saat göz önüne alınmadan bakım onarım hesaplanmak suretiyle öngörülen bakım maliyetinin mevzuata aykırı olduğu, kiralama, kamyon periyodik bakım onarım ve kuka periyodik bakım onarım fiyat teklifleri ekinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin hükmü gereğince satış tutarı tespit tutanağı bulunması gerektiği, istekli tarafından bazı fiyat teklifleri ekinde tutanağın sunulmamasına rağmen savunmanın kabul edilmesinin uygun olmadığı, satış tutarı tespit tutanağı standart formunun ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin bulunması gerekirken bu belgelerin tespit tutanağına eklenmemiş olmasının elenme sebebi olduğu, imza beyannamesinin ticaret sicil gazetesinde şirket müdürü olarak gösterilen kişiye ait olmaması nedeniyle firmanın değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ticaret sicil gazetesinin şirket müdürü olarak kimin seçildiğini göstermesi gerektiği halde buna ilişkin gazetede bir bilgi yer almadığı, mali müşavirin faaliyet belgesi sunulmak lazım gelirken oda kayıt belgesi sunulmasının hukuka aykırı olduğu gibi sunulan belgelerin “geçerlilik tarihlerinin” aşılmış olduğu, fiyat teklifinde tarih ve sayısı açıkça belirtilen tespit tutanağının teklif ekinde bulunmasının şart olduğu, anılan firma tarafından sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmaması karşısında isteklinin tespit tutanağını sunmadığının kabulünün gerektiği, ilan tarihinin 08.05.2026 olması karşısında tespit tutanağına dayanak teşkil eden faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesinde yer alan açıklama gereğince Kasım 2025–Nisan 2026 aralığında bulunması gerekirken tespit tutanaklarında Kasım 2025–Nisan 2026 ayları dışındaki aylara ait faturaların kullanıldığı, istekli tarafından Kasım 2025–Nisan 2026 tarihleri arasında yer alan faturalara aşırı düşük teklif sorgulamasına karşı açıklamalar kapsamında fatura bilgileri tablosunda yer verilmiş olmasına rağmen bu faturaların kayıtlı olduğu 2025 ve 2026 yılına ait defter bilgilerine tespit tutanağının 3’üncü kısmında yer verilmediği, diğer bir ifadeyle firma açıklamalarında 2025 ve 2026 yılı faturalarına dayandığı ancak 2025 ve 2026 yılı yevmiye ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerini savunmasında sunmadığı, tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalanmasının mevzuata aykırı bulunduğu gibi müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının reddinin gerektiği, idare tarafından ticaret sicil gazetesinden şirket yetkilisine ait yetki, kontrol edilmeden belgenin kabulünün hukuka aykırı olduğu, kiralama ve periyodik bakım fiyat teklifleri ekinde yer alan imza sirkülerinde bulunan imzalar ile fiyat teklifinde ve tespit tutanağında bulunan imzaların uyuşmadığı, tespit tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının, ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, tespit tutanağında birim maliyetler hatalı hesaplanarak fiyat teklifinde olması gerekenden düşük birim maliyetler üzerinden fiyat teklif edilmesi nedeniyle belgelendirmenin reddi gerektiği, satış tutarı tespit tutanağının son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen malların birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı 600’lü hesaplara ait ortalama tablosuna birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, fiyat teklifindeki fiyatın ortalama fiyatın %80’inin altında kalması nedeniyle belgelendirmenin reddi gerektiği, fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyetten düşük olması karşısında açıklamanın hukuka aykırı olduğu, fiyat teklifine konu edilen iş kalemine ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında Fatura Bilgileri Tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “Tutanağa Esas Üç Aylık Süre” kapsamında bulunmaması karşısında belgelendirmenin reddi