KİK Kararı 2026/UY.I-2261

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/033 Gündem No: 56 Karar Tarihi: 26.08.2026 Karar No: 2026/UY.I-2261 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Erener Taahhüt İnşaat Ltd. Şti ., İHALEYİ YAPAN İDARE: Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1127952 İhale Kayıt Numaralı “ Sakarya İli Tüm İlçelerde Çeşitli Yol Sanat Yapıları Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından 14.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Sakarya İli Tüm İlçelerde Çeşitli Yol Sanat Yapıları Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Erener Taahhüt İnşaat Ltd. Şti .nin 03.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.08.2026 tarih ve 222174 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1974 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Cevahiroğlu Yapı ve İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, şöyle ki; - SBB/BTN_IST_MNFZ, SBB/KAZI, SBB/KIR_TAS, SBB/TS_DLG ve SBB/TS_DVR iş kalemlerine ilişkin analizlerde vasıflı ve vasıfsız işçilik girdilerinin ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretle uyumlu olmadığı, söz konusu kalemler bünyesinde yer alan vasıflı ve vasıfsız tüm işçilikler, ekskavatör, kazıcı yükleyici, Portland çimentosu, mazot (motorin), C30/37 hazır beton, C20/25 hazır beton harcı, kazı pozları, nakliye, kırmataş, ocaktaşı, kalıp, iksa yapılması, arazöz ve iskele girdilerinin açıklanması gerektiği, ayrıca analizlerde ve alt/yardımcı analizlerde yer alan işçilik miktarlarının değiştirilmemesi gerektiği, - Ekskavatör ve kazıcı yükleyicilerin idarece belirlenen güç ve kapasite özelliklerini karşılaması gerektiği, resmi rayici bulunan iş makinelerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklanamayacağı, kendi malı makineler üzerinden açıklama yapılması halinde mülkiyet, satın alma bedeli ve amortisman durumunun usulüne uygun belgelerle tevsik edilmesi gerektiği, - Nakliye analizlerinde girdi miktarlarının değiştirilmemesi, A, K, M ve G değerlerinin doğru kullanılması ve idarece verilen nakliye formülünde yer alan mesafenin düşürülmemesi gerektiği, - Motorin girdisi için öngörülen fiyatın EPDK tarafından yayımlanan İstanbul İli Avrupa Yakası En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatları Raporundaki fiyatların %90’ının altında olduğu, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3, 45.1.13.4 ve 45.1.13.5’inci maddeleri kapsamında ihale tarihindeki bedellerin dikkate alınamayacağı, - Portland çimentosu, C30/37 hazır beton, C20/25 hazır beton harcı, kırmataş, ocaktaşı, iskele ve kalıp girdilerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklandığı, ancak söz konusu fiyat teklifleri ve satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuatta aranan şartları sağlamadığı, ayrıca fiyat tekliflerinde meslek mensubunca yazılması gereken ibare ile imza ve kaşenin bulunması, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması, fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılması ve teklif edilen birim fiyatın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması gerektiği hususlarının incelenmediği, - Fiyat teklifleri ile tespit tutanaklarının dayanağı faturaların ilan tarihine göre belirlenen üçer aylık dönemlere ait olmadığı, dönemlerin birleştirildiği, ilgili dönemdeki bütün alım/satımların dikkate alınmadığı, faturaların gerçek muameleye ilişkin olmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği tarihten sonra geriye dönük olarak düzenlendiği, bu hususların meslek mensuplarından faturalar talep edilerek ve Gelir İdaresi Başkanlığına yazı yazılarak incelenmesi gerektiği, - Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan tespit tutanaklarında defter onay tarihleri, noterlik bilgileri ve yevmiye kayıt bilgilerinin bulunmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanakları üzerinde meslek mensubuna ait kaşe, TÜRMOB mührü ve imza