KİK Kararı 2026/UY.I-2250

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/033 Gündem No: 48 Karar Tarihi: 26.08.2026 Karar No: 2026/UY.I-2250 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Fi Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Hakkari İl Özel İdaresi, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/879587 İhale Kayıt Numaralı “Hakkari Yüksekova Güngör Mahallesi Kamp Eğitim Merkezi Yapım İşi” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Hakkari İl Özel İdaresi tarafından 23.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hakkari Yüksekova Güngör Mahallesi Kamp Eğitim Merkezi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Fi Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.08.2026 tarih ve 222075 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1962 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan Kandemir Müh. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki; -Açıklama istenilen tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarına göre azaltıldığı, isteklinin metrajlarının idarenin metrajlarına oranla eksikliğin parasal tutarı isteklinin teklif rakamına eklendiği takdirde ihaleye verilen tekliflerin sıralamasının değişmesine sebep olması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, -Analizlerde yer alan işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücretin altında birim fiyat öngörüldüğü, - Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan yaklaşık maliyet cetveli, analizler, nakliye hesaplamaları ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde aritmetik hataların bulunduğu, analizlerde hesaplanan tutarların yaklaşık maliyet cetveline hatalı şekilde yansıtıldığı, isteklinin teklif ettiği tutar ile hesaplanan tutar arasında uyumsuzluk oluştuğu, - Sunulan analizlerde yer alan girdi cins ve miktarlarının, istekli tarafından idarece verilen analiz formatı ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan analizlerdeki miktarlardan farklılaştırıldığı, analizlerinde bazı girdilerin eksiltildiği, kendi lehine fiyat avantajı oluşturacak şekilde analiz düzenlendiği, - Kullanılan birim fiyatların 2026/Ocak ve daha önceki dönemlere ait olduğu, 2026/Mayıs dönemi güncel birim fiyatlarının veya YİÜE katsayılarıyla güncellenmiş fiyatların kullanılmadığı, - Sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, bazı analizlerde kâr ve genel gider oranının %10’un altında öngörüldüğü, - Açıklama istenilmeyen analiz girdileri için 0,01 TL’nin altında birim fiyat öngörüldüğü, ayrıca bu girdilerde teklif edilen birim fiyat ile miktarın çarpılması sonucu oluşan tutarın da 0,01 TL’nin altında kaldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için 0,01 TL’nin altında tutar öngörülmesinin mümkün olmadığı, - Analizlerde yer alan nakliye formüllerinin, idare tarafından verilen nakliye formülleri ile uyumlu olmadığı, ayrıca idarece belirlenen nakliye mesafelerinin düşürüldüğü ve yanlış hesaplamalar yapılarak analizlere yansıtıldığı, -İş kalemlerine ilişkin analiz ve alt/yardımcı analizlerin sunulmadığı, - Başta işçilik girdileri olmak üzere tüm girdi miktarlarının, isteklinin kendi lehine olacak şekilde düşürüldüğü, bazı analiz girdilerinin, idarece belirlenen girdiler yerine farklı malzemelere ait girdiler kullanılarak açıklamada bulunulduğu, idarece verilen analiz formatına uygun açıklama yapılmadığı, -Açıklaması istenilen E.Ö.B.F.-01 poz numaralı “250kVA Trifaze Gerilim Regülatörü” iş kalemi elektrik/tesisat iş kalemlerinden olduğu, malzeme + montaj olacak şekilde açıklama istenilmesi gerektiği, montaj dahil olarak fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, - Açıklama istenilen P.F.A-H.