KİK Kararı 2026/UY.I-2149

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/032 Gündem No: 52 Karar Tarihi: 19.08.2026 Karar No: 2026/UY.I-2149 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Rast Üst Yapı Taah. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Manyas Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/883383 İhale Kayıt Numaralı “ Manyas Belediyesi Kapalı Pazar Yeri Zemin İyileştirme ve Betonarme Temel İnşaatı Yapılması ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Manyas Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 12.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Manyas Belediyesi Kapalı Pazar Yeri Zemin İyileştirme ve Betonarme Temel İnşaatı Yapılması ” ihalesine ilişkin olarak Rast Üst Yapı Taah. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. nin 10.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.07.2026 tarih ve 221567 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1911 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının; a) Aylık yayımlanan kamu kurum ve kuruluşu rayiçleri ve birim fiyatlarının kullanılmadığı, b) Fiyat tekliflerinde meslek mensubunca yazılması gereken ibarenin bulunmadığı, imza ve kaşenin eksik olduğu, teklife konu birim fiyatın tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, sorgulamaya tabi iş kalemlerinde kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmadığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet göstermeyen üçüncü kişilerden alındığı, fiyat teklifi alınan hususlarda idarece belirlenen analiz formatlarına aykırı olarak maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı gösterilmediği, fiyat tekliflerinin ekinde dayanağı tutanakların bulunmadığı, fiyat teklifi ve tutanakların fotokopi olarak sunulduğu ve temsili yetkili olmayan kişilerce imzalandığı, şekil kurallarına uygun olmadığı, tutanaklarda fatura bilgileri tablosunun yer almadığı, tutanakların dönem bilgisinin uygun olmadığı, dönemler birleştirilerek birim satış tutarının hesaplandığı, teklif fiyatına ulaşmak için gerekli olan düşük tutarlı faturaların tutanağa dâhil edildiği, ilgili dönemdeki alım/satımların tamamı esas alınarak oluşturulmadığı, defter kayıtlarında daha dazla fatura bulunduğu, tutanak ekinde mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin yer almadığı, faaliyet belgesi geçerlik tarihinin uygun olmadığı, fiyat teklifi ve tutanak ile iş kalemi girdilerinin uyumlu olmadığı, nakliyeler için idarenin formülü dikkate alınmaksızın fiyat teklifinin kullanıldığı, fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanaklarda bilgileri yer alan faturaların sorgulama yazısından sonraki bir tarihte kayıtlara gönderildiği, gerçeği yansıtmadığı, açıklama istenilmesi sonrasında geriye dönük düzenlendiği, açıklama istenilen tarihte mevcut olmadığı, faturalar istenilmeden karar verilmesinin uygun olmayacağı, faturaların meslek mensubundan talep edilmesi ve ilgili kurumlara yazılarak işlem yapılması gerektiği, analiz formatı verilen iş kalemleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, c) Yapı malzemelerine ilişkin mesafelerin dikkate alınmadığı, hazır beton girdileri için ilgili standardında belirtilen süreler ve üretim tesis ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafe dikkate alınmadan fiyat teklifinin kullanıldığı, ç) Amortisman hesaplaması ve açıklama istenilmeyen girdiler için öngörülen fiyatın diğer iş kalemlerinde farklı olmasının irdelenmediği, d) İdarenin analiz formatlarına uygun olmadığı, miktarların bir kısmının düşürüldüğü, miktarların aynen kullanılmadığı, girdilerin ayrı ayrı gösterilmediği, aritmetik hataların düzeltilmesi halinde analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde olacağı, e) İşçilik fiyatların saatlik asgari ücretin altında olduğu, f) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait analizlerdeki miktarların düşürüldüğü, hangi kamu kurum ve kuruluşu fiyat fiyatı kullanıldığının liste halinde sunulmadığı, g) İdare ve isteklinin metrajları arasındaki farkın kontrol edilmesi gerektiği, ğ) Kar ve genel gider hariç analiz girdileri toplam tutarının asgari %10’u oranında kar ve genel gider öngörülmediği, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için bir kuruşun altında bedel öngörüldüğü gerekçeleriyle mevzuata uygun olmadığından teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, ihale komisyonunca teklifler değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerden önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenileceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmelerde Kamu İhale Kurumu tarafından işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespitine ve değerlendirilmesine yönelik yapılan düzenlemelerin esas alınacağı hükme bağlanmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, ... sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; ... b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. ... İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. ... 