gerektiği, maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin olarak tespit tutanağında mal/mamullerin ortalama birim maliyetlerine ilişkin tablolar ve fatura bilgileri tablosu doldurulmuş olmasına rağmen fiyat teklifi üzerine yazılan mali müşavir beyanının “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken “…sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde beyan edilmiş olmasının uygun olmadığı, satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan Fatura Bilgileri Tablosunda belirtilen, faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin (kiralama) fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen hizmet ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan hizmet ile aynı olması gerektiği, bu kısımların boş bırakılmasının yapılan açıklamanın reddini gerektirdiği, tespit tutanağı standart formunun içerisinde mali müşavirin beyanlarda bulunduğu ve bu beyanlar üzerinden tespit tutanağının hukuki sonuçlarını doğurduğu, periyodik bakıma konu olan kamyon mu kuka mı ya da farklı bir iş makinası mı olduğunu ve taşıma tonajını/koltuk kapasitelerini göstermeyen faturalar üzerinden doldurulmuş fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliği bulunmadığı, kiralama hizmetinin net bir şekilde belirtilmiş olması gerektiği, kiralama fiyat teklifinde birim GÜN olmasına rağmen eki tespit tutanağı içerisinde yer alan 3 No’lu aritmetik ortalama hesaplama tablosunda birim kısmını “gün” yerine “saat”/“adet” olarak belirtilerek yapılan hatalı açıklama nedeniyle savunmanın reddi gerektiği, tespit tutanağının meslek mensubuna ait bilgiler kısmında meslek mensubunun kaşe numarasının yer aldığı, firma tarafından fiyat teklifine ve tespit tutanağına bastırılan TÜRMOB kaşesinin üzerinde bulunan sicil numarası ile tespit tutanağının üzerinde yer alan kaşe sicil numarasının aynı olmadığı, İstekli tarafından sunulan kasko, trafik, İMM ve makine kırılması sigorta fiyat teklifinde Genel Müdürlük & Bölge Müdürlüğü teyidinin bulunması gerektiği, bu teyit bulunmadığı halde bu fiyat teklifinin hukuka uygun kabul edilmesinin mümkün bulunmadığı, ihale tarihi 2026 olmakla birlikte hizmet alımının 2026 yılında başlayıp 2027, 2028 ve 2029 yıllarında yerine getirileceğinden Tebliğ açıklaması gereğince ihale tarihine göre en son açıklanmış olan Mayıs 2026 TÜİK verisi üzerinden %26,96 artırım oranı üzerinden güncellenmesi gerekirken farklı değerler üzerinden yapılan güncelleme nedeniyle veya güncelleme yapılmaması nedeniyle sigorta maliyeti açıklamasının reddi gerektiği, Teknik Şartname’de trafik sigortasının, ihtiyari mali mesuliyet sigortasının ve kasko sigortasının ayrı ayrı düzenlendiği, istekli tarafından ayrı ayrı olan bu sigortaların tek bir fiyat üzerinden fiyatlandırılmak suretiyle açıklamaya konu edilmesi ve eksik açıklama yapılmasının savunmanın reddini gerektirdiği, idarenin sorgulamasına konu ettiği kasko ve trafik sigortasının maliyetinin belgelendirilmemiş olmasının mevzuata aykırı olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesine göre hizmet alımının 01.09.2026 tarihinde başlayacağı ve toplamda 3 yıla uzayacağı, istekli tarafından sunulacak sigorta fiyat teklifinin Tebliğ’in yukarıda yer alan 79.3.4’üncü maddesi gereğince öncelikle 01.09.2026 – 01.09.2027 dönemine ilişkin sigorta maliyetini tevsik etmesi gerektiği, istekli tarafından sözleşme süresini kapsamayan tarihler üzerinden alınmış sigorta fiyat teklifi üzerinden sigorta maliyetinin tevsik edilmesinin kabulünün mümkün olmadığı, Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesinde ilk yıl için alınan sigorta fiyat teklifinin takip eden yıllar için kullanılmasına cevaz verildiği, sözleşmenin ilk yılını kapsamayan bir sigorta fiyat teklifinin güncelleme ile sözleşme süresini kapsar hale getirilmesinin kabulünün mümkün bulunmadığı, ihale konusu işin istekli tarafından kiralama fiyat