KİK Kararı 2026/UY.II-2058

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/031 Gündem No: 17 Karar Tarihi: 06.08.2026 Karar No: 2026/UY.II-2058 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Acm Mühendislik İnşaat Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Diyarbakır Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2195800 İhale Kayıt Numaralı “ Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi Kayapınar Mah 25280 Ada 1 Nolu Parselde 24 Derslikli Ortaokul, Barış Mah 25303 Ada 2 Nolu Parselde 24 Derslikli İlkokul, Barış Mah 25303 Ada 4 Nolu Parselde 24 Derslikli Ortaokul Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Diyarbakır Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 05.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi Kayapınar Mah 25280 Ada 1 Nolu Parselde 24 Derslikli Ortaokul, Barış Mah 25303 Ada 2 Nolu Parselde 24 Derslikli İlkokul, Barış Mah 25303 Ada 4 Nolu Parselde 24 Derslikli Ortaokul Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Acm Mühendislik İnşaat Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 22.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 08.06.2026 tarih ve 217410 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1482 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, a) Açıklama istenilen tüm iş kalemleri üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedelleri karşısındaki sıralamayı değiştirip değiştirmediği ve söz konusu farkların isteklinin lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususlarının da birlikte değerlendirilmesi gerektiği, b) Analizlerde yer alan işçilik girdilerinde ihale tarihinde geçerli olan 146,80 TL/saat kullanılması gerekirken 115,58 TL/saat birim fiyat öngörüldüğü, c) Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerdeki girdi cins ve miktarlarının isteklilerin kendi lehine fiyat avantajı yaratacak şekilde değiştirildiği, sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatına ve yaklaşık maliyete esas analizlere uygun olmadığı, analiz ve alt/yardımcı analizlerin sunulması zorunlu olmasına rağmen bu analizlerin sunulmadığı, d) Yaklaşık maliyet cetveli, analizler, nakliye hesaplamaları, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde aritmetik hataların ve yuvarlama hatalarının olduğu aritmetik hata nedeniyle hesaplanan analizlerin yaklaşık maliyet cetveline yanlış yansıtıldığı e) Başvuru konusu ihalenin ilan tarihi 11.12.2025 olduğu dikkate alındığında açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde 2025/Kasım döneminde yayınlanan birim fiyatların kullanılması gerekirken 2025/Ocak ve daha önceki dönemlerdeki birim fiyatlar esas alınarak açıklamada bulunulduğu, f) Kâr ve genel giderler hariç analiz girdileri toplamının asgari yüzde 10'u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmediği, g) Açıklama istenilmeyen iş kalemleri için toplam teklif bedelinin yüzde 10'undan daha az bedel öngörüldüğü, h) Açıklama istenilmeyen analiz girdileri için bir kuruşun altında veya sıfır tutar öngörüldüğü, i) Nakliye formülleri ve mesafelerinin hatalı kullanıldığı, nakliye miktarlarının yalnız açıklama istenilen iş kalemleri üzerinden belirlendiği ve yükleme-boşaltma işçilik giderlerinin açıklanmadığı, ihaleyi yapan idare tarafından verilen nakliye mesafelerinin düşürülerek açıklamada bulunulduğu, j) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri malzeme ve işçilik olarak alınmış olmasına rağmen fiyat tekliflerinin dayanağı EK.O-6 tutanağının fatura bilgileri tablosunda işçiliğe ilişkin (montaj) herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarında teklife konu olan malzemelerin ölçü birimlerine yer verilmediği, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubu beyanı bulunmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağına ait tarih ve sayının yer almadığı, yazılan tarih ve sayının da sunulan tutanaklardaki tarih ve sayı ile örtüşmediği, EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarının sunulmadığı, tutanaklarda defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, yazılan tarihlerde ilgili fatura dönemine ait defterlere ait bilgilerin olmadığı, yanlış tarihlerin yazıldığı, tutanağa konu üç aylık veya