KİK Kararı 2026/UH.I-2245

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/033 Gündem No: 43 Karar Tarihi: 26.08.2026 Karar No: 2026/UH.I-2245 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Tunabağ İnş. Hafriyat Taş. Gıda Mad. Petrol Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1120942 İhale Kayıt Numaralı “ Kamyon ve İş Makinası Çalıştırılması Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, tarafından 28.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kamyon ve İş Makinası Çalıştırılması Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Tunabağ İnş. Hafriyat Taş. Gıda Mad. Petrol Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.08.2026 tarih ve 222122 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1970 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartnamenin 3.1.1’inci maddesinde yer alan "…Personel için bayram ve fazla mesai çalışmaları için ayrıca bir ücret ödenmeyecektir. Çalıştırılacak araçlar ve personeller çalışma süresi boyunca günün yirmi dört saati idarenin emrinde bulundurulacaktır. Bazı araçlar çift vardiya çalıştırılacak olup, bu araçlar için ayrıca fazla mesai veya ek ödeme yapılmayacaktır. Bu araçların ücretleri yüklenici tarafından teklif edilen çift vardiya birim fiyatına dâhildir ...” şeklindeki düzenlemenin Anayasa'nın 18’inci maddesinde yer alan angarya yasağına, 4857 sayılı İş Kanunu’na ve kamu düzenine açıkça aykırı olduğu, anılan Kanun’un 41’inci ve 44’üncü maddelerinin emredici nitelikte olduğu ve işçinin hak ettiği fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin zamlı olarak ödenmesini mutlak olarak hükme bağladığı, 2) İlk iddiasına ilişkin olarak idarenin şikâyetine verdiği cevabın, doğrudan Teknik Şartname’nin 4.3’üncü maddesinin uygulama durumuna açıklık getirdiği, bu bakımdan “Çalıştırılacak tüm personellerin ücretleri, SGK primleri, vergileri, işsizlik sigortası primleri, tazminat hakları ve benzeri her türlü hak ve taleplerinden yüklenici sorumlu olacaktır. Sözleşme süresi bitiminde veya personel ayrılışlarında; yüklenici, çalıştırdığı personelin kıdem, ihbar ve tüm yasal alacaklarının tam olarak ödendiğini gösteren banka dekontlarını ve arabulucu tutanağını (kimlik fotokopisi ekli şekilde) İdareye sunmakla yükümlüdür. Aksi takdirde idare itilaflı tutarı yüklenicinin hakedişinden veya teminatından bloke etmeye, gerekirse doğrudan alacaklı personelin hesabına yatırmaya yetkilidir.” şeklindeki düzenlemenin de hukuka aykırılık yönünden değerlendirilmesi gerektiği, İş Kanunu uyarınca işyerinin devri hükümlerinin sözleşmenin sona ermesini belirleyen ana kriter olduğu, işbu ihale konusu işte olduğu gibi kamu hizmetinin yürütülmesine ilişkin dönemsel olarak yapılan ihalelerde, yüklenicilerin sürücülü iş makinesi/kamyon kiralaması işini alt işveren olarak üstlendiği, fakat işçilerin görev yerinin değişmediği, ihale dönemleri itibariyle sadece yüklenicilerin ve iş makinalarının değiştiği, bu durumda ihale konusu işin bitiminde işçinin iş akdinin feshinden söz edilemeyeceği, dolayısıyla son bulmayan bir iş akdine dayalı olarak iş akdinin sonlamasına bağlı olan kıdem ve ihbar tazminatının ödenmesinden bahsedilemeyeceği, ancak Teknik Şartname’nin söz konusu düzenlemesinde, sözleşmenin sona ermesine dayalı olarak işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığının doğrudan kabul edildiği ve işçinin alacağını almasının yükleniciye yapılacak hakedişten kesinti yapmak suretiyle garanti edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, 3) Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde yer alan toplam 113 adet kamyon, tır ve iş makinesinin tamamı için "Asgari 2020 model" olma şartının arandığı, ancak Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin kamu kaynaklarının harcanmasında azami tasarrufu emrettiği, lüks, yüksek modelli ve maliyet artırıcı araç/iş makinesi kiralanmasını kesin olarak yasakladığı, idarenin yürüteceği kanalizasyon, hafriyat ve altyapı işlerinde 7-10 yaş aralığındaki (2016-2019 model) bakımlı araçların kullanılmasının işin ifası için yeterli olduğu, yaş sınırının fahiş şekilde dar ve yüksek tutulmasının teklif fiyatlarını artıracağı, rekabeti engelleyeceği ve kamu kaynağının israfına yol açacağı, idarenin Zeyilname yaparak kamyonlar için model yılını 2017’ye çektiği, ilk düzenlemenin rekabeti daralttığının idare tarafından da kabul edildiği, ancak iş makineleri için hâlen 2020 model şartının devam ettiği, ihale konusu araçların uzun ömürlü, yüksek dayanımlı ve bakımla performansını koruyan araçlar olduğu, bu araçlarda performansı belirleyen ana unsurun model yılı değil bakım durumu, çalışma saati ve mekanik kondisyonu olduğu, 4) Araçlarda fahiş maliyet üreten gelişmiş haritalama özellikli uydu sistemleri ile CAN-Bus okuma kabiliyetlerinin istenilmesinin de Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne uydun olmadığı, 5) İdari Şartname’nin 43.1.1’inci maddesinde yer alan fiyat farkı formülünde, akaryakıt ağırlık oranı katsayısının "0" olarak belirlenmesinin rekabet ve öngörülebilirlik ilkelerini sakatladığı, her ne kadar yakıt idareden olsa dahi ilk teslimde ve değişimlerde ciddi oranda yakıt kullanımının söz konusu olacağı, işin esası tamamen motor gücüne ve kamyon/iş makinesi çalıştırılmasına dayalı olduğundan en büyük maliyet unsurunun yakıt olduğu, 24 ay gibi uzun bir süreye yayılacak bu hizmet alımında akaryakıt fiyat değişimlerinin fiyat farkı formülüne yansıtılmamasının basiretli bir tacirin teklif oluşturmasını imkânsız kıldığı; ayrıca Teknik Şartname’nin 3.2.12’nci maddesinde “Araçların görev yaptıkları ilçede meydana gelen arızalarının giderilememesi ve bu nedenle şehir merkezinde bulunan yetkili servise götürülmelerinin gerekli olması halinde, araç ilçe merkezinden yakıt deposu dolu olarak sevk edilecektir. Arızanın giderilmesini müteakip dönüşte kullanılan yakıt, ilçedeki kurum yakıt tankından tamamlanacaktır. Bu kapsamda harcanan yakıt miktarı puantajda gösterilecek ve ilgili yüklenicinin hakedişinden mahsup edilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ilçeler arası sevk yakıtlarının sonradan hakedişten mahsup mahsup edileceğine dair düzenlemenin söz konusu belirsizliği derinleştirdiği, 6) Teknik Şartname’nin 3.2.10’uncu, 3.3.1’inci ve 3.3.2’nci maddelerinde düzenlenen araçlardaki tüm risk ve kusur sorumluluğunun yükleniciye bırakılmasının hukuka aykırı olduğu, araçların ve personelin günün 24 saatini tamamen idare amirlerinin emir, sevk ve talimatları altında olacağı, buna karşın idare personelinin mevzuata aykırı veya hatalı talimatları (örneğin aşırı tonaj yükleme emri, riskli çalışma sahası zorlaması) sonucu oluşabilecek kaza, hasar, trafik cezaları ve üçüncü şahıslara verilen zararların, kusur durumuna bakılmaksızın ve rücu imkânı tanınmaksızın peşinen tamamen yükleniciye yıkılmasının hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde “ Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir. Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dâhilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir. İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır. 63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz. Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir. Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz. Bu Kanunun 42 nci ve 43 üncü maddelerinde sayılan hâller dışında yer altında maden işlerinde çalışan işçilere fazla çalışma yaptırılamaz. Yer altında maden işlerinde çalışan işçilere, bu Kanunun 42 nci ve 43 üncü maddelerinde sayılan hâllerde haftalık otuz yedi buçuk saati aşan her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yüzden az olmamak üzere arttırılması suretiyle ödenir. Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağı çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.” hükmü, Aynı Kanun’un “Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma” başlıklı 44’üncü maddesinde “ Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir. 78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder. … 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. … 78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir…” açıklaması, Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “ 81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. 81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir. Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde; … Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, … asli unsur olarak belirlenebilir .” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kamyon ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 24 ay süreli 26 Kalem Kamyon ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (Kaski) Sorumluluk Alanı” düzenlemesi, Anılan İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İhale kapsamında teknik şartnamede nicelik ve nitelikleri belirtilen makine, araç ve çalışacak elemanlara ait tüm giderler teklif fiyata dâhildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Aynı İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “ 43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 43.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn-1) Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo Formülde yer alan; F: Fiyat farkını (TL), B: 0,90 sabit katsayısını, An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder. Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n): Katsayı Endeks a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) 0,17 Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır. a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) 0 b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) 0 b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) 0 b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) 0 c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) 0,83 Mo, Mn Endeks tablosunun 28.1 numaralı 'Genel amaçlı makineler' sütunundaki sayı Düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Konu, Kapsam, Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “ Bu teknik şartnamenin konusu; Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün sorumluluk alanındaki su ve kanalizasyon altyapısının bakım, onarım ve yenileme çalışmalarında kullanılmak üzere “Kamyon ve İş Makineleri Çalıştırılması Hizmet Alımı” işidir. Söz konusu hizmet alımı, 01 Ekim 2026-30 Eylül 2028 tarihleri arasında, toplam 24 (yirmi dört) ay süreyle gerçekleştirilecektir. ” düzenlemesi, Aynı Teknik Şartname’nin “ Hizmet Kapsamında Çalıştırılacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “ 3.1 Genel Hususlar 3.1.1. İhale kapsamında çalıştırılacak araçlarda; yakıt hariç, şoför, operatör ve diğer tüm giderler (adblue, yedek parça, her türlü bakım, onarım, trafik sigortası, vergi, harç vb.) dâhil tüm masraflar yükleniciye ait olmak üzere, günlük yevmiye ücreti üzerinden teklif verilecektir. Araçlar günlük yevmiye usulü ile çalıştırılacaktır. Çalışacak araçların puantajlarında ay içerisindeki fiilen çalışma günü esas alınacak olup, her bir araç için fiili çalışma süresi ayda en az 26 takvim günüdür. Personel için bayram ve fazla mesai çalışmaları için ayrıca bir ücret ödenmeyecektir. Çalıştırılacak araçlar ve personeller çalışma süresi boyunca günün yirmi dört saati idarenin emrinde bulundurulacaktır. Bazı araçlar çift vardiya çalıştırılacak olup, bu araçlar için ayrıca fazla mesai veya ek ödeme yapılmayacaktır. Bu araçların ücretleri yüklenici tarafından teklif edilen çift vardiya birim fiyatına dâhildir. Tek vardiya çalışan araçlarda ise, günlük çalışma süresini aşan fazla mesai için şartnamede belirtilen üst sınır (22 saat/ay) uygulanacaktır. … 3.1.12. Çift vardiya çalışan araçların sayısı gerekli görülmesi halinde önceden haber vererek arttırılıp azaltılabilecektir…” düzenlemesi, Anılan Teknik Şartname’nin “Hizmet Kapsamında Çalıştırılacak Personellerle İlgili Genel Hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “ Şoför: Yürürlükteki karayolu mevzuatlarına ve araç sınıflarına uygun; ehliyet, SRC ve psikoteknik belgesine sahip olacaktır. Hizmet kapsamındaki yüklenici ve idare malı araçların kullanımı ile ilgili işlerini yerine getirecektir. Arazi çalışması ile gece çalışması şartlarına engel bir durumu bulunmayacaktır. Operatör: Kullanacağı iş makinesine uygun operatörlük belgesine ve bu belgenin işlendiği G Sınıfı sürücü belgesine sahip olacaktır. Hizmet kapsamındaki iş makinelerinin tekniğine uygun kullanımı, günlük kontrolü ve saha operasyonlarını yürütecektir. İdarece gerek duyulması halinde ilgili makine sınıfında en az 1 yıl fiili iş tecrübesine sahip olduğunu (SGK dökümü veya referans ile) belgeleyecektir. Arazi ve gece çalışması şartlarına engel bir durumu bulunmayacaktır. 4.1. Çalıştırılacak personeller 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun ilgili yasal mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla haftada 45 saat çalıştırılacak olup, yedi günlük bir zaman dilimi içinde yirmi dört saat dinlenme (hafta tatili) verilecektir. 4.2. Yüklenici 18 yaşından küçük ve asgari ücretin altında personel çalıştırmayacak olup; bütün elemanlar sigortalı olacaktır. İhale konusu iş kapsamında yüklenici tarafından çalıştırılacak personellere maaş bordrosu düzenlenecek ve bu bordrolarda personellerin brüt asgari ücret ve fazla mesaileri bilgiler gösterilecektir. Yüklenici çalıştırdığı personellerin aylık maaşlarını yasal süresi içerisinde ödemek zorundadır. "Yüklenici, personel ücretlerinin ödendiğine dair banka dekontlarını ve SGK tahakkuk fişlerini her ay hakediş dosyasında idareye sunmakla yükümlüdür." 4.3. Çalıştırılacak tüm personellerin ücretleri, SGK primleri, vergileri, işsizlik sigortası primleri, tazminat hakları ve benzeri her türlü hak ve taleplerinden yüklenici sorumlu olacaktır. Sözleşme süresi bitiminde veya personel ayrılışlarında; yüklenici, çalıştırdığı personelin kıdem, ihbar ve tüm yasal alacaklarının tam olarak ödendiğini gösteren banka dekontlarını ve arabulucu tutanağını (kimlik fotokopisi ekli şekilde) İdareye sunmakla yükümlüdür. Aksi takdirde idare itilaflı tutarı yüklenicinin hakedişinden veya teminatından bloke etmeye, gerekirse doğrudan alacaklı personelin hesabına yatırmaya yetkilidir. … 4.9. Personellerin işe başlama ve işi bitirme saatleri idarenin çalışma programına göre belirlenecek, iş programına göre ihtiyaç duyulması durumunda vardiyalı olarak çalıştırabilecektir…” düzenlemesi, Söz konusu Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak Araçların Miktar, Donanım, Teknik Özellikleri ile Çalışma Süreleri ve Esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. Tır (Çekici-1 Adet): Asgari 2017 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 360 HP, araçla birlikte, biri açık kasa kapaklı dorse (yük taşımak için boy uzunluğu asgari 13,60 metre olacak), ikincisi lowbed dorse (açık kasalı paletli ekskavatör ve iş makinası nakliyesine uygun en az 30 ton taşıma kapasiteli) olmak üzere iki adet dorsesi olacak. 6.2. Damperli Kamyon 1 (On Tekerli-11 Adet): Asgari 2017 model, en az 10 tekerlek, dizel yakıtlı, motor gücü en az 240 HP, damper hacmi en az 10 m 3 , damper teleskopik lift ile kaldırmalı, arka kapak mekanik olarak yukarı veya sağa sola açılır, damper inip kalkarak yerinde dökme işlemi yapabilmelidir. 6.3. Damperli Kamyon-2 (6 Teker-16 Adet): Asgari 2017 model, 6 tekerlekli, dizel yakıtlı, motor gücü en az 88 HP, en az 4 silindirli, motor hacmi en az 2990 cc. Damper hacmi en az 3 m 3 ve damper hidrolik sistemle desteklenmeli, damper inip kalkarak yerinde dökme işlemi yapabilmelidir. Damper kanatları istenildiğinde takviyeli olarak yükseltilebilecek durumda olmalıdır. Damperi kum, hafriyat, bordür vs. taşımaya uygun olmalı istenildiğinde yan kapakları açılabilmelidir. Araçların 2 adedi çift vardiya olarak planlanmıştır. 6.4. Damperli Kamyon-3 (6 Teker-12 Adet): Asgari 2017 model, 6 tekerlekli, dizel yakıtlı, motor gücü en az 240 HP, damper hacmi en az 6 m 3 ve damper hidrolik sistemle desteklenmeli damper inip kalkarak yerinde dökme işlemi yapabilmelidir. Damper kanatları istenildiğinde takviyeli olarak yükseltilebilecek durumda olmalıdır. Damperi kum, hafriyat, bordür vs. taşımaya uygun olmalı istenildiğinde yan kapakları açılabilmelidir. Araçların 2 adedi çift vardiya olarak planlanmıştır. 6.5. Kasalı Kamyon (On Tekerli-14 Adet): Asgari 2017 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 240 HP, en az 10 tekerlekli, kasa içi eni 242 santimetreden az olmayacaktır. Kasalı kamyonların 7 adedi damperli, 6 adedi hidrolik rampalı ve 1 adedi sızdırmaz kasalı olacaktır. 6.6. Açık Kasalı Kamyon (On tekerli, Lowbed-3 Adet): Asgari 2017 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 240 HP, en az 10 tekerlekli ve açık kasalı paletli ekskavatör ve iş makinası nakliyesine uygun, en az 25 ton taşıma kapasitesine sahip olacaktır. 