KİK Kararı 2026/UH.I-2617

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/040 Gündem No: 17 Karar Tarihi: 14.10.2026 Karar No: 2026/UH.I-2617 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Alparslan Turhan , İHALEYİ YAPAN İDARE: T.C. Sağlık Bakanlığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü İstanbul Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanlığı-4 , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1322029 İhale Kayıt Numaralı “ Khhb-4 'E Bağlı Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Adsm, Beyoğlu Gözeğitim ve Araştırma Hastanesi Ve Bağlı Birimleri için 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmeti Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: T.C. Sağlık Bakanlığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü İstanbul Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanlığı-4 tarafından 10.09.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Khhb-4 'E Bağlı Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Adsm, Beyoğlu Gözeğitim Ve Araştırma Hastanesi ve Bağlı Birimleri için 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Alparslan Turhan ’ın 04.09.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.09.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.09.2026 tarih ve 225633 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2328 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Yeni sağlık tesisleri, yeni üniteler ve yeni adreslerde ek bedel ödenmeksizin hizmet verilmesini öngören Teknik Şartname'nin 2.1'inci maddesinin işin kapsamını belirsiz ve sınırsız hâle getirdiği ve işin kapsamının sözleşme sürecinde tek taraflı olarak genişletilebilmesine imkân tanındığı, bu düzenlemenin yalnızca mevcut bir sağlık tesisinin adresinin değişmesini değil ihale tarihinde mevcut olmayan yeni sağlık tesisleri ile yeni ünitelerin hizmet kapsamına alınmasını da öngördüğü; eklenecek tesis veya ünite sayısı, bunların günlük öğün ihtiyacı, personel sayısı, hizmet saatleri, taşıma mesafeleri, dağıtım noktaları, araç ve ekipman gereksinimleri ile sarf malzemesi tüketimleri bakımından herhangi bir üst sınır belirlenmediği, Teknik Şartname'nin 12.1'inci maddesinde taşıma için gerekli bütün araç ve personelin yüklenici tarafından karşılanacağı ve ek hizmet binalarının dâhil edilmesi hâlinde de ayrıca bedel ödenmeyeceğinin belirtildiği, böylece 2.1'inci maddesindeki sınırsız genişleme yetkisinin mali etkilerinin doğrudan yükleniciye bırakıldığı, bu nedenle “yükleniciye ek maliyet getirmeksizin” ibaresinin kaldırılması gerektiği, aksi hâlde isteklilerin ortak ve karşılaştırılabilir bir maliyet hesabı yapmasının mümkün olmayacağı, 2) Yeni açılacak yemekhanelere kurulacak turnike, kart okuyucu, PDKS ve HBYS entegrasyonuna ilişkin miktar ve asgari teknik özelliklerin belirlenmemiş olduğu; mevcut bazı tesisler için demirbaş listelerinde turnike, reader ve bariyer sistemi adetlerine yer verilmiş olmasının “yeni açılacak yemekhane alanları” bakımından belirsizliği ortadan kaldırmadığı; yeni alanların sayısı, konumu, kapasitesi, her alana kurulacak cihaz sayısı, cihazların ölçüsü ve malzemesi, geçiş kapasitesi, güvenlik özellikleri, haberleşme protokolü, yazılım lisansları, sunucu ve ağ altyapısı, elektrik ve data kablolaması ile yedekleme yönteminin dokümanda belirlenmediği; HBYS entegrasyonunun hangi mevcut yazılım sağlayıcısıyla hangi arayüz ve veri modeli kullanılarak yapılacağı, entegrasyon için üçüncü kişilere ödenecek lisans, bakım veya geliştirme bedellerinin bulunup bulunmadığının açıklanmadığı; dolayısıyla kurulu yapılacak bütün mevcut noktalar ile öngörülebilen yeni noktalar, azami cihaz miktarları ve asgari teknik özelliklerin ihale dokümanında gösterilmesi HBYS entegrasyonunun kapsamı ve üçüncü taraf giderlerinin kim tarafından karşılanacağının açıklanması ve öngörülmeyen yeni kurulumların bedelsiz yaptırılmasına imkân veren hükümlerin kaldırılması gerektiği, 3) İdareye ait demirbaşlar da dâhil olmak üzere bakım, onarım, yenileme ve ilave ekipman temini yükümlülüklerinin kapsamının sınırsız bırakıldığı; Teknik Şartname'nin 5.4, 5.5, 5.6 ve 5.11'inci maddeleri ile 10.35, 11.1 ve 11.2'nci maddeleri birlikte değerlendirildiğinde yüklenicinin hem kendisinin temin edeceği hem de idare tarafından teslim edilecek çok sayıdaki araç, gereç, makine, cihaz, sabit tesis ve demirbaş bakımından geniş kapsamlı bakım, onarım, yenileme ve değiştirme sorumluluğu üstlendiği; Teknik Şartname’nin 58 ila 62’nci sayfalarında idare tarafından teslim edilecek çok sayıda mutfak, soğutma, pişirme, bulaşık, taşıma ve servis ekipmanının listelendiği; ancak bunların marka, model, üretim yılı, kullanım süresi, ekonomik ömrü, bakım geçmişi, mevcut arızaları ve ihale tarihindeki fiziksel durumunu gösteren bir kondisyon veya tespit raporunun dokümana eklenmediği, yaşı ve teknik durumu bilinmeyen bir idare demirbaşının olağan aşınma veya ekonomik ömrünün dolması nedeniyle arızalanması ile yüklenicinin kusurlu kullanımı nedeniyle zarar görmesi arasında ayrım yapılmadığı, bu hâliyle yüklenicinin, kendi kusurundan kaynaklanmayan eski ve ekonomik ömrünü tamamlamış cihazların yenilenmesi riskini de üstlenebileceği, Sözleşme Tasarısı’nın 31. maddesinin yüklenicinin tazmin sorumluluğunu kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçimi, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği ve sözleşmeye aykırı davranış gibi yükleniciye isnat edilebilir nedenlere bağladığı; Teknik Şartname’deki kusur aramayan ve sınırsız yenileme sonucuna yol açabilecek düzenlemelerin, Sözleşme Tasarısı’ndaki sorumluluk çerçevesiyle uyumlu olmadığı; idareye ait demirbaşlar için başlangıç durumunu gösteren ortak tespit ve kondisyon raporu hazırlanması, olağan aşınma, ekonomik ömür, gizli ayıp, idare kaynaklı arıza ve yüklenici kusurundan doğan hasarın birbirinden ayrılması, “gerekli görülecek” ilave ekipmanların türü ve azami miktarının önceden belirlenmesi ve değer tespitinde amortisman ve yüklenicinin itiraz hakkının açıkça düzenlenmesi gerektiği, 4) Teknik Şartname’nin 9.1’inci maddesinde yerli ve ithal temizlik malzemeleri için öngörülen TSE/TSEK, CE ve ISO belgelerinin kapsamı, belge sahibi ve sunulma zamanının belirsiz olduğu, anılan maddede bütün temizlik ve sarf malzemeleri bakımından belgeye dayalı bir uygunluk sistemi kurulmaya çalışıldığı ancak kullanılan cümlenin hem ürünün menşeine göre farklı koşullar getirdiği hem de hangi belgenin kim adına ve hangi kapsamda aranacağını açıklamadığı; belgelerin faaliyet kapsamı, belge üzerindeki adres, geçerlilik tarihi, akreditasyon koşulu, hangi ortak tarafından sağlanacağı ve sözleşme süresince nasıl korunacağının da düzenlenmediği, ayrıca İdari Şartname'nin 7.4'üncü maddesinin boş bırakıldığı 7.5'inci maddesinde ise 7'nci madde dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgelerin ve yeterlik kriterlerinin tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmayacağının belirtildiği bu nedenle Teknik Şartname'nin 9.1'inci maddesindeki ISO ve ürün belgelerinin teklif aşamasında yeterlik kriteri olarak mı Sözleşmenin uygulanması sırasında teslim edilecek ürün belgesi olarak mı aranacağının açık olmadığı, 5) İdari Şartname'nin 7.3.3'üncü maddesinde istenen TS 13075 Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesinin hangi tesise, taşıma organizasyonuna ve faaliyet kapsamına ilişkin olacağının belirlenmediği, Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesinde mücbir sebep hâlinde kullanılacak kendi veya sözleşme yapılmış mutfak için de TS 13075 belgesinin istendiği, ihale aşamasında beyan edilen belgenin sonradan gösterilerek yedek mutfağın taşıma faaliyetiyle aynı olmasının gerekip gerekmediğinin açıklanmadığı; belgenin kapsamı, adresi, belge sahibi ortak, ihale konusu işte kullanılacak araç ve taşıma sistemiyle bağlantısı ve yedek mutfakla ilişkisinin açıkça düzenlenmesi gerektiği, aksi hâlde aynı isimde fakat ihale konusu faaliyeti kapsamayan farklı belgelerin yeterli kabul edilmesi veya uygun belgenin hangi nedenle reddedilemeyeceğinin öngörülememesinin söz konusu olacağı, 6) Günlük 3.300 öğün kapasite raporunun sayısal olarak tebliğ sınırını aşmamakla birlikte yeterlik aşamasındaki belge ile yedek mutfakta aranacak kapasite arasındaki ilişkinin belirlenmediği, zira Sözleşme Tasarısının 36.1'inci maddesinde yapılan düzenlemeden yedek mutfağın tek başına 3.300 öğün kapasiteye sahip olması gerektiği şeklinde yorum yapılabileceği, yeterlikte kullanılan raporun yedek mutfağa ait olması gerekip gerekmediği, yedek mutfak belgesinin aynı istekli veya ortak adına mı düzenleneceği aynı adres ve aynı yemek/ürün gruplarını mı kapsayacağı hususlarının açıklanmadığı; bu nedenle günlük 3.300 öğün kriterinin Tebliğ’deki sayısal sınırı aşmadığı gözetilerek, teklif aşamasındaki kapasite yeterliği ile yedek mutfak kapasitesinin ilişkisinin, tek veya birden fazla tesis raporuyla sağlanan yeterliğin sözleşme aşamasındaki etkisinin, belge sahibi, tesis adresi, ürün/yemek kapsamı ve Sözleşme Tasarısı’ndaki “oran” ibaresinin anlamının açıkça düzenlenmesi gerektiği, 7) İdari Şartname'nin 7.3.2'nci maddesinde İşletme Kayıt Belgesinin ihaleye katılım belgesinde beyan edileceği ve iş ortaklıklarında bütün ortakların belge sunması gerektiğinin düzenlendiği ; ancak genel adıyla istendiği gerekli faaliyet konusu, tesis adresi ve yedek mutfakla ilişkisinin belirlenmediği, ayrıca Sözleşme Tasarısı'nın 36.1'inci maddesinde mücbir sebep halinde kullanılacak kendi veya sözleşme yapılmış mutfağa ait İşletme Kayıt Belgesinin ayrıca istenildiği, teklif aşamasında beyan edilen belgenin bu yedek mutfağa ait olup olmayacağı, aynı adresi ve aynı faaliyet konusunu taşıyıp taşımaması gerektiği ve mutfak sahibi üçüncü kişi adına düzenlenmiş belgenin kabul edilip edilmeyeceğinin belirtilmediği, 8) İdari Şartname’nin 18.1’inci maddesi ve Sözleşme Tasarısı’nın 15.1’inci maddesi uyarınca alt yüklenici çalıştırılamayacağı ve işlerin tamamının yüklenicinin kendisi tarafından yapılacağının düzenlendiği, buna karşılık Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesinde, mücbir sebep hâlinde yüklenicinin kendi mutfağı yanında “sözleşme yapmış olduğu mutfak” üzerinden taşımalı yemek sunmasına imkân verildiği; ancak “Mücbir sebep hallerinde sağlık tesislerinde yemek üretilememesi ve yemeğin taşımalı olarak verilecek olması durumlarında, taşıma yapılacak yemeklerle ilgili olarak İstanbul Büyükşehir il sınırları içinde yüklenici kendi mutfağının ya da sözleşme yapmış olduğu mutfağın İşyeri Açma İzin Belgesini, İşletme Kayıt belgesini, TS 8985 Belgesi, TS 13075 Belgesini ve İdari Şartname’de belirtilen oranda Kapasite Raporunu sözleşme imzalandıktan sonra ilk muayene ve kabul aşamasında sağlık tesisine sunmak zorundadır.” düzenlemesindeki “Sözleşme yapmış olduğu mutfak” ibaresinin yalnızca mutfak alanı ve ekipmanının yükleniciye kiralanmasını mı, yoksa mutfak sahibi üçüncü kişiden yemek üretim hizmeti alınmasını mı ifade ettiğinin belli olmadığı; ilk ihtimalde üretimin yüklenicinin personeli ve organizasyonu ile yürütülmesi, ikinci ihtimalde ise ihale konusu işin temel bölümünün üçüncü kişiye gördürülmesinin söz konusu olacağı ve ikinci ihtimalin alt yüklenici yasağıyla bağdaşmayacağı, TS 8985 standardının yemek fabrikaları ve toplu yemek mutfaklarına, TS 13075 standardının ise gıda maddeleri taşıma hizmetlerine ilişkin olduğu, bu belgelerin aynı tesise mi ait olacağı; belge sahibinin yüklenici mi yoksa mutfak sahibi mi olması gerektiği; kapasite raporunun aynı adresteki makine, personel ve üretim imkânlarını mı göstermesi gerektiğinin açıklanmamış olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 20.1. maddesinde kısmi kabul yapılmayacağının düzenlendiği, buna rağmen yedek mutfak belgelerinin “sözleşme imzalandıktan sonra ilk muayene ve kabul aşamasında” sunulmasının istenildiği, otuz altı aylık ve süreklilik arz eden bir hizmette “ilk muayene ve kabul aşaması” ile işe başlamadan önceki kontrolün, ilk aylık hakedişin, dönemsel kayıtların veya iş sonundaki kesin kabulün hangisinin kastedildiğinin anlaşılamadığı; yedek mutfağın acil durumda derhal devreye girmesi beklenirken, ruhsat ve yeterlik belgelerinin ne zaman doğrulanacağının belirsiz bırakıldığı; belgelerin işin sonunda sunulmasının işlevsiz; sözleşmenin başında sunulması isteniyorsa da mevcut ifadenin yetersiz olduğu; yedek mutfağın hukuki kullanım modeli, üretimin kimin personeli ve organizasyonuyla yapılacağı, alt yüklenicilik ilişkisinin doğup doğmayacağı, istenecek belgelerin kimin adına ve hangi tesise ilişkin olacağı, belgelerin aynı adreste birleşip birleşmeyeceği ve