bir önceki üç aylık döneme ait bilgilerin yanlış yazıldığı, fatura bilgileri tablosunda fatura düzenleyen ya da düzenlenen kişilere ait vergi numaralarının yazılmadığı, fiyat teklifinde beyan edilen fiyatın; satış tutarı tespit tutanaklarında; fatura bilgileri tablosunda ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosundaki tutarın % 80 inin altında olduğu, maliyet tutarı tespit tutanaklarındaki toplam maliyet tutarının altında olduğu, maliyet tespit tutanaklarında sadece mamul/mal kısmına ilişkin tabloların doldurulmuş olduğu, diğer maliyet bileşenlerine ilişkin tabloların doldurulmadığı, gerçek maliyet tutarının beyan edilmediği, fatura bilgileri tablosunda beyan edilen miktarların toplamı yaklaşık maliyetteki miktarın 1/20 miktarının altında olduğu, tutanaklar ekinde SMMM Faaliyet belgesi, imza beyannamesi ve teklif veren firmaya ait yetkililere ait imza beyannamesi ve yetkili olduklarını gösteren belgelerin sunulmadığı, teklif verme yetkisi bulunmayan kişiler tarafından fiyat teklifi ve Maliyet/Satış tutarı tespit tutanaklarının imzalandığı, fatura bilgileri tablosunda yer alan birim fiyat ve miktar çarpımı sonucu tutarın toplam fatura tutarına eşit olması gerekirken bu eşitliğin sağlanmadığı, Maliyet/Satış tutarı tespit tutanaklarına ait ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ve toplam maliyet tutarı tablosunda ki birim fiyat ve miktarlar ile fatura bilgileri tablosundaki miktarların uyumlu olmadığı, fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların ihale ilan tarihinden önceki ya da bir önceki üç aylık dönem içerisindeki faturalar olmadığı ve karma şekilde yazıldığı, fiyat tekliflerinin yine aynı ihaleye teklif veren ve teklifleri sınır değer altında olan isteklilerden alındığı, fiyat teklifi veren firmalar hakkında 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar kapsamında yasaklama kararı bulunduğu, k) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanaklarda beyan edilen faturaların gerçeğe aykırı olarak salt başvuru konusu ihaleye özgü olarak ihale tarihinden sonra düzenlenmiş faturalar olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden fiyat tekliflerinin dayanağı olan faturaların Gelir İdaresi Başkanlığından istenilerek işlem tesis edilmesi gerektiği, beyan edilen fatura tarihlerinin gerçeği yansıtmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda faturaya konu malın veya işin nevi sütununda yer verilen açıklama ile açıklama istenilen iş kalemine ait açıklamanın aynı olmadığı, fatura bilgileri tablosunda her ne kadar iş kaleminin tanımı yazılmış olsa da esasen gerçek faturada bu malzemenin teklif konu iş kalemiyle aynı olmadığı, beyan edilen faturada hakediş bedeli yazılı olduğu hakediş bedeli üzerinden birim fiyatın tespitinin mümkün olmadığı, açıklaması istenilen malzeme ile bu malzeme için alınan fiyat teklifinin dayanağı olan faturalardaki malzemelerin birbiriyle uyumlu olmadığı, l) PEY/2025-33 poz numaralı “Saha üzerine 15x15 göz aralığında ağ serilmesi” iş kalemi için sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında alınan fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanakta beyan edilen faturanın, açıklama istenilen iş kalemi ile aynı nitelikte olmadığı, beyan edilen faturanın, söz konusu iş kaleminin tamamını kapsar olmadığı; yalnızca malzemeye ilişkin olduğu, faturada herhangi bir ölçü birimin yer almadığı, iş kaleminin ölçü birimi m2 olarak belirtilmiş olmasına rağmen fiyat teklifinin dayanağı olan faturadaki malzemenin ölçü biriminin “ top” olarak geçtiği, PEY/2025-31 poz numaralı “Suni Çim Halı” iş kalemi için ölçü biriminin projede m2 olarak belirtilmesine rağmen fiyat teklifine dayanak olan faturadaki ölçü biriminin “adet” olarak gösterildiği, m) C 16/20 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1),C 25/30 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1) ,C 30/37 beton harcı, hazır beton harçları (TS EN 206-1. iş kalemleri için alınan fiyat teklifleri gerçeği yansıtmadığı, TSE/TS EN standardına uygun olmadığı, faturaların iş kalemlerini tarif etmediği, faturalardaki malzemenin istenilen standartlarda olmadığı, asansör imalatına ilişkin 35.710.1254 poz numaralı iş kalemi için alınan