tekliflerinde kiralanacağı belirlenen araçlar ile amortisman maliyeti açıklanan araçlar üzerinden gerçekleştirileceği, sigorta maliyetlerinin bu araçlar yönünden ortaya konulması gerektiği, ancak istekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde bu araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, işin gerçekleştirileceği araçlar ile sigorta yapılacak araçların marka, cins, model ve adetlerinin farklı olmasının açık bir hukuka aykırılık oluşturduğu, alım konusu işte çalışmayacak araçların aşırı düşük savunmasına konu edilmesinin bir manasının bulunmadığı gibi sigorta maliyetlerinin açıklanması gereken araçlar için hiçbir açıklama yapılmamış olmasının da değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olduğu, bu hukuka aykırılıklar karşısında idarenin sigorta fiyat teklifini bölge müdürlüğünden teyit etmesi lazım gelirken kabulünde hukuka uyarlık bulunmadığı, Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü maliyeti kalemleri için hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçlar yönünden eksik hesaplama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, açıklama kapsamında gerek özmal gerek kiralama olan araçların tamamı yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği halde eksik adetler üzerinden yapılan açıklamaların kabul edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, istekli tarafından eksik koltuk adetleri baz alınarak motorlu taşıtlar vergisi hesabı yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, işin süresi 3 yıl olmasına rağmen işin başlangıç ve bitiş tarihleri nedeniyle 4 yıla sarktığının göz ardı edilerek 2026-2027-2028-2029 yılları yönünden 4 yıl için MTV, muayene ve egzoz emisyon ölçümü hesaplaması gerekirken, 3 yıl üzerinden yapılan eksik hesaplamanın kabulünün mümkün olmadığı, MTV, muayene, egzoz emisyon ölçümü maliyetinin toplam 424.839,96 TL olarak hesaplanması gerekirken daha düşük değerler üzerinden yapılan açıklamaların reddi gerektiği, Sözleşme Damga Vergisi (Binde 9,48), Karar Damga Vergisi (Binde 5,69) ve KİK Payı (Onbinde 5 ) oranları üzerinden sözleşme ve genel gider açıklaması yapılması gerekirken eksik değerler üzerinden yapılan sözleşme giderleri açıklamasının reddi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun aşırı düşük tekliflere ilişkin 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. … 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: ŞOFÖRSÜZ - YAKITSIZ ARAÇ VE İŞ MAKİNASI KİRALAMA b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Çeşitli tür ve miktarlarda toplam: 336 adet şoförsüz-yakıtsız araç ve iş makinası kiralama hizmeti Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İSU) sorumluluk sahası ve gerek görülmesi durumunda şehirlerarası ” düzenlemesi, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “ 20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 13 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; İhale üzerine bırakılan isteklilerde, isteklinin üzerinde 1'den fazla kısım kalması halinde; isteklilerin üzerinde kalan kısımların her biri için ayrı ayrı sözleşme imzalanacaktır. ” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde ise “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi, “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 43.1.1. TÜM KISIMLAR için: Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn-1) Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo Formülde yer alan; F: Fiyat farkını (TL), B: 0,90 sabit katsayısını, An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder. Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n): Katsayı Endeks a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) 0 a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) 0 b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) 0 b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) 0 b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) 0 c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) 1 Mo, Mn Endeks tablosunun 28.1 numaralı 'Genel amaçlı makineler' sütunundaki sayı ” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.09.2026; işi bitirme tarihi 31.08.2029 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin 3.2’nci maddesinde “Sözleşme süresi, sözleşmenin imzalanmasını müteakip iş başlama tarihinden itibaren 01.09.2026 – 31.08.2029 tarihleri arasında olmak üzere 36 (otuzaltı) ay ve 1096 (bindoksanaltı) takvim günüdür. Sözleşme süresi boyunca sürücüsüz kiralık araç ve iş makinaları, kilometre ve çalışma saati sınırı olmaksızın, günlük esasına göre ve 1 (bir) gün 24 saat kabul edilmek suretiyle günün 24 saati kullanılmak üzere kiralanacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “ARAÇ KISIMLARI VE ÖZELLİKLERİ:” başlıklı 11’inci maddesinde “…P. KOMBİNE KUKA KAMYON: (6 Adet) - Şasi kamyon en az 2023 model olacaktır. - Üst ekipmanların üretim yılı (emme ve basma pompası ile ilgili ekipmanlar dâhil) en az 2023 model olacaktır. - Araçlar 4x2 tahrik sistemine sahip olacak ve Araç Tescil Belgesinde yer alan azami yüklü ağırlık değeri en az 18.000 kg olacaktır. - Motor gücü en az 300 HP olacaktır. - Araç kabinlerinde klima sistemi bulunacaktır. - Araçlar, İdarenin belirleyeceği renklerde teslim edilecektir. - Toplam tank kapasitesi en az 7.000 litre olacaktır. Bu kapasitenin en az 3.000 litresi temiz su tankı, en az 4.000 litresi atık tankı olacaktır. - Su pompası, en az 170 bar basınç ile ve en az 330 litre/dakika su basma kapasitesine sahip olacaktır. - Yüksek basınçlı su sistemi için iki ayrı hortum sistemi bulunacaktır. Bunlardan biri 1 inç çapında en az 100 metre, diğeri ise 1/2 inç çapında en az 60 metre olacaktır. - Vakum pompasının serbest emiş kapasitesi en az 2.300 m³/saat olacaktır. - Emiş hortumu en az 4 inç çapında ve en az 15 metre uzunluğunda olacaktır. - Atıkların boşaltılmasını sağlamak amacıyla tank önden devrilebilir ve arka kapak açılabilir özellikte olacaktır. - Kombine kuka araçlarının vakum borusu alüminyum olacaktır. - Çalışma süresi boyunca aracın ve kuka sisteminin zarar gören, aşınan, bozulan veya yenilenmesi gereken her türlü ekipman ve parçasının (emme hortumu, basınç hortumu, pompa ekipmanları ve benzeri dâhil) onarımı, yenilenmesi ve işler halde bulundurulması yüklenicinin sorumluluğunda olacaktır. - Araçların tamamı, Teknik Şartnamenin ilgili hükümlerine uygun şekilde, ilgili aracın kendi plakasına tanımlı, HGS sistemi bakımından aktif ve kullanıma hazır olarak teslim edilecektir…” düzenlemesine yer verildiği, İhalenin 9’uncu kısmına ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin “ 9.Kısım: Kombine Kuka: 2026/815599 A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Kombine Kuka (Vakumlu) 3 Adet Araç X 1096 Gün = 3.288 Gün (Şoförsüz ve Yakıtsız) gün 3.288,000 KISIM TOPLAM TUTARI (KDV Hariç) ” şeklinde olduğu görülmüştür. 03.07.2026 tarihli ihale komisyon kararında, 18.06.2026 tarihinde açık ihale usulüyle yapılan bahse konu ihaleye 8 isteklinin katıldığı ve 9’uncu kısım yaklaşık maliyetinin 61.101.989,04 TL olduğu, teklifi idarece hesaplanan aşırı düşük sınır değerin (38.381.239,27 TL) altında kalan 2 istekliden (Manisa Birlik Seyahat Otomotiv İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve Rtur Turizm Taşımacılık Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, idarenin EKAP üzerinden gönderdiği 24.06.2026 tarihli ve 93160208 sayılı “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda “ŞOFÖRSÜZ - YAKITSIZ ARAÇ VE İŞ MAKİNASI KİRALAMA ihalesinin 9.Kısım: Kombine Kuka kısmında 17.06.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 30.06.