ÇELİK-01 poz numaralı “Hakkari Sporcu Kampı Binası” iş kalemi için idare tarafından herhangi bir ayrıntılı analiz düzenlenmeden tek bir iş kalemi olacak şekilde analiz tanzim edilmek suretiyle açıklama istenildiği, idare tarafından da söz konusu iş kalemi için ayrıntılı analiz girdilerinin gösterildiği analiz formatının isteklilere gönderilmesi suretiyle açıklama istenilmesi gerekirken bu kurala uyulmadığı, - Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde yer alan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makineleri) için isteklinin “kendi malı” beyanında bulunulduğu, hesaplamada Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde yer alan düzenlemelere riayet edilmediği, hesaplamaların edinim değeri üzerinden yapılması gerekirken, isteklinin daha düşük değerleri esas aldığı, - Kendi malı ekipmanın tevsiki amacıyla sunulan amortisman tespit tutanağının Tebliğ’de öngörülen usul ve esaslara uygun şekilde düzenlenmediği, tutanakta yer alan makinelerin açıklama istenilen analiz girdilerindeki makinelerle aynı olmadığı, güç ve kapasite bakımından farklılık gösterdiği, bunun yanında, amortisman tespit tutanağı ekinde sunulması zorunlu olan fatura, ruhsat vb. belgelerin de sunulmadığı, -Açıklama istenilen elektrik ve mekanik iş kalemlerine ilişkin analizlerde malzeme ve montaj girdilerinin ayrıştırılmadığı, “montaj dahil” tek bir fiyat kullanılmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, - Elektrik ve mekanik iş kalemleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, ancak sunulan fiyat tekliflerinde ve EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarının fatura bilgileri tablolarında işçilik girdisine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, beyan edilen faturaların yalnızca malzemeye ilişkin olduğu, buna rağmen fiyat teklifi düzenlenirken malzeme ve işçilik ayrımına gidildiği, işçilik girdisine ilişkin bilgi ve belge sunulmaması Tebliğ hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, - Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan EK-O.5, EK-O.6 ve EK.O-7 tutanaklarında, teklife konu malzemelerin ölçü birimlerine yer verilmediği, tutanaklarında ölçü birimi bilgisine yer verilmemesi, tutanaklarda belirtilen mal miktarının tespitini imkânsız hâle getirdiği ve açıklamaların doğruluğu konusunda tereddüt oluşturduğu, faturalar ihale tarihinden sonra geriye dönük süresinden sonra düzenlenmiş faturalar olduğu, faturaladaki malzemelerin açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin teknik özelliklerine uyarlılık göstermediği, faturalardaki ölçü birimlerinin farklı olmasına rağmen, açıklamaya konu iş kalemindeki ölçü birimlerine usule aykırı olarak uyarlanmak suretiyle açıklama sunulduğu, - Sunulan fiyat teklifleri ekinde yer alan imza beyannameleri ile fiyat teklifleri ve EK-O.5 ile EK-O.6 tutanaklarındaki imzaların birbiriyle uyumlu olmadığı, imzaların yetkili kişiler tarafından atılmadığı, - Gerek fiyat tekliflerinin üzerinde gerekse maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablolarında, teklife konu malzemenin adı, teknik özellikleri ve TSE, EN vb. kalite standartlarına ilişkin bilgilere yer verilmediği, açıklamaya konu edilen iş kaleminde kullanılan malzemenin, beyan edilen faturada yer alan malzeme ile aynı olup olmadığının anlaşılamadığı, malzemenin teknik özellikleri ve kalite standartlarına ilişkin bilgi bulunmadığı, faturadaki malzeme ile teklif konusu malzemenin eşleşip eşleşmediğinin tespitinin mümkün olmadığı, -“250kVA Trifaze Gerilim Regülatörü” ve “Hakkari Sporcu Kampı Binası” iş kalemleri için alınan fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olduğu, fiyat tekliflerinin dayanağı olan EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarında beyan edilen faturaların, ihale ilan tarihinden önceki veya en fazla bir önceki üç aylık döneme ait olması gerektiği, ancak fiyat teklifi alınan iş kalemlerine ilişkin faturaların bu süre şartına uygun olmadığı, faturaların süresinden sonra, geriye dönük olarak tanzim edildiği, “225 Kva Regülatör” faturası “250 Kva Trifaze Gerilim Regülatörü” olacak şekilde faturanın açıklama istenilen iş kaleminin tanımına uyarlanması yöntemi ile açıklamada bulunulduğu, - P.F.A-H.