fiyat teklifi ekindeki faturanın uygun olmadığı, n) 10.160.1026 poz numaralı motorin girdisi için ilan ve ihale tarihi arasındaki EPDK fiyatlarının kullanılmadığı ve kullanılan fiyatı tevsik eden belgenin sunulmadığı, o) Kendi malı iş makineleri için öngörülen birim fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği'nin ilgili düzenlemesine aykırı belirlendiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38'inci maddesinde "İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır." hükmü, İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler" başlıklı 45'inci maddesinde "45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. … 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. 45.1.3. … Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek) Sıra No Poz No İş kaleminin adı Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları Teklif Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş Kar ve genel gider dahil birim fiyat Kar ve genel gider hariç birim fiyat Teklif edilen kar ve genel gider Teklif edilen birim fiyat (TL) (TL) (TL) (TL) 1 16.001 150 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 97,86 97,86 2 16.002 200 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 104,00 105,00 3 16.003 250 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 110,13 88,10 15,86 103,96 … … … … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. … 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. … 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. … 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. … 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. … 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…" açıklaması yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi Kayapınar Mah. 25280 Ada 1 Nolu Parselde 24 Derslikli Ortaokul, Barış Mah. 25303 Ada 2 Nolu Parselde 24 Derslikli İlkokul, Barış Mah. 25303 Ada 4 Nolu Parselde 24 Derslikli Ortaokul Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 3 Adet Okul Yapım İşi Barış Mah. 25303-4 B+Z+3 Kat Toplam M2: 4.334,93 M2 Barış Mah. 25303-2 B+Z+3 Kat Toplam M2:4.020,43 M2 Kayapınar Mah. 25280-1 B+Z+3 Kat Toplam M2:4.453,10 M2 Pursantajlar İnşaat İşleri: %82.5 Mekanik İşleri:%7 Elektrik İşleri:%10.5 Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi” düzenlemesi, İhaleye ait İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi bulunmaktadır. İhale konusu işin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, yaklaşık maliyetin 515.943.032,21 TL, sınır değerin 344.455.243,98 TL olarak belirlendiği, Suryol İnşaat Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 333.050.500,21 TL tutarındaki teklifinin sınır değerin altında kaldığı ve bu istekli ile birlikte sınır değerin altında kalan diğer isteklilerden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istendiği anlaşılmıştır. İhale komisyonu kararlarından, ilk değerlendirme aşamasında Suryol İnşaat Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının, bazı analizlerde aritmetik ve yuvarlama hataları bulunduğu ve bu hataların düzeltilmesi hâlinde analiz fiyatlarının teklif edilen birim fiyatların üzerine çıktığı gerekçesiyle uygun görülmeyerek teklifinin reddedildiği, anılan isteklinin itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurulun 29.04.2026 tarihli ve 2026/UY.II-1230 sayılı kararı ile bu değerlendirmenin mevzuata uygun bulunmadığı, Suryol İnşaat Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin teklifinin değerlendirme alınması gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesi üzerine idarece yapılan ikinci değerlendirmede söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir. Başvuruya konu ihalede idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklama istenilen 99 iş kalemine yer verildiği, bahse konu iş kalemleri arasında 12 adet özel poz numaralı iş kalemi bulunduğu, aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde bulunan analiz formatlarında bahse konu 12 adet özel iş kalemlerine ait analiz girdilerine de yer verildiği, yine açıklama istenilmeyen 65 adet analiz girdilerine sorgulama yazısında yer verildiği tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif sorgulama yazısının 