6.7. Ekskavatör-1 (3 Adet): Asgari 2020 model, paletli, dizel yakıtlı, motor gücü en az 220 HP, kova kapasitesi en az 1,1 m 3 , çalışma ağırlığı 20 -26 ton aralığında olacaktır. Ayrıca kırıcı aparatı ve 60’lık kova bulunacaktır. Uydu takip sistemli (Anlık Konum: makinenin GPS ile harita üzerinden nerede olduğunu, hangi saatlerde ve hangi bölgelerde çalıştığını, yakıt tüketim analizi: Günlük ve toplam çalışma şartlarına bağlı olarak yakıt tüketim değerlerini kontrol edilebilmesi, Çalışma Modu Kontrolü: Makinenizin yükleme, kazı veya rölanti gibi hangi işleri ne kadar süreyle yaptığına dair verilerin kontrolü, Bakım ve Arıza Uyarıları: Yaklaşan bakım zamanlarının takip edebilmesi, makinenin teknik sağlığıyla ilgili sistem uyarılarının görebilmesi) olacak. 6.8. Ekskavatör-2 (1 Adet): Asgari 2020 model, paletli, dizel yakıtlı, motor gücü en az 95 HP, kova kapasitesi en az 0,5 m 3 , çalışma ağırlığı 12-14 ton aralığında olacaktır. Ayrıca kırıcı aparatı ve 40 lık kova bulunacaktır. Uydu takip sistemli (Anlık Konum: makinenin GPS ile harita üzerinden nerede olduğunu, hangi saatlerde ve hangi bölgelerde çalıştığını, yakıt tüketim analizi: Günlük ve toplam çalışma şartlarına bağlı olarak yakıt tüketim değerlerini kontrol edilebilmesi, Çalışma Modu Kontrolü: Makinenizin yükleme, kazı veya rölanti gibi hangi işleri ne kadar süreyle yaptığına dair verilerin kontrolü, Bakım ve Arıza Uyarıları: Yaklaşan bakım zamanlarının takip edebilmesi, makinenin teknik sağlığıyla ilgili sistem uyarılarının görebilmesi) olacak 6.9. Ekskavatör-3 (1 Adet): Asgari 2020 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 27 HP, paletli, kova kapasitesi en az 0,09 m 3, çalışma ağırlığı 5-8 ton aralığında olacaktır. Ayrıca kırıcı aparatı bulunacak, gerek görüldüğü takdirde kırıcılı çalıştırılacaktır. 6.10. Kazıcı ve Yükleyici-1 (44 Adet): Asgari 2020 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 90 HP, lastik tekerlekli, uydu takip sistemli (Anlık Konum: makinenin GPS ile harita üzerinden nerede olduğunu, hangi saatlerde ve hangi bölgelerde çalıştığını, yakıt tüketim analizi: Günlük ve toplam çalışma şartlarına bağlı olarak yakıt tüketim değerlerini kontrol edilebilmesi, Çalışma Modu Kontrolü: Makinenizin yükleme, kazı veya rölanti gibi hangi işleri ne kadar süreyle yaptığına dair verilerin kontrolü, Bakım ve Arıza Uyarıları: Yaklaşan bakım zamanlarının takip edebilmesi, makinenin teknik sağlığıyla ilgili sistem uyarılarının görebilmesi) olacak, tekerleri 4X4 tahrikli, uzatma bomlu, hidrolik kırıcı tesisatı mevcut olup; ihtiyaç duyulması durumunda her bir makina için kırıcı bulunacaktır. Araçların 6 adedi 4x4 eşit teker özelliklerinde olarak olacaktır. Araçların 4 adedi çift vardiya olarak çalıştırılacaktır. 6.11. Traktör Römorklu (7 Adet): Asgari 2020 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 48 HP, hidrolik kaldırma sistemli yerinde boşaltmalı Römorku olacaktır. 6.12. Mobil Vinç (1 Adet): Asgari 2020 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 300 HP, en az 10 tekerli kamyon üzerine montajlı en az 30 ton kaldırma kapasitesine sahip olacaktır. Ayrıca muhtelif tür ve çaplarda boru vb. malzemeleri yüklemede kullanılan aparatlara haiz olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Tır (Çekici) 1 Adet: gün 624 2 Damperli Kamyon 1 (On Tekerli-11 Adet): gün 6.864 3 Damperli Kamyon-2 (6 Teker–14 Adet) gün 8.736 4 Damperli Kamyon-2 Ç (6 Teker–2 Adet -Çift Vardiya) gün 1.248 5 Damperli Kamyon-3 (6 Teker–10 Adet) gün 6.240 6 Damperli Kamyon-3 Ç (6 Teker–2 Adet- Çift Vardiya) gün 1.248 7 Kasalı Kamyon (On Tekerli-14 Adet): gün 8.736 8 Açık Kasalı Kamyon (On tekerli, Lowbed-3 Adet): gün 1.872 9 Ekskavatör-1 (3 Adet): gün 1.872 10 Ekskavatör-2 (1 Adet): gün 624 11 Ekskavatör-3 (1 Adet): gün 624 12 Kazıcı ve Yükleyici-1 (40 Adet): gün 24.960 13 Kazıcı ve Yükleyici-1 Ç (4 Adet- Çift Vardiya): gün 2.496 14 Traktör Römorklu (7 Adet): gün 4.368 15 Mobil Vinç (1 Adet): gün 624 16 Tır (Çekici) 1 Adet: saat 528 17 Damperli Kamyon 1 (On Tekerli-11 Adet): saat 5.808 18 Damperli Kamyon-2 (6 Teker–14 Adet saat 7.392 19 Damperli Kamyon-3 (6 Teker–10 Adet) saat 5.280 20 Kasalı Kamyon (On Tekerli-14 Adet): saat 7.392 21 Açık Kasalı Kamyon (On tekerli, Lowbed-3 Adet): saat 1.584 22 Ekskavatör-1 (3 Adet): saat 1.584 23 Ekskavatör-2 (1 Adet): saat 528 24 Ekskavatör-3 (1 Adet): saat 528 25 Kazıcı ve Yükleyici-1 (40 Adet): saat 21.120 26 Mobil Vinç (1 Adet): saat 528 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Birim fiyat teklif cetvelinin 7 numaralı dipnotunda “ a) İşçi sayısı üzerinden teklif alınmayacak iş kalemleri (Ulusal bayram, genel tatil günleri ve fazla çalışma iş kalemleri dâhil) için birim fiyat teklif cetvelinin bu kısmı kullanılacaktır. b) Ulusal bayram ve genel tatil günleri (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) için ayrı bir satır açılacaktır. İdareler bu satırı düzenlerken birim sütununa “gün” ibaresini yazacak, miktar sütununa çalışılacak toplam tatil günü süresini yazacaktır. Farklı ücret grupları için tatil günlerinde çalışma öngörülüyorsa her biri için ayrı satır açılacaktır. c) Fazla çalışma öngörülmesi durumunda, fazla çalışma için ayrı satır açılacaktır. İdareler bu satırı düzenlerken birim sütununa “saat” ibaresini yazacak, miktar sütununa toplam fazla çalışma saatini yazacaktır. Farklı ücret grupları için fazla çalışma öngörülüyorsa her biri için ayrı satır açılacaktır…” açıklaması yer almaktadır. Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen, su ve kanalizasyon altyapısının bakım, onarım ve yenileme çalışmalarında kullanılmak üzere “ Kamyon ve İş Makinası Çalıştırılması Hizmet Alımı” işi olduğu, toplam 113 adet kamyon, tır ve iş makinesinin yakıt hariç, şoför, operatör ve diğer tüm giderler dâhil olarak 24 ay süresince kiralanacağı, Birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalede 25 adet ihale dokümanının indirildiği ve ihaleye 7 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 04.08.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Beyha İnş. Yatırım San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Avrasya Atık Yönetimi A.Ş.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklif vermediği tespit edilmiştir. İhaleye ilişkin doküman düzenlemelerinden; araçların günlük yevmiye usulü ile çalıştırılacağı, birim fiyat teklif cetvelinde birimlerin “gün” ve “saat” olarak belirtildiği, her bir araç için fiili çalışma süresinin ayda en az 26 takvim günü olduğu, çalıştırılacak araçların ve personelin çalışma süresi boyunca günün yirmi dört saati idarenin emrinde bulundurulacağı, personelin vardiyalı olarak da çalıştırılabileceği, personel için bayram ve fazla mesai çalışmaları için ayrıca bir ücret ödenmeyeceği, Bazı araçların çift vardiya çalıştırılacağı, bu araçlar için de ayrıca fazla mesai veya ek ödeme yapılmayacağı, söz konusu araçların ücretlerinin yüklenici tarafından teklif edilen çift vardiya birim fiyatına dâhil olacağı, Personelin haftada 45 saat çalıştırılacağı ve yedi günlük bir zaman dilimi içinde yirmi dört saat dinlenme (hafta tatili) verileceği, yüklenici tarafından düzenlenecek maaş bordrolarında personelin brüt asgari ücret ve fazla mesai bilgilerinin gösterileceği anlaşılmakla birlikte, ihale dokümanı kapsamında çalıştırılacak personel sayısının belirtilmediği ve birim fiyat teklif cetvelinde işçilik maliyeti için ayrı satır açılmadığı, bununla birlikte, İdari Şartname’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı ifade eden a1 katsayısının 0,17 olarak düzenlendiği tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesine göre, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi hâlinde, teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunlu tutulmuştur. Yapılan inceleme neticesinde, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan “Kamyon ve İş Makinası Çalıştırılması Hizmet Alımı” olduğu, yüklenicinin ihale dokümanında belirtilen toplam 113 kamyon ve iş makinesi için operatör ve şoför istihdam edeceği, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde sürücülerin tüm giderlerinin teklif fiyatına dâhil olduğunun açık bir şekilde düzenlendiği, ihale dokümanında personelin çalışma süresi boyunca günün yirmi dört saati idarenin emrinde bulundurulacağı ve haftada 45 saat çalıştırtılacağının da düzenlendiği, aynı İdari Şartname’nin 43’üncü maddesinde fiyat farkı hesabında kullanılmak üzere belirlenen a1 katsayısının "haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı" olarak düzenlendiği, öte yandan, ihale dokümanında personel sayısının belirtilmediği görülmekle birlikte, personelin haftalık çalışma saatinin tamamını idarede kullanacağı anlaşıldığından, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda birim fiyat teklif cetvelinde işçilik maliyetleri için ayrı satır açılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Anılan Tebliğ’in 78.3.1’inci maddesine göre, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı, birim fiyat teklif cetvelinin 7 numaralı dipnotunda yer alan açıklama gereğince ise, ulusal bayram ve genel tatil günleri için ayrı bir satır açılması ve idarelerin bu satırı düzenlerken birim sütununa “gün” ibaresini yazarak, miktar sütununa çalışılacak “toplam tatil günü” süresini yazması, fazla çalışma öngörülmesi durumunda, fazla çalışma için de ayrı satır açılması ve idarelerin bu satırı düzenlerken birim sütununa “saat” ibaresini yazarak, miktar sütununa “toplam fazla çalışma saatini” yazması gerektiği anlaşılmaktadır. Netice itibariyle, haftalık çalışma saatinin tamamını idarede kullanacak personel sayısının belirlenerek, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin çalışmalar dâhil olmak üzere işçilik maliyetleri ayrı satır açılması gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “ Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. … Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. … ” hükmü, Anılan Kanun’un “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde “ Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır. 