ÇELİK-01 poz numaralı “Hakkari Sporcu Kampı Binası” iş kalemi için alınan fiyat teklifinin dayanağı olan EK.O-5 / EK.O-6 tutanağında beyan edilen faturanın açıklama istenilen iş kalemine ait olmadığı, faturanın perefabrik konteyner malzemesine ilişkin olduğu, - İstenilen “SNT.PYS-01” poz numaralı “55 mm Sentetik Çim Alımı (Halı, kuvars kumu, SBR ve FİFA Quality Belge testleri ve belgesi dahil)” iş kalemi için alınan fiyat teklifinin dayanağı olan EK.O-5 / EK.O-6 tutanağında beyan edilen faturanın sadece sentetik çim faturası olduğu, bu malzemenin 55 mm olduğu ve halı, kuvars kumu dahil olduğu hususunda hiç bir belirleme bulunmadığı, fatura açıklanması istenilen iş kaleminin gerek tanımını gerekse tanımında ve teknik şartnamesinde belirtilen özellikleri taşımadığı, fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulan diğer tüm iş kalemlerinde de benzer şekilde, açıklamaya konu iş kalemlerinden farklı malzemelere ait faturaların esas alınarak açıklama yapıldığı, faturaların doğruluğunun ve uygunluğunun teyit edilmesi gerektiği, -Alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 ve EK-O.8 tutanaklarının fatura bilgileri tablolarında beyan edilen faturaların geriye dönük olarak süresinden sonra tanzim edildiği, faturaların parasal tutarlarının gerçekte fatura üzerinde yazılı olan tutarlardan farklı olduğu, fatura bilgileri tablolarında beyan edilen faturaların gerçekte mevcut olmadığı, içerik olarak teklife konu malzemeye ait bulunmadığı, farklı malzemelere ait faturaların miktar ve fiyat uyarlaması yapılarak teklife konu malzemeye dönüştürüldüğü, -Fiyat tekliflerinin yine aynı ihaleye teklif veren ve teklifleri sınır değer altında olan isteklilerden alındığı, bu durum 4734 sayılı Kanun kapsamında yasak fiil niteliğinde olduğu, fiyat teklifi veren firmalar hakkında 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar kapsamında yasaklama kararı bulunduğu, bu nedenle haklarında yasaklama kararı bulunan kişi veya firmaların aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında fiyat teklifi vermesinin mümkün olmadığı, -Alınan fiyat tekliflerinin bir kısmının vekâleten imzalandığı, ancak vekâleten imza atan kişilere ait imza beyannamelerinin tutanak ekinde sunulmadığı, sunulan vekâletnamelerde ise ihale konusu işler kapsamında fiyat teklifi verme yetkisinin bulunmadığı, - Alınan fiyat tekliflerinin EK-O.5 tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olduğu, EK-O.6 tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, tutanaklarda defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, tutanakların ihale ilan tarihinden önceki veya bir önceki üç aylık döneme ait olması gerekirken bu dönemlere ilişkin bilgi bulunmadığı, tutanaklarda beyan edilen fatura miktarlarının yaklaşık maliyetteki miktarın1/20’sinin altında olduğu, -EK.O-7 tutanakları ile yapılan açıklamada fatura bilgileri tablosunda beyan edilen miktar, açıklama istenilen iş kalemine ait yaklaşık maliyetteki miktarın ½ sinin altında olduğu, faturaların dönemi ile tutanakların 3 no’lu tablosunda beyan edilen dönemlerin birbirini karşılamadığı, faturaların kime düzenlendiği, kimden alındığı ve ilgili mükelleflerin vergi numaralarının belirtilmediği, fatura bilgileri tablosunda birim fiyat x miktar çarpımının toplam fatura tutarı sütununa yanlış aktarıldığı, bu yanlış aktarımların