KİK Kararı 2026/UY.I-2140

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/032 Gündem No: 40 Karar Tarihi: 19.08.2026 Karar No: 2026/UY.I-2140 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Sistem Elektro Mekanik Tesisler Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/363957 İhale Kayıt Numaralı “ Kırka Muhtelif Atık Barajları Seddelerinin İyileştirilmesi Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 06.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kırka Muhtelif Atık Barajları Seddelerinin İyileştirilmesi Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Sistem Elektro Mekanik Tesisler Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi nin 06.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.07.2026 tarih ve 221211 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1889 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama istenmesine yönelik işlemlerin, aşağıda belirtilen hususlarda hatalı olduğu; 21.05.2026 tarihinde EKAP’tan gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde bulunan “KST-15 C30 Betonarme Betonu (İstinat Duvarı Projesinde belirtilen nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması + C30/37 Beton + Katkı Maddesi + Kalıp + Kalıp İskelesi + Nakliye Dahil) (İstinat Duvarı için) (Nakliyeler dahildir)” iş kalemi analizinde yer verilen miktarların, ihale dokümanında bulunan 4. Bölge Zemin İyileştirme Projesi kapsamındaki istinat duvarı projelerinde yer alan gerçek imalat miktarları ile uyumlu olmadığı hususu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye bildirilmiş olmasına rağmen, söz konusu iddialar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, Bahse konu iş kaleminin analizinde; 15.180.1003 poz numaralı “Plywood ile düz yüzeyli betonarme kalıbı yapılması” analiz girdisinin 0,78001945 m², 15.160.1003 poz numaralı “Ø 8-Ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğu” analiz girdisinin 0,012736996 ton, 15.160.1004 poz numaralı “Ø 14-Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğu” analiz girdisinin ise 0,027807487 ton olarak esas alındığı, ancak söz konusu miktarların ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen uygulama projelerinde yer alan gerçek imalat miktarlarını karşılamadığı, İhale dosyasında yer alan 4. Bölge Zemin İyileştirme Projesi kapsamındaki istinat duvarı projelerinde yapılan hesaplamalarda; 15.180.1003 poz numaralı girdinin miktarının 1,51551234021725 m², 15.160.1003 poz numaralı girdinin miktarının 0,0127809169035562 ton, 15.160.1004 poz numaralı girdinin miktarının 0,0517239881210113 ton, demir nakli miktarının ise 0,0687646300382161 ton olduğu, dolayısıyla sorgulamaya esas alınan analiz ile uygulama projelerinde yer alan gerçek imalat miktarları arasında önemli farklılıklar bulunduğu, Bunun yanında, idarece gönderilen analizde nervürlü beton çelik çubuğunun toplam miktarı yaklaşık 0,04312785689 ton (43 kg) olmasına rağmen, demir nakliye hesabında 1 ton (1.000 kg) esas alınarak hesaplama yapıldığı, bu yönüyle nakliye hesabının analizde yer alan gerçek demir miktarıyla uyumlu olmadığı, Ayrıca analizde yer alan kalıp iskelesi miktarının da uygulama projelerine göre hatalı hesaplandığı, Diğer taraftan, 4. Bölge Zemin İyileştirme Projesi kapsamında yer alan 15.125.1008 poz numaralı “32 mm'ye kadar kırmataş temin edilerek makine ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması” analizinde kırmataş miktarı ile buna bağlı nakliye miktarının 0,0794419134396355 m³ olarak alınması gerekirken, sorgulamaya esas analizlerde bu miktarların doğru şekilde dikkate alınmadığı, 2) Akgenç İnş. Elek. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda belirtilen gerekçelerle kamu ihale mevzuatına ve ihale dokümanına uygun olmadığı; Anılan isteklinin KST-12 ve KST-15 poz numaraları ile tanımlanan iş kalemlerinin analiz bileşenleri arasında yer alan “C30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206)” girdisini Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıkladığı; ancak üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin açıklamaya dayanak teşkil edebilmesi için; fiyat teklifini veren kişinin faaliyet konusunun teklif verilen mal veya hizmet ile uyumlu olması, fiyat teklifinin ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki son veya bir önceki üç aylık beyan dönemine ilişkin olması, fiyat teklifinde yer alan bedelin, aynı dönemde gerçekleştirilen satışların ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80'inin altında bulunmaması, aynı dönemde, proje kapsamında kullanılacak malzemenin en az 1/20'si kadar satış yapılmış olması, satış tutarı tespit tutanağına esas alınan faturalara ilişkin tarih, numara, alıcı bilgileri, malın cinsi, miktarı, birim fiyatı ve tutar bilgilerinin eksiksiz olarak gösterilmesi, fatura bilgileri tablosunda yer alan malın nev'i ile satış tutarı tespit tutanağının 4'üncü bölümünde yer alan “Yurtiçi Satışlar (Varsa Yurtdışı Satışlar) Hesabında Kayıtlı Mal/Hizmet Nev'i” bilgisinin uyumlu olması, meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanakta yer alan tarih ve sayı ile fiyat teklifindeki tarih ve sayının aynı olması, tutanak ile fiyat teklifinin, fiyat teklifini veren mükellef ile tam tasdik sözleşmesi bulunan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili meslek mensubu tarafından usulüne uygun şekilde imzalanıp kaşelenmesi, kanıtlayıcı belgeler kapsamında meslek mensubuna ait geçerli faaliyet belgesi ile mükellefe