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır. İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz. Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir. Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir… ” hükmü, 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 3’üncü maddesinde “ 4857 sayılı Kanunun 36’ncı maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir: İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür. ” hükmü, Anılan Kanun’un 8’inci maddesinde “ 4857 sayılı Kanunun 112 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. “4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır. İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz. Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir. Bu madde kapsamında alt işverenler yanında çalışan işçilerin bu işyerlerinde geçen hizmet süresinin hesabı, alt işverenden ve alt işveren işçisinden istenecek belgeler ve ödeme süreci ile ilgili diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Kamu İhale Kurumunun görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. ” hükmü, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “…e) 1 ) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz…” hükmü, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İhale kapsamında teknik şartnamede nicelik ve nitelikleri belirtilen makine, araç ve çalışacak elemanlara ait tüm giderler teklif fiyata dâhildir…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin 4.3’üncü maddesinde “ Çalıştırılacak tüm personellerin ücretleri, SGK primleri, vergileri, işsizlik sigortası primleri, tazminat hakları ve benzeri her türlü hak ve taleplerinden yüklenici sorumlu olacaktır. Sözleşme süresi bitiminde veya personel ayrılışlarında; yüklenici, çalıştırdığı personelin kıdem, ihbar ve tüm yasal alacaklarının tam olarak ödendiğini gösteren banka dekontlarını ve arabulucu tutanağını (kimlik fotokopisi ekli şekilde) İdareye sunmakla yükümlüdür. Aksi takdirde idare itilaflı tutarı yüklenicinin hakedişinden veya teminatından bloke etmeye, gerekirse doğrudan alacaklı personelin hesabına yatırmaya yetkilidir.” düzenlemesi yer almaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda yer verilen 112’nci maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine atıfta bulunularak kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olduğunun hüküm altına alındığı, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin personel çalıştırmasına dayalı ihalelere ilişkin olduğu, bu çerçevede, 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kıdem tazminatının ödenmesine ilişkin öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşu olduğu, diğer taraftan 4857 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi gereğince, asıl işveren-alt işveren ilişkisinde, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanun’dan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olan başvuruya konu ihalede 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112’nci maddesinde yer alan ve kıdem tazminatının idarelerce ödenmesi hususuna ilişkin kuralların söz konusu ihalede uygulanamayacağı ve personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmadığı anlaşılmaktır. 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fırkasının (e) bendinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımları olarak tanımlanmış olup söz konusu tanımda yer alan kriterlerin aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, ihale konusu işin personel çalıştırmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, söz konusu ihalelerde, ihbar ve kıdem tazminatının ödenmesinde öncelikli muhatabın ilgili kamu kurum ve kuruluşları olmayacağı, söz konusu giderlerden asıl işveren konumundaki ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının alt işvereni olan yükleniciler ile birlikte sorumlu olduğunun açık olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda anılan hükümleri karşısında sözleşmenin uygulanması aşamasında herhangi bir boşluk doğmayacağından bu hususla ilgili taraflarca sorun yaşanmayacağı, idarelerin de yükleniciler gibi ihale ve sözleşme sürecinin her aşamasında kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, öte yandan, ihale konusu iş süresince kaç personelin iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ereceğinin idare tarafından da net olarak belirlenemeyeceği, anılan belirsizliğin bu tür hizmet alımlarının tümü için geçerli olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, çalıştırılacak personele ilişkin olarak iş mevzuatından kaynaklanan yükümlülükler konusunda hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dâhil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler ” başlıklı 28’inci maddesinde “( 1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez …” hükmü, 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleri ile ilgili 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde “… Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kamyon ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 24 ay süreli 26 Kalem Kamyon ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (Kaski) Sorumluluk Alanı” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak Araçların Miktar, Donanım, Teknik Özellikleri ile Çalışma Süreleri ve Esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. Tır (Çekici-1 Adet): Asgari 2017 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 360 HP, araçla birlikte, biri açık kasa kapaklı dorse (yük taşımak için boy uzunluğu asgari 13,60 metre olacak), ikincisi lowbed dorse (açık kasalı paletli ekskavatör ve iş makinası nakliyesine uygun en az 30 ton taşıma kapasiteli) olmak üzere iki adet dorsesi olacak. 6.2. Damperli Kamyon 1 (On Tekerli-11 Adet): Asgari 2017 model, en az 10 tekerlek, dizel yakıtlı, motor gücü en az 240 HP, damper hacmi en az 10 m 3 , damper teleskopik lift ile kaldırmalı, arka kapak mekanik olarak yukarı veya sağa sola açılır, damper inip kalkarak yerinde dökme işlemi yapabilmelidir. 6.3. Damperli Kamyon-2 (6 Teker-16 Adet): Asgari 2017 model, 6 tekerlekli, dizel yakıtlı, motor gücü en az 88 HP, en az 4 silindirli, motor hacmi en az 2990 cc. Damper hacmi en az 3 m 3 ve damper hidrolik sistemle desteklenmeli, damper inip kalkarak yerinde dökme işlemi yapabilmelidir. Damper kanatları istenildiğinde takviyeli olarak yükseltilebilecek durumda olmalıdır. Damperi kum, hafriyat, bordür vs. taşımaya uygun olmalı istenildiğinde yan kapakları açılabilmelidir. Araçların 2 adedi çift vardiya olarak planlanmıştır. 6.4. Damperli Kamyon-3 (6 Teker-12 Adet): Asgari 2017 model, 6 tekerlekli, dizel yakıtlı, motor gücü en az 240 HP, damper hacmi en az 6 m 3 ve damper hidrolik sistemle desteklenmeli damper inip kalkarak yerinde dökme işlemi yapabilmelidir. Damper kanatları istenildiğinde takviyeli olarak yükseltilebilecek durumda olmalıdır. Damperi kum, hafriyat, bordür vs. taşımaya uygun olmalı istenildiğinde yan kapakları açılabilmelidir. Araçların 2 adedi çift vardiya olarak planlanmıştır. 6.5. Kasalı Kamyon (On Tekerli-14 Adet): Asgari 2017 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 240 HP, en az 10 tekerlekli, kasa içi eni 242 santimetreden az olmayacaktır. Kasalı kamyonların 7 adedi damperli, 6 adedi hidrolik rampalı ve 1 adedi sızdırmaz kasalı olacaktır. 6.6. Açık Kasalı Kamyon (On tekerli, Lowbed-3 Adet): Asgari 2017 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 240 HP, en az 10 tekerlekli ve açık kasalı paletli ekskavatör ve iş makinası nakliyesine uygun, en az 25 ton taşıma kapasitesine sahip olacaktır. 