27.01.2026 tarihinde EKAP üzerinden 155523 sayı ile Suryol İnşaat Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne tebliğ edildiği, yazıda açıklama süresinin 03.02.2026 tarihi saat 18:00 olarak belirlendiği, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını 03.02.2026 tarihinde EKAP üzerinden sunduğu görülmüştür. a) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde, aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yazılı açıklamanın, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmaması durumunda isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. Bu noktada anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. Dolayısıyla, ihale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemekle birlikte, aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir. Ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kalemi miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı gibi, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı açıktır. Netice itibarıyla, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin aradaki metraj farkının makul kabul edilebilecek bir oranda olmasının yanında, açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı ve kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususu da dikkate alınmalıdır. Bu nedenle, idare tarafından bir iş kaleminde başvuru sahibi isteklinin metrajının idare metrajına oranla önemli ölçüde düşüklüğü gerekçesinin aşırı düşük teklif açıklamalarının doğrudan reddedilmesi sonucunu doğurmayacağından açıklama istenilen tüm iş kalemleri üzerinden değerlendirme yapılması gerekmektedir. İdarece sorgulamaya tabi tutulan 99 adet iş kalemine ilişkin olarak, idarenin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde aynı poz numaralı iş kaleminin farklı iş grupları içerisinde birden fazla kez yer alabildiği dikkate alınarak, idare metrajları söz konusu iş kalemlerinin geçtiği bütün iş grupları üzerinden toplanmak suretiyle belirlenmiş ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen miktarlarla karşılaştırılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde, 17 adet iş kaleminde idarece belirlenen miktarlarla eşit miktarlar öngörüldüğü, kalan 82 adet iş kaleminde ise idarece belirlenen miktarlardan daha yüksek miktarlar öngörüldüğü, açıklama istenilen iş kalemlerinin hiçbirinde isteklinin idare metrajının altında bir miktar öngörmediği ve %10'u aşan metraj farkının bulunmadığı tespit edilmiştir. Anılan istekli tarafından söz konusu iş kalemlerinin açıklanmasında kullanılan fiyatlar ile idare ve istekli metrajları arasındaki miktar farklarının birlikte değerlendirilerek çarpılması sonucunda, istekli aleyhine 1.994.042,86 TL tutarında fark oluştuğu, açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamında isteklinin öngördüğü miktarların idare metrajına eşit veya bu metrajın üzerinde olması nedeniyle metraj farklılıklarının istekli lehine herhangi bir fiyat avantajı doğurmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, metraj farklılıklarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda isteklinin teklif sıralamasını lehine değiştiren bir fiyat avantajının oluşmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. b) Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan işçilik girdileri incelendiğinde, açıklama kapsamında işçilik girdileri için 146,80 TL/saat birim fiyat kullanıldığı, bu tutarın ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, başvuru sahibinin 115,58 TL birim fiyat kullanıldığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. c) Başvuru dilekçesinde hangi iş kalemleri, analiz girdileri veya alt analizler bakımından girdi cins ve miktarlarının kendi lehine fiyat avantajı sağlayacak şekilde değiştirildiğine ilişkin somut bir belirleme yapılmadığı görülmekle birlikte, aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması birlikte incelendiğinde, isteklinin açıklamasını idarece gönderilen sorgulama yazısı ekinde yer alan açıklama istenilen iş kalemleri ve analiz girdileri esas alınarak hazırladığı, istekli tarafından analizlere yer verildiği, sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatıyla uyumlu olduğu ve açıklamanın bu yönüyle aşırı düşük