KİK Kararı 2026/UY.I-2141

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/032 Gündem No: 41 Karar Tarihi: 19.08.2026 Karar No: 2026/UY.I-2141 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Beryar İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Maksel Yapı Endüstrisi Proje Mühendislik İnşaat Madencilik San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı , İHALEYİ YAPAN İDARE: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/363957 İhale Kayıt Numaralı “ Kırka Muhtelif Atık Barajları Seddelerinin İyileştirilmesi Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 06.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kırka Muhtelif Atık Barajları Seddelerinin İyileştirilmesi Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Beryar İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Maksel Yapı Endüstrisi Proje Mühendislik İnşaat Madencilik San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ’nın 08.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.07.2026 tarih ve 220954 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1860 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama istenmesine yönelik işlemlerin, aşağıda belirtilen hususlarda hatalı olduğu; a) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesi uyarınca, sınır değerin altında kalan isteklilerden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerine ilişkin açıklama istenmesi gerektiği, bu kapsamda açıklanması istenen iş kalemlerinin KST-12, KST-15, KST-17B, KST-18 ve KST-19 olması gerektiği, Açıklama istenen iş kalemlerinden “KST-12 Ø100 cm çapında, c30/37 basınç dayanımında yerinde dökme betonarme fore kazık yapılması (0,00-18,00 m Arası, 18,00 m Dâhil)" pozunun, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 15.140.1207 numaralı pozunun aynen kullanılması suretiyle oluşturulduğu, ancak söz konusu analizde yer alan “19.100.1033 Beton Vibratörü” girdisine ilişkin hesaplamanın hatalı olduğu, Bakanlık analizinde yer alan 0,86 m³ beton miktarı esas alınarak 0,043 saat beton vibratörü minha edilmesi gerekirken 0,05 saat vibratör minha edildiği, bu nedenle analizde yer alan beton vibratörü, motorin ve operatör makinist rayiçlerinin hatalı hesaplandığı, Anılan Bakanlık pozuna ilişkin doğru analizin taraflarınca hazırlandığı ve bu analiz esas alınarak yapılan aktarmasız analiz çalışmaları ile birim fiyat tarifleri dikkate alındığında, fore kazık imalatına ilişkin nakliye hesabının da farklı sonuç verdiği, birim fiyat tarifinde fore kazık imalatına ilişkin olarak forajdan çıkan pasanın yüklenmesi, taşınması, depolanması ve nakline ilişkin tüm giderlerin birim fiyata dâhil olduğunun düzenlendiği, ayrıca pasanın 60 metreden fazla taşınması halinde taşıma bedelinin nakliye formülleri üzerinden hesaplanacağının belirtildiği, iş mahallinde yapılan teknik inceleme sonucunda hafriyat nakliye mesafesinin 5.000 metre olarak tespit edildiği ve buna göre yapılan hesaplama sonucunda nakliye bedelinin 37,24 TL/ton olduğu, Bu çerçevede, NAK-03 Kazı Nakli analiz girdisi içerisinde yer alan K katsayısı (10.110.1003 Her Cins ve Tonajda Motorlu Araç Taşıma Katsayısı) ile 10.160.1026 Mazot (Motorin) girdilerinin açıklama istenen analiz girdileri arasında mutlaka yer alması gerektiği, aynı şekilde açıklama istenen iş kalemleri listesinde nervürlü çelik nakli girdisinin de bulunmasının zorunlu olduğu, Bu gerekçeler doğrultusunda, idarenin aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde yer alan KST-12 iş kalemine ilişkin analiz formatının, başvuru dilekçelerinde belirtildiği şekilde düzenlenmesi gerektiği, b) “KST-15 C30 Betonarme Betonu (İstinat Duvarı Projesinde belirtilen nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması. + C30/37 Beton + Katkı Maddesi + Kalıp + Kalıp iskelesi + Nakliye Dahil) (İstinat Duvarı için)” iş kaleminin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ait altı adet poz ile bir adet nakliye analizinden oluşturulması gereken bir paçal poz niteliğinde olduğu, bu kapsamda söz konusu pozun; 15.150.1006, 15.180.1003, 15.160.1003, 15.160.1004, 15.185.1006, 15.185.1007, 15.125.1008 numaralı pozlar ile NAK-01 Nervürlü Çelik Nakli ve NAK-02 Kırmataş Nakli analizlerinden oluşturulması gerektiği, Taraflarınca uygulama projeleri esas alınarak ayrıntılı metraj çalışmasının yapıldığı, bu çalışma sonucunda her bir alt pozun toplam miktarlarının hesaplandığı ve bu miktarlardan hareketle 1 m³ C30/37 betonarme betonu için kullanılması gereken paçal poz analiz girdileri ile miktarlarının belirlendiği, söz konusu metraj çalışması esas alınarak hazırlanan aktarmasız analiz girdileri listesinde; beton, nervürlü çelik, işçilik, kalıp, kalıp iskelesi, nakliye, motorin ve diğer analiz girdilerinin miktarlarının ayrıntılı olarak hesaplandığı, KST-15 iş kalemine ilişkin analiz formatının idarece başvuru dilekçelerinde yer verildiği şekilde düzenlenmesi gerektiği, Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen analiz girdileri arasında nervürlü çelik nakli ile 10.160.1026 Mazot (Motorin) girdisinin bulunması gerektiği, zira nakliye analizlerinde yer alan K katsayısının motorin girdisiyle birlikte analizlerde “NAK-02 Çakıl Nakli” içeriğinde yer aldığı, 2) Akgenç İnş. Elek. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda belirtilen gerekçelerle kamu ihale mevzuatına ve ihale dokümanına uygun olmadığı; a) İdarenin şikâyet başvurularına verdiği cevaptan söz konusu istekli tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı rayiçleri dışında satış tutarı tespit tutanağına dayalı açıklama yapıldığının anlaşıldığı, bu durumda açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.16'ncı maddesinde öngörülen şartları taşıması gerektiği, Bu kapsamda, C30/37 hazır beton için sunulan proforma fatura ve satış tutarı tespit tutanağının dayanağını oluşturan faturaların anılan Tebliğ'de öngörülen asgari satış miktarını karşılaması gerektiği, yapılan hesaplamaya göre en az 1.730,512 m³ C30/37 hazır betona ilişkin fatura bulunmasının zorunlu olduğu, ancak idarenin cevap yazısından bu faturaların mevcut olup olmadığının anlaşılamadığı, ayrıca satış tutarı tespit tutanağına esas alınan hazır betonun temin edildiği tesis ile işin yapılacağı yer arasındaki mesafenin Kahvecioğlu Hazır Beton-Afyon (68 km) mesafesiyle uyumlu olması, pompalı olması, nakliyeli olması (en az 50-60 km) ve bant altı olmaması gerektiği, Hazır betonun niteliği gereği üretiminden sonra belirli süre içerisinde kullanılmasının zorunlu olduğu, TS EN 206 standardı uyarınca betonun çimento ile suyun ilk temasından itibaren en geç 120 dakika içerisinde yerine dökülmesi gerektiği, bu nedenle hazır beton tesisi ile şantiye arasındaki taşıma süresinin dikkate alınmasının zorunlu olduğu, uzun mesafeli taşımalarda ise 10.300.2035 Priz Geciktirici Kimyasal Katkı girdisinin (4-5 kg/m³) de ağırlıklı ortalama birim satış tutarına eklenmesi gerektiği, b) Anılan istekli tarafından kendi malı fore kazık makinesi kullanılarak açıklama yapılmış olması halinde, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.17'nci maddesinde belirtilen maliyet bileşenlerinin açıklamalarda dikkate alınması gerektiği, amortisman analiz girdi bedelleri dikkate alınmadan girdi katsayılarının tespit edilmesi halinde, açıklamaların anılan Tebliğ maddesine aykırı olacağı, c) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.14'üncü maddesi uyarınca motorin girdisine ilişkin açıklamaların EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90'ının altında olamayacağı, bu nedenle anılan istekli tarafından motorin girdisine ilişkin Tebliğ hükümlerine aykırı fiyat açıklaması yapılmış olması halinde teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ç) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 3) Sistem Elektro Mekanik Tes. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının 2’nci iddianın (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen gerekçelerle kamu ihale mevzuatına ve ihale dokümanına uygun olmadığı, 4) Anılan Tebliğ'in 45.1.4'üncü maddesinde, teklif birim fiyatlı işlerde idare tarafından isteklilere, analizde yer alması istenen malzeme, işçilik, makine ve diğer girdilerin yalnızca cinslerinin gösterildiği analiz formatlarının verilmesi gerektiğinin ifade edildiği; kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarla uyumlu olmayan özel iş kalemleri ile idarece oluşturulan paçal iş kalemleri bakımından ise analiz girdileri yanında bunlara ilişkin miktarların da gösterildiği analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesinin zorunlu olduğunun düzenlendiği, Bahse konu Tebliğ maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarla uyumlu olmayan iş kalemleri ile idarece oluşturulan paçal iş kalemleri bakımından yalnızca analiz girdilerinin belirtilmesinin yeterli olmadığı, bu iş kalemlerinde yer alan analiz girdileri ile bunların miktarlarının birlikte gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesinin zorunlu olduğu, Bu kapsamda, “KST-12" ve “KST-15” iş kalemlerinin birden fazla kamu birim fiyat pozundan oluşturulmuş paçal poz niteliğinde olması nedeniyle bu iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarında yalnızca analiz girdilerinin değil, her bir girdiye ilişkin miktarların gösterildiği analiz formatlarının aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde gönderilmesi gerektiği, 5) EKAP’a yüklenen yönetim kurulu karar defterinin, pay defterlerinin dayanağı niteliğinde olmadığı, İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösteren ticaret sicili gazeteleri ile nev’i ve isim değişikliklerini gösteren tüm ticaret sicil gazetelerinin ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 10/A maddesine uygun olarak ortakların T.C. kimlik numarası/vergi numarası ile ortakların ortaklık oranlarını tevsik edici belgelerin sunulup/sunulmadığı, sunulan belgelerin fotokopi olup/olmadığı, anılan istekli tarafından sunulan vekâletnamenin, imza sirkülerinin ve imzaların geçerli olup/olmadığının, ortaklık durum belgesinde yer alan bilgilerin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yer alan bilgiler ile uyumlu olup/olmadığının, teklif mektubu ve ekinde yer alan belgelerin yetkili kişilerce imzalanıp/imzalanmadığının, sunulan imza sirkülerinin, vekâletnamenin veya teklif mektubundaki imzaların aynı olup/olmadığının, vekâletnamede yetkili olduğu belirtilen yetki sürelerinin sona erip/ermediğinin, söz konusu istekli tarafından EKAP’a yüklenen belgelerde ortaklık oranlarına ilişkin olarak yetki kararlarının bulunup/bulunmadığının, pay defterleri ve yönetim kurulu kararlarının birbiriyle uyumlu olup/olmadığının incelenerek karar oluşturulması gerektiği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin, tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu göstermediği, ayrıca tüzel kişiliğin ortakları, adı, soyadı T.C. kimlik numarası, ortaklık hisse oranları ve yönetimde görevli ise görevinin adı gibi bilgilere ulaşılamamış olmasına ve sunulan bilgilerin son durumu göstermeyip güncel olmamasına rağmen isteklinin değerlendirme dışı bırakılmadığı, 6) İhale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminatının geçerli olabilmesi için hem ihaleye katılım belgesinde beyan edilmesi hem de tutar ve süre olarak uygun olması gerektiği, 7) İhaleye vekaleten katılınmış olması halinde vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletnamenin ihaleye katılım belgesinde beyan edilmesi ve ayrıca sunulması gerekmesine rağmen, istekli tarafından beyanda bulunulmadığı ve bu belgenin sunulmadığı, 8) İdari Şartname gereğince tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanun’a göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belgenin sunulması gerekmesine rağmen sunulmadığı, Netice itibarıyla “KST-12" ve “KST-15” iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında belirtilen analiz girdileri ve miktarlarının taraflarınca hesaplananlardan farklı olması halinde isteklilerden yeniden açıklama istenmesi gerektiği, idarece şikâyet başvurularının birçok maddesine cevap verilmediği, Kurum tarafından şikâyet başvurularının da detaylı olarak incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1, 2, 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. …İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. (2) Ön ilan yayımlanmadan önce yapı tekniği ve ihtiyaç programına göre tahmin edilen fiziki miktar veya kapsam esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi gerekiyorsa yeniden hesaplanır. (3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır. (4) İhale konusu işin bünyesine girecek veya yardımcı olarak kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur. (5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı teklifler ile birlikte açıklanır. (6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, yaklaşık maliyet de bu kapsamda hesaplatılabilir.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir: a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur. b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir. c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır. ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir. d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar. e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü, “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde; a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar, b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler, c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler, ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler, d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri, esas alınır. (2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler. (3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir. (4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz. (5) Yaklaşık maliyet tespit edilirken kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin esas alınması halinde, güncelliğini kaybeden birim fiyat ve/veya rayiçler, ilgili alt endeks veya endeksle güncellenir. Güncelleme, yaklaşık maliyetin belirlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endeksin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin yürürlüğe konulduğu tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endekse bölünmesi suretiyle bulunan katsayı üzerinden yapılır.” hükmü, “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir. (2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir. (3) Yaklaşık maliyet, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir. Bu durumda, fiyat farkı verilmesi öngörülen işler için yapılacak güncellemede, 27/6/2013 tarihli ve 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslara göre hesaplanan fiyat farkı katsayısı (Pn) kullanılır. Pn hesabındaki güncel endekslere esas olarak ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksler, temel endekslere esas olarak ise yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksler kullanılır. Fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işler için yapılacak güncellemede, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse bölünmesi suretiyle bulunan katsayı kullanılır.” hükmü, “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır. …” açıklaması, Aynı Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G./26. md., yürürlük: 15/06/2024) fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.2. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 31. md.) 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 45.1.13.12. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 36. md.) 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kırka Muhtelif Atık Barajları Seddelerinin İyileştirilmesi Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Yaklaşık 30.700 m3 enjeksiyon, 13.934 m fore kazık, 2 adet atık su deposu,1.172 m istinat duvarı yapılması işleridir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kırka- Seyitgazi/ Eskişehir” düzenlemesine, Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. …” düzenlemesine, “Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAP?ta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. 29.2. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı ve EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Yabancı isteklilerin; ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına yönelik kontrol Türkiye?deki borçları yönünden yapılır, kendi ülkelerinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol ise sözleşmenin imzalanması aşamasında gerçekleştirilir. İlgisine göre yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler, teklif fiyatları ve açılamayan teklifler ile yapılan diğer işlemlere ilişkin hususlar tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir. 29.3. Teklifler açıldıktan sonra 29.2 nci madde kapsamında uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. 29.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 29.5. 29.3 üncü ve 29.4 üncü maddelere göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, aşırı düşük tekliflerin tamamı değerlendirilir. 29.6. Değerlendirme işlemi, bu Şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. İhaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. İhaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden belirtilen yöntemlerle teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. 29.7. İhale komisyonu Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 31 inci maddeye göre değerlendirir. 29.8. Aşırı düşük teklif açıklamaları, 29.5 inci ve 29.6 ncı maddelere göre yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifi geçerli olduğu tespit edilen isteklilerden istenir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Açıklama kapsamında yüklenen belgeler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri reddedilerek geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.9. Numune/demonstrasyon istenen ihalelerde numune/demonstrasyon değerlendirmesi ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci olması öngörülen teklifler için yapılır. Numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.10. Değerlendirme işlemlerine, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile belirlenecek ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif tespit edilinceye kadar devam edilir. 29.11. Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri tutanağa bağlanır. 29.12. 29.6 ncı madde kapsamında fiziki olarak sunulması istenen belgeleri, verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.13. 29.9 uncu madde kapsamında numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ile 29.12 nci maddede sayılan fiiller, ihale kararını etkileyecek davranış olarak kabul edilir ve bu davranışlarda bulunan istekliler hakkında Kanunun 17 nci madde hükümleri uygulanır.” düzenlemesine, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesine yer verilmiştir. Birim fiyat teklif cetveli idarece aşağıda yer verildiği şekilde düzenlenmiştir. ABSıra No İş Kalemi No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 KST-01 MAKİNE İLE HER DERİNLİK VE HER GENİŞLİKTE HER ZEMİN SINIFINDA KAZILMASI (DERİN KAZI) VE NAKLEDİLMESİ ( Nakliyeler dahildir ) metreküp 4.864 2 KST-02 32mm'ye kadar kırmataş temin edilerek, makine ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması (Nakliye Dahil) metreküp 4.587 3 KST-03 C25 Betonarme Betonu (Demir + Beton + Katkı Maddesi + Kalıp+Kalıp iskelesi+Nakliye Dahil) metreküp 37 4 KST-04 2 mm kalınlıkta, pvc esaslı, (düz tip yada sinyal tabakalı) jeomembran ile su yalıtımı yapılması (Nakliye dahil) metrekare 2.353 5 KST-05 Ø 200 mm anma çaplı, PVC esaslı koruge drenaj borusunun temini ve yerine döşenmesi (Nakliye Dahil) metre 1.804 6 KST-06 250 gr/m² ağırlıkta geotekstil keçe temini ve yerine serilmesi (Nakliye Dahil) metrekare 2.674 7 KST-07 PİS SU POMPALARI (Temin ve Montaj Dahil) adet 2 8 KST-08 Dış çapı 63 mm, PE100 boru döşenmesi (Boru, bağlantı elemanı ve baş bağlama bedeli, nakliye dahil 8 Atü) metre 110 9 KST-09 Dikişli galvanizli çelik boru 3"" ø80 ortalama dış çap 88,9/4,05 mm montaj, nakliye dahil metre 9 10 KST-10 Çeşitli profil demiri ve sac levhalardan münferit imalat yapılması ve yerine konulması (su depoları ve benzeri) (Antipas ve Boya Yapılması ile Nakliye Dahil) kilogram 875 11 KST-11 (0.4-2 TON) TAŞLARLA ANROŞMAN YAPILMASI (KARADAN) (nakliye dahil) ton 6.105 12 KST-12 Ø 100 CM ÇAPINDA, C 30/37 BASINÇ DAYANIMINDA YERİNDE DÖKME BETONARME FORE KAZIK YAPILMASI (0,00-18,00 M ARASI, 18,00 M DAHİL) metre 13.934 13 KST-13 ø 125 mm lik Bir Ucu Muflu Sert PVC Boru (TS EN 1329-1+A1, TSE CEN/TS 1329-2) malzeme ve işçilik, nakliye dahil metre 1.760 14 KST-14 Ø 8- Ø 12 mm, Ø 14- Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğu ve Ø 28 mm den büyük nervürlü beton çelik çubuklarının; kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması. (nakliye dahil) (Fore Kazık İçin Kullanılacak Nervürlü Bet on Çelik Çubukları) ton 1.674 15 KST-15 C30 Betonarme Betonu (İstinat Duvarı Projesinde belirtilen nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması. + C30/37 Beton + Katkı Maddesi + Kalıp + Kalıp iskelesi + Nakliye Dahil) (İstinat