6.7. Ekskavatör-1 (3 Adet): Asgari 2020 model, paletli, dizel yakıtlı, motor gücü en az 220 HP, kova kapasitesi en az 1,1 m 3 , çalışma ağırlığı 20 -26 ton aralığında olacaktır. Ayrıca kırıcı aparatı ve 60’lık kova bulunacaktır. Uydu takip sistemli (Anlık Konum: makinenin GPS ile harita üzerinden nerede olduğunu, hangi saatlerde ve hangi bölgelerde çalıştığını, yakıt tüketim analizi: Günlük ve toplam çalışma şartlarına bağlı olarak yakıt tüketim değerlerini kontrol edilebilmesi, Çalışma Modu Kontrolü: Makinenizin yükleme, kazı veya rölanti gibi hangi işleri ne kadar süreyle yaptığına dair verilerin kontrolü, Bakım ve Arıza Uyarıları: Yaklaşan bakım zamanlarının takip edebilmesi, makinenin teknik sağlığıyla ilgili sistem uyarılarının görebilmesi) olacak. 6.8. Ekskavatör-2 (1 Adet): Asgari 2020 model, paletli, dizel yakıtlı, motor gücü en az 95 HP, kova kapasitesi en az 0,5 m 3 , çalışma ağırlığı 12-14 ton aralığında olacaktır. Ayrıca kırıcı aparatı ve 40 lık kova bulunacaktır. Uydu takip sistemli (Anlık Konum: makinenin GPS ile harita üzerinden nerede olduğunu, hangi saatlerde ve hangi bölgelerde çalıştığını, yakıt tüketim analizi: Günlük ve toplam çalışma şartlarına bağlı olarak yakıt tüketim değerlerini kontrol edilebilmesi, Çalışma Modu Kontrolü: Makinenizin yükleme, kazı veya rölanti gibi hangi işleri ne kadar süreyle yaptığına dair verilerin kontrolü, Bakım ve Arıza Uyarıları: Yaklaşan bakım zamanlarının takip edebilmesi, makinenin teknik sağlığıyla ilgili sistem uyarılarının görebilmesi) olacak 6.9. Ekskavatör-3 (1 Adet): Asgari 2020 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 27 HP, paletli, kova kapasitesi en az 0,09 m 3, çalışma ağırlığı 5-8 ton aralığında olacaktır. Ayrıca kırıcı aparatı bulunacak, gerek görüldüğü takdirde kırıcılı çalıştırılacaktır. 6.10. Kazıcı ve Yükleyici-1 (44 Adet): Asgari 2020 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 90 HP, lastik tekerlekli, uydu takip sistemli (Anlık Konum: makinenin GPS ile harita üzerinden nerede olduğunu, hangi saatlerde ve hangi bölgelerde çalıştığını, yakıt tüketim analizi: Günlük ve toplam çalışma şartlarına bağlı olarak yakıt tüketim değerlerini kontrol edilebilmesi, Çalışma Modu Kontrolü: Makinenizin yükleme, kazı veya rölanti gibi hangi işleri ne kadar süreyle yaptığına dair verilerin kontrolü, Bakım ve Arıza Uyarıları: Yaklaşan bakım zamanlarının takip edebilmesi, makinenin teknik sağlığıyla ilgili sistem uyarılarının görebilmesi) olacak, tekerleri 4X4 tahrikli, uzatma bomlu, hidrolik kırıcı tesisatı mevcut olup; ihtiyaç duyulması durumunda her bir makina için kırıcı bulunacaktır. Araçların 6 adedi 4x4 eşit teker özelliklerinde olarak olacaktır. Araçların 4 adedi çift vardiya olarak çalıştırılacaktır. 6.11. Traktör Römorklu (7 Adet): Asgari 2020 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 48 HP, hidrolik kaldırma sistemli yerinde boşaltmalı Römorku olacaktır. 6.12. Mobil Vinç (1 Adet): Asgari 2020 model, dizel yakıtlı, motor gücü en az 300 HP, en az 10 tekerli kamyon üzerine montajlı en az 30 ton kaldırma kapasitesine sahip olacaktır. Ayrıca muhtelif tür ve çaplarda boru vb. malzemeleri yüklemede kullanılan aparatlara haiz olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. 17.07.2026 tarihli Zeyilname ile Teknik Şartname’nin 6.1’inci, 6.2’nci, 6.3’üncü, 6.4’üncü, 6.5’inci ve 6.6’ncı maddelerindeki araçlar için 2020 olan asgari model yıllarının 2017 olarak değiştirildiği anlaşılmıştır. İhale dokümanının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihalenin 24 ay süre ile toplam 113 adet kamyon, tır ve iş makinesinin yakıt hariç, şoför, operatör ve diğer tüm giderler dâhil kiralanması işi olduğu, Birim fiyat teklif cetvelinin toplam 26 iş kaleminden oluştuğu, Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak Araçların Miktar, Donanım, Teknik Özellikleri ile Çalışma Süreleri ve Esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde araçların detaylı teknik özelliklerine ve model yıllarına yer verildiği, anılan maddenin 6.1’inci, 6.2’nci, 6.3’üncü, 6.4’üncü, 6.5’inci ve 6.6’ncı alt maddelerindeki araçların asgari 2017 model; diğer iş makinelerinin de asgari 2020 model olmasının istenildiği, ayrıca araçların hiçbiri için kendi malı olma şartının aranmadığı görülmektedir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idarelerin yapacakları ihalelerde eşit muameleyi ve rekabet ortamını azami düzeyde tutmaları gerektiği, ihale dokümanı içeriğindeki teknik şartnameleri hazırlarken yapılan düzenlemelerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak şekilde belirlenmesi, rekabetin daraltılmaması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması adına araçların özelliklerine ve çeşitlerine uygun olarak model yıllarının belirlenmesinin uygun olacağı, idarelerin ihaleye konu edilen ihtiyacını tespit etmesi noktasında kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanması şartıyla takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin açık olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Genelge’nin yukarıda aktarılan maddesinde, hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilmesi yönünde ifadenin yer aldığı, başvuruya konu 24 aylık “ Kamyon ve İş Makinası Çalıştırılması Hizmet Alımı ” ihalesinde “ tır, damperli kamyon, kasalı kamyon ve açık kasalı kamyon ” için asgari 2017 model, diğer iş makineleri için de asgari 2020 model şartının öngörüldüğü, araçlara ilişkin model yıllarında ayrıma gidilerek rekabet ortamının gözetildiği, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olan idarenin araçlara ilişkin teknik özellikleri belirleme hususunda takdir yetkisinin bulunduğu; gerek işin süresi ve niteliği gerekse idarece başvuru sahibine verilen cevapta yer alan “İhale konusu iş kapsamında kullanılacak iş makineleri ağır çalışma şartlarında, yüksek yıpranmaya maruz kalan ve arıza riskleri yüksek olan ekipmanlardır. Hizmetin kesintisiz, güvenli ve verimli şekilde yürütülebilmesi amacıyla iş makineleri için belirlenen model yılı şartı tamamen teknik zorunluluktan kaynaklanmaktadır. Daha yeni model iş makineleri; arıza oranlarının düşük olması, bakım sürelerinin azalması, iş güvenliği standartlarını daha yüksek seviyede karşılaması ve hizmet sürekliliğini sağlaması bakımından kamu hizmetinin gereklerine uygundur. Diğer taraftan, kamyon grubuna ilişkin model yılı şartı başvuru konusu sonrasında yeniden değerlendirilmiş olup, idaremizce düzenlenen zeyilname ile kamyonlar için model yılı şartı 2017 olarak revize edilmiştir. Bu düzenleme ile rekabet daha da artırılmış ve isteklilerin ihaleye katılımı kolaylaştırılmıştır.” hususları da dikkate alındığında, idarece yapılan düzenleme ile kiralanacak araçlar için istenilen asgari model yılı sınırlamasının idarenin ihtiyacı ve hizmetin gerekleri çerçevesinde kamu yararına yönelik belirlendiğinin kabulünün gerektiği, bu haliyle mevcut doküman düzenlemelerinin ihaleye teklif verilmesine engel teşkil etmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dâhil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “( 1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez…” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kamyon ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 24 ay süreli 26 Kalem Kamyon ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (Kaski) Sorumluluk Alanı” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “ Hizmet Kapsamında Çalıştırılacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.2.5. Yüklenici, ihale kapsamında temin edeceği tüm araçlarda idarenin araç takip sistemine adapte olacak, araç takip cihazlarının data hatları ile birlikte montajını sağlayacaktır. Cihazların arızalanması durumunda araçların yükleniciye teslimine müteakip 36 saat içerisinde yenisiyle değiştirilecektir. Araç takip sistemindeki cihaz ile data hat ücretleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yüklenici elinde yedek araç takip cihazı bulunduracaktır. Bu gruptaki araçların araç takip sistemi CAN-Bus (Controller Area Network) okuma kabiliyetine sahip olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır. İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılaması ve kamu ihale mevzuatına aykırı olmamak kaydıyla ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak şekilde doküman düzenlemesi konusunda takdir hakkı ve yetkisinin bulunduğu, diğer ifade ile idarelerce ihtiyacın farklı sistemlere ilişkin özellikler dikkate alarak belirlenmesi gibi bir zorunluluğunun