ağırlıklı ortalama birim maliyet ve ağırlıklı ortalama birim satış fiyatı tablolarına da yanlış yansıtıldığı, -EK-O.5, EK-O.6, EK-O.7 ve EK-O.8 tutanaklarında birim fiyat × miktar sonucu elde edilen tutar ile toplam fatura tutarı sütununun örtüşmediği, EK-O.6 tutanağında malzeme cinsi sütununda “Hakediş” ibaresine yer verildiği, hakediş faturaları üzerinden malzeme birim fiyatı tespitinin mümkün olmadığı, fiyat teklifleri üzerinde Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmadığı; maliyete dayalı açıklamada satışa dayalı ibarenin, satışa dayalı açıklamada ise maliyete dayalı ibarenin yazıldığı, fiyat teklifleri üzerinde dayanak tutanağın tarih ve sayısına yer verilmediği veya yazılan tarih ve sayının ekli tutanaklarla örtüşmediği, fiyat teklifini veren mükellefe ait imza beyannamelerinin sunulmadığı veya sunulan imzaların fiyat teklifi ve tutanaklardaki imzalarla uyuşmadığı, tutanakları imzalayan SMMM/YMM’ye ait faaliyet belgelerinin sunulmadığı, tutanaklarda yalnızca tek bir faturaya yer verildiği, ilgili dönemde aynı malzemeye ilişkin birden fazla satış bulunduğu, bu nedenle gerçek ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış fiyatının tespiti için mükellefin ilgili dönemde düzenlediği tüm faturaların istenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “ 38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir…” açıklaması, “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra; Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır. … 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. (Ek cümle: 19.06.2018-30453/m RG/ 7. md.) Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/26. md., yürürlük: 15/06/2024) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 33.md.) İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 34. md.) Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/26. md., yürürlük: 15/06/2024) tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 35. md.; Değişik madde: 18/05/2024-32550 R.G/26. md., yürürlük: 15/06/2024) Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. … 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur. ...” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Güroymak Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma Ve Dayanışma Vakfına Ait 1+1 Konutlarının Bakım Ve Onarım İşi … ç) Miktarı: Güroymak Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma Ve Dayanışma Vakfına Ait 1+1 Konutlarının Bakım Ve Onarım İşi Teknik Şartnamede Belirtilen İşler Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Güroymak Şirintepe Mahallesinde yer alan 1+1 sosyal konutları” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almıştır. P.F.A-H.ÇELİK-01 poz numaralı “Hakkari Sporcu Kampı Binası” iş kaleminin Birim Fiyat Tarifinde “Teknik Tarifi: 1.Binanın Hafif Çelik Kısmına ait İç ve Dış Duvarlar 140 mm S280 Çelikten Statik hesabı yapılarak üretilecektir. 2. Binanın Ağır Çelik Kısmı HEA220 ve IPE180’den Statik hesaplarına uygun olarak üretilecektir. 3. Binanın montajında kullanılacak olan Montaj Vidaları Tekniğine uygun olarak paketlenecektir. 4. Binanın iç ve Dış Cephe Kaplamasında 11 mm OSB kullanılacak olup Dış Cephe de OSB üzerinde Nem Bariyeri uygulaması yapılacak akabinde 125 mm suya,neme ve yangına dayanıklı cam elyaf şilte kaplı dış cephe levhası uygulanacaktır. 5. Binanın Dış ve İç Çelik içerisinde 80+80 160 mm Çift Kat Taş Yünü İzolasyonu yapılacaktır. 6. Binanın Ara katında Trapez Sac ile Döşeme uygulaması yapılacaktır. 7. Binanın Tavan ve Ara katlarına 100 mm Taş Yünü izolasyonu yapılacaktır. 8. Binanın Çatı çeliğinde 11 mm OSB uygulaması yapılacaktır. 9. Yukarıda belirtilen malzemelerin Şantiye Sahasına Nakliyesi, indirmesi bindirmesi yapılacaktır. 