Duvarı için) metreküp 22.627 16 KST-16 Enjeksiyona Katılacak Kimyasal Katkılar kilogram 148.000 17 KST-17A 0.0-50 m Arasında Yumuşak Kayada Karotlu Her Türlü Çap ve Eğimde Enjeksiyon Deliğinin Açılması metre 7.000 18 KST-17B 0.0-50 m Arasında Yumuşak Kayada Karotsuz Her Türlü Çap ve Eğimde Enjeksiyon Deliğinin Açılması metre 45.000 19 KST-18 Portland çimento (Dökme) (TS EN 197-1 CEM II 42,5R) (Nakliye Dahil) ton 36.820 20 KST-19 0.0-50 m Arasında Her Türlü Alüvyon ve Gevşek Zeminlerde Çimento Enjeksiyonu Yapılması metreküp 30.700 21 KST-20 Dekapaj Malzemesiyle Dolgu Yapılması (Nakliye Dahil) metreküp 142.000 22 KST-21 İnce Sıva veya Derz Kumu (elenmiş ve yıkanmış) (TS 706 EN 12620+A1) ( Nakliyeler dahildir) ton 9.200 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) İhale dokümanında yer verilen bilgilerden itirazen şikâyet başvurusuna konu ihalenin atık su baraj seddelerinin iyileştirilmesi yapım işi olduğu, isteklilerce tekliflerin her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden sunulacağı; ihalenin, teklif bedeli sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek sonuçlandırılacağı anlaşılmaktadır. İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgeler ile Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) veri tabanında kayıtlı bilgiler kapsamında yapılan incelemede; Başvuruya konu ihalenin 06.05.2026 tarihinde yapıldığı, ihaleye 55 istekli tarafından teklif sunulduğu, 10 isteklinin teklif fiyatının idarece hesaplanan sınır değerin altında olması nedeniyle bu isteklilerden 21.05.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu tebligat ile aşırı düşük teklif açıklaması sunmalarının istendiği, Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden yalnızca Akgenç İnş. Elek. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Sistem Elektro Mekanik Tes. San. ve Tic. A.Ş. tarafından açıklama sunulduğu, bu açıklamaların idarece uygun bulunarak ihalenin Akgenç İnş. Elek. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Sistem Elektro Mekanik Tes. San. ve Tic. A.Ş.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir. 21.05.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu tebligat ile ekleri incelendiğinde; Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan KST-12, KST-15, KST-17B, KST-18 ve KST-19 numaralı iş kalemlerinin açıklanması istenen iş kalemleri olarak belirlendiği, söz konusu iş kalemlerinin özel/paçal iş kalemi niteliğinde olması dolayısıyla bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının yazı ekinde isteklilere gönderildiği, Ayrıca açıklama istenilecek iş kalemlerine ait açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin ve açıklanması istenen analiz girdisi olarak belirlenen “Nervürlü Çelik Nakli” ile “Normal Çimento Nakli” girdilerine ilişkin nakliye mesafeleri ile formüllerinin de yazı ekinde bulunduğu görülmüştür. Söz konusu tebligat ve ekinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.16’ncı maddesi gereğince belirtilmesi gereken “hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafe” bilgisine yer verilmediği görülmekle birlikte, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde ilgili mevzuatta yer alan sürelerin aşılmadığı anlaşıldığından aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin yeniden yapılmasına ihtiyaç bulunmadığı değerlendirilmiştir. Akgenç İnş. Elek. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının itiraza konu hususlar bakımından incelenmesi neticesinde; a) "C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206)" analiz girdisinin açıklaması için Kahvecioğlu Grup Hazır Beton ve Beton Elemanları San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde nakliyenin de dâhil olduğunun belirtildiği, Söz konusu fiyat teklifinin ekinde 12.06.2026 tarihli ve 2026-01 sayılı satış tutarı tespit tutanağının yer aldığı, anılan tutanakta “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206)” girdisinin 01.10.2025-31.12.2025 tarih aralığındaki satış miktarının 22.605,50 m 3 olarak belirtildiği; Bahse konu girdinin, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerindeki toplam miktarının (0,86 x 13.934) + (1 x 22.627) = 34.610,24 m 3 olduğu (sağlanması gereken asgari satış miktarı 34.610,24/20 = 1.730,512 m 3 ), Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Kahvecioğlu Grup Hazır Beton ve Beton Elemanları San. Tic. Ltd. Şti.nin ticaret sicil tasdiknamesinde belirtilen adresi ile işin yapılacağı yer olan Kırka Bor İşletme Müdürlüğü arasındaki mesafenin harita uygulaması (Google Maps) verilerine göre yaklaşık olarak 65 km olduğu (İdarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta C30/37 beton harcının alınacağı hazır beton üretim tesisi (Kahvecioğlu Grup Hazır Beton ve Beton Elemanları San. Tic. Ltd. Şti.) ile kullanılacak alana (Kırka Seyitgazi) ilişkin mesafenin 68 km olarak tespit edildiği ifade edilmektedir.), TS 13515 Standardının 7.6’ncı maddesinde karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle betonun boşaltma işleminin, çimento ile suyun ilk temasından itibaren 120 dakika sonunda tamamlanması, herhangi bir karıştırma donanımı olmayan araçlarla taşınan katı kıvamdaki taze betonun ise çimento ve suyun ilk temasından itibaren en fazla 45 dakika sonunda yerine boşaltılması gerektiğinin düzenlendiği, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde azami yüklü ağırlığı 3.5 tondan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu araçların (kamyon) azami hız sınırının yerleşim yeri içinde 50 km., şehirlerarası çift yönlü karayollarında 80 km., bölünmüş yollarda 85 km., otoyollarda 90 km. olduğunun belirtildiği, beton mikserinin hızının 50 km/s olduğu varsayımında dahi bu mesafenin 78 dakikada katedilebileceği (idarenin belirlediği mesafeye göre de 82 dakikada katedilebileceği, yani taşıma süresinin 2 saati geçmediği), Ayrıca açıklanması istenen iş kalemleri ile analiz girdileri arasında “10.300.2035 Priz geciktirici kimyasal katkı (sıvı), Beton Katkı Koruyucu ve Gereçlerinin (TS EN 934-2+A1)” pozunun bulunmadığı, b) “Fore kazık makinası (440 HP)” girdisinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan “2026 Nisan Ayı Güncel Rayiç Fiyat Listesi” kullanılarak açıklandığı (kendi malı olarak açıklamada bulunulmadığı), c) Motorin girdisinin, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan 23.04.2026 tarihli “Petrol Piyasası Bayi Satış Fiyatı Bülteni” kullanılarak açıklandığı, söz konusu bültende motorinin litre fiyatının 69,29625 TL olduğu bilgisinin yer aldığı (KDV hariç 57,746875 TL), İdarece hazırlanan analizlerde motorinin biriminin kilogram olarak belirtildiği, buna göre analiz formatlarına motorin bedeli yazılırken litre-kilogram dönüşümünün yapılmasının gerektiği, TS EN 590 standardına göre motorinin yoğunluğu 15 °C'de yaklaşık 0,820-0,845 kg/m 3 aralığında olduğundan analizlerde esas alınması gereken fiyatın asgari (57,746875/0,845) x 0,90 = 61,5055 TL/kg olduğu, İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında motorin girdisi için kullanılan birim fiyatın 61,51 TL olduğu, ç) İşçilik için öngörülen birim fiyatların, ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (1101/7,5=146,80 TL/saat) altında olmadığı tespit edilmiştir. 