teklif sorgulama yazısına uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. d) Ayrıca, yaklaşık maliyet cetveli, analizler, nakliye hesaplamaları, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde yapılan incelemede, istekli tarafından yapılan çarpım ve toplamlarda herhangi bir hesaplama ve yuvarlama hatası tespit edilmemiştir. e) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan tabloda farklı analiz girdileri için öngörülen birim fiyata ilişkin “Açıklama (Fiyatın alındığı yer)” sütununda “ÇŞB 2025 Kasım Ayı Güncel İnşaat Rayiç Fiyat Listesi” düzenlemesine yer verildiği, ancak istekli tarafından 2025 Aralık Ayı rayiç fiyat listesinin kullanılmadığı, dolayısıyla güncel rayiçlerin kullanılmadığı, bu şekilde yapılan açıklamanın uygun olmadığı dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. f) Aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan kâr ve genel gider oranları incelendiğinde, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerine ait analizlerde kâr ve genel giderler hariç analiz girdileri toplamı üzerine en az %10 oranında yüklenici kârı ve genel gider eklendiği, Tebliğ’in 45.1.3’üncü maddesinde öngörülen asgari %10 kâr ve genel gider şartının sağlandığı, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. g) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde Tebliğ’in 45.1.3’üncü maddesi uyarınca düzenlenmesi gereken hesap cetvelinin açıklama kapsamında sunulduğu, bu cetvelde toplam teklif bedelinin 333.050.500,21 TL olarak gösterildiği, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemleri için öngörülen toplam bedelin 34.022.874,07 TL olduğu, bu tutarın toplam teklif bedeline oranının %10,22 olduğu, dolayısıyla açıklama istenmeyen iş kalemleri için teklif bedelinin en az %10’u oranında bedel öngörülmesi şartının sağlandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. h) Açıklama istenilmeyen analiz girdileri için istekli tarafından bir kuruşun altında birim fiyat veya tutar öngörülmediği anlaşılmış olup iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. i) Başvuru dilekçesinde hangi nakliye formülleri ve mesafelerinin hatalı kullanıldığı noktasında somut bir ifadeye yer verilmediği anlaşılmakla birlikte istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan nakliye analizlerinin idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde bulunan nakliye analiz formatlarıyla uyumlu olduğu, yükleme-boşaltma giderlerine de yer verildiği, nakliye formülleri ve mesafelerinde bahse konu analiz formatlarına aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. j) Açıklama kapsamında “55 mm suni çim halı” analiz girdisi için sunulan fiyat teklifinde birim fiyatın 1.050,00 TL/m 2 olduğu, satış tutarı tespit tutanağında toplam miktarın 150 m 2 , ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 950,00 TL/m 2 olarak düzenlendiği; “15x15 göz aralıklı, 1,7 mm kalınlık polyamid ağ” analiz girdisi için sunulan fiyat teklifinde birim fiyatın 285,00 TL/m 2 olduğu, satış tutarı tespit tutanağında toplam miktarın 150 m 2 , ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 225,00 TL/m 2 olarak düzenlendiği; “Konferans salonu koltuğu” analiz girdisi için sunulan fiyat teklifinde birim fiyatın 3.650,00 TL/adet olduğu, satış tutarı tespit tutanağında toplam miktarın 20 adet, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 3.480,00 TL/adet olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, her üç fiyat teklifinde de beyan edilen fiyatların, satış tutarı tespit tutanaklarında, fatura bilgileri tablosunda ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosundaki tutarın % 80 inin altında olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan toplam teklif bedeli hesap cetvelinde “55 mm suni çim halı” analiz girdisi için 2400,00 m 2 , “15x15 göz aralıklı, 1,7 mm kalınlık polyamid ağ” analiz girdisi için 2772,00 m 2 ve “Konferans salonu koltuğu” analiz girdisi için 354 adet kullanılmasının öngörüldüğü, bu noktada her üç fiyat teklifi için de öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması koşulunun karşılandığı anlaşılmıştır. Ayrıca, fatura bilgileri tablosunda yer alan birim fiyat ve miktar çarpımı sonucu bulunan tutarın