sunulma tarihinin açıkça düzenlenmesi gerektiği, 9) Teknik Şartname’nin 13.10'uncu maddesinde listede bulunmayan benzer nitelikteki yemeklerin menüye yazılması hâlinde yüklenici tarafından uygulanacağı ve bunların malzeme gramajlarının şartnamede bulunan benzer yemekler esas alınarak diyetisyen tarafından belirleneceğinin düzenlendiği, yine aynı Şartname’nin 13.17'nci maddesinde listede bulunmayan yemeklerin Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nde belirtilen gramajlar esas alınarak yapılacağının belirtildiği, Teknik Şartname’nin 137'nci sayfasındaki notta ise “Listede belirtilmemiş yemekler menüde yer alabilir. Bu durumda kullanılacak malzeme ve miktarları benzer yemek içerik gramajlarına eşdeğer olarak idare ve diyetisyen tarafından bildirilecektir.” hükmüne yer verildiği, böylece listede bulunmayan bir yemek bakımından birbiriyle örtüşmesi zorunlu olmayan yöntemler ortaya çıktığı, Ek-6’daki mevcut reçetelerden benzetme yapılması, idare ve diyetisyenin “benzer yemek” kabulüyle sonradan gramaj bildirmesi ve Yataklı Tedavi Kurumları mevzuatındaki gramajların uygulanması, bu yöntemlerden hangisinin öncelikli olduğu ve farklı sonuç vermeleri hâlinde hangisinin esas alınacağının düzenlenmediği; “Benzer yemek” kavramının et türü, ana girdi, pişirme yöntemi, garnitür, yağ, süt ürünü, kuruyemiş, meyve ve porsiyon büyüklüğü bakımından hangi nesnel ölçütlerle belirleneceğinin açıklanmadığı, örneğin et döner ile sebzeli bir et yemeğinin veya peynirli börek ile kıymalı böreğin yalnızca aynı yemek grubu içinde bulunmasının maliyet eşdeğerliğini sağlamayacağı, 10) Zeyilname-2 ile etli ve kıymalı bakliyat yemeklerindeki kuru bakliyat miktarlarının 60 gramdan 50 grama indirildiği, ancak reçetelerdeki bütün ölçü ve girdi farklılıklarının giderilmediği, “kıymalı kurufasulye” reçetesinde sıvı yağ miktarı 7,5 gram olarak gösterilmişken etli kurufasulye, etli nohut, kıymalı nohut, papaz yahni ve kıymalı yeşil mercimek reçetelerinde aynı nitelikteki bitkisel sıvı yağın 7,5 mililitre olarak düzenlendiği, Teknik Şartname’nin 84’üncü sayfasındaki “Tavuk Döner” reçetesinde de pilav için sıvı yağ miktarının 10 gram olarak gösterildiği, Özellikle Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2'nci maddesinde eksik gramajın özel aykırılık olarak düzenlendiği dikkate alındığında, uygulanacak ölçü biriminin tartışmasız olmasının gerektiği, Ayrıca “kıymalı” olarak adlandırılan kuru fasulye, nohut ve yeşil mercimek reçetelerinde girdinin “kemiksiz dana eti” şeklinde gösterildiği, etin hazır kıyma olarak mı temin edileceği, yüklenici mutfağında mı çekileceği, çekim öncesi ve sonrası fire ile yağ oranının nasıl değerlendirileceğinin açıklanmadığı, çiğ girdi miktarlarının teklif ve aşırı düşük teklif açıklamasında esas alınacağı bir sistemde girdinin fiziksel formunun maliyeti etkileyeceği, 11) Teknik Şartname’nin 14.8'inci maddesinde özel evsafı bulunmayan gıda maddeleri bakımından birden fazla düzenlemenin “ve/veya” bağlacıyla birlikte gösterildiği, söz konusu düzenlemeden yalnızca bu kaynaklardan herhangi birine uygunluğun yeterli olup olmadığı, birden fazla düzenleme varsa hepsinin birlikte mi uygulanacağı veya normlar arasında farklılık bulunması hâlinde hangisinin öncelikli olacağının anlaşılamadığı, TSE standardı ile bağlayıcı gıda mevzuatının aynı hukuki nitelikte olmadığı; farklı kaynakların “ve/veya” ifadesiyle seçimlik hâle getirilmesinin, yüklenicinin hangi kalite ve teknik seviyeyi fiyatlandıracağını belirsiz bıraktığı, Aynı maddenin devamında, mevzuat değişikliklerinin teknik şartnamedeki tanımları etkilemesi hâlinde yürürlükteki mevzuatın geçerli olacağının belirtildiği, otuz altı aylık sözleşme süresinde ürün özelliklerinin değişmesi hâlinde yeni maliyetin nasıl karşılanacağı ve mevcut stokların durumunun da açıklanmadığı, evsafı bulunmayan her ürün için uygulanacak bağlayıcı teknik düzenleme, varsa standart ve ürün sınıfının açıkça gösterilmesi; mevzuat-standart ilişkisi ve öncelik sırası belirlenmesi “ve/veya” şeklindeki belirsiz ifadenin kaldırılması gerektiği, 12) Teknik Şartname’nin 5.8. maddesinde mutfak ve yemekhanelerde kullanılacak doğal gaz, su ve elektrik giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı; tüketimin yüklenicinin taktıracağı süzme sayaçlarla belirleneceği; elektrik ve su bedellerinin hakedişten tahsil edileceğinin düzenlendiği, aynı maddede tesisler bakımından aylık ortalama tüketim miktarlarının gösterildiği, tablodaki miktarların bağlayıcı üst sınır mı, geçmiş dönem ortalaması mı, yaklaşık maliyet verisi mi olduğunun belirtilmediği, gerçek tüketimin tabloda gösterilen miktarın üzerinde gerçekleşmesi hâlinde farkın hangi koşullarda yükleniciye yansıtılacağı; tüketim artışının idareye ait eski cihazlardan, yeni birimlerin eklenmesinden veya yüklenicinin faaliyetinden kaynaklanmasının nasıl ayrılacağının düzenlenmediği, elektrik, su ve doğal gaz bedellerinin hangi abone ve tarife grubu üzerinden hesaplanacağı; KDV, dağıtım, atık su, çevre temizlik, reaktif enerji, sayaç, güvence ve benzeri bedellerin yükleniciye yansıtılıp yansıtılmayacağı; fatura ve sayaç kayıtlarının yükleniciye ne zaman verileceğinin açıklanmadığı, Süzme sayaçların teknik özellikleri, montaj noktaları, ilk endeks tespiti, kalibrasyon ve arıza hâlinde tüketimin nasıl hesaplanacağının da belirtilmediği, ortak kullanılan alan veya cihazların tüketiminin yükleniciye yüklenmesi ihtimalinin bulunduğu, Zeyilname-1 ile fiyat farkı katsayılarının işçilik, akaryakıt, malzeme veya diğer hizmetler ve makine-ekipman amortismanı şeklinde düzenlendiği, doğrudan fiili tüketim ve değişken tarifeler üzerinden yükleniciye yansıtılacak enerji ve su bedellerinin hangi katsayı ve endeks içinde telafi edileceğinin dokümanda açıkça gösterilmediği, Tüketim tablolarının niteliği, uygulanacak tarife ve fatura bileşenlerinin, sayaç ve kontrol yönteminin, ortak tüketimlerin ayrıştırılmasının ve fiyat farkı hesabındaki karşılığının açıkça düzenlenmesi gerektiği, 13) Teknik Şartname’nin 10.18'inci maddesinde pişirilen yemek, kullanılan sebze ve içme suyundan alınacak numunelerin 72 saat saklanacağı; gerekli görülmesi hâlinde Hıfzıssıhha Enstitüsü veya ilgili gıda kontrol laboratuvarında analiz ettirileceği; durumun gerektirmesi hâlinde hastane diyetisyeni veya yetkili kişilerce gıda maddelerinden numune alınarak analize gönderilebileceği ve bütün kontrol ve değerlendirme masraflarının yükleniciye ait olacağının düzenlendiği, sözleşme süresince kaç rutin analiz yapılacağı, her analizde kaç numune alınacağı, hangi mikrobiyolojik, kimyasal veya toksikolojik parametrelerin inceleneceği, analiz panelinin kapsamı, hangi laboratuvarın seçileceği ve laboratuvar ücretinin hangi tarifeye göre belirleneceğinin açıklanmadığı, yüklenicinin kusurundan kaynaklanan bir uygunsuzluk şüphesi nedeniyle yapılan analiz ile idarenin rutin kontrol programı kapsamında yaptırdığı analiz arasında gider paylaşımı yönünden ayrım yapılmadığı, “Gerekli görülmesi hâlinde” ifadesinin, sayı ve maliyet yönünden herhangi bir üst sınır içermediği, bu yüzden idarenin sınırsız ve öngörülemez analiz giderini yükleniciye bırakmasına imkân veren düzenlemenin kaldırılması gerektiği, 14) Teknik Şartname’nin 5.16'ncı maddesinde mücbir sebep hâlleri hariç olağanüstü acil durumlarda yüklenicinin ilk 72 saat boyunca ana bina ve ek hizmet binalarında bulunan bütün personel, hasta, refakatçi ve diğer kişilere yemek ve su temin etmekle yükümlü olduğunun düzenlendiği ancak “Mücbir sebep hâlleri hariç olağanüstü acil durum” kavramının hangi olayları kapsadığının açıklanmadığı, salgın, kitlesel başvuru, tahliye, bina kapanması, toplu yaralanma, altyapı arızası veya benzeri olayların hangisinde bu yükümlülüğün devreye gireceğinin belli olmadığı, yükümlülük kapsamındaki azami kişi sayısı, günlük öğün sayısı, öğün türleri, menü, su miktarı, teslim ve dağıtım noktaları, sipariş süresi, taşıma şekli ve personel ihtiyacının belirlenmediği, acil durum anındaki kişi sayısının olağan yatak ve personel kapasitesini aşmasının mümkün olduğu, bu hizmetin birim fiyat teklif cetvelindeki mevcut öğün miktarları içinde mi kabul edileceği, gerçekleşen ilave öğünlerin sözleşme birim fiyatlarıyla hakedişe bağlanıp bağlanmayacağı veya tamamen bedelsiz mi sunulacağının düzenlenmediği, ihtimali, miktarı ve maliyeti belirsiz üç günlük hizmetin bütün isteklilerce aynı varsayımla fiyatlandırılmasının mümkün olmadığı, olağanüstü hizmetin koşulları, azami kişi ve öğün sayısı, menü, su miktarı, sipariş ve teslim yöntemi ile ödeme usulünün açıkça belirlenmesi; bedelsiz ve sınırsız hizmet yükümlülüğünün kaldırılması gerektiği, 15) İdari Şartname’nin 25.3.1'inci maddesinde bütün personelin yol ücretinin 26 gün üzerinden nakdi olarak karşılanacağı; çalışılmayan günler ile raporlu ve yıllık izinli olunan günlere ait yol bedellerinin hakedişten düşüleceğinin düzenlendiği; Teknik Şartnamenin ise hizmetin kesintisiz yürütülmesini, belirlenen personel sayısının korunmasını ve işe gelemeyen personelin yerine aynı nitelikte ikame personel görevlendirilmesini yükleniciye bıraktığı; izinli veya raporlu personelin yerine başka bir personel çalıştırıldığında hizmet noktasının boş kalmadığı ve ikame personele de ulaşım gideri ödendiği, kesintinin belirli kişinin şahsi devamsızlığına göre mi, yoksa ilgili pozisyonun fiilen boş kalmasına göre mi yapılacağının belirtilmediği; izinli personelin yol bedelinin düşülmesi ve ikame personelin yol bedelinin ayrıca karşılanmaması hâlinde, yüklenicinin fiilen sunduğu personel hizmeti için karşılıksız yol maliyeti üstleneceği, Teknik Şartname’nin 4.3. ve 10.38'inci maddelerinde personel ve yemek sayılarının PDKS/kart sistemi üzerinden belirlenmesinin ve sisteme yansıyan sayılar kadar ödeme yapılmasının öngörüldüğü; kart arızası, kartı bulunmayan personel, vardiya değişimi, geçici görevlendirme ve ikame personel hâllerinde kayıtların nasıl düzeltileceğinin ayrıntılı biçimde düzenlenmediği; yol bedeli kesintisinin ilgili pozisyonunun fiilen doldurulup doldurulmadığına göre düzenlenmesi, ikame personele ilişkin yol giderinin hakedişte nasıl değerlendirileceğinin açıklanması, PDKS/kart kayıtlarındaki teknik veya idari eksikliklerin fiilen sunulan hizmeti karşılıksız bırakmayacağının güvence altına alınması gerektiği, 16) Teknik Şartname’deki Tablo 14 altında yer alan açıklamasında “36 aylık hizmet süresince 45 gün resmi tatil bulunmaktadır. (2026-2027-2028-2029)” denilerek 19.05.2027 tarihinde Kurban Bayramı’nın dördüncü günü ile 19 Mayıs’ın, 23.04.2029 tarihinde ise Kurban Bayramı arife günü ile 23 Nisan’ın çakıştığı belirtilerek toplam 45 gün hesabı yapıldığı, Zeyilname-3 ile bu kabule bağlı olarak çalışma günlerinin gıda mühendisi, diyetisyen, aşçıbaşı ve depo sorumlusu için 91 gün 90 güne; aşçı için 227,5 gün 225 güne; aşçı yardımcısı için 500,5 gün 495 güne; garson için 1.865,5 gün 1.845 güne; bulaşıkçı için 455 gün 450 güne ve temizlik görevlisi için 182 gün 180 güne indirilmiş, toplam ulusal bayram ve genel tatil çalışması 3.594,50 günden 3.555 güne düşürüldüğü, birim fiyat teklif cetvelinin de bu miktarlara göre güncellendiği, Buna karşılık Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 36 ay olduğu, 10.2’nci maddesinde ise sözleşmenin imzalanmasından itibaren 10 gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanacağının düzenlendiği, ihale dokümanında hizmetin kesin takvim başlangıç ve bitiş tarihlerinin gösterilmediği, Sözleşmenin imzalanma ve işe başlama tarihinin ihale sürecinin sonuçlanmasına, şikâyet ve itirazen şikâyet süreçlerine ve işyeri teslimine göre değişebileceği, Teknik Şartname’de dört takvim yılı yalnızca “2026-2027-2028-2029” şeklinde sıralandığı, 36 aylık dönemin bu yılların hangi günleri arasında başlayıp biteceğinin açıklanmadığı, bu nedenle Zeyilname-3 ile yapılan aritmetik düzeltmenin, 45 günlük temel varsayımın fiili sözleşme takvimiyle uyumunu tek başına güvence altına almadığı, Ulusal bayram ve genel tatil çalışma miktarları doğrudan işçilik maliyetini ve Birim Fiyat Teklif Cetveli’ndeki teklifleri etkilediğinden, hizmetin kesin başlangıç ve bitiş tarihlerinin dokümana yazılması ve 45 günlük hesabın bu takvime göre doğrulanması, kesin tarihler önceden belirlenemiyorsa, cetveldeki miktar ile fiilen gerçekleşen resmi tatil çalışmalarının farkının hangi usulle ve hangi birim fiyat üzerinden artırılıp azaltılacağının açıkça düzenlenmesi gerektiği, 17) Fiyat Dışı Unsur Olarak Puanlanan Helal Üretim Uygunluk, TS ISO 28000 ve TSE Sürdürülebilir Güvenli Üretim Belgelerinin İşin İfasına Sağlayacağı Somut Katkı, Belge Kapsamı Ve Tesisinin Açıklanmadığı, her