bulunmadığı, esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak doküman düzenlemelerinin yapılması olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyaçları olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu sistemin özelliklerini belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunmaktadır. Buradan hareketle, idarelerin teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri ve belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır. Yapılan incelemede, başvuru konusu “ Kamyon ve İş Makinası Çalıştırılması Hizmet Alımı” işinde toplam 113 adet kamyon, tır ve iş makinesinin yakıt hariç, şoför, operatör ve diğer tüm giderler dâhil olarak 24 ay süresince kiralanacağı, Yüklenicinin, ihale kapsamında temin edeceği tüm araçlarda idarenin araç takip sistemine adapte olacağı, araç takip sistemindeki cihaz ile data hat ücretlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, söz konusu araç takip sistemlerinin CAN-Bus (Controller Area Network) okuma kabiliyetine sahip olmasının istenildiği anlaşılmıştır. İdarenin şikâyete verdiği cevapta “ Başvuru sahibi tarafından eleştirilen CAN-Bus özellikli araç takip sistemi ise lüks veya gereksiz bir donanım olmayıp, ihale konusu hizmetin niteliği gereği teknik bir zorunluluktur. Kamyon grubunda yakıt tüketimi toplam işletme maliyetlerinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. CAN-Bus tabanlı araç takip sistemi sayesinde araçların yakıt tüketimi, motor çalışma süreleri, rölanti süreleri ve kullanım verileri anlık olarak izlenebilmekte, gereksiz yakıt tüketimi önlenerek kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması sağlanmaktadır. Dolayısıyla bu sistem, başvuru dilekçesinde iddia edildiği gibi kamu zararına değil, tam aksine kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasına hizmet etmektedir.” hususlarının yer aldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, idarelerin kamu ihale mevzuatına aykırı olmamak kaydıyla ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak şekilde doküman düzenlemesi yapabileceği, idarenin şikâyete verdiği cevapta, CAN-Bus tabanlı araç takip sistemi sayesinde araçların yakıt tüketiminin, motor çalışma sürelerinin, rölanti sürelerinin ve kullanım verilerinin anlık olarak izlenebildiğinin ve gereksiz yakıt tüketiminin önlenerek kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasının sağlandığının ifade edildiği, bu nedenle iddia konusu özelliğin idarenin ihtiyacına ve hizmet gereklerine uygun şekilde belirlendiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın; “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde (1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez. (2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanundan istisna olmakla birlikte birinci fıkra kapsamında fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir…” hükmü, “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır: … c) Diğer hizmet alımlarında; F = Anx B x ( P n -1) İnAYnY nGn MnP n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c —— İoAYoY oGo M o (2) Formüllerde yer alan; a) F: Fiyat farkını (TL), b) B: 0,90 sabit katsayısını, c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idare için kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idare için kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, g) b 2 : Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, …ifade eder. (3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır. (4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den; a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti, b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını, AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını, c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları, ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki ile bunların alt endekslerindeki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını, d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılar ile bunların alt endekslerindeki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını, ifade eder. … (7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir…” hükmü, “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır. a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan; 1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idare için kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir. 2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “ 81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. 81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dâhil olduğu kabul edilir. Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde; … Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, … asli unsur olarak belirlenebilir .” açıklaması, İdari Şartname’nin; “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kamyon ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 24 ay süreli 26 Kalem Kamyon ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (Kaski) Sorumluluk Alanı” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İhale kapsamında teknik şartnamede nicelik ve nitelikleri belirtilen makine, araç ve çalışacak elemanlara ait tüm giderler teklif fiyata dâhildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “ 43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 43.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn-1) Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo Formülde yer alan; F: Fiyat farkını (TL), B: 0,90 sabit katsayısını, An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder. Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n): Katsayı Endeks a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) 0,17 Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır. a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) 0 b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) 0 b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) 0 b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) 0 c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) 0,83 Mo, Mn Endeks tablosunun 28.1 numaralı 'Genel amaçlı makineler' sütunundaki sayı Düzenlemesi, Teknik Şartname’nin; “Konu, Kapsam, Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “ Bu teknik şartnamenin konusu; Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün sorumluluk alanındaki su ve kanalizasyon altyapısının bakım, onarım ve yenileme çalışmalarında kullanılmak üzere “Kamyon ve İş Makineleri Çalıştırılması Hizmet Alımı” işidir. Söz konusu hizmet alımı, 01 Ekim 2026-30 Eylül 2028 tarihleri arasında, toplam 24 (yirmi dört) ay süreyle gerçekleştirilecektir. ” düzenlemesi, “ Hizmet Kapsamında Çalıştırılacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “ 3.1 Genel Hususlar 3.1.1. İhale kapsamında çalıştırılacak araçlarda; yakıt hariç, şoför, operatör ve diğer tüm giderler (adblue, yedek parça, her türlü bakım, onarım, trafik sigortası, vergi, harç vb.) dâhil tüm masraflar yükleniciye ait olmak üzere, günlük yevmiye ücreti üzerinden teklif verilecektir... … 3.1.9. Kiralanacak araçlar idarece bildirilecek teslim takvimine göre teslim alınacak, teslim esnasında araçların yakıtları dolu olarak alınacak, iş sonunda yakıtları dolu olarak teslim edilecektir. … 3.2.9. Yüklenici tarafından temin edilecek tüm araçların periyodik bakımları zamanında yaptırılacaktır. Araçlara ait her türlü periyodik bakımlar ile arıza sonucu yapılması gereken tamir, bakım ve onarım çalışmaları idarenin belirlediği zaman aralığında ve il sınırları içerisinde yapılıp, idareye bilgi verilecektir. Bakım ve onarım işlemlerinin il sınırları içinde yaptırılması zorunlu olup, yalnızca büyük kaza, ağır hasar, üst yapılı araçların özelliği gereği il içinde uygun servis bulunmaması veya il içinde yaptırılmasının teknik olarak mümkün olmaması hallerinde, gerekçeli yazı ve ekleri ile yüklenici tarafından İdareye önceden yazılı başvuruda bulunulması ve gerekli izinlerin alınması şartıyla il dışına çıkarılabilecektir. 