10.Yukarıda belirtilen malzemelerin Şantiye Sahasında Montaj işçilikleri yapılacaktır.” düzenlemesi yer almıştır. İtirazen şikâyete konu ihalede 35 adet ihale dokümanı indirildiği, 23.06.2026 tarihinde yapılan ihaleye 24 isteklinin katıldığı, 20.07.2026 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararında, 29.06.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile sınır değerin altında kalan 5 istekliden aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu, Özinanç Yapı İnşaat Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bilar Analitik Dan. San. ve Tic. A.Ş.nin süresi içinde açıklama sunmadığı için tekliflerinin reddedildiği, Çınarbay İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ile Evbeyli Yapı A.Ş. tarafından sunulan açıklamanın uygun olmadığı için tekliflerinin reddedildiği, söz konusu ihalenin açıklaması uygun bulunan Kandemir Müh. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Fi Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise sınır değerin üzerinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olduğu görülmüştür. İdare tarafından teklifleri sınır değerin altında olan isteklilere 29.06.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda “Hakkari Yüksekova Güngör Mahallesi Kamp Eğitim Merkezi Yapım İşi ihalesinde 23.06.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 09.07.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, ayrıca söz konusu yazının ekinde 72 adet açıklama istenilecek iş kalemi listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ve özel/paçal iş kalemleri kapsamında yer alan E.Ö.B.F.-01 poz numaralı “250kVA Trifaze Gerilim Regülatörü”, P.F.A-H.ÇELİK-01 poz numaralı “Hakkari Sporcu Kampı Binası” ve SNT.PYS-01 poz numaralı “55 mm Sentetik Çim Alımı (Halı, kuvars kumu, SBR ve FİFA Ouality Belge testleri ve belgesi dahil)” iş kalemleri için hazırlanan analiz formatlarının gönderildiği görülmüştür. Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında gönderilen özel/paçal iş kalemleri kapsamında yer alan analiz formatlarına aşağıda yer verilmiştir. İş Kalemi/ İş Grubu No Analizin Adı Ölçü Birimi E.Ö.B.F.-01 250kVA TRİFAZE GERİLİM REGÜLATÖRÜ AD Kurumu: Ana kitaplarda olmayan pozlar Poz No Girdiler Ölçü Birimi Birim Miktarı Birim Fiyatı Tutarı E.Ö.B.F.-01- Pys 250kVA TRİFAZE GERİLİM REGÜLATÖRÜ (Kârsız) AD 1 Kâr ve genel giderler hariç toplam Kâr ve genel giderler %....... 1 AD kârlı birim fiyatı İş Kalemi/ İş Grubu No Analizin Adı Ölçü Birimi P.F.A-H.ÇELİK- 01 HAKKARİ SPORCU KAMPI BİNASI m 2 Kurumu: Ana kitaplarda olmayan pozlar Poz No Girdiler Ölçü Birimi Birim Miktarı Birim Fiyatı Tutarı P.F.A- H.ÇELİK-01- Pys HAKKARİ SPORCU KAMPI BİNASI (Kârsız) m 2 1 Kâr ve genel giderler hariç toplam Kâr ve genel giderler %...... 1 m 2 kârlı birim fiyatı İş Kalemi/ İş Grubu No Analizin Adı Ölçü Birimi SNT.PYS-01 55 mm Sentetik Çim Alımı (Halı, kuvars kumu, SBR ve FİFA Ouality Belge testleri ve belgesi dahil) m 2 Kurumu: Ana kitaplarda olmayan pozlar Poz No Girdiler Ölçü Birimi Birim Miktarı Birim Fiyatı Tutarı SNT.PYS-01 Pys 55 mm Sentetik Çim Alımı (Halı, kuvars kumu, SBR ve FİFA Ouality Belge testleri ve belgesi dahil) (Kârsız) m 2 1 Kâr ve genel giderler hariç toplam Kâr ve genel giderler %...... 1 m 2 kârlı birim fiyatı Yukarıda yer alan E.Ö.B.F.-01 poz numaralı “250kVA Trifaze Gerilim Regülatörü”, P.F.A-H.ÇELİK-01 poz numaralı “Hakkari Sporcu Kampı Binası” ve SNT.PYS-01 poz numaralı “55 mm Sentetik Çim Alımı (Halı, kuvars kumu, SBR ve FİFA Ouality Belge testleri ve belgesi dahil)” iş kalemlerinin idarece gönderilen analiz formatları incelendiğinde, söz konusu kalemlerin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) kapsamında olduğu, söz konusu iş kalemlerine ait analiz formatında sadece iş kaleminin adına yer verilmek suretiyle açıklama istenildiği, idarece gönderilen analiz formatlarının ayrıntılı analiz formatı şeklinde olmadığı, örneğin P.F.A-H.