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. ... 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a.Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b.Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c.Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç.Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, ... f.İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. ... 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. ... Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. ... 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. ... 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. ... 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ... 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kapalı Pazar Yeri Zemin İyileştirme ve Betonarme Temel İmalatlarının Yapılması İşi (Döşeme İmalatları Yapılmayacaktır) b) Türü: Yapım işi ... ç) Miktarı: 8453 m 2 Kapalı Pazar Yeri Zemin İyileştirme, Betonarme Temel İmalatları (Su Basman Seviyesine Kadar, Döşeme Yapılmayacak), Mekanik ve Elektrik Alt Yapı İmalatları Yapılacaktır.” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.” düzenlemesi, “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.” düzenlemesi yer almaktadır. Tekliflerin değerlendirilmesi üzerine alınan ihale komisyonu kararından; yaklaşık maliyeti 136.043.041,00 TL olarak hesaplanan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, sınır değeri 100.388.711,51 TL olarak belirlenen ihalede aşırı düşük teklif sahibi 4 isteklinin bulunduğu, ihaleye katılımda istenilen yeterlik kriterlerini sağlayan 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu ve yapılan açıklamalar uygun görülerek ihalenin 92.999.000,00 TL teklifle Alver İnşaat Nakliyat Taah. Oto. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak 98.876.125,00 TL teklifle Yiğit Ağa İnşaat Elek. Nak. Hay. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği ve başvuru sahibinin 107.303.000,00 TL teklifle sınır değer üzerindeki ilk geçerli teklif sahibi olduğu anlaşılmıştır. İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 23.06.2026 tarihli yazı ekinden; açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi verilerek 15.135.1004, 52.140.1002, 15.150.1006, 15.160.1004 ve 15.270.1011 numaralı olmak üzere 5 adet kamu kurum ve kuruluşu iş kalemlerine ilişkin açıklama istenildiği anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan Alver İnşaat Nakliyat Taah. Oto. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde; a) İhale ilanının 21.05.2026 tarihinde yayımlandığı, açıklamada kamu kurum ve kuruluşu (ÇŞB, DSİ) iş kalemlerine ilişkin düzenlenen analizler ile alt analizlerde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 04.05.2026 tarihinde yayımlanmış olan 2026 yılı Mayıs ayına ait güncel rayiçlerin kullanıldığı anlaşılmıştır. b) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin sadece “Portland çimentosu (Dökme) (TS EN 197-1 CEM I 42,5 N)” analiz girdisi için kullanıldığı, Altıntaş Kardeşler Beton Köm. Nak. İnş. Mal. Aka. Tur. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.den 1.850,00 TL/ton olarak alınan 25.06.2026 tarihli fiyat teklifinin üzerinde “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 25/06/2026 tarih ve 2026/20 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80'inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu ve ekinde fiyat teklifinin dayanağı 25.06.2026 tarihli ve 2026/20 sayılı satış tutarı tespit tutanağı, faturalar, imza beyannamesi ve Ticaret Sicil Gazetesi ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu görülmüştür. Anılan fiyat teklifinin meslek mensubunca usulüne uygun düzenlendiği, teklif alınan birim fiyatın tutanaktaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı, iş kaleminin imalatında kullanılacak teklife konu çimento miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı, fiyat teklifinin dayanağı tutanakta 01/11/2025-31/01/2026 tarihleri arasındaki faturaların esas alındığı, üçüncü kişinin teklife konu alanda faaliyetinin bulunduğu, analiz girdisi ile fiyat teklifine konu malzemenin farklılık göstermediği, fiyat teklifi ve tutanağın gereken şekil şartlarını ihtiva ettiği, fiyat teklifi ve tespit tutanağı ile faturalar arasında uyumsuzluk bulunmadığından başkaca araştırmaya gerek olmadığı dikkate alındığında fiyat teklifi ve dayanağı tutanak