KİK Kararı 2026/UY.II-2462

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/037 Gündem No: 19 Karar Tarihi: 23.09.2026 Karar No: 2026/UY.II-2462 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: İnaloğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Bursa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/923977 İhale Kayıt Numaralı “ Bursa Defterdarlığı Hizmet Binası Kompleksi Yapımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Bursa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 20.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Bursa Defterdarlığı Hizmet Binası Kompleksi Yapımı ” ihalesine ilişkin olarak İnaloğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin 14.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.08.2026 tarih ve 223985 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2154 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Yapım işleri cirosunu gösteren belgenin sunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, a) İdarece aşırı düşük teklif açıklamaları istenip incelendikten sonra tekliflerinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasının ihale sürecinin bütünlüğü, hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkeleriyle bağdaşmadığı, b) EKAP Yeterlik Bilgileri Tablosunda gelir tablosu beyan alanının aktif tutulduğu, yapım işleri cirosu belgesine ilişkin bir uyarı bulunmadığı ve İhaleye Katılım Belgesi’nde iş hacmine ilişkin herhangi bir belgenin gösterilmediği, bu sistemsel ve dokümansal uyumsuzluk nedeniyle başvuru sahibi dâhil 18 isteklinin gelir tablosu beyan ettiği, aynı gerekçeyle 18 teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının rekabeti daralttığı ve teklifleri ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi arasındaki 98.560.000,00 TL fark nedeniyle kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesinin gözetilmesi gerektiği, c) Teklif kapsamında beyan edilen 2025 yılı bilançosundaki yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri ile hakediş bedellerinin yapım faaliyetini ve aranan ekonomik yeterliği gösterdiği, bu verilerin gerçek mahiyetinin araştırılarak yapım işleri cirosunun tevsikinde dikkate alınması gerektiği, teklifleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. (2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında; a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan, b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen, c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen, bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Teklifler açıldıktan sonra 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde son fiyat tekliflerinin alınması işlemi, elektronik eksiltme yapılan ihalelerde ise eksiltme işlemleri; teklifi bu aşamada değerlendirme dışı bırakılmayan istekliler davet edilerek gerçekleştirilir. (2) Birinci fıkraya göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Bu değerlendirme, idari şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Değerlendirme işlemi; aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, teklifi aşırı düşük olan isteklilerin tamamı için gerçekleştirilir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde tüm başvurular ve/veya teklifler değerlendirilir. (3) İkinci fıkraya göre yapılan değerlendirmede, ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez.” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait; a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu, b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir. (2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir. (3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin %25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin %15’inden az olmaması, (...) (5) İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihalelerde, üçüncü fıkradaki kriterleri sağlayamayan aday veya isteklinin yapım işleri cirosuna ilişkin asgari tutarın yarısını sağlaması ve toplam ciro tutarının üçüncü fıkranın (a) bendinde sayılan ihalelerde teklif ettiği bedelin %40’ından az olmaması durumunda, yapım işleri ile ilgili ciro kriterinin sağlandığı kabul edilir. Bu durumda, aday veya isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu da teklif veya başvuru kapsamında sunması gereklidir. (6) Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. (7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır. (8) Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 36.1’inci maddesinde “Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde idarece yalnızca yapım işleri cirosunu gösteren belgenin sunulması gerektiği yönünde düzenleme yapılması durumunda, aday veya isteklilerce ilgili e-formlara uygun olarak düzenlenen belgelerin sunulması gerekmektedir. Bu belgelerin, ilk ilan veya davet tarihinden önce de düzenlenmesi mümkündür. İhalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait yapım işleri faturaları üzerinden düzenlenecek olan anılan belgelerde, fatura bulunmayan yıllara ait yapım işleri ciro tutarı sıfır olarak belirtilecek ve yapım işleri cirosu bulunan ve bulunmayan yılların ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacaktır. Öte yandan, bu ihalelerde yapım işleri cirosunun asgari tutarını sağlayamayan aday veya isteklinin, söz konusu asgari tutarın yarısını sağlaması ve toplam cirosunun; Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde teklif ettiği bedelin %40’ından, Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında yaklaşık maliyetin %15’i ile %25’i aralığında idarece belirlenen tutarın iki katından, az olmaması koşuluyla aday veya isteklinin yapım işleri ciro kriterini sağladığı kabul edilecektir. İş hacmine ilişkin yeterlik kriterini bu şekilde sağlayacak olan aday veya isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu da teklif veya başvuru kapsamında sunması gerekmektedir.” açıklaması, İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Bursa Defterdarlığı Hizmet Binası Kompleksi Yapımı b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Betonarme Sistemiyle 53.801,09 m² Toplam Yapı İnşaat Alanına Sahip; A Blok: 2 Bodrum + Zemin + 3 Normal Kat, B Blok: 2 Bodrum + Zemin + 10 Normal Kat ve C Blok: 2 Bodrum + Zemin + 3 Normal Kat İdari Bina Yapımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Nilüfer/BURSA” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.2.2 İş hacmini gösteren belgeler İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yapım işleri cirosunu gösteren belgeleri sunması gereklidir. İsteklinin yapım işleri cirosunun teklif ettiği bedelin %15’inden az olmaması gerekir. Bu kriteri sağlayan ve buna ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. Yapım işleri cirosuna ilişkin kriterleri sağlayamayan isteklinin, yapım işleri cirosuna ilişkin asgari tutarın yarısını sağlaması ve toplam ciro tutarının teklif ettiği bedelin %40’ından az olmaması durumunda, yapım işleri ciro kriterinin sağlandığı kabul edilir. Bu durumda, isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu da teklifi kapsamında sunması gereklidir. Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır. Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.” düzenlemesi bulunmaktadır. İhale işlem dosyasındaki İdari Şartname’den başvuru konusu ihalenin Bursa Defterdarlığı Hizmet Binası Kompleksi Yapımı işi olduğu, ihalenin açık ihale usulüyle ve anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Yaklaşık maliyetin 2.065.872.585,90 TL, sınır değerin 1.578.239.180,03 TL olduğu; 20.07.2026 tarihli ihaleye 28 isteklinin katıldığı, 19 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve 9 teklifin geçerli kabul edildiği; 1.597.000.000,00 TL teklif veren Ogd Mimarlık Mühendislik İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Petrol Ürünleri Yurt İşletmeciliği Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, 1.917.000.000,00 TL teklif veren Yılkanur İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. 11.08.2026 tarihli ihale komisyonu kararında, başvuru sahibi İnaloğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 1.498.440.000,00 TL tutarındaki teklifinin sınır değerin altında olduğu ve kendisinden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, ayrıntılı yeterlik değerlendirmesinde ise İdari Şartname’nin 7.2.2’nci maddesinde istenilen yapım işleri cirosunu gösteren belgenin sunulmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından sunulan İhaleye Katılım Belgesinde iş hacmi bilgileri bölümünde 2025 yılı toplam cirosunun ***.247,85 TL, 2024 yılı toplam cirosunun ***.630,14 TL ve 2023 yılı toplam cirosunun ***.395,56 TL olarak aktarıldığı görülmüştür. Bununla birlikte, “İş Hacmine İlişkin Diğer Belgeler” satırında herhangi bir belgeye yer verilmediği ve yapım işleri cirosunu gösteren e-formun İhaleye Katılım Belgesine aktarılmadığı anlaşılmıştır. a) Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde teklifi aşırı düşük olan isteklilerin tamamı hakkında ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yeterlik değerlendirmesi yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş olmasının, yapım işleri cirosuna ilişkin yeterlik kriterinin karşılandığının kabul edildiği veya ayrıntılı incelemede tespit edilen belge eksikliği nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı anlamına gelmediği değerlendirilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklaması isteme işlemi ile yeterlik belgelerinin ayrıntılı değerlendirilmesinin farklı inceleme aşamaları olduğu, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenmiş olmasının, İdari Şartname’nin 7.2.2’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenen kriterin incelenmesine engel oluşturmadığı değerlendirilmiştir. Anılan gerekçelerle, iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. b) İhaleye Katılım Belgesinde İdari Şartname’nin 7.2.2’nci maddesine ilişkin “İş Hacmi Bilgileri” ve “İş Hacmine İlişkin Diğer Belgeler” alanlarının bulunduğu, ancak bu alanlarda yapım işleri cirosunu gösteren e-forma yer verilmediği tespit edilmiştir. Yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak ölçütün, elektronik ekranda gelir tablosu alanının seçilebilir olmasına göre değil, kesinleşen ihale dokümanında istenilen bilgi ve belgelere göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. İhale komisyonu kararından, başvuru sahibi dışında 16 isteklinin daha yapım işleri cirosunu gösteren belgenin sunulmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda, aynı eksikliğin birden çok isteklide bulunmasının zorunlu yeterlik belgesinin aranmasından vazgeçilmesini gerektirmediği, ihale dokümanının kesinleştiği de dikkate alındığında bahse konu durumun yeterlik kriterini ortadan kaldıran bir unsur olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Anılan gerekçelerle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. c) Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinde toplam ciro ile yapım işleri cirosunun birbirinden ayrı iki iş hacmi göstergesi olarak düzenlendiği, başvuruya konu ihalede iş hacmini tevsiken yalnızca yapım işleri cirosunu gösteren belgenin istenildiği, ihale dokümanının mevcut haliyle kesinleştiği dikkate alındığında istekliler tarafından yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunmaları gerektiği değerlendirilmiştir. İhaleye Katılım Belgesinde yapım işleri cirosunu gösteren e-forma yer verilmemesinin, mevcut bir belgedeki açıklanabilir bilgi eksikliği değil, yeterliğin tevsikinde esas alınacak belgenin teklif kapsamında bulunmaması niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir. Bu eksikliğin, bilanço kalemlerinin yorumlanması veya tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yeni bir yeterlik belgesi temin edilmesi suretiyle giderilemeyeceği anlaşılmıştır. Somut olayda, başvuru sahibinin 1.498.440.000,00 TL tutarındaki teklifi esas alınarak karşılanması gereken yapım işleri cirosunun 224.766.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Alternatif olarak ise yapım işleri cirosunun en az 112.383.000,00 TL, toplam cironun ise en az 599.376.000,00 TL olması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin 2025 yılı toplam cirosunun ***.247,85 TL olduğu ve 599.376.000,00 TL tutarındaki asgari tutarın karşılandığı görülmüş olmakla birlikte, en az 112.383.000,00 TL yapım işleri cirosunu gösteren belgenin teklif kapsamında bulunmadığı anlaşılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin toplam ciro verilerinin alternatif yeterlik yolundaki %40 eşiğini karşıladığı, ancak bu yolun diğer zorunlu unsuru olan asgari yapım işleri cirosunun e-formla tevsik edilmediği, bilanço hesaplarının söz konusu belgenin yerine geçmediği ve aşırı düşük teklif açıklaması istenmesinin ayrıntılı yeterlik incelemesine engel oluşturmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin teklifinin anılan gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata uygun olduğu ve iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.