ÇELİK-01 poz numaralı “Hakkari Sporcu Kampı Binası” iş kaleminin Birim Fiyat Tarifinde söz konu iş kaleminin içinde malzeme, işçilik, makine ve diğer girdi cinslerinin yer aldığı, fakat gönderilen analiz formatında söz konusu iş kaleminin içinde açıklanması istenilen analiz girdilerine yönelik somut belirleme yapılmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin her birinin farklı girdiler esas alınarak açıklama yaptığı, anılan iş kalemlerinin detaylı analizlerinin aşırı düşük açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde yer almadığı, diğer bir ifade ile analizlerde iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre idarece analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” gibi girdi cinslerinin belirlenmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesine aykırı olarak idare tarafından bahse konu özel iş kalemleri için ayrıntılı analiz düzenlenmediği ve analiz girdi ve miktarlarına yer verilmediği, bahse konu özel iş kalemlerinin niteliği gereği analiz formatı hazırlanabilen iş kalemleri olduğu görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği, bununla birlikte, idarece açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği (işçilik girdileri hariç), bahsi geçen hususa ilişkin olarak da açıklama isteme yazılarında, açıklanması istenilmeyecek olan analiz girdilerine yer verileceği, Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerektiği, isteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, uyuşmazlığa konu ihalede sorgulamaya tabi tutulan özel iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin anılan Tebliğ’de belirtildiği üzere “ayrıntılı analiz” niteliği taşımadığı, ayrıca analiz girdilerinden analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, bu haliyle aşırı düşük teklif sorgulama işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, bu şekilde yapılan bir sorgulama sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin imkân dâhilinde olmadığı anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesine göre kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdilerinin gösterildiği e-forma uygun analiz formatlarının, ihale dokümanı veya aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı kapsamında isteklilere verilmesi gerektiği, ancak idare tarafından bahse konu 3 özel iş kaleminde ayrıntılı analiz girdilerine yer verilmediği, bu durumda söz konusu iş kalemlerine ilişkin analizler olmadığından isteklilerce sunulan açıklamaların uygunluk denetimlerinin gerçekleştirilemeyeceği anlaşılmış olup, anılan iş kalemleri için analiz girdilerinin gösterildiği analizlerin idarece hazırlanması, hazırlanacak analizler kapsamında yer alan girdilerin de göz önünde bulundurulmak suretiyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesine göre açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesi ile sıralı analiz girdileri listesi kullanılmak suretiyle tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ü dikkate alınarak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin idare tarafından oluşturulması, bahse konu hususlar belirlenip hazırlandıktan sonra bu hususlara uygun bir şekilde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden, analiz hazırlanan özel pozlara ait analiz girdilerinin gösterildiği analizlere de yer verilmek suretiyle, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanarak aşırı düşük teklif sorgulama işleminin teklif fiyatı sınır değerin altında kalan tüm isteklilere yukarıda bahsedilen hususlara uygun şekilde tekrar yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.