ile ekte sunulan belgelerin mevzuata aykırılık içermediği anlaşılmıştır. c) Açıklama istenilen nakliye girdilerinin bulunmadığı, analizlerdeki “C 30/37 Beton Harcı, Hazır Beton Harçları (TS EN 206-1)” girdisi için ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan aylık güncel rayicin kullanıldığı anlaşılmıştır. ç) İsteklinin kendi malı makinelerinin satın alma bedellerine ilişkin kullanılan herhangi bir fiyatın bulunmadığı ve açıklama istenilmeyen girdiler için analizlerin tamamında aynı birim fiyatların esas alındığı anlaşılmıştır. d) Açıklama istenilen iş kalemleri kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğundan idarece herhangi bir analiz formatının verilmediği ve söz konusu iş kalemleri için anılan istekli tarafından düzenlenen analizlerde aritmetik hatanın da bulunmadığı anlaşılmıştır. e) İhalenin 12.06.2026 tarihinde gerçekleştirildiği ve analizler ile alt analizlerdeki işçilik girdilerinin tamamı için kullanılan 146,80 TL/saat birim fiyatın ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında olmadığı anlaşılmıştır. f) Açıklamada kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılmadığı, iş kalemleri için analiz düzenlendiği, sunulan analizlerde değişiklik yapılmadığı, analiz girdileri için poz numaraları belirtilerek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan aylık güncel rayiçlerin kullanıldığı anlaşılmıştır. g) Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde iş kapsamındaki imalat miktarlarının idareler tarafından istekli olabileceklere verilmediği; ihale dokümanındaki projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler gibi dokümanlar üzerinden idare ve istekliler tarafından metrajların ayrı ayrı hesaplandığı dikkate alındığında ihale konusu işteki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesinin beklenmediği, ancak idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından öngörülen metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir düzeylerde olması gerektiğinden sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin tekliflerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı, diğer bir ifadeyle kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır. İstekli tarafından açıklama kapsamında 5 adet iş kalemine öngörülen miktarların, idarece yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas alınan miktarların altında olmadığı ve sorgulama konusu iş kalemleri için idarece belirlenen miktarlar esas alınması durumunda teklifinin daha düşük olacağı dikkate alındığında isteklinin kendisi lehine bir avantaj sağlamadığı anlaşılmıştır. ğ) Açıklama istenilen 5 iş kalemi için düzenlenen analizlerde analiz girdilerinin toplam tutarının %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü, sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri için ise toplam teklif bedelinin %10’undan az olmayacak tutarda 9.300.860,60 TL bedel öngörüldüğü, analiz ve alt analizlerde açıklama istenilmeyen girdinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için 1 kuruşun altında bedel öngörülmediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez. ...” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrası uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır. 4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvurularının itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açısından da inceleneceği hükme bağlanmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Yiğit Ağa İnşaat Elek. Nak. Hay. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde; a) Açıklamanın analiz düzenlenerek yapıldığı ve muhtelif analiz girdileri için 4 adet fiyat teklifinin dayanak gösterildiği ancak söz konusu tekliflerinin Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen şekil şartları karşılamadığı, fiyat tekliflerinin dayanağı tutanakların bulunmadığı ve analizlerde kullanılan birim fiyatlar ile fiyat teklifi tutarların uyumlu olmadığı anlaşılmıştır. b) Açıklama kapsamında 15.135.1004 ve 15.150.1006 numaralı iş kalemleri için düzenlenen analizlerde çeşitli girdilerinin çıkarıldığı ve sunulan analizlerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının iş kalemine ait analiz formatlarına uygun olmadığı anlaşılmıştır. c) Açıklama istenilen 15.270.1011, 15.135.1004, 52.140.1002 ve 15.160.1004 numaralı iş kalemleri için düzenlenen analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranın altında yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü anlaşılmıştır. Dolayısıyla, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin açıklaması mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Yiğit Ağa İnşaat Elek. Nak. Hay. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.