3.2.10. Yüklenici; doğal afet, yangın ve sabotaj dışında, herhangi bir arıza ve kaza nedeniyle bakım-onarım işlemlerini yaptırmak için idarenin onayını aldıktan sonra (yazılı veya sözlü), 24 saat içerisinde bakım onarımını yaptırarak aracı teslim edecektir… … 3.2.12. Araçların görev yaptıkları ilçede meydana gelen arızalarının giderilememesi ve bu nedenle şehir merkezinde bulunan yetkili servise götürülmelerinin gerekli olması halinde, araç ilçe merkezinden yakıt deposu dolu olarak sevk edilecektir. Arızanın giderilmesini müteakip dönüşte kullanılan yakıt, ilçedeki kurum yakıt tankından tamamlanacaktır. Bu kapsamda harcanan yakıt miktarı puantajda gösterilecek ve ilgili yüklenicinin hakedişinden mahsup edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Tır (Çekici) 1 Adet: gün 624 2 Damperli Kamyon 1 (On Tekerli-11 Adet): gün 6.864 3 Damperli Kamyon-2 (6 Teker–14 Adet) gün 8.736 4 Damperli Kamyon-2 Ç (6 Teker–2 Adet -Çift Vardiya) gün 1.248 5 Damperli Kamyon-3 (6 Teker–10 Adet) gün 6.240 6 Damperli Kamyon-3 Ç (6 Teker–2 Adet- Çift Vardiya) gün 1.248 7 Kasalı Kamyon (On Tekerli-14 Adet): gün 8.736 8 Açık Kasalı Kamyon (On tekerli, Lowbed-3 Adet): gün 1.872 9 Ekskavatör-1 (3 Adet): gün 1.872 10 Ekskavatör-2 (1 Adet): gün 624 11 Ekskavatör-3 (1 Adet): gün 624 12 Kazıcı ve Yükleyici-1 (40 Adet): gün 24.960 13 Kazıcı ve Yükleyici-1 Ç (4 Adet- Çift Vardiya): gün 2.496 14 Traktör Römorklu (7 Adet): gün 4.368 15 Mobil Vinç (1 Adet): gün 624 16 Tır (Çekici) 1 Adet: saat 528 17 Damperli Kamyon 1 (On Tekerli-11 Adet): saat 5.808 18 Damperli Kamyon-2 (6 Teker–14 Adet saat 7.392 19 Damperli Kamyon-3 (6 Teker–10 Adet) saat 5.280 20 Kasalı Kamyon (On Tekerli-14 Adet): saat 7.392 21 Açık Kasalı Kamyon (On tekerli, Lowbed-3 Adet): saat 1.584 22 Ekskavatör-1 (3 Adet): saat 1.584 23 Ekskavatör-2 (1 Adet): saat 528 24 Ekskavatör-3 (1 Adet): saat 528 25 Kazıcı ve Yükleyici-1 (40 Adet): saat 21.120 26 Mobil Vinç (1 Adet): saat 528 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; fiyat farkının, hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplamasına ilişkin olarak 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak hesaplanması gerektiği, söz konusu formüllerde yer alan fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak olan katsayılardan (a1) katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6’ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, (a2) katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını, (b1) katsayısının akaryakıtın ağırlık oranını, (b2) katsayısının diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını, (b3) katsayısının malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını (c) katsayısının ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı ifade ettiği, Fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerektiği, bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayılarının belirleneceği, tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dâhil olduğunun kabul edileceği, araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdilerinin asli unsur olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır. İhale dokümanı düzenlemelerinden, başvuruya konu ihalenin Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Kamyon ve İş Makinası Çalıştırılması Hizmet Alımı” işi olduğu, toplam 113 adet kamyon, tır ve iş makinesinin yakıt hariç, şoför, operatör ve diğer tüm giderler dâhil olarak 24 ay süresince kiralanacağı, İdari Şartname’nin 43’üncü maddesinde, işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak a1 katsayısının “0,17” (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı), c katsayısının “0,83” (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) ve b1 katsayısının “0” (akaryakıtın ağırlık oranı) olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Teknik Şartname’nin 3.2.12’nci maddesinde yer alan “Araçların görev yaptıkları ilçede meydana gelen arızalarının giderilememesi ve bu nedenle şehir merkezinde bulunan yetkili servise götürülmelerinin gerekli olması halinde, araç ilçe merkezinden yakıt deposu dolu olarak sevk edilecektir. Arızanın giderilmesini müteakip dönüşte kullanılan yakıt, ilçedeki kurum yakıt tankından tamamlanacaktır. Bu kapsamda harcanan yakıt miktarı puantajda gösterilecek ve ilgili yüklenicinin hakedişinden mahsup edilecektir.” şeklindeki düzenlemenin, arıza olması halinde araç sevkinde kullanılması gereken yakıta ilişkin olduğu, nitekim aynı Teknik Şartname’nin 3.2.9’uncu ve 3.2.10’uncu maddeleri gereğince yüklenicinin herhangi bir arıza durumunda araçların bakım onarımını yaptırmak zorunda olduğu, söz konusu arıza sorumluluğu kapsamında araçların ilçeler arası sevk yakıtlarının sonradan hakedişten mahsup edileceği anlaşılmış olup, bu düzenlemenin belirsizlik içermediği anlaşılmıştır. İdarenin şikâyete verdiği cevapta da “ İhale dokümanında açıkça düzenlendiği üzere araçlar yakıt depoları tam dolu olarak teslim alınacak ve sözleşme sonunda yine tam dolu olarak teslim edilecektir. Dolayısıyla yüklenicinin yakıt fiyatlarındaki değişimlerden kaynaklanan ilave bir maliyet üstlenmesi söz konusu değildir. Ayrıca araçların teslimi ve iadesine ilişkin uygulama açık ve öngörülebilir olup, istekliler açısından teklif hazırlanmasını engelleyecek herhangi bir belirsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle akaryakıt fiyat farkına ilişkin başvuru sahibinin iddia ettiği şekilde bir mağduriyet veya öngörülemez maliyet oluşması mümkün değildir.” hususlarının yer aldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde, yakıtın idare tarafından karşılanmaması halinde b1 katsayısının belirlenmesinin zorunlu olduğu, başvuru konusu ihalede işin yürütülmesi süresince yakıtın idare tarafından temin edileceği, herhangi bir arıza durumunda araçların ilçeler arası sevk yakıtlarının sonradan hakedişten mahsup edilmesinin, yüklenicinin arıza halinde bakım onarım sorumluluğu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu bakımdan akaryakıtın ağırlık oranına ilişkin b1 katsayısının “0” olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” düzenlemesi, “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinde “ Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır. Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir…” düzenlemesi, “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları ” başlıklı 33’üncü maddesinde “ Yapılan işlerin her türlü sorumluluğu, kabul işlemlerinin idarece onaylanması tarihine kadar, tümüyle yükleniciye aittir. Bu nedenle yüklenici, gerek malzemenin kötülüğünden ve gerekse işlerin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır. … Yüklenici, taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yükleniciye ikmal ve tazmin ettirilir…” düzenlemesi, “Kontrol Teşkilatı ile Yüklenici arasındaki anlaşmazlıklar ” başlıklı 59’uncu maddesinde “ İşin yürütülmesi sırasında ve kesin hesapların çıkarılmasında kontrol teşkilatı ile, yüklenici arasında çıkabilecek anlaşmazlıklar, sözleşme ve eklerindeki hükümler dikkate alınmak suretiyle aşağıda yazılı olduğu şekilde idare tarafından çözüme bağlanacaktır. Yüklenici, anlaşmazlığa neden olan konuda, bu durumun ortaya çıktığı günden başlamak üzere on gün içinde itiraz ve şikâyetlerini maddi ve hukuki gerekçeleriyle birlikte açıklayan bir dilekçe ile idareye başvuracaktır. İdare, bu dilekçeyi aldığı tarihten itibaren en çok iki ay içinde konuyu inceleyip bu husustaki kararını yükleniciye bildirecektir. Bu süre içinde kendisine bir cevap verilmediği veya verilen karara razı olmadığı takdirde yüklenicinin, anlaşmazlıkların çözümüne dair sözleşmede belirtilen çözüm yöntemini harekete geçirme hakkı saklıdır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmet Kapsamında Çalıştırılacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “ …3.1.1. İhale kapsamında çalıştırılacak araçlarda; yakıt hariç, şoför, operatör ve diğer tüm giderler (adblue, yedek parça, her türlü bakım, onarım, trafik sigortası, vergi, harç vb.) dâhil tüm masraflar yükleniciye ait olmak üzere, günlük yevmiye ücreti üzerinden teklif verilecektir. Araçlar günlük yevmiye usulü ile çalıştırılacaktır. Çalışacak araçların puantajlarında ay içerisindeki fiilen çalışma günü esas alınacak olup, her bir araç için fiili çalışma süresi ayda en az 26 takvim günüdür. Personel için bayram ve fazla mesai çalışmaları için ayrıca bir ücret ödenmeyecektir. Çalıştırılacak araçlar ve personeller çalışma süresi boyunca günün yirmi dört saati idarenin emrinde bulundurulacaktır. … 3.1.13 Sahadaki araç ve iş makinelerinin çalıştırılmasını yürütmek ve takip etmek; teknik uygunluklarını, sürücü/operatörlerin yasal belgeleri ile İSG uyumunu denetlemek ve günlük çalışma/arıza sürelerini puantajla kayıt altına alarak sahadaki verimliliği anlık yönetmek saha kontrol sorumlularınca yapılacak olup; yüklenici bunlara karşı doğrudan sorumludur. … 3.2.10. Yüklenici; doğal afet, yangın ve sabotaj dışında, herhangi bir arıza ve kaza nedeniyle bakım-onarım işlemlerini yaptırmak için idarenin onayını aldıktan sonra (yazılı veya sözlü), 24 saat içerisinde bakım onarımını yaptırarak aracı teslim edecektir. Belirlenen sürede aracın teslim edilememesi durumunda idarenin yazılı veya sözlü talebi halinde aynı özellikteki aracı 48 saat içerisinde idareye teslim edecektir. Ayrıca herhangi bir sebeple araçların trafikten men edilmesi veya çekilmesi durumunda da hizmetin aksamaması için 48 saat içeresinde aynı özelliklerdeki aracı idareye teslim edecektir. Benzer durumlarda geçen süreler için yevmiye verilmeyecektir. … 3.3.1. Yüklenici kendi malı araçların trafik kanununun öngördüğü mecburi mali mesuliyet (trafik) sigortasını ve araç muayenesini yaptırmakla yükümlüdür. Aracın trafik sigortası, zorunlu muayeneleri veya vergilerinin eksik olması nedeniyle kesilebilecek trafik cezaları, ortaya çıkabilecek her türlü maddi, manevi, hukuki sorumluluk yükleniciye aittir. 