toplam fatura tutarına eşit olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarına ait ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosundaki birim fiyat ve miktarlar ile fatura bilgileri tablosundaki miktarların uyumlu olduğu anlaşılmıştır. İstekli tarafından PEY/2025-33 poz numaralı “Saha üzerine 15x15 göz aralığında ağ serilmesi” iş kalemi kapsamında yer alan “15x15 göz aralıklı, 1,7 mm kalınlık polyamid ağ” analiz girdisi, PEY/2025-31 poz numaralı “Suni Çim Halı Uygulaması Yapılması” iş kalemi kapsamında yer alan “55 mm suni çim halı” analiz girdisi ve MOB/2025-01 poz numaralı “Konferans Salonu Koltuğu Temini ve Montajı” iş kalemi kapsamında yer alan “Konferans salonu koltuğu” analiz girdisi için farklı üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu anlaşılmıştır. Fiyat tekliflerine dayanak satış tutarı tespit tutanaklarında teklife konu olan malzemelerin ölçü birimlerine “m 2 ” ve “adet” olarak yer verildiği anlaşılmıştır. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubu beyanlarının yer aldığı, beyan içerisinde dayanak satış tutarı tespit tutanağına ait tarih ve sayının yer aldığı, beyanda yer alan tarih ve sayının da sunulan tutanaklardaki tarih ve sayı ile örtüştüğü, tutanaklarda defter tasdik bilgilerine yer verildiği ve defterlere ait bilgilerin yer aldığı, fatura bilgileri tablosunda fatura düzenlenen kişilere ait vergi numaralarının yer aldığı, tutanaklar ekinde meslek mensubu faaliyet belgesi, teklif veren firmaya ait yetkililere ait imza sirkülerleri ve ticaret sicili gazetelerine yer verildiği, imzaların uyumlu olduğu, anılan hususla yönüyle mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. İstekli tarafından açıklama kapsamında sunulan 3 fiyat teklifi ekinde de satış tutarı tespit tutanağının yer aldığı, dolayısıyla maliyetler üzerinden açıklama yapılmadığı için maliyet tutarı tespit tutanaklarına ilişkin iddiaların yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Her üç analiz girdisinin de cinsinin malzeme olduğu, dolayısıyla işçilik gerektiren imalatlar olmadığı, fiyat tekliflerinin işin yapılacağı yere teslim fiyatı olarak düzenlendiği, dolayısıyla fiyat teklifinde işçiliğe ilişkin (montaj) herhangi bir açıklamada bulunulmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır. Bahse konu üç fiyat teklifinin de satışlar üzerinden açıklandığı ve fiyat teklifleri ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının yer aldığı anlaşılmıştır. Bahse konu 3 tutanakta da tutanağa esas üç aylık sürenin “01.09.2025-30.11.2025” olarak düzenlendiği, ihale ilan tarihinin 11.12.2025 olduğu dikkate alındığında Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesine aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, mevzuatta buna engel bir hüküm bulunmadığı anlaşılmakla birlikte fiyat teklifi veren firmaların ihaleye teklif vermediği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmasının gerektiği, bu noktada firma hakkında yasaklama kararı bulunup bulunmamasının fiyat teklifi vermeye engel nitelik taşımadığı anlaşılmıştır. k) İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan 3 farklı fiyat teklifine dayanak satış tutarı tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda yer verilen 3 farklı faturaya ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığına 03.07.2026 tarihli ve 99048 sayılı yazı yazılmış olup bahse konu yazıda faturaların sisteme kayıt olup olmadığı hususuna ilişkin bilgi, faturaların içeriği hakkında bilgi ve bu bilgilere dayanak teşkil eden belgeler talep edilmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen 17.07.2026 tarihli ve 76233 sayılı yazıda “…Başkanlığımız kayıtlarında söz konusu faturaların herhangi bir iptal/itiraz durumu bulunmamaktadır ve geçerli faturalardır…” ifadelerine yer verildiği, ayrıca yazı ekinde e-faturalara ilişkin bilgi ve belgelere yer verildiği tespit edilmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen belgeler kapsamında EDB Makina İnşaat Gıda Temizlik Peyzaj Sanayi ve Limited Şirketi tarafından Orjin Kent Mob. İnş. Telekom. Mak. Tem. Ltd. Şti. adına “55 mm Suni Çim Halı” için düzenlenen EFA2025000000003 numaralı satış faturasının fatura tarihi ve düzenleme