belgenin ihale konusu işin hangi somut kalite veya performans unsurunu ölçtüğü, belge kapsamı, adresi, akreditasyonu, eşdeğer belge kabul yöntemi ve belge sahibi ortağın fiilî rolünün açıkça düzenlenmesi; işle bağlantısı ve ölçülülüğü ortaya konulamayan fiyat dışı unsurların kaldırılması veya nesnel performans kriterleriyle değiştirilmesi gerektiği, 18) Sözleşme Tasarısı’nın 12.1. ve 12.1.1'inci maddelerinde hakediş ve ödeme süreleri düzenlenmiş; buna karşılık 12.2'nci maddesinde “Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkân bulduğu takdirde öder.” hükmüne yer verildiği, ihalenin birim fiyat sözleşme olarak gerçekleştirileceği ve yemek hizmetinin fiilen sunulan miktarlar üzerinden hakedişe bağlanacağı, idare tarafından sipariş edilen, sunulan, kontrol edilen ve kabul edilen bir hizmetin bedelinin, bütçe veya ödeme “imkânı” gibi sınırları belirsiz bir koşula bağlanamayacağı, hükümle yalnızca yüklenicinin idarenin talebi olmaksızın iş programının önünde gerçekleştirdiği hizmetin kastedildiği düşünülüyorsa bunun açıkça yazılmasının gerektiği, mevcut ifadenin, aylık tahminlerin üzerinde gerçekleşen öğünlerin, yeni hizmet noktalarına sunulan yemeklerin veya usulüne uygun iş artışı kapsamındaki hizmetlerin de ödeme imkânına bağlı tutulabileceği şeklinde yorumlanabileceği, Teknik Şartname’nin 2.1'inci maddesiyle yeni tesis ve ünitelere ek maliyet olmaksızın hizmet verilmesinin öngörülmesinin, 12.2'nci maddesindeki belirsizliğin riskini artırdığı, Sözleşme Tasarısı’nın 29'uncu maddesinde usulüne uygun ilave işlerin sözleşme hükümleri çerçevesinde yaptırılacağı düzenlenmişken, kabul edilen işin bedelinin ödeme imkânına bırakılmasının bu sistemle uyumlu olmadığı, Sözleşme Tasarısı’nın 12.2'nci maddesinin, yalnızca idarenin önceden yazılı olarak talep ettiği ve sözleşme hükümlerine uygun biçimde gerçekleştirilen işlerin hakedişe alınacağını; kabul edilen bütün hizmetlerin sözleşmedeki süreler içinde ödeneceğini açıkça gösterecek şekilde yeniden düzenlenmesi ve “imkân bulduğu takdirde” ibaresinin kaldırılması gerektiği, 19) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1'inci maddesinde özel ve ağır aykırılıklar dışında sözleşme hükümlerine uyulmaması hâlinde ilk sözleşme bedelinin on binde beşi oranında ceza uygulanacağı ve aynı fiilin tekrarında cezanın yüzde elli artırılacağının düzenlendiği, Teknik Şartname’de de yeni tesislere bedelsiz hizmet, özellikleri sonradan belirlenecek turnike kurulumu, gerekli görülecek ilave ekipmanların temini, sınırsız analiz gideri, olağanüstü hâlde miktarı belirsiz yemek ve su temini ve listede bulunmayan yemeklerin sonradan belirlenmesi gibi kapsamı açık olmayan çok sayıda yükümlülük bulunduğu, miktarı ve teknik sınırı belli olmayan bir yükümlülüğün ne zaman ihlal edilmiş sayılacağının da objektif olarak tespit edilemeyeceği, Zeyilname-3 ile özel aykırılık tablosunun 4 sıra numaralı fiilinin, “son kullanma tarihi geçmiş, raf ömrü bitmiş ürünleri deposunda bulundurması ayrıca bu tür ürünlerin yemek yapımında kullanması” iken yalnızca “deposunda bulundurması” şeklinde değiştirildiği, böylece süresi geçmiş ürünü depoda bulundurmanın özel aykırılık olarak kalırken, bu ürünün yemek üretiminde fiilen kullanılmasının hangi özel yaptırıma tabi olduğunun açıkça gösterilmediği ve daha ağır fiilin genel ceza alanına kayması ihtimalinin doğduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 20.2’nci maddesinde yüklenicinin kayıt tutmaktan veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina etmesi hâlinde Kontrol Teşkilatı kayıtlarının esas alınacağı ve bu kayıtların doğruluğunun yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılacağının düzenlendiği, yüklenicinin haklı bir nedenle içeriğe itiraz ederek imzalamaması ile hiçbir gerekçe göstermeksizin imzadan kaçınması arasında ayrım yapılmadığı, Yükleniciye tutanağa şerh koyma, karşı tutanak düzenleme, teknik arıza veya fiilî hizmeti gösteren kayıtları sunma, karşı numune ve tekrar analiz isteme veya belirli süre içinde yazılı itiraz etme hakkının açıkça tanınmadığı, idareye ait demirbaşların hasar ve bedel tespitinin de tek taraflı piyasa araştırmasına bırakıldığı, Genel cezanın uygulanacağı fiillerin somutlaştırılması; kapsamı belirlenmemiş yükümlülüklerin cezaya bağlanmaması; özel aykırılık tablosu fiillerin ağırlığıyla tutarlı hâle getirilmesi; tutanak, numune, analiz, PDKS, hasar ve değerleme süreçlerinde yükleniciye şerh, delil sunma ve itiraz hakkı açıkça tanınması gerektiği, 20) Zeyilnamelerle yapılan parçalı değişiklikler nihai doküman bütünlüğünü sağlamadığı, aynı maliyet unsurunun farklı belgelerde farklı hukuki sonuçlara bağlandığı, Sözleşme Tasarısı’nın 8. maddesinin dokümanlar arasında öncelik sırası belirlediği ve zeyilnamelere ait oldukları belgenin öncelik sırasını verdiği, bununla birlikte öncelik sırasının, aynı Teknik Şartname içindeki gram-mililitre farklılıklarını, açık uçlu yükümlülükleri veya farklı belgelerde düzenlenen bir yükümlülüğün kapsam belirsizliğini ortadan kaldırmayacağı, yedek mutfak bakımından İdari Şartname’de TS 13075 ve 3.300 öğün kapasite yeterlik kriteri, Sözleşme Tasarısı’nda TS 8985, TS 13075, ruhsat, İşletme Kayıt Belgesi ve “idari şartnamede belirtilen oranda” kapasite belgesi; Teknik Şartname’de ise mevcut mutfak ve taşıma yükümlülüklerinin ayrı ayrı düzenlendiği, bu belgelerin aynı tesise, aynı faaliyete ve aynı belge sahibine ilişkin olup olmayacağının tek bir nihai düzenlemede birleştirilmediği, benzer şekilde yeni tesislere hizmet, taşıma aracı, turnike ve HBYS kurulumu, enerji tüketimi ve ilave personel ihtiyacının ayrı maddelerde yükleniciye bırakıldığı, fakat bu yükümlülüklerin Birim Fiyat Teklif Cetvelinde hangi iş kaleminin içinde ve hangi miktar sınırıyla fiyatlandırılacağının gösterilmediği, Zeyilname-3’ün bazı açık yazım ve ölçü hatalarını düzelttiği ancak ihale dokümanının temel maliyet ve yeterlik sistemini etkileyen yukarıdaki çelişkileri gidermediği, isteklilerin yalnızca zeyilname farklarını değil, 213 sayfalık Teknik Şartnameyi ve farklı belgeleri birlikte yorumlayarak varsayım üretmesi gerektiği, idarenin bütün değişiklikleri nihai İdari Şartname, Teknik Şartname, Sözleşme Tasarısı, Birim Fiyat Teklif Cetveli ve eklerinde birbirleriyle uyumlu şekilde göstermesi; özellikle menü-reçete eşleştirmesi, yeterlik belgeleri, yedek mutfak ve açık uçlu maliyet yükümlülükleri için tek ve tartışmasız bir son metin oluşturmasının gerektiği, İddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez. Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Sözleşmede değişiklik yapılması” başlıklı 15’inci maddesinde “Sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme bedelinin aşılmaması ve idare ile yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla, aşağıda belirtilen hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir: İşin yapılma veya teslim yeri. b) İşin süresinden önce yapılması veya teslim edilmesi kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartları.” hükmü, İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir. 12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır. 12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir. 12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir. Teknik Şartnamenin 2. maddesinde belirtilen Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Beyoğlu Göz Eğitim Ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarında” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın "Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi" başlıklı 29'uncu maddesinde "29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin; a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması, b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir." düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmetin tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “Yemek Üretim merkezi: İstanbul İl sağlık Müdürlüğü Kamu Hizmetleri başkanlığı-4’e bağlı sağlık tesislerinden Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi ek hizmet binası (Sarıyer Yerleşkesi) mutfağını… …TC Sağlık Bakanlığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanlığına bağlı Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarını ve protokol kapsamında olan binaları ile açılacak olan tüm birimlerde, çalışan ve çalışacak olan kadrolu hastane personeline, nöbetçi personele, kurum içinde zorunlu staj dahilinde çalışan stajerlere, hastanede çalışan ve şartnamesinde belirtilen firma elemanlarına; yatarak tedavi gören hasta ve refakatçilerine, resmi tatil günleri dahil idarenin öngördüğü ilkeler doğrultusunda haftanın 7(yedi) günü kahvaltı, yemek, diyet yemeği, ara öğün vb. hizmeti verilmesini ve hizmet süresince yapılması gerekli (malzeme ve personel giderleri dahil) hazırlanması, pişirilmesi, dağıtılması, toplanması, bulaşıkların yıkanması kullanılan alanların temizlenmesi, bakım-onarım, atıkların toplanması ve atılması, servis ve dağıtım hizmetlerini hijyen ve sanitasyon kurallarına ve konu ile ilgili Sağlık Bakanlığı mevzuatına uygun şartlarda gerçekleştirilmesini sağlamaktır.” düzenlemesi, “Hizmetin ifa yeri” başlıklı 2’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş sağlığı Hastanesi, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarında olacaktır… 2.1. Hizmetin yukarıda belirtilen yerlerde ifa edilmesi öngörülmekle birlikte ihale veya uygulama sürecinde yeni sağlık tesislerinin eklenmesi, sağlık tesisine bağlı yeni ünitelerin eklenmesi veya adres değişikliği halinde, yükleniciye ek maliyet getirmeksizin yeni sağlık tesisi ve ünitelerle yeni adreslerde hizmet ifa edilir .” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Ulaşım ve nakliye” başlıklı 12’nci maddesinde “ 12.1.Yüklenici işin yürütülmesi sırasında gerekli her türlü ulaşım ve nakliye aracını ve personelini kendisi temin edecek ve idareden hiçbir nedenle taşıt ve personel talebinde bulunmayacaktır. Hizmet sunumunda ek hizmet binalarının dahil edilmesi durumunda dağıtılacak yemeklerin taşımasında kullanılacak olan nakliye araçlarının minibüs tipi 10 yaşından büyük olmayan araçlarla hizmeti aksatmayacak şekilde yeterli kapasitede ve yemeklerin soğuk-sıcak zincirini bozmamak kaydıyla uygun nitelikte olacaktır. Kaza, arıza vb. söz konusu sistemde aksaklık oluşması durumunda yüklenici hastane idaresi ile iletişime geçerek idarenin onayladığı şekilde hizmetin devamını sağlayacak olup, aksi halde doğabilecek her türlü zarardan yüklenici sorumludur .” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerine göre, incelemeye konu malzemeli yemek hazırlama ve dağıtım işi ihalesi kapsamında; Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi ek hizmet binası (Sarıyer Yerleşkesi) mutfağında hazırlanacak yemeğin çalışan ve çalışacak olan kadrolu hastane personeline, nöbetçi personele, kurum içinde zorunlu staj dâhilinde çalışan stajyerlere, hastanede çalışan ve şartnamesinde belirtilen firma elemanlarına, yatarak tedavi gören hasta ve refakatçilerine; resmi tatil günleri dâhil idarenin öngördüğü ilkeler doğrultusunda haftanın 7 (yedi) günü kahvaltı, yemek, diyet yemeği, ara öğün vb. hizmeti verilmesi, yemeğin pişirilmesi, dağıtılması, toplanması, bulaşıkların yıkanması, kullanılan alanların temizlenmesi, bakım-onarımı ile atıkların toplanması ve atılmasının öngörüldüğü anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak; ihalenin birim fiyat üzerinden imzalanacağı, ihale dokümanında ve birim fiyat teklif cetvelinde öğün sayılarının belirli olduğu, ihalede iş artışına cevaz verildiği görülmüş, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemelerin idarece sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yükleniciden istenilmesinin basiretli bir tacir nezdinde fiyat teklifi oluşturulmasını engelleyecek nitelik taşımadığı neticesine ulaşılmıştır. Öte yandan 4735 sayılı Kanun uyarınca sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme bedelinin aşılmaması ve idare ile yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla işin yapılma veya teslim yerinin değiştirilebileceği, bu çerçevede yükleniciye ek maliyet getirmeksizin farklı adreslerde hizmetin ifa edilebilmesinin mümkün bulunduğu, ayrıca düzenlemenin esasen hizmetin sürekliliğinin sağlanmasına yönelik olduğu; bu gibi bir durumda esas beklentinin, gerekmesi hâlinde ilave yemek üretimi ile ilave işçi çalıştırılmasına ilişkin olduğu ve bu ilave işlerin de iş artışı yoluyla mevzuata uygun şekilde zaten yapılabildiği, kaldı ki sözleşmenin uygulanması aşamasında idarece hakkaniyet kurallarına aykırı bir talepte de bulunulamayacağı; diğer taraftan İdari Şartname’nin 12’nci maddesi çerçevesinde de işin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklif hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek bilgilerin isteklilerce temin edilebileceği; dolayısıyla iddia konusu Teknik Şartname düzenlemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 2'nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş; a)Sözleşmeye esas proje içinde kalması, b)İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, Şartlarıyla, … birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dâhilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri uygulama Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez...” hükmü, İdari Şartname’nin 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir. 12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır. 12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir. 12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir. Teknik Şartnamenin 2. maddesinde belirtilen Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarında.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmetin tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “…TC Sağlık Bakanlığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanlığına bağlı Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarını ve protokol kapsamında olan binaları ile açılacak olan tüm birimlerde, çalışan ve çalışacak olan kadrolu hastane personeline, nöbetçi personele, kurum içinde zorunlu staj dahilinde çalışan stajerlere, hastanede çalışan ve şartnamesinde belirtilen firma elemanlarına; yatarak tedavi gören hasta ve refakatçilerine, resmi tatil günleri dahil idarenin öngördüğü ilkeler doğrultusunda haftanın 7(yedi) günü kahvaltı, yemek, diyet yemeği, ara öğün vb. hizmeti verilmesini ve hizmet süresince yapılması gerekli (malzeme ve personel giderleri dahil) hazırlanması, pişirilmesi, dağıtılması, toplanması, bulaşıkların yıkanması kullanılan alanların temizlenmesi, bakım-onarım, atıkların toplanması ve atılması, servis ve dağıtım hizmetlerini hijyen ve sanitasyon kurallarına ve konu ile ilgili Sağlık Bakanlığı mevzuatına uygun şartlarda gerçekleştirilmesini sağlamaktır. ” düzenlemesi, “Hizmetin ifa yeri” başlıklı 2’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş sağlığı Hastanesi, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarında olacaktır….2.1. Hizmetin yukarıda belirtilen yerlerde ifa edilmesi öngörülmekle birlikte ihale veya uygulama sürecinde yeni sağlık tesislerinin eklenmesi, sağlık tesisine bağlı yeni ünitelerin eklenmesi veya adres değişikliği halinde, yükleniciye ek maliyet getirmeksizin yeni sağlık tesisi ve ünitelerle yeni adreslerde hizmet ifa edilir .” düzenlemesi “İşin süresi ve kapsamı” başlıklı 3’üncü maddesinde “ Hizmetin süresi: İşin süresi 36(otuzaltı) aylıktır. Yüklenici yemek üretim yerlerinde yemekhanede ek hizmet binalarında ve yataklı servislerde hizmetin gerektiği gibi yürütülmesi amacıyla Kontrol Teşkilatı veya idare tarafından belirlenen şartlarda hizmeti sağlamakla ve yürütmekle yükümlüdür .” düzenlemesi, “Yemek Hizmeti Sunumuna İlişkin Hususlar” başlıklı 10’uncu maddesinin 10.36’ncı maddesinde alt maddesinde “ Hastane Yönetimi, yükleniciye yemekhanelere ve yeni açılacak yemekhane alanlarına turnike sistemi kurmasını talep edebilecektir. Turnike sisteminin özelliklerini hastane yönetimi belirler ve yüklenici bu belirlenen özellikteki turnike sistemini yemekhanelere kurar. Kurulacak turnike sistemi yükleniciye ait demirbaş olarak anılır ve sözleşmesi bittiği takdirde yüklenici turnike sistemini söküp alabilir. Söz konusu sistem için yükleniciye herhangi bir ücret talebinde bulunamaz .” düzenlemesi, 10.37’nci maddesinde “İdarenin göstereceği yerlere kart okuyucu ve turnike kurulumu HBYS entegrasyonu ile birlikte yapılacaktır. Turnike kurulumu yapılmayan (kart okuyucu bulunan) yerlerden düzenli olarak faydalanan kişi sayısı 200’ü geçtiğinde turnike uygulamasına geçiş yapılacaktır. ” düzenlemesi, 10.40’ıncı maddesinde “ Turnike sistemi olmayan birimlere kart okuyucu konulacaktır .” düzenlemesi, 10.41’inci maddesinde “ Elektronik kart sisteminde oluşan arızalar yüklenici yetkilisi ile ortak bir tutanak altına alınacaktır. Bu tarih ve saatten itibaren 24 saat içinde arıza giderilecektir. Bu dönemde hastane personeli imza karşılığında yemek yiyecek ve bu imzalı belge diyetisyen ve kontrol teşkilatı üyelerince de imza altına alınarak aylık hakediş dosyasına ilave edilecektir. ” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin başvuruya konu maddeleri incelendiğinde, yemek hizmetinin sunumu için hizmet verilen yerlerde turnikeli geçiş sistemi kurulmasının yüklenicinin sorumluluğuna bağlandığı, turnike sisteminin özelliklerinin idarece belirleneceği, sözleşme bitiminde turnikenin yüklenici tarafından alınabileceği, turnike sistemi olmayan birimlere kart okuyucu konulacağı, kart okuyucu ve turnike kurulumunun HBYS entegrasyonu ile birlikte yapılacağı tespit edilmiştir. Başvuruya konu belirtilen düzenlemelerin, kurulması gereken turnikelerin çalışır hâle getirilmesine ilişkin olduğu ve ilgili düzenlemelerde teklif hazırlanmasını engelleyecek bir belirsizlik ve teklif verilmesini engelleyecek bir aykırılık bulunmadığı, kaldı ki sektörde faaliyette bulunan basiretli tacir olan ve ihaleye teklif verecek istekliler açısından söz konusu hususlarda bilgi ve tecrübe sahibi olunduğu kabulüyle hareket edilmesi gerektiği değerlendirilmiş olup, bu çerçevede başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 3'üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları ” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir…” hükmü, “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “ Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, “İşlerin bakımı” başlıklı 21’inci maddesinde “ Yüklenici, işe başlama tarihinden işlerin tümü için kabul belgesinin tanzim edildiği tarihe kadar işlere, malzemelere ve tesise gereken özen ve bakımı gösterme sorumluluğu altında olacaktır…” hükmü, “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 33’üncü maddesinde “Yapılan işlerin her türlü sorumluluğu, kabul işlemlerinin idarece onaylanması tarihine kadar, tümüyle yükleniciye aittir. Bu nedenle yüklenici, gerek malzemenin kötülüğünden ve gerekse işlerin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır…” hükmü, “Kabul sürecindeki bakım ve giderler” başlıklı 48’inci maddesinde “ Yüklenici, kabul sürecinin başlangıcından sonuna kadar geçen süre içinde işlerin bakımını yapmak, tümünü iyi bir şekilde korumak ve çıkabilecek kusur ve aksaklıkları gidermek zorundadır. Yüklenicinin kusurları dışındaki nedenlerin gerektirdiği onarımlar bakım yükümlülüğünün dışındadır. Kullanma ve işletme sonucu olmaksızın ortaya çıkan kusur ve aksaklıkların giderilmesi ile iş bitim tarihinden kabul tarihine kadar geçen sürede işlerin bakım giderleri yükleniciye aittir. ” hükmü yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın “Yüklenicinin Tazmin Sorumluluğu” başlıklı 31’inci maddesinde “ 31.1. Yüklenici, taahhüdü çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre Yükleniciye ikmal ve tazmin ettirileceği gibi, haklarında 4735 sayılı Kanunun 27’nci maddesi hükümleri de uygulanır. ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmetin Yürütülmesi” başlıklı 5’inci maddesinde “ 5.4. İdarenin vereceği araç, gereç ve demirbaşlar tutanakla teslim edilecektir. Tüm malzemelere ait (idarece teslim edilen malzemeler dahil) bakım ve onarım giderleri ve mutfakta bulunan soğuk hava depolarında mutfak ve yemekhane altyapılarında yüklenici kaynaklı oluşabilecek arızalar yüklenici tarafından karşılanacaktır. İdare tarafından yükleniciye sağlam olarak teslim edilen tüm araç, gereç ve malzemeler, ihale süresi bitiminde sağlam ve kullanılabilir şekilde geri iade edilecektir. Hizmetin süresinde ve/veya hizmetin bitiminde yüklenici kaynaklı hasar gören veya kullanılamaz durumda olanlar, yüklenici tarafından yenileri ile değiştirilecektir. Aksi halde rayiç bedel üzerinden tazminle mükelleftir. Yüklenici bu nedenle idareden tazminat dahil hiçbir hak talebinde bulunamayacaktır . 5.5.Yüklenicinin hizmet sunumunda kullanılmak üzere sağlık tesisine getirmiş olduğu demirbaş malzemeleri devamlı hizmete hazır, yıllık kalibrasyonları yapılmış, kullanılabilir, temiz ve dezenfeksiyonu yapılmış durumda olmak zorundadır. Bu madde kapsamında getirilen herhangi bir malzemenin bozulma, kırılma, kaybolma vb nedenlerle kullanılabilir özelliğini yitirmesi halinde tamir, bakım, onarım, değiştirme veya yenileme işlemi yüklenici tarafından 10(on) takvim günü için yapılacaktır. Yükleniciye hizmet sunumu için kullanılan yenilenen veya değiştirilen demirbaş ve cihazlar için ek bir bedel ödenmeyecektir. 5.6 Yükleniciden temin edilecek malzemeler, araç ve gereçler sayıları ile birlikte Tablo-6, tablo-7, Tablo-8 ve Tablo-9’da belirtilmiştir. Hizmetin ifası için Tablo-6, Tablo-7, tablo-8, Tablo-9’da cinsi, miktarı, özellikleri ve açıklamaları bulunan 5(beş) yaşını doldurmamış kullanımında yıpranmamış, kullanılabilir ve ihtiyaca uygun nitelikteki demirbaş malzemeler, yüklenici tarafından en geç hizmet sunumunun başlayacağı ilk gün 01:00 05:00 saatleri arasında, tabloların başlığından belirtilen sağlık tesislerine getirilecek kontrol teşkilatının kontrol, muayene ve kabulünden sonra idare ile yüklenici tarafından belirlenen program dahilinde kullanıma çıkarma, düzenleme, montaj ve depolama işleri yüklenici tarafından yapılacaktır. Yükleniciye getirmiş olduğu bu malzemeler için kira kullanım bedeli ve benzeri adlarla herhangi bir bedel ödenmeyecektir. Yüklenici hizmet sunumunda ihtiyaç duyacağı ek araç, gereç, alet, demirbaş ve cihazları getirmek zorunda olup, getirilen bu malzemeler için de herhangi bir bedel ödenmeyecektir .” düzenlemeleri, Aynı Şartname’nin “Yemek Hizmeti Sunumuna İlişkin Hususlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.35.Yüklenicinin hizmet sunumunda kullanılmak üzere sağlık tesisine getirmiş olduğu malzemeleri, devamlı hizmete hazır, işe başlangıç itibariyle kalibrasyonları yapılmış, kullanılabilir, temiz ve dezenfeksiyonu yapılmış durumda tutmak zorundadır. Bu madde kapsamında getirilen herhangi bir malzemenin bozulma, kırılma, kaybolma vb. nedenlerle kullanılabilir özelliğini yitirmesi halinde tamir, bakım, onarım, değiştirme veya yenileme işlemi yüklenici tarafından derhal yapılacaktır. Eğer durum idare tarafından tespit edilir ise durumun tebligat kanununa göre hizmet sunucusuna tebliğ edilmesinden itibaren 10(on) iş günü içerisinde yüklenici istenileni yerine getirmekle yükümlüdür. Yükleniciye hizmet sunumu için kullanılan yenilenen veya değiştirilen araç, gereç ve cihazlar için ek bir bedel ödenmeyecektir .” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin Sağlık Tesisine Ait Demirbaşlar” başlıklı 11’inci maddesinde “ 11.1. İdarece yüklenicinin kullanımına verilecek demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanların sürekli çalışır durumda bulundurulmasından yüklenici sorumludur. İdarece verilecek ya da yüklenicinin kendisince temin edilecek demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanların arızalanması durumunda 48(kırksekiz) saat içerisinde tamir edilecek veya yerine yenisi getirilecektir. 11.2. İdare tarafından hizmet sunumunda kullanılmak üzere (tablo 19*20-21’de belirtilen) sağlam ve çalışır vaziyette teslim edilen cinsi, miktarı ve özellikleri belirtilen sabit tesis ve demirbaş malzemeler, hizmet sunumu işin süresinin dolması, sözleşmenin feshedilmesi vb. nedenlerle son bulduğu gün temiz, düzgün, kullanılabilir, özelliklerini yitirmemiş ve çalışır durumda idare yetkilisi/yetkililerine düzenlenecek tutanak karşılığında teslim edilecektir. Firma tarafından herhangi bir nedenle veya sebepsiz olarak teslim tesellüm işlemlerini gerçekleştirmezse idare tarafından mutfak, yemekhane ve depolara resen girilerek (gerekirse kilitli kapıları ve dolapları kırılarak) tespit işlemini yapacak, eksik olan veya kullanılabilir özelliğini yitiren demirbaş ve sabit tesisler ile varsa binada olan hasar ve ziyanı yapacağı piyasa araştırmasına göre tespit edecektir ve oluşan zarar ilgili mevzuat doğrultusunda yükleniciden temin edilecektir… ” düzenlemesi yapılmış olup yine Teknik Şartname’nin 58 ve 62’nci sayfaları arasında idare tarafından yükleniciye teslim edilecek malzeme ve ekipman listesine yer verilmiştir. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan düzenlemeler gereğince, yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlaması, yürütmesi, tamamlaması ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekeceği; yüklenicinin bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için gereken bütün malzemeyi ve ekipmanı da temin edeceği; ayrıca işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallara ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyeceği ve bunların kullanımına engel olmayacağı; belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı açıktır. Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerinden hastane idaresince verilecek araç, gereç ve demirbaşların tutanakla teslim edileceği; tüm malzemelere ait (idarece teslim edilen malzemeler dâhil) bakım ve onarım giderleri ve mutfakta bulunan soğuk hava depolarında mutfak ve yemekhane altyapılarında yüklenici kaynaklı oluşabilecek arızaların yüklenici tarafından karşılanacağı; idare tarafından yükleniciye sağlam olarak teslim edilen tüm araç, gereç ve malzemelerin, ihale süresi bitiminde sağlam ve kullanılabilir şekilde geri iade edileceği, hizmetin süresinde ve/veya hizmetin bitiminde yüklenici kaynaklı hasar gören veya kullanılamaz durumda olanların, yüklenici tarafından yenileri ile değiştirileceği; yüklenicinin hizmet sunumunda kullanılmak üzere sağlık tesisine getirmiş olduğu demirbaş malzemeleri devamlı hizmete hazır, yıllık kalibrasyonları yapılmış, kullanılabilir, temiz ve dezenfeksiyonu yapılmış durumda olmak zorunda olduğu; yükleniciye hizmet sunumu için kullanılan yenilenen veya değiştirilen demirbaş ve cihazlar için ek bir bedel ödenmeyeceği; yüklenicinin hizmet sunumunda ihtiyaç duyacağı ek araç, gereç, alet, demirbaş ve cihazları getirmek zorunda olduğu ve getirilen bu malzemeler için de herhangi bir bedel ödenmeyeceği; idare tarafından hizmet sunumunda kullanılmak üzere sağlam ve çalışır vaziyette teslim edilen cinsi, miktarı ve özellikleri belirtilen sabit tesis ve demirbaş malzemelerin, hizmet sunumu işin süresinin dolması, sözleşmenin feshedilmesi vb. nedenlerle son bulduğu gün temiz, düzgün, kullanılabilir, özelliklerini yitirmemiş ve çalışır durumda idare yetkilisi/yetkililerine düzenlenecek tutanak karşılığında teslim edileceği; eksik olan veya kullanılabilir özelliğini yitiren demirbaş ve sabit tesisler ile varsa binada olan hasar ve ziyanı yapacağı piyasa araştırmasına göre tespit edeceği ve oluşan zararın ilgili mevzuat doğrultusunda yükleniciden temin edileceği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, yüklenicinin sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki mallara zarar vermemesi gerektiğinin açık olduğu; bahse konu doküman düzenlemelerinden yüklenicinin, Teknik Şartname’de işe başlama tarihinde, idare tarafından yükleniciye teslim edilen idareye ait demirbaş malzemelerinin mevcut hâli aynen muhafaza edilerek aynı sayıda ve özellikte geri teslim edileceği, kullanım sırasında sabit tesisler ile varsa binada ve diğer demirbaş malzemelerde oluşabilecek zarar-ziyan ve kayıpların telafisinin yükleniciye ait olduğu; yüklenicinin kendisine teslim edilen her türlü mutfak, yemekhane, depo ve demirbaş malzemelerin temizlik, bakım, onarım ve muhafazasından sorumlu olduğu, bu itibarla devralınacak malzemelere ilişkin yüklenicinin koruma sorumluluğunun kullanım sürecine ilişkin olduğu, dolayısıyla sınırsız bir sorumluluktan bahsedilemeyeceği değerlendirildiğinden anılan düzenlemelerin isteklilerin sağlıklı teklif vermesine engel teşkil etmediği ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 4'üncü iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: 7.5 . Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz .” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmet Sunumunda Kullanılacak Temizlik/Sarf Malzemeleri” başlıklı 9.1’inci maddesinde “ Kullanılacak olan her türlü temizlik maddesi yüklenici tarafından karşılanacaktır. Temizlikte kullanılan malzemeler sağlık ve hijyen kurallarına uygun özellikte olacak; malzeme yerli ise TSE veya TSEK Kalite Belgeli, ithal ise ürünün CE, üretici yüklenicinin ISO belgeleri (ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi) olacaktır. Belirtilen temizlik malzemeleri, hastane ve bağlı sağlık tesislerinin ihtiyaç miktarlarına göre yüklenici tarafından hazırlanıp her ayın ilk 3(üç) iş günü içerisinde, yüklenici tarafından sağlık tesislerinde hazır bulundurulacaktır. Yüklenici tarafından getirilen temizlik malzemeleri orijinal ambalajında ve açılmamış olmalıdır. Cins, miktar ve teknik özellikleri bakımından kontrol teşkilatı ve/veya muayene komisyonu kontrolünden geçtikten sonra şartları uygun olduğu tespit edilen temizlik malzemeleri yüklenicinin kontrolündeki depolara konulur. Bu teslimatta, şartları uygun olmayan malzemelerin yerine, 2(iki) iş günü içerisinde cins, miktar ve teknik özellikleri uygun yeni temizlik malzemeleri yüklenici tarafından sağlık tesislerine temin edilir .” düzenlemesi yapılmıştır. Yukarıda belirtilen Teknik Şartname’nin 9.1’inci maddesinde temizlikte kullanılan malzemelerin yerli olmaları durumunda TSE veya TSEK kalite belgeli, ithal ise ürünün CE işaretli ve ISO belgeli (ISO 9001 kalite yönetim sistemi, ISO 14001 çevre yönetim sistemi) olacağının düzenlendiği, söz konusu standartların İdari Şartname’de bir yeterlik kriteri olarak belirlenmediği ve Teknik Şartname’de de yükleniciden bu standartlara ilişkin herhangi bir belge veya sertifika sunulmasının talep edilmediği anlaşılmış olup, söz konusu düzenlemenin, yüklenicinin sözleşmenin uygulanması aşamasında malzemelerin ihale konusu işte etkin ve güvenli kullanımı ve hizmetin sürekliliğine ilişkin olarak gözetmesi gereken genel ilke ve yükümlülükleri ortaya koyduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 5'inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; … 8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “ (1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir. (2) Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. (3) Deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliliği ile ilgili belgelerin, Türk Akreditasyon Kurumu veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu akreditasyon kurumlarının Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. (4) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması yeterlidir. Ancak, ihale ilk ilan veya davet tarihinden önce akreditasyonu geri çekilen belgelendirme kuruluşunun düzenlediği kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin sunulması durumunda bu belgeler geçerli kabul edilmez.” hükmü, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: … 7.3.3. Bu maddede istenen kalite ve standarda ilişkin diğer belgeler: Belge Adı Açıklama İş Ortaklıklarında Hizmet Yeterlilik Belgesi İhale tarihi itibari ile geçerli olan TS 13075 Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesini İhale Katılım Belgesinde beyan edecektir. İhale Komisyonunun yazılı talebi doğrultusunda komisyona sunacaktır. Tek ortağın sunması yeterlidir. …” düzenlemesi, Y ukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, idarelerin ihale dokümanında kalite ve standarda ilişkin belgelere yönelik düzenleme yapabilecekleri, söz konusu hususlara ilişkin ilişkin belge istenilmesi hâlinde iş ortaklığında ortaklardan birinin anılan belgeleri beyan etmelerinin yeterli olduğu anlaşılmıştır. Şikâyete konu ihaleye ilişkin yemek hizmetinin kapsamının; İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanlığına bağlı Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarını ve protokol kapsamında olan binaları ile açılacak olan tüm birimlerde, çalışan ve çalışacak olan kadrolu hastane personeline, nöbetçi personele, kurum içinde zorunlu staj dâhilinde çalışan stajyerlere, hastanede çalışan ve şartnamesinde belirtilen firma elemanlarına, yatarak tedavi gören hasta ve refakatçilerine; resmi tatil günleri dahil idarenin öngördüğü ilkeler doğrultusunda haftanın 7 (yedi) günü kahvaltı, yemek, diyet yemeği, ara öğün vb. hizmeti verilmesi ve hizmet süresince yapılması gerekli (malzeme ve personel giderleri dahil) hazırlanması, pişirilmesi, dağıtılması, toplanması, bulaşıkların yıkanması kullanılan alanların temizlenmesi, bakım-onarım, atıkların toplanması ve atılması, servis ve dağıtım hizmetlerinin hijyen ve sanitasyon kurallarına ve konu ile ilgili Sağlık Bakanlığı mevzuatına uygun şartlarda gerçekleştirilmesini 36 ay süresince sağlamak işi olduğu görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesi uyarınca, isteklilerden istenilecek mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgelerin, ihale konusu iş ile doğrudan ilgili, ölçülebilir ve orantılı olması gerekmektedir. İdarelerin, ihale konusu hizmetin niteliğine göre kalite standardını ve hizmet güvenliğini sağlamak amacıyla yeterlik kriteri belirleme konusunda takdir yetkisi bulunduğu anlaşılmıştır. İhale konusu iş incelendiğinde, yemek hizmetinin yalnızca üretim aşamasından ibaret olmadığı; aynı zamanda gıda maddelerinin hazırlanması, taşınması ve servise sunulması, alanların temizlenmesi, bakım-onarım, atıkların toplanması süreçlerini de kapsadığının görüldüğü; bu kapsamda, gıda güvenliğinin sağlanması ve hizmetin hijyenik şartlarda yürütülmesi açısından TS 13075 standardına uygunluk aranmasının, hizmet kalitesinin temin edilmesi amacıyla getirilen bir düzenleme olduğu, Bu çerçevede, TS 13075 belgesinin istenilmesinin, ihale konusu iş kapsamında gıda taşıma ve hijyen zincirinin korunmasına yönelik olduğu, hizmetin kalitesini ve gıda güvenliğini sağlamaya yönelik objektif bir yeterlik kriteri niteliği taşıdığı, bu nedenle söz konusu düzenlemenin ve isteniş şeklinin isteklilerin tekliflerini oluşturmasında tereddüt yaratacak ve sağlıklı teklif oluşturulmasını engelleyecek bir içeriğe sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 6'ncı iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … 8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar, … İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez. (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur... ” hükmü, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.3.4. Üretim ve/veya imalat kapasitesine ilişkin açıklamalar: Teklif verecek İstekliler, günlük en az 3300 öğün yemek pişirme ve hazırlama kapasitesini gösterir Kapasite Raporunu İhale Katılım Belgesinde beyan edecektir. İhale Komisyonunun yazılı talebi doğrultusunda komisyona sunacaktır … ” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1 İhale dokümanlarında belirtilmeyen hususlarda 4734 ve 4735 sayılı Kanun hükümleri ve ikincil mevzuat hükümleri geçerlidir. Mücbir sebep hallerinde sağlık tesislerinde yemek üretilememesi ve yemeğin taşımalı olarak verilecek olması durumlarında; taşıma yapılacak yemeklerle ilgili olarak İstanbul Büyükşehir il sınırları içinde yüklenici kendi mutfağının ya da sözleşme yapmış olduğu mutfağın İşyeri Açma İzin Belgesini, İşletme Kayıt Belgesini, TS 8985 Belgesi, TS 13075 Belgesini ve idari şartnamede belirtilen oranda Kapasite Raporunu sözleşme imzalandıktan sonra ilk muayene ve kabul aşamasında sağlık tesisine sunmak zorundadır. ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmetin İfa yeri” başlıklı 2’nci maddesinde ““Aşağıda belirtilen Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş sağlığı Hastanesi, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarında olacaktır….2.1. Hizmetin yukarıda belirtilen yerlerde ifa edilmesi öngörülmekle birlikte ihale veya uygulama sürecinde yeni sağlık tesislerinin eklenmesi, sağlık tesisine bağlı yeni ünitelerin eklenmesi veya adres değişikliği halinde, yükleniciye ek maliyet getirmeksizin yeni sağlık tesisi ve ünitelerle yeni adreslerde hizmet ifa edilir .” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 7.3.4’üncü maddesinde 3.300 öğün üretim kapasitesine sahip kapasite raporunun yeterlik kriteri olarak istendiği, Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesinde mücbir sebep hallerinde sağlık tesislerinde yemek üretilememesi ve yemeğin taşımalı olarak verilecek olması durumlarında; taşıma yapılacak yemeklerle ilgili olarak İdari Şartname’de belirtilen oranda kapasite raporunun sözleşme imzalandıktan sonra ilk muayene ve kabul aşamasında idareye sunulmasının istenildiği görülmüştür. Başvuruya konu ihalede kapasite raporuna ilişkin yapılan düzenlemeler incelendiğinde, İdari Şartname’de yer alan düzenlemenin ihaleye katılımda yeterlilik kriterlerinin belirlenmesi amacıyla isteklilerde aranılacak kriterler ile istenilecek belgelere yönelik olduğu, bu aşamada istenen kapasite raporunun miktarının 3.300 öğün olması gerektiği, Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesinde düzenlenen kapasite raporunun ise sözleşme imzalandıktan sonra işe başlama tarihinde idareye verileceği, bu aşamada istenen kapasite raporu miktarının ise yine İdari Şartname’de istenilen miktar olan 3.300 öğün üretim kapasitesi olacağı, Ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 36.1’inci maddesinde düzenlenen kapasite raporunun ihaleye katılım aşamasında bir yeterlik kriteri olarak belirlenmediği ve yüklenicinin kendi mutfağına ait olması şartının getirilmemiş olduğu, söz konusu belgelerin sözleşme imzalandıktan sonra muayene ve kabul aşamasında sunulmasının istenildiği, yüklenicinin bu gerekliliği kendi mutfağı ve/veya kiralayacağı mutfaklar için alınmış kapasite raporları ile karşılayabileceği, bu hâliyle iddiaya konu düzenlemenin ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 7'nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: …b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; …3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler, …6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, …8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar, …İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “… (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. ... 