04.08.2026 tarihli ve 13983960-101.06-Y.[1860].(0349)./2026-36E sayılı Esas İnceleme Raporunun, 06.08.2026 tarihli ve 2026/031 numaralı Kurul toplantısında görüşülmesinin sonucunda “Bilgi ve belge istenildikten sonra görüşülmek üzere ertelenmesine” karar verilmiş olup konu ile ilgili olarak 10.08.2026 tarihli ve E-13983960-101.01.02-101163 sayılı Kurum yazısı ile Gelir İdaresi Başkanlığından Akgenç İnş. Elek. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 12.06.2026 tarihli ve 2026-01 sayılı satış tutarı tespit tutanağında belirtilen faturalara ilişkin bilgi/belge talebinde bulunulmuştur. Bu süreçte, EKAP ile Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki veri paylaşımı entegrasyonu tamamlanmış olup; satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda listelenen faturalar, fatura numaraları kullanılarak EKAP üzerinden sorgulanmış ve tümünün sistemde kayıtlı olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Söz konusu faturalar incelendiğinde; satış tutarı tespit tutanağında bulunan fatura bilgileri tablosunda, faturadaki mal/hizmet adı “C30 MİKS”, “C30 POMP”, “C30/37 MİKS”, “C30/37 POMP”, “C30 BRÜT MİKS”, “C30 BRÜT POMP”, “C30/37 BRÜT POMP”, “C30/37 BRÜT MİKS”, “C30/37PR MİKS”, “C30 ANTİFİRİZLİ” ve “C30 POM. ANTİFİRİZLİ” olan ürünlerin miktar ve birim fiyatlarının esas alındığı görülmüştür. Örneğin; 07.10.2025 tarihli ve KHS2025000000042 numaralı faturanın içeriğinin aşağıdaki şekilde olduğu: Sıra No Mal Hizmet Kodu Mal Hizmet Adı Miktar Birim Fiyat İskonto Oranı İskonto Tutarı KDV Oranı KDV Tutarı Diğer Vergiler Mal Hizmet Tutarı 1 600.22.01_POMP C16POMP 11 m3 1.916,67 TL %20,00 4.216,67 TL 21.083,37 TL 2 600.04.013 KUM 0-5 42,15 Ton 200 TL %20,00 1.686,00 TL 8.430,00 TL 3 600.21.15N30_POMP C30 POMP 30 m3 2.166,67 TL %20,00 13.000,02 TL 65.000,10 TL 4 600.23.08-POMP C25/30 POMP 41 m3 2.083,34 TL %20,00 17.083,39 TL 85.416,94 TL 5 600.23.10_MİKS C25. MİKS 20 m3 2.083,34 TL %20,00 8.333,36 TL 41.666,80 TL 6 600.23.08_MİKS C25/30 MİKS 6 m3 2.083,34 TL %20,00 2.500,01 TL 12.500,04 TL 7 600.23.11-POMP C30/37 POMP 43,5 m3 2.166,67 TL %20,00 18.850,03 TL 94.250,16 TL 8 600.23.C30N-POMP C30/37 POMP 67 m3 2.166,67 TL %20,00 29.033,38 TL 145.166,89 TL 9 600.23.01_MİKS C16MİKS 11 m3 1.916,67 TL %20,00 4.216,67 TL 21.083,37 TL 10 600.23.10_POMP C25. POMP 7m3 2.083,34 TL %20,00 2.916,68 TL 14.583,38 TL 11 600.23.01_POMP C16POMP 5 m3 1.916,67 TL %20,00 1.916,67 TL 9.583,35 TL 12 740.00.04 HİZMET BEDELİ 1 Adet 3.000 TL %20,00 600,00 TL 3.000,00 TL 13 600.00.205 POMPA BEDELİ 5 Adet 4.000 TL %20,00 4.000,00 TL 20.000,00 TL Söz konusu faturanın, satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosuna şu şekilde aktarıldığı; Sıra No Fatura Tarihi Fatura Seri ve Sıra No Mükellef Tarafından Düzenlenen Faturadaki Alıcının Adı Soyadı/Ticaret Unvanı Ve T.C./Vergi Kimlik Numarası Faturaya Konu Malın veya İşin Nevi Miktar Birim Fiyat Fatura Tutarı 1 … … … … … … … 13 07.10.2025 KHS2025000000042 Ali Dede C30/37 Hazır Beton 140,50 2.166,67 304.417,15 299 … … … … … … … Yani faturada yer alan bilgiler, fatura bilgileri tablosuna aktarılırken “C30 POMP” ve “C30/37 POMP” ürünlerinin dikkate alındığı, faturada yer alan diğer mal/hizmetlerin miktarı, birim fiyatı ve tutarlarının hesaplamalara dâhil edilmediği tespit edilmiştir. TS EN 206 Beton-Özellik, Performans, İmalat ve Uygunluk standardının “Basınç dayanımı sınıfları” başlıklı 4.3.1’inci maddesinde yer alan “Normal ve ağır beton için basınç dayanımı sınıfları” tablosuna aşağıda yer verilmiştir. Basınç dayanımı sınıfı En düşük karakteristik silindir dayanımı En düşük karakteristik küp dayanımı C 8/10 8 10 C 12/15 12 15 C 16/20 16 20 C 20/25 20 25 C 25/30 25 30 C 30/37 30 37 C 35/45 35 45 C 40/50 40 50 C 45/55 45 55 C 50/60 50 60 C 55/67 55 67 C 60/75 60 75 C 70/85 70 85 C 80/95 80 95 C 90/105 90 105 C 100/115 100 115 Söz konusu tabloda yer alan bilgilerden “C30” şeklinde isimlendirilen bir beton sınıfı olmadığı, söz konusu ibarenin “C 30/37” sınıfı betonun kısaltması için kullanıldığı anlaşılmaktadır. (İnternette yapılan araştırmalarda, uygulamada “miks” ibaresinin betonun transmikser (beton mikseri) ile teslim edileceğini; “pomp” ibaresinin ise betonun beton pompası kullanılarak döküleceğini ifade etmek üzere kullanılan kısaltmalar olduğu bilgisine ulaşılmıştır.) Faturalarda “C30 MİKS”, “C30 POMP”, “C30/37 MİKS”, “C30/37 POMP”, “C30 BRÜT MİKS”, “C30 BRÜT POMP”, “C30/37 BRÜT POMP”, “C30/37 BRÜT MİKS”, “C30/37PR MİKS”, “C30 ANTİFİRİZLİ” ve “C30 POM. ANTİFİRİZLİ” olarak isimlendirilen ürünlerin birim fiyatının 1.250,00-3.234,38 TL aralığında olduğu görülmüş olup bahsi geçen ürünlerin toplam satış miktarı 22.605,50 m 3 olarak hesaplanmıştır. Aynı ürünlerin ağırlıklı ortalama birim satış tutarı, ilgili ürünlere ilişkin toplam fatura tutarının bu ürünlerin toplam satış miktarına bölünmesi sonucunda 48.392.542,77/22.605,50 = 2.140,741977 TL/m 3 olarak hesaplanmıştır. Sistem Elektro Mekanik Tes. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde; a) “Fore kazık makinası (440 HP)” girdisinin açıklaması için serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenen 08.06.2026 tarihli Sabit Kıymetlerin Yasal Defterlere Kayıtlı Olduğunun Tespitine İlişkin Özel Amaçlı Tasdik Raporu belgesinin sunulduğu, Söz konusu belgede “… aşırı düşük fiyat teklifine konu araçların ruhsat, demirbaş ve amortisman defterinde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, ayrıca fiyat teklifine konu araçlar ve teknik özellikleri ile bunlara ilişkin amortisman defter kayıtlarının dökümünün aşağıdaki şekilde olduğunun belirtildiği, Aktife Giriş Tarihi Alış Bedeli (TL) Aktif Değeri (TL) Birikmiş Amortisman Tutarı (TL) Kalan Amortisman Değeri (TL) 04.05.2026 5.833.333,33 5.833.333,33 0,00 5.833.333,00 Marka Mait Model HR 260 Cinsi Kazık Makinesi Marka Mait HR 260 Motor Gücü 440 Hp Ağırlık 70 Ton Yine bu kapsamda serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelenip imzalanan Amortisman Katsayı Hesabı belgesinin sunulduğu, bahse konu belgede yer verilen bilgilerin şu şekilde olduğu: Makinenin 1 yılda çalıştığı kabul edilen süre (n) Kamu Kurumlarında uygulanan Amortisman süresi (Yıl) (N) Amortisman süresi (Saat) (N1) Amortisman: A / N1 1 20000 2000 10 20000 0,000050 Yedek Parça: 0,53 X A / N1 0,53 1 20000 0,000027 Tamir Bakım: 0,13 X A / N1 0,13 X 1 / 20000 0,000007 Sermaye, Faiz, Vb.: [0,08 X (N + 1) X A] / 2 X N1 0,08 10 1 1 2 20000 0,000022 Nakil, Montaj, Demontaj: 0,02 X A / n 0,02 1 2000 0,000010 Makinenin 1 Saatlik Çalışma Miktarı: Amortisman + Yedek Parça + Tamir Bakım + Sermaye, faiz, vb + Nakil, Montaj, demontaj 0,000050 0,000027 0,000007 0,000022 0,000010 0,000116000 Aşırı düşük teklif açıklamasında, bahse konu analiz girdisi için “10.120.1124 Poz Numaralı "Fore kazık makinası (440 HP)" Resmi Rayiç Tutarı / Toplam Katsayı x Amortisman Hariç Toplam Katsayı = Birim Fiyat (56.158.025,00 / 0,000116 x 0,000066 = 31.951.979,74 TL)” hesabı yapılarak analizlerde birim fiyat olarak 31.951.979,74 TL değerinin esas alındığının belirtildiği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan “2026 Nisan Ayı Güncel Rayiç Fiyat Listesi”nde 10.120.1124 poz numaralı “Fore kazık makinası (440 HP)” girdisinin fiyatının 56.158.025,00 TL olduğu, söz konusu girdinin resmi rayicinin bulunduğu ancak maliyet unsurlarına (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri) ilişkin katsayıların resmi rayiçte yer almadığı, b) Motorin girdisinin, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan 23.04.2026 tarihli “Petrol Piyasası Bayi Satış Fiyatı Bülteni” kullanılarak açıklandığı, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında motorin girdisi için kullanılan birim fiyatın 61,51 TL olduğu (asgari birim fiyata yönelik hesaplamalara yukarıda yer verilmiştir), c) İşçilik için öngörülen birim fiyatların, ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı saptanmıştır. Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarından; Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranlarının kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi gerektiği, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”ne göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için ise sorgulama yapılmaması gerektiği, Ayrıca “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için (işçilik girdileri hariç) isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği, Bununla birlikte tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi gerektiği, Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer alması istenen “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerektiği, Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde bulunması gerektiği, İsteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, sunulacak analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için bir kuruşun altında bedel öngörülemeyeceği, İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı, Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar; ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları ile idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler kullanılarak açıklama yapılabileceği, Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, fiyat teklifinin dayanağı olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenleneceği, düzenlenen tutanakların fiyat teklifleri ile birlikte aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerektiği, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması gerektiği, Akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği, Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin idarece hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi gerektiği, fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamayacağı, Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamaların; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabileceği, isteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacakları açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması gerektiği, ayrıca bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; iş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutarın; iş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları toplamı ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutarın kullanılabileceği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen tespitler ile mevzuat hüküm ve açıklamaları bir arada değerlendirildiğinde; İdarece KST-12, KST-15, KST-17B, KST-18 ve KST-19 numaralı iş kalemlerinin açıklanması istenen iş kalemleri olarak belirlendiği, açıklanması istenen iş kalemlerinin özel/paçal iş kalemi niteliğinde olması dolayısıyla bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına ilişkin 21.05.2026 tarihli yazı ekinde aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderildiği, söz konusu analizlerde yer verilen girdi ve miktarların yaklaşık maliyet hesabında esas alınan girdi ve miktarlar ile uyumlu olduğu, İhale konusu işe yönelik olarak yaklaşık maliyet hesabında tasarlanan ve aşırı düşük teklif sorgulamasına konu olduğu görülen özel/paçal iş kalemlerinin idarenin ihale konusu işe özgü şartlar dâhilinde tasarladığı iş kalemleri olduğu, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasına konu olan bu iş kalemlerinin doğrudan kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatlar ile aynı miktarsal hesaplama yöntemlerini içerip içermediği ve bu iş kalemlerini oluşturan analiz girdilerinin yaklaşık maliyet hesabındaki miktarsal belirlemelerinin hatalı tespit edildiği yönünde bir değerlendirme yapılmasının kamu ihale mevzuatı kapsamında mümkün olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu hususlara yönelik 1’inci ve 4’üncü iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, söz konusu analizlerde yer verilen girdi ve miktarların, yaklaşık maliyet hesabında esas alınan girdi ve miktarlarla aynı olduğu hususu göz önüne alındığında; başvuru sahibinin 1’inci iddiasının esasta yaklaşık maliyetin de hatalı hesaplandığına yönelik olduğu, yaklaşık maliyetin ise 06.05.2026 tarihinde tebliğ edilen “Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanak” ile isteklilere bildirildiği, bu itibarla 1’inci iddianın farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin 06.05.2026 tarihi olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre söz konusu iddianın, farkına varıldığı tarihi izleyen 10 gün içinde idareye yapılacak şikâyet başvurusunda dile getirilmesi gerekirken, bu süre geçtikten sonra, “08.07.2026” tarihinde yapılan şikâyet başvurusuna konu edildiği anlaşıldığından, 1’inci iddianın süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Yapılan inceleme ve yukarıda yer verilen tespitler neticesinde Akgenç İnş. Elek. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak; C30/37 hazır beton için sunulan satış tutarı tespit tutanağının dayanağını oluşturan faturaların toplam tutarının anılan Tebliğ'de öngörülen asgari satış miktarının üzerinde olduğu, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki mesafenin katedilme süresinin ilgili mevzuatta yer alan sürelerle uyumlu olduğu, açıklanması istenen iş kalemleri ile analiz girdileri arasında priz geciktirici kimyasal katkı girdisinin bulunmadığı, “Fore kazık makinası (440 HP)” girdisinin kendi malı olan makinelerle açıklanmadığı, motorin girdisi için kullanılan birim fiyatın EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90'ının üzerinde olduğu, işçilik için öngörülen birim fiyatların, ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 2’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sistem Elektro Mekanik Tes. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde; motorin girdisi için kullanılan birim fiyatın EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90'ının üzerinde olduğu, işçilik için öngörülen birim fiyatların, ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının bu hususlara ilişkin kısımları yerinde görülmemiştir. Bununla birlikte, anılan istekli tarafından “Fore kazık makinası (440 HP)” girdisi için kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden açıklamada bulunulduğu, ancak kendi malı olan iş makinesinin satın alma maliyeti üzerinden açıklama yapılabilmesi için iş makinesinin maliyet unsurlarına (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri) ilişkin resmi rayicinin yayımlanmış olması gerektiği, resmi rayici bulunan ancak maliyet unsurlarına ilişkin katsayıları bulunmayan iş makinelerine ilişkin açıklamanın kendi malı iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapılmasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.17’nci maddesine aykırı olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığına yönelik 3’üncü iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 5, 6, 7 ve 8’inci iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi. b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası. c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi. Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde yer alması gereken diğer bilgiler ile bu dilekçelere eklenmesi gereken belgelere, bunların sunuluş şekli ile bu başvuruların elektronik ortamda yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Kurum yetkilidir. İtirazen şikayette bulunanlardan 53 üncü maddenin (j) bendinin (2) nolu alt bendinde belirtilen bedelin dört katı tutarına kadar başvuru teminatı alınmasına Cumhurbaşkanınca karar verilebilir. Başvuru teminatları Kurum hesaplarına yatırılır. Bu teminatlar Kurum gelirleri ile ilişkilendirilmeksizin ayrı hesaplarda tutulur. Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz. Başvuruların ihaleyi yapan idare veya Kurum dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılması ve başvuru dilekçelerinin bu merciler tarafından ilgisine göre idareye veya Kuruma gönderilmesi hâlinde, dilekçelerin idare veya Kurum kayıtlarına girdiği tarih, başvuru tarihi olarak kabul edilir. Belirtilen hususlara aykırılık içeren ve henüz başvuru süresi dolmamış olan başvurulardaki eksiklikler, idare veya Kurumun bildirim yapma zorunluluğu bulunmaksızın, başvuru süresinin sonuna kadar başvuru sahibi tarafından giderilebilir. Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline, b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine, c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hâllerinde başvurunun reddine, karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hâllerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir. Dinamik alım sistemi, elektronik eksiltme ve çerçeve anlaşmalara ilişkin başvuru esas ve usulleri Kurum tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hâllerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir. İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü, Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hâllerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez. Kurul tarafından gerekli görülen hâllerde tarafların ve ilgililerin dinlenmesine karar verilir. Bu durumda, Kurul tarafından tespit edilen tarihte taraflar ve ilgililer dinlenir. Kurum, itirazen şikayete ilişkin nihai kararını, incelenen ihaleye ilişkin gerekli bilgi ve belgeler ile ihale işlem dosyasının kayıtlara alındığı tarihi izleyen yirmi gün içinde vermek zorundadır. Bu süre 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihaleler ile şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvurularında on iş günü olarak uygulanır. Kurum, gerekli gördüğü takdirde özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili olarak ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerin görüşüne başvurabilir. Görüşüne başvurulan özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere (8000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere Kurul tarafından belirlenen miktarda ödeme yapılır. Kamu görevlilerinin görüşüne başvurulması halinde ise personele diğer mevzuatta yer alan kısıtlamalara bağlı olmaksızın (5000) gösterge rakamı esas alınmak suretiyle aynı esaslar çerçevesinde ödeme yapılır. Bu fıkra uyarınca yapılacak ödemeler damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. Kurul tarafından verilen bütün kararlar, karar tarihini izleyen beş iş günü içinde taraflara tebligata çıkarılır ve tebligata çıkarıldığı tarihi izleyen beş gün içinde Kurumun internet sayfasında yayınlanır. Kararlara erişim ücrete tabi tutulamaz. İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hâllerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hâllerde on gündür.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP hesabına giriş yapılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar. (2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü, “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…) faks numarası. b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası. c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi. (3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın EKAP hesabına giriş yapılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. (4) Elden veya posta yoluyla yapılan şikayet başvurusu dilekçelerine, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin eklenmesi ya da e-şikayet ile yapılan başvurularda söz konusu belgelere ilişkin bilgilerin belirtilmesi konusunda aşağıdaki kurallar uygulanır: a) Şikayet başvurularına, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin eklenmesi veyahut başvurularda bu belgelere ilişkin bilgilerin belirtilmesi gerekir. b) E-şikayet ile yapılan başvurularda imza beyannamesine ilişkin bilgilerin belirtilmesi gerekmez. c) Aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunması durumunda, elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda söz konusu belgeler, e-şikayet ile yapılan başvurularda ise başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelere ilişkin bilgiler aranmaz. ç) E- ihalelerde aday veya isteklinin ihaleye katılım belgesi içerisinde başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin bulunması durumunda, elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler, e-şikayet ile yapılan başvurularda ise söz konusu belgelere ilişkin bilgiler aranmaz. d) Başvuruların gerçek kişilerde avukat olmayan temsilciler, tüzel kişilerde ise doğrudan ya da avukat olmayan temsilciler tarafından elden veya posta yoluyla yapıldığı hâllerde; gerçek kişinin temsilcisine ait noter onaylı vekâletnameye, tüzel kişilerde ise doğrudan başvuruda ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine, temsilci aracılığıyla yapılan başvurularda da temsilciye ait noter onaylı vekâletnameye ilişkin elektronik ortamda teyide elverişli bilgilerin belirtilmesi durumunda, söz konusu belgeler başvuru kapsamında sunulmaz. (5) İtirazen şikayet dilekçelerine, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin, idareye verilen şikayet dilekçesinin bir örneği varsa şikayete idarece verilen cevabın bir örneği ile başvuru bedelinin, teminat alınan hâllerde başvuru teminatının Kurum hesaplarına yatırıldığına dair belgenin eklenmesi zorunludur. E-itirazen şikayet ile yapılan başvurularda, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerine ilişkin bilgiler aranmaz. Ayrıca başvuruların gerçek kişilerde avukat olmayan temsilciler, tüzel kişilerde ise doğrudan ya da avukat olmayan temsilciler tarafından elden veya posta yoluyla yapıldığı hâllerde; gerçek kişinin temsilcisine ait noter onaylı vekâletnameye, tüzel kişilerde ise doğrudan başvuruda ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine, temsilci aracılığıyla yapılan başvurularda da temsilciye ait noter onaylı vekâletnameye ilişkin elektronik ortamda teyide elverişli bilgilerin belirtilmesi durumunda, söz konusu belgeler başvuru kapsamında sunulmaz. (6) İlanda veya dokümanda itirazen şikayet başvuru bedeli belirtilmeyen hâllerde, Kanunun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının (2) numaralı bendine göre hesaplanacak başvuru bedeli, İhale Kayıt Numarası üzerinden Kurumun internet sayfasından yapılacak sorgulama yoluyla öğrenilebilir. (7) Başvuru bedelinin altıncı fıkra çerçevesinde tespit edilemediği hâllerde, başvuru bedeli 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının 2 numaralı bendinde işin niteliğine göre belirtilen en yüksek tutar üzerinden yatırılır ve yaklaşık maliyete göre fazla ödendiği anlaşılan tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir. (8) Ortak girişim adına yapılacak şikayet veya itirazen şikayet başvurularının, pilot ortak/koordinatör ortak veya temsil yetkisi verilen özel ortak ya da ortakların tamamı tarafından yapılması zorunludur. Bu başvurulara, ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, özel ortak tarafından yapılan başvurularda ayrıca özel ortağa temsil yetkisi verildiğine ilişkin belgenin eklenmesi gerekir. (9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz. (10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. (11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmü, “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı, b) Başvuru ehliyeti, c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı, d) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği, e) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, f) İdareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, g) İdareye verilen şikayet dilekçesinin bir örneğinin ve idare tarafından şikayet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği, ğ) Başvuru bedelinin, teminat alınacak hâllerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı, h) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı, ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği, yönlerinden sırasıyla incelenir. (2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir. (3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikayet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir. (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü, “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. (2) Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilir.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) İhale yetkilisince ihale onayının verildiği tarihten itibaren; sözleşmenin taraflarca imzalanıp notere onaylattırılması ve tescili ile noter onayı ve tescili gerekmeyen hâllerde ise taraflarca sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süreçteki idari işlem ve eylemlere karşı aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından yapılacak başvuruların öncelikle idareye yapılması gerekmektedir. (2) Ancak, idare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı idareye şikayet başvurusunda bulunulmadan, doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir. (3) İhalede geçerli teklif kalmaması nedeniyle veya ihalede geçerli teklif olmakla birlikte bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle ihalede rekabetin oluşmadığı ve/veya kaynakların etkin kullanımının gerçekleşmediği gerekçesiyle ihalenin idare tarafından iptal edildiği durumlarda, aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya ihalenin iptali ile birlikte başvuru veya teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı yapılan başvurular, ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılan başvuru olarak değerlendirilmez. Bu başvurular ihalenin iptaline yönelik bir başvuru olarak değerlendirilmediğinden, başvuruların öncelikle idareye yapılması, idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya on günlük süre içerisinde idare tarafından bir karar alınmaması hâllerinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekmektedir. Ancak ihalenin iptali işleminden önce bir şikayet başvurusunun olduğu hâllerde, başvuru veya teklifi değerlendirme dışı bırakılan aday veya isteklinin, teklifinin geçerli olduğuna ve bu nedenle ihalenin iptal edilmemesi gerektiğine yönelik olarak 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında öngörülen beş günlük süre içerisinde doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması da mümkündür. (4) Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurul tarafından başvuru sahibinin teklifinin geçerli olduğuna dair düzeltici işlem kararı verilen hâllerde, idarenin ihalenin iptali kararını geri alarak düzeltici işlem kararının gereğini yerine getirmesi zorunludur. İdarenin ihalenin iptali kararını geri almaması durumunda iptal kararına karşı yapılacak başvurunun doğrudan idari yargı mercilerine yapılması gerekmektedir.” açıklaması, Aynı Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Yapılan başvurular Kurumun genel evrak birimi tarafından derhal kayda alınarak, kayıt tarih ve sayısı dilekçenin üzerine yazılır. Elden yapılan başvurularda ise başvuru sahibine kayıt tarih ve sayısını gösteren imzalı bir alındı belgesi verilir. (2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hâllerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır. İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası ile EKAP veri tabanında kayıtlı bilgiler kapsamında yapılan incelemede, söz konusu iddialara idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer verilmediği tespit edilmiştir. Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakta olup söz konusu iddiaların şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, bunu ileri süren istekli tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde, bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatının uygun bulunduğunun 14.05.2026 tarihinde; diğer yeterlik belgelerinin uygun bulunduğunun ise 29.06.2026 tarihinde isteklilere EKAP üzerinden tebliğ edildiği, başvuru sahibi tarafından uyuşmazlığa konu hususun öğrenildiği bu tarihlerden itibaren on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süreler geçtikten sonra 23.07.2026 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 8 (sekiz) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/8 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 33.645,30 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Sistem Elektro Mekanik Tes. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.