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. Bilgilerini ve gereğini rica ederim. … Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri : Araçların maliyeti (kendi malı ise amortisman maliyeti, kiralama ise kiralama maliyeti) Kasko ve zorunlu trafik sigortası maliyeti Araçların fenni muayene ve egzoz muayene maliyeti MTV (Motorlu taşıtlar vergisi) Sözleşme giderleri (Sözleşme Damga Vergisi, İhale Karar Vergisi, KİK payı) Periyodik bakım maliyeti” ifadelerine yer verildiği, Manisa Birlik Seyahat Otomotiv İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından teklifinin reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Rtur Turizm Taşımacılık Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de başvuru sahibi Yılbar İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Ltd. Şti. olarak belirlendiği görülmektedir. Kısmi teklife açık bahse konu ihalenin itirazen şikâyete konu 9’uncu kısmı üzerinde bırakılan Rtur Turizm Taşımacılık Otomotiv Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, Teknik Şartname’nin “Araç Kısımları ve Özellikleri:” başlıklı 11’inci maddesinde düzenlenen araç özelliklerine uygun araçlara ilişkin açıklama sunulduğu, Rtur Turizm Taşımacılık Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının özmal araçlar ile amortismana dayalı yapılmadığı, kiralama maliyeti üzerinden açıklama yapıldığı, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı, Kiralama maliyeti yönünden yapılan açıklamada; Rtur Turizm Taşımacılık Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Devtur Turizm otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından aldığı kiralama teklifinde “2023 Model Ford Trucks 1833D 4x2 Vakumlu Kombine Kamyon (7 ton tankerli)” araç üzerinden açıklama yaptığı, söz konusu aracın model yılının 2023 yılı olduğu ve belirtilen özelliklerin Teknik Şartname’yi karşıladığı, işin süresi olan 1096 gün üzerinden teklif alındığı, teklifin sadece araç için alındığı, fiyat teklifinde sigorta, bakım onarım, MTV, araç takip sistemi, HGS ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerin yer almadığı, öte yandan araç takip sistemi, HGS, lastik için açıklama istenmediği, teklifte “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (26/06/2026) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak meslek mensubu SMMM tarafından imzalandığı, iletişim bilgilerinin belirtildiği ve kaşelenip mühürlendiği, meslek mensubunun faaliyet belgesi (geçerlilik süresi: 19.07.2026 tarihine kadar) ile firma yetkilisinin imza sirkülerinin ve mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin suretinin sunulduğu, satış tespit tutanağındaki açıklamanın 01.11.2025-31.01.2026 dönemini (ihale ilan tarihinden 3 ay önceki dönemden önceki 3 ay önceki dönem) kapsadığı, fatura bilgileri tablosunda faturanın Yesti İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.ye düzenlendiği, fatura bilgileri tablosundaki “Faturaya Konu Malın veya İşin Nevi” kısmına aracın 2023 model olduğunun ve kapasite bilgilerinin yazıldığı, bahse konu ihaledeki şartları sağladığı, Periyodik bakım maliyeti yönünden yapılan açıklamada; periyodik bakım için 9’uncu kısımda yer alan 3 araç için Kumral Otomotiv Emrullah Kumral firmasından teklif alındığı, “2023 Model Ford Trucks 1833D 4x2 Vakumlu Kombine Kamyon (7 ton tankerli)” araç üzerinden açıklama yaptığı, söz konusu aracın göründüğü üzere model yılının 2023 yılı olduğu ve belirtilen özelliklerin Teknik Şartname’yi karşıladığı, işin süresi olan 1096 günde yapılacak bakım adetinin tevsiki için Ford firmasının resmi web sitesinden alınan belgenin sunulduğu, belgede Ford Trucks’ın bakım aralığının 100.000 km olarak, Kumral Otomotiv’den alınan fiyat teklifinde de periyodik bakım onarım aralığı ortalama 40.000 km ya da yılda 1 kez olarak belirtilse de aşırı düşük teklif açıklamasında istekli tarafından periyodik bakım aralığının 15.000 km olarak dikkate alındığı ve bu km üzerinden yapılan