7.3.2. İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler: Belge Adı Açıklama İş Ortaklıklarında İşletme Kayıt Belgesi İşletme Kayıt Belgesini ihale katılım belgesinde beyan edecektir. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. 7.3.2.1. İş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, her bir ortak tarafından 7.3.2 nci maddede yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. “ düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 36.1’inci maddesinde “ İhale dokümanlarında belirtilmeyen hususlarda 4734 ve 4735 sayılı Kanun hükümleri ve ikincil mevzuat hükümleri geçerlidir. Mücbir sebep hallerinde sağlık tesislerinde yemek üretilememesi ve yemeğin taşımalı olarak verilecek olması durumlarında; taşıma yapılacak yemeklerle ilgili olarak İstanbul Büyükşehir il sınırları içinde yüklenici kendi mutfağının ya da sözleşme yapmış olduğu mutfağın İşyeri Açma İzin Belgesini, İşletme Kayıt belgesini, TS 8985 Belgesi, TS 13075 Belgesini ve idari şartnamede belirtilen oranda Kapasite Raporunu sözleşme imzalandıktan sonra ilk muayene ve kabul aşamasında sağlık tesisine sunmak zorundadır .” yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, idarelerin ihale dokümanında sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgelerle ilgili düzenleme yapabilecekleri, söz konusu hususlara ilişkin ilişkin belge istenmesi hâlinde iş ortaklığında ortaklardan her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı beyan etmeleri gerektiği anlaşılmıştır. İdare tarafından İdari Şartname’nin 7.3.2’nci maddesinde sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler kapsamında ihale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen belgelerden olan işletme kayıt belgesini teklifleri kapsamında sunması gerektiği ve ortak girişimde ise söz konusu belgenin tüm ortaklar tarafından sunulmasının gerekli olduğu şeklinde düzenlendiği tablonun açıklama kısmında yer alan düzenlemeden söz konusu belgenin faaliyet konusu ile ilgili olarak herhangi bir sınırlamanın getirilmediği görülmüştür. Şikâyete konu ihaleye ilişkin yemek hizmetinin kapsamı dikkate alındığında, idarece yapılan düzenlemelerde bir belirsizlik bulunmadığı ve sektörde faaliyet gösteren basiretli tacir olan istekliler açısından söz konusu işe ilişkin belgelerin sağlanması hususunda ve tekliflerin oluşturulmasında tereddüt yaratacak nitelikte bir aykırılık olmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin 8'inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “ (1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur. (2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez ” hükmü, İdari Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “ 18.1. İhale konusu işin tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz. ” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar” başlıklı 15’inci maddesinde “ 15.1. Bu işte alt yüklenici çalıştırılmayacak ve işlerin tamamı yüklenicinin kendisi tarafından yapılacaktır…” düzenlemesi, Aynı Tasarı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1 İhale dokümanlarında belirtilmeyen hususlarda 4734 ve 4735 sayılı Kanun hükümleri ve ikincil mevzuat hükümleri geçerlidir. Mücbir sebep hallerinde sağlık tesislerinde yemek üretilememesi ve yemeğin taşımalı olarak verilecek olması durumlarında; taşıma yapılacak yemeklerle ilgili olarak İstanbul Büyükşehir il sınırları içinde yüklenici kendi mutfağının ya da sözleşme yapmış olduğu mutfağın İşyeri Açma İzin Belgesini, İşletme Kayıt Belgesini, TS 8985 Belgesi, TS 13075 Belgesini ve idari şartnamede belirtilen oranda Kapasite Raporunu sözleşme imzalandıktan sonra ilk muayene ve kabul aşamasında sağlık tesisine sunmak zorundadır. ” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci ve Sözleşme Tasarısı’nın “Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar” başlıklı 15’inci maddelerine göre, ihale konusu işte alt yüklenici çalıştırılmayacağı ve işlerin tamamının yüklenicinin kendisi tarafından yapılacağı anlaşılmaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın bahse konu düzenlemesinin, işin yürütülmesi aşamasında herhangi bir olağanüstü durum neticesinde hizmetin idarenin mutfağında yerine getirilememesi ve yemeğin taşımalı olarak verilecek olması hâlinde İstanbul Büyükşehir il sınırları içinde ya yüklenicinin kendi mutfağında ya da sözleşme yapmış olduğu başka bir mutfakta hizmetin aksatılmadan yerine getirilmesine ilişkin olduğu, Bu kapsamda söz konusu düzenlemenin işin yürütülmesi sırasında (sözleşmenin ifası sırasında) meydana gelmesi kesin olmayan muhtemel bir olay nedeniyle idare mutfağının kullanılamaması durumunda hizmetin aksamadan devam ettirilebilmesi amacıyla yapıldığı, ihale konusu işin idarenin mutfağı kullanılarak yürütülmesinin esas olduğu dikkate alındığında işin yürütülmesi sırasında meydana gelmesi öngörülemez bir durumda yemeğin üretileceği mutfağın temin edilmesine ilişkin yükümlülüğün ihale konusu işte alt yüklenici çalıştırılacağı anlamına gelmediği ve işlerin tamamının yüklenicinin kendisi tarafından yapılacağı düzenlemesi ile çelişmediği, öte yandan yedek mutfağa sahip olunduğuna veya bu tip bir mutfağın kiralandığına ilişkin belgelerin yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekliden (yükleniciden) talep edildiği, tüm isteklilerden teklif aşamasında talep edilmediği, sunulması istenilen üç adet belgenin ise ihale dokümanına göre normal şartlarda üretimin yapılacağı öngörülen idareye ait mutfaklar için değil yalnızca olağanüstü durumlarda kullanılması öngörülen istekliye ait veya istekli tarafından kiralanan yedek mutfak için talep edilen standartlara ilişkin olduğu, bu çerçevede ihaleyi gerçekleştiren idarenin ihtiyaçları doğrultusunda hangi kalite standartlarını ve belgelerini talep edeceğini belirleyebileceği, hastanelere sunulacak yemek hizmetine ilişkin olarak hizmetin aksamaması adına belli hijyen ve kalite standartlarının istenmesinin ise idarenin takdir yetkisi dâhilinde olduğu istenen belgelerin yalnızca yedek mutfak için talep edilen belgeler olduğu ve ihale üzerinde kalan yüklenici tarafından sunulması gerektiği ve yapılan düzenlemelerin isteklileri tereddüde düşürecek ve sağlıklı teklif oluşturulmasını engelleyecek nitelikte bir aykırılık taşımadığı veya öngörülemez bir maliyet oluşturmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin 9'uncu iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.6 Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir...” açıklaması, Teknik Şartname’nin “Verilecek Kahvaltı ve Yemeklerin (Normal ve Diyet) Verilme Şekli, Çeşitleri ile Haftalık Menü Örneğinin Tanımı” başlıklı 13’üncü maddesinde “13.10. Kahvaltılıklar ile normal ve diyet yemeklerinde kullanılacak malzemelerin gramajları "TC Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yataklı Tedavi Kurumlan İşletme Yönetmeliğine bağlı kalınarak düzenlenmiştir. Yemekler hazırlanırken kullanılan gıda maddelerinde, Şartnamemizde belirtilen gramajlar aynen uygulanacaktır. Hastaneye yemek hizmeti verecek yüklenicinin uygulayacağı normal ve diyet yemek ve kahvaltı listeleri, gıda maddelerinin çeşitleri ve gramajları EK-1 ve EK-6’da belirtilmiştir. Ancak bu listede olmayan benzer özelliklerde yemek çeşidi menüye yazıldığı takdirde, yüklenici tarafından uygulanacaktır, (bu yemeklerde kullanılacak malzemelerin gramajları, şartnamemizde belirtilen benzer yemekler baz alınarak diyetisyen tarafından belirlenecektir.)… 13.17.Yemeklerin ve yemeklerde kullanılan gıda maddelerinin kişi başına düşen gramaj listeleri şartname ekinde sunulan EK-6 listesinde belirtilmiştir. Yüklenici, bu listede örnek olarak belirtilen gramajlara uyacaktır. Listede olmayan yemek türleri için Yataklı Tedavi Kurumlan İşletme Yönetmeliği hükümleri uygulanacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. Yine anılan Şartname’nin 137’nci sayfasında yer alan açıklama notunda “ Listede belirtilmemiş yemekler menüde yer alabilir. Bu durumda kullanılacak malzeme ve miktarları benzer yemek içerik gramajlarına eşdeğer olarak idare ve diyetisyen tarafından bildirilecektir .” ifadesine yer verildiği görülmüştür. Başvuruya konu Teknik Şartname düzenlemesi incelendiğinde, yemeklerin hazırlanmasında kullanılan gıda maddelerinde Şartnamede belirtilen gramajların esas alınacağı ancak listede olmayan benzer özellikteki yemek çeşitlerinin de yüklenici tarafından uygulanacağı, bu yemeklerde kullanılacak malzemelerin gramajlarının Şartname’deki benzer yemekler baz alınarak diyetisyen tarafından belirleneceği, ayrıca listede olmayan yemek türleri için ise Yataklı tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği Hükümlerinin uygulanacağı ve yemekler ile yemeklerde kullanılan kişi başına düşen gramaj listelerinin Şartname ekindeki Ek-6 listesinde gösterildiği anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen Şartname düzenlemesinden, menüde yazan yemek adı şartnamede yer almıyorsa, hastane diyetisyenin uygun gördüğü benzer yemeğin gramajlarının kullanılacağı ve söz konusu yemeğin türü ve niteliği itibariyle menüde yer alan yemeklerle uyumlu olması gerektiği, yüklenici tarafından Teknik Şartnamede yer alan standart reçetelerdeki gramajların kullanılacağı ve menüde yer alan ancak Teknik Şartnamede yer almayan yemekler için ise hastane diyetisyeninin onayı ile belirlenen benzer yemeklerin gramajlarının esas alınarak hazırlanacağı, Bu çerçevede örnek menülerde yer alan ancak Teknik Şartname’de yer almayan yemekler için diyetisyen tarafından uygun bulunan benzer yemek gramajları göz önüne alınarak belirleme yapılabileceği ve isteklilerin benzer ürünlerin gramajlarını kullanarak maliyet hesaplamasını ortaya koyabileceği, ayrıca isteklilerin dokümanda yer alan örnek menülerden yararlanarak tekliflerini oluşturabilecekleri ve yine isteklilerin tekliflerini hazırlarken esas almaları gereken belgenin ihale dokümanı olduğu, her bir istekli için aynı menülerin geçerli olduğu, sözleşmenin ifası sürecinde zaten ilgili Kanun, Yönetmelik ve mevzuata aykırı şekilde hizmetin yerine getirilmesinin mümkün bulunmadığı değerlendirilmiş olup, şikâyete konu düzenlemelerde teklif verilmesini engeller nitelikte bir içeriğe yer verilmediği ve bu itibarla da başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 10) Başvuru sahibinin 10'uncu iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin 90 ve 91’inci sayfasında yer alan yemek çeşitlerinin içeriklerine ve gramajlarına ilişkin şikâyete konu hususu gösteren tablo aşağıda belirtilmiştir. ETLİ BAKLİYATLAR YEMEĞİN CİNSİ MALZEME CİNSİ MİKTARI ETLİ KURUFASULYE Kemiksiz dana eti 50 gram Kuru fasulye 60 gram Kuru soğan 10 gram Salça 5 gram Bitkisel sıvı yağ 7,5 ml Tuz 1 gram ETLİ NOHUT Kemiksiz dana eti 50 gram Nohut 60 gram Kuru soğan 10 gram Salça 5 . gram Bitkisel sıvı yağ 7,5 ml Tuz 1 gram KIYMALI KURUFASULYE Kemiksiz dana eti 50 gram Kuru fasulye 60 gram Kuru soğan 10 gram Salça 5 gram Sıvı yağ 7,5 gram Tuz 1 gram KIYMALI NOHUT Kemiksiz dana eti 50 gram Nohut 60 gram Kuru soğan 10 gram Salça 5 gram Bitkisel sıvı yağ 7,5 ml Tuz 1 gram PAPAZ YAHNÎ Kemiksiz dana eti 50 gram Nohut 60 gram Arpacık soğan 30 gram Salça 5 gram Bitkisel sıvı yağ 7,5 ml Tuz 1 gram KIYMALI YEŞİL MERCİMEK Kemiksiz dana eti 50 gram Yeşil Mercimek 60 gram Kuru soğan 10 gram Salça 5 gram Bitkisel sıvı yağ 7,5 ml Yine şikâyete konu “Tavuk Döner” için Teknik Şartname’nin 84’üncü sayfasındaki tablo aşağıdaki gibidir. TAVUK YEMEKLERİ YEMEĞİN CİNSİ MALZEME CİNSİ MİKTARI TAVUK DÖNER(pilav verilecek) Tavuk göğüs eti (kemiksiz) 120 gram Pilav için