tarihlerinin “07-11-2025” olduğu, miktarının “150 mt²” ve birim fiyatın 950,00 TL olduğu, İvesan İnşaat Taşımacılık Tarım Telekomünikasyon Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından İnanır Yapı İnşaat Ticaret ve Limited Şirketi adına “ Konferans Salonu Koltuğu ” için düzenlenen IVE2025000000009 numaralı satış faturasının fatura tarihinin “14-11-2025” olduğu, miktarının “20 adet” ve birim fiyatın 3.480,00 TL olduğu, EDB Makina İnşaat Gıda Temizlik Peyzaj Sanayi ve Limited Şirketi tarafından Orjin Kent Mob. İnş. Telekom. Mak. Tem. Ltd. Şti. adına “15x15 Göz aralıklı 1,7mm kalınlık polyamid ağ” için düzenlenen EFA2025000000004 numaralı satış faturasının fatura tarihi ve düzenleme tarihlerinin “06-11-2025” olduğu, miktarının “150 mt²” ve birim fiyatın 225,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, başvuruya konu ihale tarihinin 05.01.2026 olduğu dikkate alındığında faturaların ihale tarihinden sonra düzenlenmiş faturalar olmadığı, beyan edilen faturaların ve fatura tarihlerinin geçerli olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda faturaya konu malın veya işin nevi sütununda yer verilen açıklama, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen fatura aslında yer alan malın nevi ile açıklama istenilen iş kalemine ait açıklamanın birbiriyle uyumlu olduğu, ayrıca beyan edilen faturada malın birim fiyatına yer verildiği anlaşılmış olup hakediş bedeline yer verilmediği anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin faturaların gerçeği yansıtmadığı yönündeki iddiaları yerinde bulunmamıştır. l) İstekli tarafından PEY/2025-33 poz numaralı “Saha üzerine 15x15 göz aralığında ağ serilmesi” iş kalemi için 378,09 TL/m 2 birim fiyat öngörüldüğü, bahse konu birim fiyat içerisinde düz işçi giderinin de yer aldığı, analiz kapsamında yer alan polyamid ağ analiz girdisi için öngörülen birim fiyatı tevsiken istekli tarafından üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde birim fiyatın 285,00 TL, ölçü biriminin ise m 2 olarak düzenlendiği, fiyat teklifi ekinde yer alan fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura ölçü biriminin de m 2 olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Benzer şekilde, PEY/2025-31 poz numaralı “Suni Çim Halı Uygulaması Yapılması” iş kalemi için 1219,59 TL/m 2 birim fiyat öngörüldüğü, bahse konu birim fiyat içerisinde düz işçi giderinin de yer aldığı, analiz kapsamında yer alan suni çim halı analiz girdisi için öngörülen birim fiyatı tevsiken istekli tarafından üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde birim fiyatın 1050,00 TL, ölçü biriminin ise m 2 olarak düzenlendiği, fiyat teklifi ekinde yer alan fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura ölçü biriminin de m 2 olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanakta beyan edilen faturanın açıklama istenilen iş kalemi ile aynı nitelikte, ölçü birimlerinin uyumlu olduğu, iş kalemlerini kapsadığı, dolayısıyla anılan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. m) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamada C16/20, C25/30 ve C30/37 beton harcı ile asansör imalatına ilişkin üçüncü kişilerden alınmış fiyat teklifine dayalı bir açıklamaya yer verilmediği anlaşıldığından fiyat teklifine ilişkin iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. n) Açıklama kapsamında 10.160.1026 poz numaralı mazot (motorin) için 49,45 TL/kg birim fiyat öngörüldüğü, motorin girdisi için öngörülen fiyatın EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla motorin girdisine ilişkin iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. o) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamada isteklinin kendi malı makine/ekipman satın alma bedeli veya demirbaş kaydına dayalı bir açıklamaya yer verilmediği, bu noktada kendi malı iş makinesine ilişkin iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, açıklamada güncel rayiçlerin kullanılmaması nedeniyle Suryol İnşaat Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Suryol İnşaat Madencilik Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1- Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2- İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.