ile teklif veren firmaya ait kaşe ve imzanın bulunmadığı, ayrıca mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulması gerektiği ve YMM veya SMMM olmayan kişilerce imzalanan belgelerin kabul edilemeyeceği, - Açıklama istenen iş kalemlerinde idarece verilen analiz formatındaki malzeme, işçilik, makine ve diğer girdilerin ayrı ayrı gösterilmesi, analiz ve alt analizlerdeki miktarların azaltılmaması ve kamu kurum ve kuruluşlarına ait analizlerdeki miktarların değiştirilmeden kullanılması gerektiği, - Açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin analizlerde kâr ve genel gider hariç analiz girdileri toplamının en az %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülmemesi gerektiği, - Açıklama istenilmeyen analiz girdileri için miktar ve birim fiyatların belirtilmediği, ilgili alt analizlerin tamamının sunulmadığı, analizlerde çarpım ve toplam hataları bulunduğu ve bu hataların düzeltilmesi halinde analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde olacağı, - İdarece analiz formatı verilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklanamayacağı ve maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı gösterilmeden tek kalemde yapılan açıklamaların geçerli olmadığı, - Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçleriyle açıklama yapılması halinde Haziran 2026 rayiçlerinin kullanılması gerektiği, 2026 yılı başında yayımlanan rayiç ve birim fiyatlar ile ihale ilan tarihinden önceki rayiçlerin kullanılamayacağı, - Aşırı düşük teklif açıklamasında idarece verilen iş kalemleri ve analiz girdilerinin birimlerinde hata yapıldığı, örneğin m² yerine metre, kilogram yerine litre kullanıldığı, - İdarece oluşturulan paçal ve özel pozları karşılamayan ve yapım şartlarını içermeyen fiyat teklifleri ile idarece belirlenen pozların karşılığı olmayan kamu birim fiyatlarının kullanıldığı, - Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajına yer verilmediği, seçilen teknik çözümler, avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü bakımından da elde edilen maliyet avantajının açıklanmadığı, bütün bu hususlar esasa girilerek incelenmeksizin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edildiği ve idareye yapılan şikâyet başvurusunda ileri sürülen itirazlar karşılanmadan başvurunun reddedildiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra; Yaklaşık maliyetin %120’sinin üzerindeki ve %40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır. … Gerekli görülmesi durumunda, (45.1.1.1.) maddesi uyarınca belirlenen sınır değer katsayıları yerine, işin niteliğine göre; a) Mevzuatı uyarınca kendisine yapım işi yaptırma yetkisi verilen bakanlıklar tarafından, bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı, ilgili veya ilişkili olan idareleri için, b) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, (a) bendinde sayılan idareler dışındaki idareler için, (1,00)’den küçük, (1,20)’den büyük olmamak üzere (N) sınır değer katsayıları belirlenebilir. Ayrıca Bakanlıklar tarafından ön proje üzerinden ihalesi yapılacak olan üst yapı işleri için (0,90)’dan küçük, (1,10)’dan büyük olmamak kaydıyla farklı katsayılar belirlenmesi de mümkündür. Belirlenen katsayılar, Resmî Gazete’de ilan edilir. 45.1.1.3. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir. 45.1.1.4. Yaklaşık maliyetin %120’sinin üzerinde ve %40’ının altındaki teklifler dışında tek geçerli teklif bulunması durumunda; “Tort2” değeri tek geçerli teklife eşittir. Yaklaşık maliyetin %40-%120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda; sınır değer yaklaşık maliyetin %40’ıdır. (45.1.1.) maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin yaklaşık maliyetin %40’ının altında çıkması durumunda sınır değer yaklaşık maliyetin %40’ı olarak belirlenir. Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir. 45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır. 