3.3.2. Araçtaki teknik veya kanuni eksik nedeniyle, idareye ya da 3. şahıslara verilen zarar ziyandan dolayı idareye rücu edecek her türlü masraf ve tedavi giderleri yükleniciye aittir…” düzenlemesi, A6.2.5 Aynı Teknik Şartname’nin “Hakediş Hazırlanması ve Ödeme” başlıklı 5’inci maddesinde “ 5.1. Yüklenici, çalıştırdığı araçlara ait günlük puantajları idarenin kontrol teşkilatının (saha kontrolleri) bilgisi ve onayı dâhilinde tutacak ve aylık olarak idareye sunacaktır …” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ilişkin doküman düzenlemelerinden, ihale konusu “ Kamyon ve İş Makinası Çalıştırılması Hizmet Alımı ” kapsamında toplam 113 araç ve iş makinasının, 24 ay boyunca çalıştırılacağı, sürücülerin de yüklenici tarafından temin edileceği, bu araçların ve sürücülerin çalışma süresi boyunca günün yirmi dört saati idarenin emrinde bulundurulacağı; sahadaki araç ve iş makinelerinin çalıştırılmasını yürütmek ve takip etmek; teknik uygunluklarını, sürücü/operatörlerin yasal belgeleri ile İSG uyumunu denetlemek ve günlük çalışma/arıza sürelerini puantajla kayıt altına alarak sahadaki verimliliği anlık yönetmek görevlerinin idare personeli olan “saha kontrol sorumluları” tarafından yerine getirileceği, yüklenicinin söz konusu saha kontrol sorumlularına karşı doğrudan sorumlu olduğu, Yüklenicinin doğal afet, yangın ve sabotaj dışında, herhangi bir arıza ve kaza nedeniyle bakım onarım işlemlerini yaptırmak için idarenin onayını aldıktan sonra 24 saat içerisinde bakım onarımını yaptırarak aracı teslim edeceği; yüklenicinin kendi malı araçların trafik sigortasını ve araç muayenesini yaptırmakla yükümlü olduğu, aracın trafik sigortası, zorunlu muayeneleri veya vergilerinin eksik olması nedeniyle kesilebilecek trafik cezaları, ortaya çıkabilecek her türlü maddi, manevi, hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olacağı, Araçtaki teknik veya kanuni eksik nedeniyle, idareye ya da üçüncü şahıslara verilen zarar ziyandan dolayı idareye rücu edecek her türlü masraf ve tedavi giderlerinin de yükleniciye ait olacağı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından, Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen maddelerinde sorumluluğa ilişkin hususların yüklenici açısından sorun teşkil edeceği, idare personelinin mevzuata aykırı veya hatalı talimatları (örneğin aşırı tonaj yükleme emri, riskli çalışma sahası zorlaması) sonucu oluşabilecek kaza, hasar, trafik cezaları ve üçüncü şahıslara verilen zararların, kusur durumuna bakılmaksızın ve rücu imkânı tanınmaksızın tamamen yükleniciye yıkılmasının hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir. İdarenin şikâyete verdiği cevapta “İhale dokümanında yer alan düzenlemeler, hizmetin etkin şekilde yürütülmesi amacıyla idarenin sevk ve koordinasyon yetkisini düzenlemektedir. İdare amirleri tarafından verilecek tüm talimatlar yürürlükte bulunan mevzuata, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, trafik mevzuatına ve ilgili teknik düzenlemelere uygun olarak verilecektir. Başvuru dilekçesinde ileri sürülen "mevzuata aykırı talimat verilmesi" iddiası tamamen varsayıma dayalı olup somut herhangi bir hukuki veya fiili dayanağı bulunmamaktadır. İdarenin hukuka aykırı talimat vermesi düşünülemeyeceği gibi, kamu görevlileri de görevlerini yürürlükteki mevzuata uygun şekilde yerine getirmekle yükümlüdür . Bunun yanında şartnamede yer alan hükümler, yüklenicinin kendi kusurundan veya sorumluluğundan kaynaklanan hususları düzenlemekte olup; Türk Borçlar Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer ilgili mevzuattan doğan tarafların hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldıran veya değiştiren nitelikte değildir. ” hususlarının yer aldığı tespit edilmiştir. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan düzenlemeler gereğince, yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlaması, yürütmesi, tamamlaması ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekmekte olup, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere zarar verilmesi halinde yüklenicinin bizzat sorumlu olacağı, Sözleşmeye bağlanan her türlü işin, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında yüklenici tarafından gerçekleştirileceği, yüklenicinin, bütün işleri kontrol teşkilatının “sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı” ile vereceği talimata göre yapmak zorunda olduğu, kontrol teşkilatının sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olduğu, işin yürütülmesi sırasında kontrol teşkilatı ile yüklenici arasında anlaşmazlık çıkması halinde yüklenicinin, anlaşmazlığa neden olan konuda, bu durumun ortaya çıktığı günden başlamak üzere on gün içinde itiraz ve şikâyetlerini maddi ve hukuki gerekçeleriyle birlikte açıklayan bir dilekçe ile idareye başvurma hakkının olduğu anlaşılmaktadır. Teknik Şartname düzenlemelerine göre doğal afet, yangın ve sabotaj dışında, herhangi bir arıza ve kaza nedeniyle doğabilecek bakım onarım sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu, araçların trafik sigortası, zorunlu muayeneleri veya vergilerinin eksik olması nedeniyle kesilebilecek trafik cezalarından da yüklenicinin sorumlu olduğu, “araçlardaki teknik veya kanuni eksiklik” nedeniyle, idareye ya da üçüncü şahıslara verilen zarar ziyandan dolayı idareye rücu edebilecek her türlü masraf ve tedavi giderlerinin de yükleniciye ait olacağı öngörülmüş olup, belirtilen nedenlerle ortaya çıkabilecek her türlü maddi, manevi, hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olmasının Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne düzenlenen yüklenicinin genel sorumlulukları kapsamında olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinde, yüklenicilerin işin yürütülmesi sırasında üstleneceği sorumluluk sınırlarının Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne göre belirlendiği, yüklenicinin öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek sorumluluğu kapsamında olan araçlardaki teknik veya hukuki eksiklikler nedeniyle, idareye ya da üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı, idarenin ise takip, gözetim ve denetim sorumluluğunun bulunduğu, yüklenicinin bütün işleri kontrol teşkilatının “sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı” ile vereceği talimata göre yapmak zorunda olduğu, işin yürütülmesi sırasında kontrol teşkilatı ile yüklenici arasında anlaşmazlık çıkması halinde yüklenicinin itiraz hakkının bulunduğu, ayrıca idare tarafından şikâyete verilen cevapta da “… İdare amirleri tarafından verilecek tüm talimatlar yürürlükte bulunan mevzuata, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, trafik mevzuatına ve ilgili teknik düzenlemelere uygun olarak verilecektir. Başvuru dilekçesinde ileri sürülen "mevzuata aykırı talimat verilmesi" iddiası tamamen varsayıma dayalı olup somut herhangi bir hukuki veya fiili dayanağı bulunmamaktadır. İdarenin hukuka aykırı talimat vermesi düşünülemeyeceği gibi, kamu görevlileri de görevlerini yürürlükteki mevzuata uygun şekilde yerine getirmekle yükümlüdür . Bunun yanında şartnamede yer alan hükümler, yüklenicinin kendi kusurundan veya sorumluluğundan kaynaklanan hususları düzenlemekte olup; Türk Borçlar Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer ilgili mevzuattan doğan tarafların hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldıran veya değiştiren nitelikte değildir.” ifadelerine yer verilerek yüklenicinin kusur sorumluluğunun vurgulandığı görülmüş olup, şikâyete konu edilen Teknik Şartname düzenlemelerinde yukarıda aktarılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi düzenlemelerine paralel olarak yüklenicinin sorumluluklarına yer verildiği görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü 6 iddiasından 1’inde haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/6 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 43.997,70 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.