hesaplama sonucunda her bir araç için 15 adet bakımın yeterli olduğu, ancak kendilerinin işin süresi boyunca her bir araca ilişkin 16 adet bakım için fiyat teklifi aldığı, fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (26/06/2026) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak meslek mensubu SMMM tarafından imzalandığı, iletişim bilgilerinin belirtildiği ve kaşelenip mühürlendiği, meslek mensubunun faaliyet belgesinin (geçerlilik süresi: 28.10.2026 tarihine kadar) ve Emrullah Kumral’ın imza beyannamesinin sunulduğu, satış tutarı tespit tutanağındaki açıklamanın 01.02.2026-30.04.2026 dönemini (ihale ilan tarihinden 3 ay önceki dönem) kapsadığı, fatura bilgileri tablosunda faturanın Giray Turizm Petrol ürünleri Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.ye düzenlendiği, fatura bilgileri tablosundaki “Faturaya Konu Malın veya İşin Nevi” kısmına aracın 2023 model olduğunun ve kapasite bilgilerinin yazıldığı, bahse konu ihaledeki şartları sağladığı, Kasko ve zorunlu trafik sigortası maliyeti yönünden yapılan açıklamada; ihalede istenen araçların özelliklerine uygun 2023 model araçlar için Allianz Sigorta A.Ş.nin Genel Müdürlüğünden fiyat teklifi alındığı, teklifte Allianz Sigorta A.Ş.nin kaşe ve imzasının yer aldığı, fiyat tekliflerinin Yurtiçi Üretici Fiyatları On İki Aylık Ortalamalara göre değişim oranı olan (Mayıs 2026) %26,96 oranına göre işin süresini kapsayacak şekilde güncellenerek hesaplandığı, teklifler Genel Müdürlükten alındığı için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinin “sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir.” hükmü gereği teyit yazısının zorunlu olmadığı, sigorta ve kasko giderine ilişkin yapılan açıklamaların bu haliyle uygun olduğu, MTV için yapılan açıklamada Gelir İdaresi Başkanlığı sayfasındaki 2026 dönemi Kamyon-Kamyonet-Çekici ve benzeri araç tipi fiyat tarifelerindeki fiyatlar üzerinden hesaplandığı, fenni muayene ve egzoz muayene maliyetlerinin de TÜVTÜRK’ün resmi internet sitesinde yer alan “2026 Araç Muayene Fiyatları” tablosundan alınan fiyatlar ile açıklandığı, söz konusu iş kalemleri Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesi gereğince ihale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan işlerde Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi On İki Aylık Ortalamalara göre değişim oranı olan (Mayıs 2026) %26,96 oranına göre işin süresini kapsayacak şekilde güncellenmesi gerekse de, bahse konu ihalede ihale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunduğundan söz konusu güncellemeye gerek bulunmadığı, ancak ihale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmasına rağmen bahse konu istekli tarafından Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi On İki Aylık Ortalamalara göre değişim oranı olan (Mayıs 2026) %26,96 oranına göre işin süresini kapsayacak şekilde güncelle nerek açıklama yapılmasında da bir aykırılık bulunmadığı, Sözleşme giderleri (Sözleşme Damga Vergisi, İhale Karar Vergisi, KİK payı) yönünden yapılan açıklamada; sözleşme damga vergisinin %0,948, ihale karar vergisinin %0,569, KİK payının %0,05 oranında hesaplanarak açıklama yapıldığı görülmüştür. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, kısmi teklife açık bahse konu ihalenin itirazen şikâyete konu 9’uncu kısmında ihale üzerinde bırakılan Rtur Turizm Taşımacılık Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi Yılbar İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. Yapılan incelemede ihalenin itirazen şikâyete konu 9’uncu kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 194.085,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 258.810,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 64.725,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. Diğer taraftan, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.