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi , tutarları analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; … b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. … Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, … ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. … 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. … 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) … 45.1.13.6.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Sakarya İli Tüm İlçelerde Çeşitli Yol Sanat Yapıları Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 15000 Metreküp Taş Duvar Yapılması 20000 Metreküp Kazı Yapılması 750 Metreküp Betonarme İmalatı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Sakarya İl Sınırları Dahilinde” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “2026/1127952 - Sakarya İli Tüm İlçelerde Çeşitli Yol Sanat Yapıları Yapım İşi” olduğu, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve elektronik ortamda teklif alınarak açık ihale usulü ile 14.07.2026 tarihinde gerçekleştirildiği, ihalede 20 adet ihale dokümanı indirildiği, 15 isteklinin ihaleye teklif verdiği, tekliflerin tamamının geçerli olduğu, ihalenin tek aşırı düşük teklif olan ve açıklamaları uygun bulunan Cevahiroğlu Yapı ve İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Erener Taah. İnş. Ltd. Şti.nin (Yalaz Müh. İnş. Taah. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.) teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür. İdarece aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında sınır değer altında kalan istekliye 14.07.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda; “Sakarya İli Tüm İlçelerde Çeşitli Yol Sanat Yapıları Yapım İşi ihalesinde 14.07.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 22.07.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilecek ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri bilgilerini içeren tablo, inşaat iş kalemleri birim fiyat analizleri ve nakliye cetveli bilgilerinin gönderildiği görülmüştür. Yazı ekinde yer alan listede; 1 SBB/BTN_IST_MNFZ C 30/37 Hazır Beton ile Betonarme İstinat Duvarı, Betonarme Menfez Yapımı İşi (Kalıp, İskele, Beton, Nakliye vb. Herşey Dahil Çelik Donatı Hariç) M3 2 SBB/KAZI Her Derinlikte Her Cins ve Klastaki Zeminde Kuruda ve Suda Yol, Drenaj, Kanalizasyon Hendeği, Menfez ve Duvar Kazısının Yapılması (Nakliye ve Gerekli Her Şey Dahil) M3 3 SBB/KIR_TAS Sanat Yapıları ve Köprü Temel Tabanına, Beton Yol ve Tretuvar Altlarına Kırmataş Tabakası Serilmesi ve Drenaj Hendekleri ile Her Türlü Büz Yanlarında Kırmataş Dolgu Yapılması (Nakliye ve Gerekli Her Şey Dahil) TON 4 SBB/TS_DVR Ocak Taşı ile Harçlı Taş Duvar Yapılması (C20/25 Hazır Beton Harcı ile)(Taş, Beton Nakli Dahil) M3 5 SBB/TS_DLG Ocak Taşı ile Betonsuz, İstifsiz Taş Dolgu Yapılması (Nakliye Dahil) M3 iş kalemlerinin açıklanması istenen iş kalemleri olarak belirlendiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli Cevahiroğlu Yapı ve İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları iddialar kapsamında incelendiğinde; İhale üzerinde bırakılan Cevahiroğlu Yapı ve İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklanması istenen; 1 SBB/BTN_IST_MNFZ 2 SBB/KAZI 3 SBB/KIR_TAS 4 SBB/TS_DVR 5 SBB/TS_DLG iş kalemlerinden; özel/paçal nitelikli SBB/BTN_IST_MNFZ iş kalemi için içeriğinde yer alan 15.150.1006 poz nolu, 15.185.1005 poz nolu, 15.180.1003 poz nolu iş kalemlerine; özel/paçal nitelikli SBB/KAZI iş kalemi için içeriğinde yer alan KGM/14.210 poz nolu iş kalemine; özel/paçal nitelikli SBB/KIR_TAS iş kalemi için içeriğinde yer alan KGM/2641/A poz nolu iş kalemine analiz girdilerine bakılmaksızın iş kaleminin tamamı (15.150.1006 poz nolu, 15.185.1005 poz nolu, 15.180.1003 poz nolu, KGM/14.210 poz nolu, KGM/2641/A poz nolu iş kalemleri için ayrı ayrı olmak üzere) için Panora İnş. Müh. Mad. Taş. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı; Yine özel/paçal nitelikli SBB/TS_DVR iş kalemi ile SBB/TS_DLG iş kalemine yönelik yapılan açıklama kapsamında SBB/TS_DVR ve SBB/TS_DLG iş kalemlerini oluşturan iş kalemi/analiz girdileri açıklanmaksızın, anılan paçal iş kalemlerinin tamamı için Panora İnş. Müh. Mad. Taş. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı; Bunun yanında kazı ve moloz nakli (mesafe:15 km) ile kırmataş nakli (mesafe:50 km) nakliye girdilerine ilişkin açıklamanın da Panora İnş. Müh. Mad. Taş. Pet. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile yapıldığı, fiyat teklifi ekinde satış tutarı tespit tutanağı, fiyat teklifi veren şirket faaliyet belgesi ile yetkilisi imza sirküleri ve meslek mensubu faaliyet belgesi sunulduğu ve açıklamaların bu belgeler üzerinden yapıldığı görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; teklif birim fiyatlı yapım işi ihalelerinde açıklama istenilen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında veya aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde verilen analiz formatına uygun analizlerin sunulmasının zorunlu olduğu, özel ve paçal iş kalemlerinde ise iş kalemini oluşturan analiz girdilerinin temel girdilere kadar ayrıştırılarak gösterilmesi ve açıklamaların bu girdiler üzerinden yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri analizlere dayanak teşkil edebilecek belgeler arasında sayılmış olmakla birlikte, bu yöntemin idarece analiz formatı verilen iş kaleminin bütününün veya bünyesinde malzeme, işçilik, makine ve benzeri farklı temel girdileri barındıran alt iş kalemlerinin tek bir bedel üzerinden açıklanmasına imkân verdiği şeklinde yorumlanamayacağı; aksi durumda söz konusu iş kalemlerini oluşturan temel girdilerin miktar ve fiyatlarının mevzuata uygunluğunun denetlenmesinin mümkün olmayacağı sonucuna varılmaktadır. Bununla birlikte, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesinde belirtilen şartlarla doğrudan kullanılabilmesi mümkün olmakla beraber, bu durum söz konusu kamu pozlarının bütününün üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifiyle tevsik edilebileceği anlamına gelmemektedir. Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Cevahiroğlu Yapı ve İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından, idarece analiz formatları hazırlanarak açıklama istenilen özel/paçal nitelikteki SBB/BTN_IST_MNFZ, SBB/KAZI ve SBB/KIR_TAS iş kalemlerinin bünyesinde yer alan 15.150.1006, 15.185.1005, 15.180.1003, KGM/14.210 ve KGM/2641/A poz numaralı iş kalemlerinin temel analiz girdilerine ayrıştırılmaksızın paçal iş kalemleri içerisinde yer alan 15.150.1006 poz nolu, 15.185.1005 poz nolu, 15.180.1003 poz nolu, KGM/14.210 poz nolu, KGM/2641/A poz nolu iş kalemlerinin her birinin bütünü için ayrı ayrı olmak üzere Panora İnş. Müh. Mad. Taş. Pet. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifleriyle açıklandığı; ayrıca SBB/TS_DVR ve SBB/TS_DLG iş kalemlerinin de iş kalemi/analiz girdileri açıklanmaksızın paçal iş kaleminin tamamı için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifiyle açıklama yapıldığı görülmüştür. Söz konusu iş kalemlerinin malzeme, işçilik, makine ve diğer maliyet bileşenlerini birlikte ihtiva ettiği, idarece bunlara ilişkin analiz formatlarının oluşturulduğu dikkate alındığında, söz konusu girdilerin idarenin analiz formatıyla uyumlu olmadığı, birim, birim fiyat ve tutar itibariyle ayrı ayrı belirtilmediği, anılan kalemlerin bütününe ilişkin fiyat teklifi alınması suretiyle yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3, 45.1.4 ve 45.1.13’üncü maddelerinde öngörülen açıklamalara uygun olmadığı ve bu haliyle analiz girdilerinin miktar ve fiyatlarının denetlenmesine imkân vermediği anlaşılmıştır. Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54’üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54’üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Cevahiroğlu Yapı ve İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.