KİK Kararı 2026/UY.I-2147

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/032 Gündem No: 58 Karar Tarihi: 19.08.2026 Karar No: 2026/UY.I-2147 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Sya İnşaat Kurumsal Hizmetler Petrol Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1076690 İhale Kayıt Numaralı “ Erzurum- Pasinler- Horasan Yolu Bsk Onarım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü tarafından 03.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Erzurum- Pasinler- Horasan Yolu Bsk Onarım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Sya İnşaat Kurumsal Hizmetler Petrol Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi nin 23.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.08.2026 tarih ve 222098 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1968 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.13.17’nci maddesi uyarınca, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman analiz girdilerine ilişkin açıklamaların, resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabileceği, ancak üçüncü kişilerden fiyat teklifinin yalnızca resmi rayiç bulunmayan iş makineleri bakımından kullanılabileceği, Anılan düzenleme uyarınca, isteklinin kendi malı olan iş makineleri bakımından satın alma bedeli üzerinden açıklama yapılabilmesi için amortisman maliyeti dışında kalan maliyet katsayılarına ilişkin resmi rayiçlerin bulunması ve açıklamanın Tebliğ’de öngörülen yöntem çerçevesinde ortaya konulmasının gerektiği, buna karşılık, söz konusu girdilere ilişkin resmi rayiçlerin yayımlanmamış olması halinde ise açıklamanın üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle yapılmasının mümkün olduğu, Bu noktada birim fiyat teklif cetvelinde yer alan EPH-40 Asfalt kazıma makinesi ile her cins bitümlü sıcak karışım kaplamaların kazılması ve depo yerine nakli iş kalemi içerisinde yer alan “Asfalt kazıma makinası (400 HP gücünde max.2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde, konveyörlü)” analiz girdisi için resmi rayici yayınlandığı, ancak amortisman ve diğer katsayılarının belirlenmediği, buna ilişkin tereddütleri gidermek adına başka idarelerce İdari Şartname’de düzenleme yapıldığı, Söz konusu girdiye yönelik, kendi malı ile teklifte ve/veya aşırı düşük teklif açıklamalarında ne şekilde hesaplamaya konu edileceğine ilişkin açıklayıcı bir karar alınması zorunluluğunun bulunduğu, her ne kadar idarece “herhangi bir istekli lehine ya da aleyhine sonuç doğuracak bir işlem” olmadığı belirtilse de kaynakların etkin kullanılması ve kamu hizmetinin gecikmeden tesis edilmesi adına tereddüte mahal veren belirsizliklerin ortadan kaldırılmasının gerektiği, kamu rayici mevcut olan ancak amortisman ve diğer katsayıları belirlenmemiş olan iş makinesinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında isteklilerin kendi malı ile nasıl açıklama yapacağı konusunda bir belirsizliğin bulunduğu, Söz konusu girdiye ilişkin açıklamanın isteklinin kendi malı makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapılabilmesi için anılan girdinin maliyet unsurlarına (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri) ilişkin resmi rayicin yayımlanmış olması gerektiği, Başka bir idare tarafından bahsi geçen girdiye yönelik satın alma bedeli üzerinden açıklama yapılabilmesi amacıyla ilgili katsayının belirlendiği, başvuruya konu ihalede tereddütlere ilişkin gerekli işlemlerin yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 15’inci maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir. (2) İdare, tip idari şartnamelerde düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir.” açıklaması, Yapım İşleri İhaleleri Tip İdari Şartnamesi’nin “Diğer hususlar” başlıklı 46’ncı maddenin 37 no’lu dipnotunda “(1) İdareler, bu şartnamede düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre İdarelerce düzenlenmesine gerek duyulan hususlarda ihale konusu yapım işinin gereklerini de dikkate alarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, başka düzenlemeler yaparak alt maddeler halinde buraya ekleyebilirler.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Erzurum- Pasinler- Horasan Yolu BSK Onarım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 61,1 Km BY/BSK Onarım İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Erzurum-Pasinler-Horasan” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “ 31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Birim fiyat teklif cetveli’nde başvuruya konu kalem aşağıdaki gibidir: 40 EPH-40 Asfalt kazıma makinesi ile her cins bitümlü sıcak karışım kaplamaların kazılması ve depo yerine nakli metreküp 309.200 Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen başvuruya konu ihalenin “Erzurum- Pasinler- Horasan Yolu Bsk Onarım İşi” olduğu, ihalede 43 adet ihale dokümanı indirildiği, 03.08.2026 tarihinde yapılan ihaleye 20 isteklinin teklif verdiği, gelinen aşamada ihale komisyonu kararının alınmadığı anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun bu teklifleri değerlendirmeye ilişkin uygulamada Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alacağı, İdarelerin, tip idari şartnamelerde düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilecekleri, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde uyarınca; tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamaların; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabileceği, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabileceği, isteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, kendi malına ilişkin açıklamaların yapılabilmesi için ilgili katsayıların belirlenmiş olması gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusundan; uyuşmazlığın “Asfalt kazıma makinası (400 HP gücünde max.2.05m freze genişliğinde, 0.15m freze derinliğinde, konveyörlü)” analiz girdisi için resmi rayici yayınlandığı, ancak amortisman ve diğer katsayılarının belirlenmediği, buna ilişkin tereddütleri gidermek adına idarece İdari Şartname’de düzenleme yapılması gerektiğinin ifade edildiği anlaşılmıştır. İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine, idarece verilen cevap yazısında “Anılan Tebliğde, resmi rayici bulunan iş makineleri için açıklamanın hangi esaslara göre yapılacağı belirtilmiş olup, Tebliğ hükümlerinin uygulanabilmesi için idarece ayrıca bir hesaplama yöntemi belirlenmesi veya zeyilname düzenlenmesi zorunlu değildir. …İhale dokümanında teklif hazırlanmasına engel teşkil edecek nitelikte herhangi bir eksiklik ve belirsizlik bulunmamaktadır. …Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda ihale dokümanında açıklama yapılmasını veya zeyilname düzenlenmesini gerektiren hukuki bir zorunluluk bulunmadığı değerlendirilmiş olup, başvuru konusu iddianız yerinde görülmemiştir.” ifadelerine yer verilmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde, idarelerce tip idari şartnamelerde düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla “Diğer Hususlar” bölümünde düzenleyebilecekleri anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi tarafından başvuruya konu edilerek düzenlenmesi gerektiği belirtilen hususun, idarece gerek duyulması gerekliliğinin bulunduğu, idare tarafından söz konusu hususta düzenleme yapılması gerekliliğinin bulunmadığının ifade edildiği dikkate alındığında, idarece gerçekleştirilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.