ait imza sirküleri veya imza beyannamesi ile ticaret siciline ilişkin belgelerin, belgelerin sunuluş şekline ilişkin kurallara uygun olarak EKAP'a yüklenmesi gerektiği, Hazır betonun üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde kullanılmasının zorunlu olması nedeniyle, TS 13515 standardı uyarınca beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki taşıma mesafesinin ve süresinin teknik olarak kullanılabilirliği sağlayacak nitelikte olduğunun da belgelendirilmesi gerektiği, bu nedenle, hazır beton girdisinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklanması halinde, söz konusu mesafenin de mevzuata uygun şekilde tevsik edilmesi gerektiği, İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “C30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206)” analiz girdisinin açıklanması için sunulan belgeler incelendiğinde; Fatura bilgileri tablosunda yer verilen faturaların, istekli tarafından beyan edilen döneme ait faturaların tamamını kapsamadığı, tabloda yalnızca birim fiyatı nispeten düşük olan faturaların seçilerek analizde kullanılan fiyatın sağlanmasına yönelik şekilde sunulduğu, aynı beyan dönemine ait C30/37 gri beton harcı satışına ilişkin tüm faturaların tabloya dâhil edilmesi halinde ağırlıklı ortalama satış fiyatının %80'i esas alınarak hesaplanacak tutarın, fiyat teklifinde esas alınan bedelin önemli ölçüde üzerinde kalacağı, Fatura bilgileri tablosunda yer alan faturaların tamamının C30/37 gri beton harcına ilişkin olmadığı, tabloda C30/37 gri beton harcına ait faturaların yanında C30/37 beyaz beton harcı ile farklı beton sınıflarına ilişkin faturaların da bulunduğu, buna rağmen farklı beton sınıflarına ait satışların C30/37 gri beton harcına ilişkin satışlar gibi değerlendirilerek asgari satış şartının sağlanmaya çalışıldığı, Üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinin yalnızca hazır beton harcına ilişkin olduğu, ancak hazır betonun üretim tesisinden işin yapılacağı alana taşınmasına ilişkin nakliye maliyetini içermediği, bu nedenle sunulan fiyat teklifinin analiz girdisinin tüm maliyet bileşenlerini karşılamadığı, Fatura bilgileri tablosunda yer alan “faturaya konu mal ve işin nev'i” bilgisinin, satış tutarı tespit tutanağının 4'üncü bölümünde yer alan “Yurtiçi Satışlar (Varsa Yurtdışı Satışlar) Hesabında Kayıtlı Mal/Hizmet Nev'i” başlığı altında birebir aynı şekilde yer alması gerekirken, her iki belgede farklı ürün isimleri ve ifadeler kullanıldığı, bu nedenle satış tutarı tespit tutanağı ile fatura bilgileri tablosu arasında açık bir uyumsuzluk bulunduğu, Faturalarda yer alan malın nev'ine ilişkin bilgilerin gerçekte farklı beton sınıflarına ait olmasına rağmen, fatura bilgileri tablosunda bu satışların C30/37 gri beton harcına aitmiş gibi gösterildiği, idare tarafından söz konusu iddiaların doğruluğunun tespiti amacıyla tutanağı düzenleyen meslek mensubundan dayanak faturaların istenerek karşılaştırılması halinde bu aykırılığın açıkça görülebileceği, bu nedenle 4734 sayılı Kanun'un 5'inci maddesinde düzenlenen saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri gereğince idarece gerekli doğrulamanın yapılmasının zorunlu olduğu, Fatura bilgileri tablosunda yer alan ve C30/37 gri beton harcına ilişkin faturalar esas alınarak hesaplama yapıldığında, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1'inci maddesinde öngörülen asgari satış miktarının sağlanamadığı, Diğer taraftan Tebliğ'de öngörülen 1/20 satış şartının, yalnızca sorgulamaya konu tek bir analiz girdisi veya belirli bir iş kaleminde kullanılacak miktar esas alınarak değil, proje kapsamında aynı malzemenin toplam kullanım miktarı dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği, buna rağmen tutanağa esas alınan beyan dönemindeki satış miktarının yalnızca KST-12 ve KST-15 poz numaralı iş kalemlerinde kullanılacak C30/37 gri beton harcı miktarını karşıladığı, proje kapsamında aynı betonun kullanılacağı diğer iş kalemlerine ilişkin miktarların dikkate alınmaması nedeniyle Tebliğ'de öngörülen asgari 1/20 satış şartının sağlanmadığı, Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31'inci maddesinde, teklif kapsamında sunulan belgelerin asıl, noter onaylı örnek veya idarece “aslı görülmüştür” şerhi verilmiş örnekler şeklinde sunulmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmış olmasına rağmen, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından satış tutarı tespit tutanağı ekinde sunulan belgelerin fotokopi niteliğinde olduğu, belgelerde mevzuatta aranan onayların bulunmadığı, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin kabul şartlarını taşımadığı ve mükellef adına belgeleri imzalayan kişinin şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğunun da usulüne uygun şekilde tevsik edilmediği, Hazır beton harcına ilişkin fiyatın üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklanması halinde, betonun üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesinin teknik bir zorunluluk olduğu, aksi takdirde priz almaya başlayan betonun yapım işinde kullanılmasının mümkün bulunmadığı, bu nedenle hazır betonun üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki taşıma mesafesi ve süresinin teknik açıdan kullanılabilirliği sağlayacak nitelikte olması gerektiği, Bu kapsamda, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.16’ncı maddesi uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılması halinde, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki mesafenin ve buna ilişkin hesaplamaların istekli tarafından belgelendirilmesinin zorunlu olduğu, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından C30/37 gri hazır beton harcına ilişkin fiyat üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklanmış olmasına rağmen, beton üretim tesisi ile uygulama alanı arasındaki mesafeye ilişkin herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı, bu nedenle hazır betonun teknik olarak kullanılabilirliğini ortaya koyan zorunlu belgelendirmenin yapılmadığı, dolayısıyla diğer şartları taşıdığı kabul edilse dahi taşıma mesafesi belgelendirilmeyen fiyat teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılamayacağı, Diğer taraftan, fiyat açıklaması yapılan iş kalemlerine ilişkin sunulan fiyat teklifi ile bu teklifin dayanağını oluşturan satış tutarı tespit tutanağında yer alan tarih ve sayı bilgilerinin, standart belgelerde bulunması gereken uyumluluğu sağlamadığı, her iki belgede yer alan tarih ve sayı bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, Analizlerde miktar ile birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarların virgülden sonra iki ondalık basamak esas alınarak gösterilmesi gerekirken bu kurala uyulmadığı, ayrıca açıklama istenilmeyen analiz girdilerine bir kuruşun altında birim fiyat verilemeyeceği ve bu girdilere ilişkin miktar ile birim fiyatın çarpımı sonucunda bulunan tutarın yuvarlanarak en az 0,01 TL olarak gösterilmesi gerekirken, analizlerde yer alan bazı girdi tutarlarının bu kurala uygun olmadığı, İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasına esas alınan analizlerde yer verilen miktarların istekli tarafından düşürülerek analiz fiyatının hesaplandığı, bu suretle analiz maliyetinin gerçeğe aykırı şekilde azaltıldığı ve isteklinin teklifine haksız maliyet avantajı sağladığı, Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından C30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206) analiz girdisi bakımından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesinde öngörülen şartları sağlamaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmasının mümkün olmadığı, Netice itibarıyla anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. …İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. (2) Ön ilan yayımlanmadan önce yapı tekniği ve ihtiyaç programına göre tahmin edilen fiziki miktar veya kapsam esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi gerekiyorsa yeniden hesaplanır. (3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır. (4) İhale konusu işin bünyesine girecek veya yardımcı olarak kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur. (5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı teklifler ile birlikte açıklanır. (6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, yaklaşık maliyet de bu kapsamda hesaplatılabilir.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir: a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur. b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir. c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır. ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir. d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar. e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü, “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde; a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar, b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler, c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler, ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler, d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri, esas alınır. (2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler. (3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir. (4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz. (5) Yaklaşık maliyet tespit edilirken kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin esas alınması halinde, güncelliğini kaybeden birim fiyat ve/veya rayiçler, ilgili alt endeks veya endeksle güncellenir. Güncelleme, yaklaşık maliyetin belirlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endeksin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin yürürlüğe konulduğu tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endekse bölünmesi suretiyle bulunan katsayı üzerinden yapılır.” hükmü, “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir. (2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir. (3) Yaklaşık maliyet, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir. Bu durumda, fiyat farkı verilmesi öngörülen işler için yapılacak güncellemede, 27/6/2013 tarihli ve 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslara göre hesaplanan fiyat farkı katsayısı (Pn) kullanılır. Pn hesabındaki güncel endekslere esas olarak ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksler, temel endekslere esas olarak ise yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksler kullanılır. Fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işler için yapılacak güncellemede, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse bölünmesi suretiyle bulunan katsayı kullanılır.” hükmü, “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır. …” açıklaması, Aynı Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G./26. md., yürürlük: 15/06/2024) fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.2. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 31. md.) 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 45.1.13.12. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 36. md.) 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kırka Muhtelif Atık Barajları Seddelerinin İyileştirilmesi Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Yaklaşık 30.700 m3 enjeksiyon, 13.934 m fore kazık, 2 adet atık su deposu,1.172 m istinat duvarı yapılması işleridir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kırka- Seyitgazi/ Eskişehir” düzenlemesine, Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. …” düzenlemesine, “Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAP?ta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. 29.2. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı ve EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Yabancı isteklilerin; ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına yönelik kontrol Türkiye?deki borçları yönünden yapılır, kendi ülkelerinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol ise sözleşmenin imzalanması aşamasında gerçekleştirilir. İlgisine göre yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler, teklif fiyatları ve açılamayan teklifler ile yapılan diğer işlemlere ilişkin hususlar tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir. 29.3. Teklifler açıldıktan sonra 29.2 nci madde kapsamında uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. 29.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 29.5. 29.3 üncü ve 29.4 üncü maddelere göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, aşırı düşük tekliflerin tamamı değerlendirilir. 29.6. Değerlendirme işlemi, bu Şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. İhaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. İhaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden belirtilen yöntemlerle teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. 29.7. İhale komisyonu Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 31 inci maddeye göre değerlendirir. 29.8. Aşırı düşük teklif açıklamaları, 29.5 inci ve 29.6 ncı maddelere göre yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifi geçerli olduğu tespit edilen isteklilerden istenir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Açıklama kapsamında yüklenen belgeler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri reddedilerek geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.9. Numune/demonstrasyon istenen ihalelerde numune/demonstrasyon değerlendirmesi ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci olması öngörülen teklifler için yapılır. Numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.10. Değerlendirme işlemlerine, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile belirlenecek ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif tespit edilinceye kadar devam edilir. 29.11. Tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan istekliler ile numune/demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri tutanağa bağlanır. 29.12. 29.6 ncı madde kapsamında fiziki olarak sunulması istenen belgeleri, verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. 29.13. 29.9 uncu madde kapsamında numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ile 29.12 nci maddede sayılan fiiller, ihale kararını etkileyecek davranış olarak kabul edilir ve bu davranışlarda bulunan istekliler hakkında Kanunun 17 nci madde hükümleri uygulanır.” düzenlemesine, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesine yer verilmiştir. Birim fiyat teklif cetveli idarece aşağıda yer verildiği şekilde düzenlenmiştir. ABSıra No İş Kalemi No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 KST-01 MAKİNE İLE HER DERİNLİK VE HER GENİŞLİKTE HER ZEMİN SINIFINDA KAZILMASI (DERİN KAZI) VE NAKLEDİLMESİ ( Nakliyeler dahildir ) metreküp 4.864 2 KST-02 32mm'ye kadar kırmataş temin edilerek, makine ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması (Nakliye Dahil) metreküp 4.587 3 KST-03 C25 Betonarme Betonu (Demir + Beton + Katkı Maddesi + Kalıp+Kalıp iskelesi+Nakliye Dahil) metreküp 37 4 KST-04 2 mm kalınlıkta, pvc esaslı, (düz tip yada sinyal tabakalı) jeomembran ile su yalıtımı yapılması (Nakliye dahil) metrekare 2.353 5 KST-05 Ø 200 mm anma çaplı, PVC esaslı koruge drenaj borusunun temini ve yerine döşenmesi (Nakliye Dahil) metre 1.804 6 KST-06 250 gr/m² ağırlıkta geotekstil keçe temini ve yerine serilmesi (Nakliye Dahil) metrekare 2.674 7 KST-07 PİS SU POMPALARI (Temin ve Montaj Dahil) adet 2 8 KST-08 Dış çapı 63 mm, PE100 boru döşenmesi (Boru, bağlantı elemanı ve baş bağlama bedeli, nakliye dahil 8 Atü) metre 110 9 KST-09 Dikişli galvanizli çelik boru 3"" ø80 ortalama dış çap 88,9/4,05 mm montaj, nakliye dahil metre 9 10 KST-10 Çeşitli profil demiri ve sac levhalardan münferit imalat yapılması ve yerine konulması (su depoları ve benzeri) (Antipas ve Boya Yapılması ile Nakliye Dahil) kilogram 875 11 KST-11 (0.4-2 TON) TAŞLARLA ANROŞMAN YAPILMASI (KARADAN) (nakliye dahil) ton 6.105 12 KST-12 Ø 100 CM ÇAPINDA, C 30/37 BASINÇ DAYANIMINDA YERİNDE DÖKME BETONARME FORE KAZIK YAPILMASI (0,00-18,00 M ARASI, 18,00 M DAHİL) metre 13.934 13 KST-13 ø 125 mm lik Bir Ucu Muflu Sert PVC Boru (TS EN 1329-1+A1, TSE CEN/TS 1329-2) malzeme ve işçilik, nakliye dahil metre 1.760 14 KST-14 Ø 8- Ø 12 mm, Ø 14- Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğu ve Ø 28 mm den büyük nervürlü beton çelik çubuklarının; kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması. (nakliye dahil) (Fore Kazık İçin Kullanılacak Nervürlü Bet on Çelik Çubukları) ton 1.674 15 KST-15 C30 Betonarme Betonu (İstinat Duvarı Projesinde belirtilen nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması. + C30/37 Beton + Katkı Maddesi + Kalıp + Kalıp iskelesi + Nakliye Dahil) (İstinat Duvarı için) metreküp 22.627 16 KST-16 Enjeksiyona Katılacak Kimyasal Katkılar kilogram 148.000 17 KST-17A 0.0-50 m Arasında Yumuşak Kayada Karotlu Her Türlü Çap ve Eğimde Enjeksiyon Deliğinin Açılması metre 7.000 18 KST-17B 0.0-50 m Arasında Yumuşak Kayada Karotsuz Her Türlü Çap ve Eğimde Enjeksiyon Deliğinin Açılması metre 45.000 19 KST-18 Portland çimento (Dökme) (TS EN 197-1 CEM II 42,5R) (Nakliye Dahil) ton 36.820 20 KST-19 0.0-50 m Arasında Her Türlü Alüvyon ve Gevşek Zeminlerde Çimento Enjeksiyonu Yapılması metreküp 30.700 21 KST-20 Dekapaj Malzemesiyle Dolgu Yapılması (Nakliye Dahil) metreküp 142.000 22 KST-21 İnce Sıva veya Derz Kumu (elenmiş ve yıkanmış) (TS 706 EN 12620+A1) ( Nakliyeler dahildir) ton 9.200 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) İhale dokümanında yer verilen bilgilerden itirazen şikâyet başvurusuna konu ihalenin atık su baraj seddelerinin iyileştirilmesi yapım işi olduğu, isteklilerce tekliflerin her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden sunulacağı; ihalenin, teklif bedeli sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek sonuçlandırılacağı anlaşılmaktadır. İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgeler ile Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) veri tabanında kayıtlı bilgiler kapsamında yapılan incelemede; Başvuruya konu ihalenin 06.05.2026 tarihinde yapıldığı, ihaleye 55 istekli tarafından teklif sunulduğu, 10 isteklinin teklif fiyatının idarece hesaplanan sınır değerin altında olması nedeniyle bu isteklilerden 21.05.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu tebligat ile aşırı düşük teklif açıklaması sunmalarının istendiği, Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden yalnızca Akgenç İnş. Elek. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Sistem Elektro Mekanik Tes. San. ve Tic. A.Ş. tarafından açıklama sunulduğu, bu açıklamaların idarece uygun bulunarak ihalenin Akgenç İnş. Elek. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Sistem Elektro Mekanik Tes. San. ve Tic. A.Ş.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir. 21.05.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu tebligat ile ekleri incelendiğinde; Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan KST-12, KST-15, KST-17B, KST-18 ve KST-19 numaralı iş kalemlerinin açıklanması istenen iş kalemleri olarak belirlendiği, söz konusu iş kalemlerinin özel/paçal iş kalemi niteliğinde olması dolayısıyla bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının yazı ekinde isteklilere gönderildiği, Ayrıca açıklama istenilecek iş kalemlerine ait açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin ve açıklanması istenen analiz girdisi olarak belirlenen “Nervürlü Çelik Nakli” ile “Normal Çimento Nakli” girdilerine ilişkin nakliye mesafeleri ile formüllerinin de yazı ekinde bulunduğu görülmüştür. Söz konusu tebligat ve ekinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.16’ncı maddesi gereğince belirtilmesi gereken “hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafe” bilgisine yer verilmediği görülmekle birlikte, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan belgelerin incelenmesi neticesinde ilgili mevzuatta yer alan sürelerin aşılmadığı anlaşıldığından aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin yeniden yapılmasına ihtiyaç bulunmadığı değerlendirilmiştir. Akgenç İnş. Elek. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının itiraza konu hususlar bakımından incelenmesi neticesinde; “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206)” analiz girdisinin açıklaması için Kahvecioğlu Grup Hazır Beton ve Beton Elemanları San. Tic. Ltd. Şti.den alınan 12.06.2026 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu şirketin faaliyet konuları arasında hazır beton imalatı, satışı ve taşınması işlerinin bulunduğu, fiyat teklifinde “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206) (nakliye dahil)” girdisi için teklif edilen birim fiyatın 1.800,00 TL olduğunun belirtildiği (fiyat teklifinin nakliye dâhil alındığı), fiyat teklifinin “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (12/06/2026) tarih ve (2026-01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” beyanına yer verilerek meslek mensubu ve fiyat teklifini veren şirket tarafından kaşelenerek imzalandığı, Söz konusu fiyat teklifinin ekinde 12.06.2026 tarihli ve 2026-01 sayılı satış tutarı tespit tutanağının yer aldığı, tutanağın Kahvecioğlu Grup Hazır Beton ve Beton Elemanları San. Tic. Ltd. Şti.nin yetkilisi (münferit imza yetkisine sahip şirket müdürü) ile meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı, tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile mükellefe ait imza sirkülerinin ve ticaret sicil tasdiknamesinin bulunduğu, ayrıca Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinin de sunulduğu, kamu ihale mevzuatı uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31’inci maddesine uygun sunulma zorunluluğu bulunmadığı, ayrıca idarece gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu tebligatta da aşırı düşük teklif açıklamasının EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilmesinin talep edildiği, anılan tebligatta açıklamanın belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulması gerektiğine ilişkin bir ifadenin yer almadığı, Bahse konu tutanağa esas üç aylık sürenin “01.10.2025-31.12.2025” olarak belirtildiği; anılan tutanakta “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206)” girdisinin 01.10.2025-31.12.2025 tarih aralığındaki satış miktarının 22.605,50 m 3 , ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 2.140,74 TL olduğu bilgisine yer verildiği (fiyat teklifindeki birim fiyatın, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’i olan 2.140,74 * 0,80 = 1.712,59 TL’nin üzerinde olduğu), Bahse konu girdinin, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerindeki toplam miktarının (0,86 x 13.934) + (1 x 22.627) = 34.610,24 m 3 olduğu (asgari satış miktarı 34.610,24/20 = 1.730,512 m 3 ), Satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda “C 30/37 hazır beton” ürününe ilişkin 07.10.2025-31.12.2025 tarih aralığına ait 299 adet faturanın bilgilerine (fatura tarihi, fatura seri ve sıra no, faturadaki alıcının adı soyadı/ticaret unvanı ve T.C./vergi kimlik numarası, faturaya konu malın veya işin nevi, miktar, birim fiyat ve fatura tutarı) yer verildiği, fatura bilgileri tablosunda farklı ürün ismi bulunmadığı, Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Kahvecioğlu Grup Hazır Beton ve Beton Elemanları San. Tic. Ltd. Şti.nin ticaret sicil tasdiknamesinde belirtilen adresi ile işin yapılacağı yer olan Kırka Bor İşletme Müdürlüğü arasındaki mesafenin harita uygulaması (Google Maps) verilerine göre yaklaşık olarak 65 km olduğu (İdarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta C30/37 beton harcının alınacağı hazır beton üretim tesisi (Kahvecioğlu Grup Hazır Beton ve Beton Elemanları Sanayi Ticaret Limited Şirketi) ile kullanılacak alana (Kırka Seyitgazi) ilişkin mesafenin 68 km olarak tespit edildiği ifade edilmektedir.), TS 13515 Standardının 7.6’ncı maddesinde karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle betonun boşaltma işleminin, çimento ile suyun ilk temasından itibaren 120 dakika sonunda tamamlanması, herhangi bir karıştırma donanımı olmayan araçlarla taşınan katı kıvamdaki taze betonun ise çimento ve suyun ilk temasından itibaren en fazla 45 dakika sonunda yerine boşaltılması gerektiğinin düzenlendiği, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde azami yüklü ağırlığı 3.5 tondan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu araçların (kamyon) azami hız sınırının yerleşim yeri içinde 50 km., şehirlerarası çift yönlü karayollarında 80 km., bölünmüş yollarda 85 km., otoyollarda 90 km. olduğunun belirtildiği, beton mikserinin hızının 50 km/s olduğu varsayımında dahi bu mesafenin 78 dakikada katedilebileceği (idarenin belirlediği mesafeye göre de 82 dakikada katedilebileceği, yani taşıma süresinin 2 saati geçmediği), Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarın virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazıldığı, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülmediği, İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasına esas alınan analizlerde yer verilen miktarlar ile istekli tarafından sunulan analizlerde yer alan miktarların aynı olduğu tespit edilmiştir. 04.08.2026 tarihli ve 13983960-101.06-Y.[1889].(0349)./2026-37E sayılı Esas İnceleme Raporunun, 06.08.2026 tarihli ve 2026/031 numaralı Kurul toplantısında görüşülmesinin sonucunda “Bilgi ve belge istenildikten sonra görüşülmek üzere ertelenmesine” karar verilmiş olup konu ile ilgili olarak 10.08.2026 tarihli ve E-13983960-101.01.02-101163 sayılı Kurum yazısı ile Gelir İdaresi Başkanlığından Akgenç İnş. Elek. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 12.06.2026 tarihli ve 2026-01 sayılı satış tutarı tespit tutanağında belirtilen faturalara ilişkin bilgi/belge talebinde bulunulmuştur. Bu süreçte, EKAP ile Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki veri paylaşımı entegrasyonu tamamlanmış olup; satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda listelenen faturalar, fatura numaraları kullanılarak EKAP üzerinden sorgulanmış ve tümünün sistemde kayıtlı olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Söz konusu faturalar incelendiğinde; satış tutarı tespit tutanağında bulunan fatura bilgileri tablosunda, faturadaki mal/hizmet adı “C30 MİKS”, “C30 POMP”, “C30/37 MİKS”, “C30/37 POMP”, “C30 BRÜT MİKS”, “C30 BRÜT POMP”, “C30/37 BRÜT POMP”, “C30/37 BRÜT MİKS”, “C30/37PR MİKS”, “C30 ANTİFİRİZLİ” ve “C30 POM. ANTİFİRİZLİ” olan ürünlerin miktar ve birim fiyatlarının esas alındığı görülmüştür. Örneğin; 07.10.2025 tarihli ve KHS2025000000042 numaralı faturanın içeriğinin aşağıdaki şekilde olduğu: Sıra No Mal Hizmet Kodu Mal Hizmet Adı Miktar Birim Fiyat İskonto Oranı İskonto Tutarı KDV Oranı KDV Tutarı Diğer Vergiler Mal Hizmet Tutarı 1 600.22.01_POMP C16POMP 11 m3 1.916,67 TL %20,00 4.216,67 TL 21.083,37 TL 2 600.04.013 KUM 0-5 42,15 Ton 200 TL %20,00 1.686,00 TL 8.430,00 TL 3 600.21.15N30_POMP C30 POMP 30 m3 2.166,67 TL %20,00 13.000,02 TL 65.000,10 TL 4 600.23.08-POMP C25/30 POMP 41 m3 2.083,34 TL %20,00 17.083,39 TL 85.416,94 TL 5 600.23.10_MİKS C25. MİKS 20 m3 2.083,34 TL %20,00 8.333,36 TL 41.666,80 TL 6 600.23.08_MİKS C25/30 MİKS 6 m3 2.083,34 TL %20,00 2.500,01 TL 12.500,04 TL 7 600.23.11-POMP C30/37 POMP 43,5 m3 2.166,67 TL %20,00 18.850,03 TL 94.250,16 TL 8 600.23.C30N-POMP C30/37 POMP 67 m3 2.166,67 TL %20,00 29.033,38 TL 145.166,89 TL 9 600.23.01_MİKS C16MİKS 11 m3 1.916,67 TL %20,00 4.216,67 TL 21.083,37 TL 10 600.23.10_POMP 025. POMP 7m3 2.083,34 TL %20,00 2.916,68 TL 14.583,38 TL 11 600.23.01_POMP C16POMP 5 m3 1.916,67 TL %20,00 1.916,67 TL 9.583,35 TL 12 740.00.04 HİZMET BEDELİ 1 Adet 3.000 TL %20,00 600,00 TL 3.000,00 TL 13 600.00.205 POMPA BEDELİ 5 Adet 4.000 TL %20,00 4.000,00 TL 20.000,00 TL Söz konusu faturanın, satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosuna şu şekilde aktarıldığı; Sıra No Fatura Tarihi Fatura Seri ve Sıra No Mükellef Tarafından Düzenlenen Faturadaki Alıcının Adı Soyadı/Ticaret Unvanı Ve T.C./Vergi Kimlik Numarası Faturaya Konu Malın veya İşin Nevi Miktar Birim Fiyat Fatura Tutarı 1 … … … … … … … 13 07.10.2025 KHS2025000000042 Ali Dede C30/37 Hazır Beton 140,50 2.166,67 304.417,15 299 … … … … … … … Yani faturada yer alan bilgiler, fatura bilgileri tablosuna aktarılırken “C30 POMP” ve “C30/37 POMP” ürünlerinin dikkate alındığı, faturada yer alan diğer mal/hizmetlerin miktarı, birim fiyatı ve tutarlarının hesaplamalara dâhil edilmediği tespit edilmiştir. TS EN 206 Beton-Özellik, Performans, İmalat ve Uygunluk standardının “Basınç dayanımı sınıfları” başlıklı 4.3.1’inci maddesinde yer alan “Normal ve ağır beton için basınç dayanımı sınıfları” tablosuna aşağıda yer verilmiştir. Basınç dayanımı sınıfı En düşük karakteristik silindir dayanımı En düşük karakteristik küp dayanımı C 8/10 8 10 C 12/15 12 15 C 16/20 16 20 C 20/25 20 25 C 25/30 25 30 C 30/37 30 37 C 35/45 35 45 C 40/50 40 50 C 45/55 45 55 C 50/60 50 60 C 55/67 55 67 C 60/75 60 75 C 70/85 70 85 C 80/95 80 95 C 90/105 90 105 C 100/115 100 115 Söz konusu tabloda yer alan bilgilerden “C30” şeklinde isimlendirilen bir beton sınıfı olmadığı, söz konusu ibarenin “C 30/37” sınıfı betonun kısaltması için kullanıldığı anlaşılmaktadır. (İnternette yapılan araştırmalarda, uygulamada “miks” ibaresinin betonun transmikser (beton mikseri) ile teslim edileceğini; “pomp” ibaresinin ise betonun beton pompası kullanılarak döküleceğini ifade etmek üzere kullanılan kısaltmalar olduğu bilgisine ulaşılmıştır.) Faturalarda “C30 MİKS”, “C30 POMP”, “C30/37 MİKS”, “C30/37 POMP”, “C30 BRÜT MİKS”, “C30 BRÜT POMP”, “C30/37 BRÜT POMP”, “C30/37 BRÜT MİKS”, “C30/37PR MİKS”, “C30 ANTİFİRİZLİ” ve “C30 POM. ANTİFİRİZLİ” olarak isimlendirilen ürünlerin birim fiyatının 1.250,00-3.234,38 TL aralığında olduğu görülmüş olup bahsi geçen ürünlerin toplam satış miktarı 22.605,50 m 3 olarak hesaplanmıştır. Aynı ürünlerin ağırlıklı ortalama birim satış tutarı, ilgili ürünlere ilişkin toplam fatura tutarının bu ürünlerin toplam satış miktarına bölünmesi sonucunda 48.392.542,77/22.605,50 = 2.140,741977 TL/m 3 olarak hesaplanmıştır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan “2026 Yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları” listesinde 1 m³ C 30/37 normal gri beton harcının rayiç fiyatının 2.700,00 TL; 1 m³ C 30/37 normal beyaz beton harcının rayiç fiyatının 3.350,00 TL olduğu görülmüştür. Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarından; Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranlarının kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi gerektiği, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”ne göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için ise sorgulama yapılmaması gerektiği, Ayrıca “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için (işçilik girdileri hariç) isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği, Bununla birlikte tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi gerektiği, Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer alması istenen “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerektiği, Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde bulunması gerektiği, İsteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, sunulacak analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için bir kuruşun altında bedel öngörülemeyeceği, Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar; ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları ile idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler kullanılarak açıklama yapılabileceği, Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, fiyat teklifinin dayanağı olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenleneceği, düzenlenen tutanakların fiyat teklifleri ile birlikte aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerektiği, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması gerektiği, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmasının zorunlu olduğu, Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin idarece hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi gerektiği, fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamayacağı anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, 21.05.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu tebligatın ekinde, aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının başvuru sahibi istekliye EKAP üzerinden gönderildiği, bu itibarla başvuru sahibinin 1’inci iddiasının farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin 21.05.2026 tarihi olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre söz konusu iddiaların, farkına varıldığı tarihi izleyen 10 gün içinde idareye yapılacak şikâyet başvurusunda dile getirilmesi gerekirken, bu süre geçtikten sonra, “06.07.2026” tarihinde yapılan şikâyet başvurusuna konu edildiği anlaşıldığından, 1’inci iddianın süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, açıklanması istenen KST-15 iş kaleminin analizinde yer verilen girdi ve miktarların yaklaşık maliyet hesabında esas alınan girdi ve miktarlar ile uyumlu olduğu, ihale konusu işe yönelik olarak yaklaşık maliyet hesabında tasarlanan ve aşırı düşük teklif sorgulamasına konu olduğu görülen özel/paçal iş kalemlerinin idarenin ihale konusu işe özgü şartlar dâhilinde tasarladığı iş kalemleri olduğu, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasına konu olan bu iş kalemlerini oluşturan analiz girdilerinin yaklaşık maliyet hesabındaki miktarsal belirlemelerinin hatalı tespit edildiği yönünde bir değerlendirme yapılmasının kamu ihale mevzuatı kapsamında mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı iddiasına yönelik yapılan incelemede; “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206)” analiz girdisinin açıklaması için fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinin ekinde satış tutarı tespit tutanağının bulunduğu, fiyat teklifini veren şirketin faaliyet konuları arasında hazır beton imalatı, satışı ve taşınması işlerinin bulunduğu, tutanağa esas üç aylık sürenin mevzuatta öngörülen sürelerle uyumlu olduğu, fiyat teklifindeki birim fiyatın, tutanakta belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin üzerinde olduğu, bahsi geçen girdinin tutanağa esas üç aylık süredeki (01.10.2025-31.12.2025) satış miktarının sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerindeki toplam miktarın 1/20’sinden fazla olduğu, tutanakta yer alan fatura bilgileri tablosunda gerekli bilgilerin bulunduğu, fiyat teklifi ve dayanağı olan tutanağın tarihlerinin uyumlu olduğu, fiyat teklifi ve dayanağı olan tutanağın şirketin münferit imza yetkisine sahip şirket müdürü ile meslek mensubu tarafından kaşelenerek imzalandığı, tutanağın ekinde mevzuat gereğince sunulması gereken belgelerin yer aldığı, kamu ihale mevzuatı uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulma zorunluluğu bulunmadığı, idarece aşırı düşük teklif açıklaması için isteklilere gönderilen tebligatta da açıklamanın, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulması gerektiğine yönelik bir ifadenin yer almadığı, aşırı düşük teklif açıklamasının EKAP üzerinden e-imza ile imzalanarak gönderildiği, Satış tutarı tespit tutanağına esas alınan faturaların 07.10.2025-31.12.2025 tarih aralığına ait olduğu, anılan girdinin faturalarda yer alan birim fiyatının 1.250,00-3.234,38 TL aralığında olduğu (birim fiyatın yüksek olduğu faturaların da hesaplamaya dâhil edildiği), Fiyat teklifinde malzemenin adının “ C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206) (nakliye dahil)” , satış tutarı tespit tutanağında yurtiçi satışlar hesabında kayıtlı bulunan mal/hizmet adının “ C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206) ”, fatura bilgileri tablosunda faturaya konu malın veya işin nev’inin “C30/37 hazır beton” olarak belirtildiği, fatura bilgileri tablosuna esas alınan bazı faturalarda mal/hizmet adı “c30 miks”, “c30 pomp”, “c30/37 miks”, “c30/37 pomp”, “c30 brüt miks”, “c30 brüt pomp”, “c30/37 brüt pomp”, “c30/37 brüt miks”, “c30/37pr miks”, “c30 antifirizli” ve “c30 pom. antifirizli” olarak ifade edilen ürünlerle birlikte farklı nitelikte mal/hizmetlerin de bulunduğu, ancak faturalarda yer alan fiyat teklifine konu girdi haricindeki mal/hizmetlerin miktarı, birim fiyatı ve tutarlarının hesaplamalara dâhil edilmediği, faturalarda mal/hizmet adının fiyat teklifinde belirtildiği şekilde “ C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206) ” olarak belirtilmediği görülmekle birlikte bahsi geçen ifadelerden söz konusu ürünün kastedildiğinin anlaşıldığı, kaldı ki faturalarda faturaya konu malın ya da hizmetin tüm niteliklerine yer verilmesinin de beklenemeyeceği, farklı renkte olduğu özellikle belirtilmemesi halinde C 30/37 sınıfında normal betonun gri olduğu çıkarımının yapılabileceği, öte yandan aynı dayanım sınıfındaki beyaz betonun fiyatının, gri betondan fazla olması nedeniyle hesaplamalarda bu ürüne ilişkin faturaların da esas alınmasının istekliye maliyet avantajı sağlamayacağı (ortalama fiyatı yükselteceği için istekli aleyhine olacağı), mevzuat gereğince söz konusu ürün için 1.730,512 m 3 satış yapılması yeterli iken isteklinin toplam satış miktarının 22.605,50 m 3 olduğu, fiyat teklifinin nakliye dâhil olarak alındığı, Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerden beton harcının alınacağı hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki mesafenin tespit edilebildiği, söz konusu mesafenin katedilme süresinin ilgili mevzuatta yer alan sürelerle uyumlu olduğu, Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarın virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazıldığı, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülmediği, İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasına esas alınan analizlerde yer verilen miktarlar ile istekli tarafından sunulan analizlerde yer alan miktarların aynı olduğu tespit edilmiş olup anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında kamu ihale mevzuatına ve ihale dokümanına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan gerekçelerle, başvuru sahibinin 2’nci iddiası da yerinde görülmemiştir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.