pirinç 40 gram Pilav için sıvı yağ 10 gram Tuz 1 gram “Pilav” için sıvı yağ miktarının 10 gram olarak belirtildiği görülmüştür. İhale dokümanında işin kapsamı, süresi, miktarı yemeklerin çeşitleri yemeklerin yapılması, pişirilmesi, servis edilmesi ile ilgili bilgilere, tüm öğün grupları ve çeşitleri için 15 günlük örnek menülere yer verildiği anlaşılmış olup, Teknik Şartname’nin gramaj listesinde bazı yemek grupları için örneğin (iddiada yer aldığı şekliyle kıymalı kuru fasulye ve tavuk döner) “bitkisel sıvı yağ” girdisine yönelik olarak “ gram ” ve bazı yemek grupları için ise (örn. Kıymalı yeşil mercimek, kıymalı nohut, etli nohut vb.) “ mililitre ” şeklinde belirleme yapıldığı ve yapılan düzenlemelerin sektörde faaliyet gösteren basiretli bir istekli açısından tereddüt yaratacak nitelikte olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan yemek hizmeti alım ihalelerinde istekliler tarafından sağlıklı ve objektif bir fiyat teklifi verilebilmesi için, yemeklere ilişkin toplam öğün sayısı ve bu öğünlerde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının (gramajlarının) belirtilmesi gerektiği, buradan hareketle idarece yapılan gramaj listesinde yer alan bazı yemek çeşitlerinde (örneğin, kıymalı kuru fasulye, kıymalı nohut, kıymalı yeşil mercimek vb.) yemeklerine ilişkin olarak da kullanılacak girdilerin ve girdilere yönelik gramajların toplam miktarlarının belirtildiği, basiretli bir tacir olarak hareket etmesi beklenen isteklilerce söz konusu yemeklerdeki “kıyma” ya dair “kemiksiz dana eti” girdisinin ne şekilde kullanılması gerektiğinin öngörülebileceği, dolayısıyla idarece yapılan düzenlemenin isteklilerin sağlıklı teklif oluşturmasına engel olacak nitelikte bulunmadığı değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 11) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Yiyecek Maddelerinin Özellikleri” başlıklı 14’üncü maddesinde “ Gıda teknik şartnamelerinde belirtilen gıda malzemeleri belirtilen teknik özellikleri taşıyacağı gibi evsafı olmayan ürünler için TSE ve/veya Türk Gıda Kodeksi İlgili Ürün Tebliği ve/veya Gıda Maddeleri Tüzüğüne uygunluk aranacaktır. Ayrıca mevzuatta yapılabilecek değişiklikler nedeniyle gıdalara ait teknik şartnamedeki tanımları etkilerse, yürürlükte olan mevzuat geçerli olacaktır .” düzenlemesi yapılmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: iddiaya konu doküman düzenlemesinin yemek hazırlama hizmetlerinin belirli kurallara ve ilgili yemek hazırlama tekniklerine ve özelliklerine uygun şekilde yürütülmesine ilişkin olduğu, ilgili Kanun, Yönetmelik ve Direktiflere dayanılarak hazırlanan mevzuat hükümlerinin idareler için emredici nitelikte olduğu, Söz konusu mevzuat düzenlemelerinin süreç içerisinde değişmesi ve gıdalara ait şartnamede yer alan tanımları etkilemesi halinde de emredici nitelikte olan ilgili ve yürürlükteki mevzuat hükümlerinin esas alınması gerektiği hususunun zaten işin doğal sonucu olduğu, bu kapsamda idarenin iddiaya konu düzenlemesinin de hem bu yönde ve hem de ihale konusu işin sağlıklı şekilde yürütülmesine ilişkin olduğu değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 12) Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Hizmetin Yürütülmesi” başlıklı 5’inci maddesinde “ 5.8.Mutfak ve yemekhanelerde kullanılacak doğalgaz, su ve elektrik gideri yüklenici tarafından taktırılacak süzme sayaçta okunan değerlere göre tüketim miktarları belirlenecek ve yüklenici tarafından karşılanacaktır. Her ay sonu itibariyle; ödenen doğalgaz faturalarının ödendiğine dair makbuz, dekont vs. ilgili hak ediş evraklarına eklenecektir. İlgili mutfak, yemekhaneler ve yüklenicinin kullanımına sunulan diğer alanların, tüm elektrik ve su sayaçları teknik birim tarafından okunarak tutanaklandırılıp, yüklenicinin hak edişinden tahsil edilecektir. Aylık ortalama elektrik, doğalgaz ve su tüketim miktarları Tablo 10’de gösterilmiştir. Tablo 10 Ortalama Elektrik, Doğalgaz ve Su tüketim miktarları (Aylık Ortalama Tüketim Miktarı) AYLIK ELEKTRİK SU DOĞALGAZ MİKTARLARI Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi (Seyrantepe Yerleşkesi/ Çayırbaşı Yerl eşkesi) SU 1000 M 3 ELEKTRİK 25000 KW/S DOĞALGAZ 7000 m 3 /s Beyoğlu Göz Eğitim Ve Araştırma Hastanesi SU 60 M 3 ELEKTRİK 2200 KW/S DOĞALGAZ 900 m 3 /s Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi SU 10 M 3 ELEKTRİK 800 KW/S …” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer verilen dokuman düzenlemesinden hizmetin üretimi ve sunumu esnasında kullanılacak elektrik, doğalgaz ve su giderlerinin yüklenici tarafından taktırılacak süzme saat ile belirleneceği, süzme sayaçta okunan değerlere göre tüketim miktarlarının belirleneceği, her ay sonu itibariyle; ödenen doğalgaz faturalarının ödendiğine dair makbuz, dekont vs. ilgili belgelerin hak ediş evrakına ekleneceği ve yüklenici adına tahakkuk ettirilecek dönem alacağından düşüleceği, Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesinde su, elektrik ve doğalgaz, Sarıyer Ağız ve Diş sağlığı Merkezinde ise su ve elektrik süzme sayacının mevcut olduğu anlaşılmış olup, bu kapsamda ihale konusu alanda faaliyet gösteren isteklilerin teklif vermelerine engel bir durumun bulunmadığı değerlendirildiğinden iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde yer alan düzenlemelerden işin yapılacağı yeri ve çevresini görmenin, inceleme yapmanın, teklifi hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, isteklinin işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile ilgili maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış kabul edildiği ve söz konusu bilgileri temin etmenin de istekli olabileceklerin sorumluluğunda olduğu, dolayısıyla basiretli tacir sıfatını haiz bir isteklinin, belirlenmiş miktarda ve nitelikteki öğünler için ne kadar su, elektrik ve doğalgaz harcayacağını hesaplaması gerektiği, zaten ilgili sayaçlar dolayısıyla yüklenicinin tüketmediği su, elektrik ve doğalgaz bedelinin kendi sorumluluklarında olmadığı hususları göz önüne alındığında su, elektrik ve doğalgaz tüketim miktarlarına ihale dokümanında ayrıntılı bir şekilde yer verilmemesi durumunun tekliflerin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engellemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 13) Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir…” hükmü, Anılan Genel Şartname’nin “Malzeme, tesis ve işçilik kalitesi” başlıklı 17’nci maddesinde “Bütün malzemeler, tesisler ve işçilik; (a) Sözleşmede ve eklerinde belirtilen tip ve türlerde ve kontrol teşkilatının talimatlarına uygun olacak, (b) İmalat, üretim veya hazırlanma yerinde, işyerinde ya da sözleşmede öngörülen başka herhangi bir yerde kontrol teşkilatının talep edeceği zamanlarda denetim ve testlere tabi tutulacaktır. Yüklenici, malzemeleri veya tesisleri incelemek, ölçmek ve test etmek için gereken her türlü desteği, işçiliği, elektriği, yakıtı, cihazları ve aletleri temin edecek ve işte kullanılmadan önce bütün malzeme numunelerini, kontrol teşkilatı tarafından seçilecek ve gerekli görülecek testlerin yapılması amacıyla idareye sunacaktır. Bütün numuneler, yüklenici tarafından sözleşme ile temin ve ibraz edilmeleri açıkça öngörüldüğü takdirde masrafları yükleniciye ait olmak üzere temin edilecektir.” hükmü, Aynı Genel Şartname’nin “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinde “Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır. …Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi kontrol teşkilatına gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş yerinde kullanamaz. Malzemenin şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için kontrol teşkilatı istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi sağlamak zorundadır…” hükmüne yer verilmiştir. Sözleşme Tasarısı’nın “Kontrol Teşkilatı, görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İşin, sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütülüp yürütülmediği İdare tarafından görevlendirilen Kontrol Teşkilatı aracılığıyla denetlenir. Kontrol Teşkilatı, Genel Şartnamenin Dördüncü Bölümünde belirtilen yetkileri kullanır ve görevleri yerine getirir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Yemek Hizmeti Sunumuna İlişkin Hususlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.18.Pişirilen yemeklerde kullanılan şebeke suyu ve içme suyundan yüklenici tarafından alınacak numuneler kilitli numune poşetlerinde +4 derecede buzdolabında 72 saat saklanacaktır. Bu numuneler lüzum halinde hastane idaresi tarafından Hıfzıssıhha Enstitüsünde veya T.C Gıda, tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İstanbul Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü’nde kontrol ettirilebilecek duruma göre işlem yapılacaktır. Gerek duyulan durumlarda hastane diyetisyeni veya yetkili kişiler tarafından gıda maddelerinden numune alınarak analize gönderilebilecektir. Bu tür kontrol ve değerlendirmelerin tüm masrafı yükleniciye ait olacaktır .” düzenlemesi, yer almaktadır. Yapılan incelemede; şebeke suyu ve içme suyu ile gıda maddelerinden lüzum halinde numune alınıp analize gönderilebileceği ve bu tür kontrol ve değerlendirmelerin masraflarının yükleniciye ait olduğu anlaşılmış olup, söz konusu numunelere ilişkin analiz sayısı ve sıklığının ihale aşamasında kesin olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı, zira analiz ihtiyacının işin yürütülmesi sırasında ortaya çıkabilecek durumlara bağlı bulunduğu söz konusu hususların denetim ve testlere tabi tutulmasının kamu ihale mevzuatı uyarınca kontrol teşkilatına tanınan yetki sınırları içerisinde olduğu, numunelerin ne süre saklanması gerektiği hususu ile gerekli muayene ve kontrollerin nerede yaptırılacağına dair ihale dokümanı düzenlemeleri dikkate alındığında yemek hizmetleri alanında faaliyet gösteren basiretli bir tacirin söz konusu gider kalemini öngörerek teklif hazırlayabileceği değerlendirildiğinden söz konusu düzenlemelerin tekliflerin sağlıklı şekilde hazırlanmasına engel nitelikte bir belirsizlik oluşturmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 14) Başvuru sahibinin 14’ncü iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin Görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “ 12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir. 12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır. 12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir. 12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir. Teknik Şartnamenin 2. maddesinde belirtilen Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarında ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmetin Yürütülmesi” başlıklı 5’inci maddesinde “ 5.16. Mücbir sebepler (Deprem, afet vb.) hariç olağanüstü acil durumlarda yüklenici ilk 72 saat hastane ana bina ve ek hizmet binalarında bulunan tüm personel hasta, refakatçi vb. şahıslara yemek ve su temin etmekle yükümlüdür .” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, İdari Şartname’nin 12’nci maddesi gereğince işin yapılacağı yerin ve çevresinin gezilmesi, incelenmesi ve bu kapsamda teklif hazırlanması için gerekli olabilecek tüm bilgilerin temin edilmesinin isteklinin sorumluluğunda olduğu, yine isteklilerin işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile gerekli hususlarda maliyet bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılacağının anlaşıldığı, iddia konusu Teknik Şartname maddesinde yüklenicinin olağanüstü acil durumlarda hastane ana bina ve ek hizmet binalarında bulunan tüm personel, hasta, refakatçi vb. kişilere yemek ve su temin etmekle yükümlü olacağının düzenlendiği, isteklilerin mevcut doküman düzenlemelerini göz önünde bulundurarak teklif bedellerini oluşturabilecekleri ve dolayısıyla bahse konu düzenlemenin teklif vermeye engel nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 15) Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller” başlıklı 55’inci maddesinde “ Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır: a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.). b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler. c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.). d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla). e) 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar. f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri. g) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmeliğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler.[18] h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler. ı) Ek 2 nci maddede sayılan izin süreleri, j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri. k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi. ” hükmü, İdari Şartname’nin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3.1.Gıda Mühendisi (Brüt Asgari ücretin %145 fazlası) 3 kişi Diyetisyen (Brüt Asgari ücretin %145 fazlası ) 5 kişi Aşçıbaşı (Brüt Asgari ücretin %145 fazlası) 3 kişi Aşçı (Brüt Asgari ücretin %100 fazlası) 13 kişi Aşçı Yardımcısı (Brüt Asgari ücretin %50 fazlası) 20 kişi Depo Sorumlusu (Brüt Asgari ücretin %50 fazlası) 2 kişi Garson (Brüt Asgari ücretin %30 fazlası) 67 kişi Bulaşıkçı (Brüt Asgari ücretin %30 fazlası) 18 kişi Temizlik Görevlisi/Meydancı (Brüt Asgari ücretin %30 fazlası) 10 kişi Engelli Personel (Brüt Asgari ücretin %30 fazlası) 5 kişi RESMİ TATİLDE ÇALIŞTIRILACAK PERSONELLER: Gıda Mühendisi (Resmi ve Dini Bayramlarda Çalışma (Brüt Asgari ücretin %145 fazlası) 90 gün Diyetisyen (Resmi ve Dini Bayramlarda Çalışma) (Brüt Asgari ücretin %145 fazlası ) 90 gün Aşçıbaşı (Resmi ve Dini Bayramlarda Çalışma) (Brüt Asgari ücretin %145 fazlası) 90 gn Aşçı (Resmi ve Dini Bayramlarda Çalışma) (Brüt Asgari ücretin %100 fazlası) 225 gün Aşçı Yardımcısı (Resmi ve Dini Bayramlarda Çalışma) (Brüt Asgari ücretin %50 fazlası) 495 gün Depo Sorumlusu (Resmi ve Dini Bayramlarda Çalışma) (Brüt Asgari ücretin %50 fazlası) 90 gün Garson (Resmi ve Dini Bayramlarda Çalışma) (Brüt Asgari ücretin %30 fazlası) 1845 gün Bulaşıkçı (Resmi ve Dini Bayramlarda Çalışma) (Brüt Asgari ücretin %30 fazlası) 450 gün Temizlik Görevlisi (Resmi ve Dini Bayramlarda Çalışma) (Brüt Asgari ücretin %30 fazlası) 180 gün YEMEK BEDELİ: İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir. Yol bedeli: Söz konusu ihale kapsamında istihdam edilecek tüm personellerin yol ücreti yüklenici tarafından 26 (yirmi altı) gün üzerinden nakdi olarak karşılanacaktır. Günlük Brüt Yol Ücreti: 124,24 Türk Lirası'dır. Yol ücretleri için belirlenen aylık günlük süreler fiyat teklifinin verilmesinde uygulama birliğinin sağlanması için tespit edilmiş olup, sözleşmenin uygulanması sırasında hak ediş ödemelerinde, çalışılmayan günler, raporlu ve yıllık izinli olduğu günler için yol bedelleri hak ediş bedellerinden düşülerek ödeme yapılacaktır. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.%2,25 ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Yemek Hizmeti Öğün tanım ve Miktarları” başlıklı 4’üncü maddesinde “ Hastanenin personeline yemek dağıtımı mevcut PDKS (Personel Devam Kontrol Sistemi) veya imza ile yapılacaktır. Bu sistemin hastane içindeki kurulumu yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ayrıca sistemin arızalanması durumunda 24 saat içinde yüklenici tarafından tamiri sağlanacaktır. İmza sayısı, PDKS’ye okutulan ve sisteme yansıyan sayı kadar yükleniciye ödeme yapılacaktır. Hastaların ve refakatçilerin tüm yemek (normal kahvaltı, normal yemek, diyet kahvaltı, diyet yemek ve ara öğün vb.) ücretleri ise, hastane yönetimi tarafından oluşturulan rasyon takip formundaki sayılara göre ödenecektir. İdare tarafından hasta ve refakatçilerin yedikleri yemek sayısı hesaplaması elektronik bir takip sistem ile de yapılabilecektir .” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Hizmet kapsamında çalıştırılacak personel ve görevleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “ 6.8.Sözkonusu ihale kapsamında istihdam edilecek tüm personellerin yol ücreti yüklenici tarafından 26(yirmialtı) gün üzerinden nakdi olarak karşılanacaktır. Günlük brüt yol ücreti:114,28 Türk Lirası’dır. Yol ücretleri için belirlenen aylık günler süreler fiyat teklifinin verilmesinde uygulama birliğinin sağlanması için tespit edilmiş olup, sözleşmenin uygulanması sırasında hakediş ödemelerinde, çalışılmayan günler, raporlu ve yıllık izinli olduğu günler için yol bedelleri hakediş bedellerinden düşülerek ödeme yapılacaktır .” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Yemek Hizmeti Sunumuna İlişkin Hususlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.38. Personele yemek dağıtımı mevcut PDKS (personel devam kontrol sistemi) ile yapılacaktır. Personel kimlik kartı olmayan imza karşılığında yemek yiyen kişi sayısı toplamı kadar ve PDKS’ye okutulan sisteme yansıyan sayı kadar yükleniciye ödeme yapılacaktır .” düzenlemesi yer almaktadır İtirazen şikâyete konu edilen düzenlemede, çalışılmayan günler, raporlu ve yıllık izin kullanan işçilerin söz konusu günlere dair ücretlerinin yol bedeli hariç yükleniciye ödeneceğinin düzenlendiği, anılan düzenleme ile yol bedelinin fiili çalışma karşılığında ödenmesinin amaçlandığı, yüklenici için maliyet teşkil etmeyecek tutarlara ilişkin ödeme yapılmasının beklenemeyeceği anlaşıldığından, anılan düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan yine personel ve yemek sayılarının PDKS/kart sistemi üzerinden belirlenmesi ve sisteme yansıyan sayılar kadar ödeme yapılmasının hizmetin ifasının eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesini teminen idare tarafından konulan tedbir ve kontrol amaçlı bir düzenleme olduğu ve söz konusu düzenlemede tekliflerin hazırlanmasını engelleyecek bir belirsizlik bulunmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 16) Başvuru sahibinin 16’ncı iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “ Bu Genel Şartnamenin uygulanmasında, 4734 sayılı Kanunda ve diğer ihale mevzuatında yer alan tanımlar geçerlidir. … İşe Başlama Tarihi: Yüklenicinin idareden işe başlama talimatını aldığı; işyeri teslimi gereken işlerde ise, işyerinin yükleniciye teslim edildiği tarihi, ” hükmü, Anılan Genel Şartname’nin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Personel ve Araçlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar Madde 10- Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında işin süresi, işe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 80.2’nci maddesinde “ Sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtildiği hallerde, yeterlik değerlendirmesi, tekliflerden aşırı düşük olanların sorgulanması ve açıklama istenmesi, tekliflerin değerlendirilmesi, isteklilerin 10 gün içerisinde şikayette bulunma hakkı ve idarenin bu şikayete 10 gün içinde cevap verme zorunluluğu ile 10 günlük itirazen şikayet ve Kurumun 20 günlük inceleme süresi ihale sürecinin uzamasına sebep olabilmekte ve bu süreler önceden tam olarak öngörülemediği için de sözleşmenin imzalanması ve dolayısıyla işin başlaması planlanan tarihten daha ileri bir tarihte gerçekleşebilmektedir. Bu çerçevede, süreklilik arz eden hizmet alımı ihalesine ait sözleşme tasarısında işe başlama ve iş bitirme tarihlerinin kesin olarak belirtilmesine rağmen ihale sürecinin uzaması nedeniyle dokümanda öngörülen tarihte işe başlanmasını sağlayacak şekilde sözleşmenin imzalanamaması halinde, iş bitirme tarihinin ötelenmesi mümkün bulunmadığından sürenin fiilen kısaldığı dikkate alınarak buna göre işlem yapılması gerekmektedir.“ açıklaması, İhale konu işe ait İdari İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: KHHB-4 'e Bağlı Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer ADSM, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Bağlı Birimleri İçin 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmeti Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: NORMAL ÖĞLE +AKŞAM YEMEĞİ: 4.521.600 öğün DİYET ÖĞLE + AKŞAM YEMEĞİ: 702.000 öğün DİYET KAHVALTI: 361.800 öğün NORMAL SABAH + GECE KAHVALTI: 1.100.880 öğün DİYET ( ARA ÖĞÜN 2 ÇEŞİT ): 442.800 öğün R1 ÖĞLE /AKŞAM: 43.200 öğün R1 KAHVALTI: 19.800 öğün R2 ÖĞLE /AKŞAM: 86.400 öğün R2 KAHVALTI: 36.000 öğün ÇOCUK ARA ÖĞÜN: 81000 öğün Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamenin 2. maddesinde belirtilen Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarında” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısının “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “Sözleşme konusu iş; KHHB-4 'e Bağlı Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer ADSM, Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Bağlı Birimleri İçin 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmeti Alımı İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi, Anılan Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 36 (OtuzAltı) aydır 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır. ” düzenlemesi, “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Teknik Şartnamenin 2. maddesinde belirtilen Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Beyoğlu Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarında 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (On) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır. Yüklenici veya vekili ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen işyeri teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye işyeri teslimi yapılmış olur. Ancak, işyeri teslim tutanağında, işyeri tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte işyeri teslimi yapılmış sayılır .” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin Süresi ve kapsamı” başlıklı 3’üncü maddesinde “ Hizmetin süresi: İşin süresi 36 (otuzaltı) aylıktır. Yüklenici yemek üretim yerlerinde yemekhanede ek hizmet binalarında ve yataklı servislerde hizmetin gerektiği gibi yürütülmesi amacıyla Kontrol Teşkilatı veya idare tarafından belirlenen şartlarda hizmeti sağlamakla ve yürütmekle yükümlüdür .” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin Tablo-14’üncü bölümünün alt kısmında yer alan açıklamada “ 36 aylık hizmet süresince 45 gün resmi tatil bulunmaktadır. (2026-2027-2028-2029) (2027 yılı içerisinde Kurban Bayramı günü ile 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı 19.05.2027 gününde çakıştığından ayrıca 2029 yılı Kurban Bayramı arefe günü ile 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı 23.04.2029 günüyle çakıştığından 45 gün olarak hesaplanmıştır.) düzenlemesi, İhale İlanı’nın 3’üncü maddesinde de “İhale konusu hizmet alımının 3.1 Adı: KHHB-4 'e Bağlı Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer ADSM, Beyoğlu GözEğitim ve Araştırma Hastanesi ve Bağlı Birimleri İçin 36 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hizmeti Alımı 3.2. Niteliği, türü ve miktarı: Normal Öğle +Akşam Yemeği: 4.521.600 Öğün Diyet Öğle + Akşam Yemeği: 702.000 Öğün Diyet Kahvaltı: 361.800 Öğün Normal Sabah + Gece Kahvaltı: 1.100.880 Öğün Diyet ( Ara Öğün 2 Çeşit ): 442.800 Öğün R1 Öğle /Akşam: 43.200 Öğün R1 Kahvaltı: 19.800 Öğün R2 Öğle /Akşam: 86.400 Öğün R2 Kahvaltı: 36.000 Öğün Çocuk Ara Öğün: 81000 öğün Ayrıntılı bilgiye EKAP’ta yer alan ihale dokümanı içinde bulunan idari şartnameden ulaşılabilir. 3.3. Yapılacağı/teslim edileceği yer: Teknik Şartnamenin 2. maddesinde belirtilen Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sarıyer Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Beyoğlu Göz Eğitim Ve Araştırma Hastanesi ve ek hizmet binalarında 3.4. Süresi/teslim tarihi: İşe başlama tarihinden itibaren 36(OtuzAltı) aydır 3.5. İşe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 gün içinde işe başlanacaktır.” düzenlemesi yapılmıştır. Şikâyete konu ihalenin İstanbul Kamu Hastaneleri Hizmetleri Başkanlığı-4 tarafından açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle 31.08.2026 tarihinde gerçekleştirilen “36 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İhalesi” işi olduğu görülmüştür. İşe başlama süresinin belirlenmesinin hizmetin acil yapılma gerekliliği ve işin önemi açısından idarenin takdirinde olduğu, dolayısıyla işe başlama süresinin idarenin ihtiyaçları ve takdir yetkisi doğrultusunda yapılan bir idari tasarruf olduğu, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve basiretli tacir olma yükümlülüğünü haiz isteklilerin söz konusu işe başlama süresi içerisinde ihale konusu hizmet işinin ihtiyacını dikkate alarak temin etmek suretiyle tekliflerini hazırlamaları gerektiği, başvuruya konu ihaleye ait yukarıda belirtilen doküman düzenlemelerinde ihale konusu işin süresinin sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 gün içerisinde başlayacağı ve sürenin toplamda işe başlama tarihinden itibaren 36 ay olduğu hususunda belirleme yapıldığı sabit bir takvim tarihinin ihale aşamasında öngörülmemesinin işe başlama tarihinin belirsiz olduğu anlamına gelmediği, zira söz konusu tarihin sözleşmenin imzalanması ve işyeri teslim sürecine bağlı olarak belirlenebilir olduğu anlaşılmış olup, yapılan düzenlemelerin isteklilerin teklifleri oluşturmasında tereddüde düşürecek ve teklif verilmesini engelleyecek nitelikte bir aykırılık taşımadığı ve dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 17) Başvuru sahibinin 17’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü, Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen