KİK Kararı 2026/UY.I-1981

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/030 Gündem No: 24 Karar Tarihi: 29.07.2026 Karar No: 2026/UY.I-1981 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Beryar İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Baran Yapı İnşaat Metal Nak. Mad. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı İHALEYİ YAPAN İDARE: İzmir Valiliği Yatırım İzleme Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/633885 İhale Kayıt Numaralı “ İzmir Valiliği Hükümet Konağı ve Mersinli Ek Binası Yapımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Yatırım İzleme Müdürlüğü tarafından 13.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ İzmir Valiliği Hükümet Konağı ve Mersinli Ek Binası Yapımı ” ihalesine ilişkin olarak Beryar İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. - Baran Yapı İnşaat Metal Nakliye Madencilik San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 23.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.06.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.07.2026 tarih ve 219671 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1711 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde bırakılan Atlas On İnş. A.Ş.-Sbs Asfalt İnş. Mad. Nakliye Turizm Hayv. San. ve Tic. A.Ş.-Zülküf Budak İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; -İdarece açıklanması istenilen iş kalemlerinin tamamı için açıklama yapılmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasının toplam teklif üzerinden verilmediği, söz konusu açıklamada karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve on binde beş KİK payına ilişkin giderlerin (sözleşme giderlerinin) gösterilmediği, iş süresince şantiyede bulunması gereken inşaat mühendisine ilişkin giderin açıklanmadığı, toplam teklif içerisindeki kâr oranının gösterilmediği, analiz ile açıklanması gereken iş kalemleri için ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin sunulmadığı, analizlerde malzeme, işçilik, nakliye gibi alt girdilerin gösterilmediği, analiz girdisi olan nakliyeye ilişkin açıklamalarında güncel katsayı ile nakliye formülünün kullanılmadığı, bazı iş kalemlerinde güncel resmi poz bulunmasına rağmen geçmiş yıllara ait güncel olmayan pozların kullanıldığı, açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinde bulunan açıklama istenilmeyen analiz girdileri için miktar ve birim fiyatın belirtilmediği, açıklama kapsamındaki özel pozlu imalatlar için fiyat tekliflerinin ilgili faaliyet alanında iştigal etmeyen firmalardan alındığı, -Analizlerde kullanılan işçilik fiyatları için öngörülen saatlik ücretin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu, -Açıklama kapsamında sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemleri ve/veya iş grupları için bir bedelin gösterilmediği, -Açıklama kapsamında sunulan analizlerde hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatı”nın kullanıldığının belirtilmediği, bu analizlerde kullanılan rayiç bedellerin, ilgili kamu kurum ve kuruluşların belirlediği rayiç bedellerden düşük yazıldığı, ilgili analizler için sunulması gereken alt analizlerin tamamının sunulmadığı, -Açıklama kapsamında sunulan analizlerde çarpım ve toplamlarda hata yapıldığı, hatanın düzeltilmesi durumunda analiz fiyatının, teklif fiyatının üzerinde olacağı, -Açıklama kapsamında sunulan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği, -Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda sunulan açıklamada; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanmadığı, -Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda yapılan açıklamada; belirtilen çözümün, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının açıklanmadığı, -Açıklama kapsamında sunulan sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerden üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin, çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifelerinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifelerinin veya bunlardan alınmış fiyat tekliflerinin ve stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanaklarının gerçeği yansıtmadığı ve piyasa bedellerinin çok altında olduğu, -Açıklama kapsamında sunulan ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından imzalanıp, iletişim bilgileri belirtilerek kaşelenmediği, -Fiyat teklifindeki fiyatların ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının %80’inin altında kaldığı, fiyat tekliflerinde yer alması gereken ilgili ibarenin bulunmadığı ve ilgili satışların hangi geçici vergi beyanname döneminde yapıldığının belirtilmediği, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, -Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılmış olması gerektiği halde bu şartın sağlanmadığı, -Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerektiği halde bu şartların sağlanmadığı, -Akaryakıt girdisine ilişkin olarak, ilan tarihi ile ihale tarihi arasında EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan fiyatın %90’ının altında bir fiyat ile açıklama yapıldığı, motorin girdisinin kg/TL cinsinden sunulmasında kesafet oranı ile yapılan çevirmelerin hatalı olduğu, kesafet oranının TSE standartlarının ilgili dönem ve coğrafi koşullarına uygun hesaplanmadığı, -Sunulan açıklamada, açıklama istenilen imalat kalemleri için tablo halinde belirtilen analiz fiyatları ile icmal sayfasında sunulan analiz fiyatlarının uyuşmadığı, -Açıklanması istenilen iş kalemleri ve açıklanması istenilmeyen iş kalemlerine ait cetvellerin ayrı ayrı sunulmadığı, -Açıklama istenilen iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme vs. için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin nakliye dâhil olarak alınmadığı, nakliye dâhil alınan fiyatlarda ise nakliye için yapılan açıklama ve belgelendirmelerin uygun olmadığı, malzemelere ait nakliye bedelinin nakliye formülleri veya gerçek mesafelere uygun olarak müstakil fiyat teklifleriyle açıklanmadığı, -Açıklanması istenilen iş kalemlerine ait analiz formatlarında nakliye girdisine özel olarak yer verildiği, dolayısıyla nakliyenin analiz kapsamında ayrıca açıklanması gerektiği, ancak nakliyeye ilişkin iş kalemlerinin farklı tür ve miktarda girdiler içeren iş kalemleri olması sebebiyle nakliyeye ilişkin fiyat teklifi alınmasının gerçekçi olmadığı, fiyat teklifindeki nakliye bedellerinin daha önce gerçekleştirilmiş aynı yer, aynı mesafe, aynı tür ve girdileri içeren nakliye işleri sebebiyle teklif edilmiş olamayacağından, geleceğe dair bir fiyatlandırma yapılmasının mevzuata uygun olmadığı, nakliye işlerine ait fiyatların liste halinde sunulmadığı, 2) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Mirken Yapı İnş. A.Ş.-Gina Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının da aynı gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı, 3) Al-Ka İnş. Nakl. Taah. Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının da aynı gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, … sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…” açıklamaları, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İzmir Valiliği Hükümet Konağı ve Mersinli Ek Binası Yapım İşi. b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 1 Adet Hükümet Konağı ve Ek Bina Yapımı (2 Bina)…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “ 19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır… ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “ 31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yapılan incelemede, İzmir Valiliği Yatırım İzleme Müdürlüğü tarafından, 13.05.2026 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ İzmir Valiliği Hükümet Konağı ve Mersinli Ek Binası Yapımı” olduğu, 76 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 23 isteklinin katıldığı, Teklifi sınır değerin altında olan 6 geçerli teklif sahibinin bulunduğu, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerden birinin açıklama sunmadığı, açıklama sunan diğer 5 istekliden 2’sinin açıklamasının uygun bulunmadığı, 15.06.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin açıklaması uygun bulunan Atlas On İnş. A.Ş.-Sbs Asfalt İnş. Mad. Nakliye Turizm Hayv. San. ve Tic. A.Ş.-Zülküf Budak İş Ortaklığı uhdesinde bırakıldığı, Mirken Yapı İnş. A.Ş.-Gina Yapı A.Ş. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Al-Ka İnş. Nakl. Taah. Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının da uygun bulunduğu, başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin üzerindeki ilk teklif olduğu tespit edilmiştir. İdarenin 22.05.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazısının ekinde, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan toplam 75 iş kaleminden oluşan “Açıklama İstenilen İş Kalemleri Listeleri”nin, bu iş kalemleri içerisindeki toplam 56 girdiden oluşan “Açıklama İstenilmeyecek Analiz Girdilerinin Listesi”nin, her bir iş kalemine ilişkin girdilerin belirtildiği analizlerin ve ayrıca özel/paçal iş kalemleri için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ile miktar ve fiyatlarının gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verildiği görülmüştür. 20.07.2026 tarihli Kurum yazısı ile idareden “ 1) Aşırı düşük teklif açıklaması istenecek iş kalemlerinin belirlenmesi için hazırlanan sıralı iş kalemleri listesi (Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1. maddesinde yer verilen %80 kontrolü), 2) Açıklama istenilecek/istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi için açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin oluşturulan sıralı analiz girdileri tabloları (Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2. maddesinde yer verilen %3 ve %15 oranları kontrolü)” hususlarında bilgi talep edilmiş olup gelen cevabi yazı ekinde açıklama istenecek iş kalemleri ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesinde kullanılan sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile sıralı analiz girdileri tablosu gönderilmiştir. Açıklama istenen iş kalemleri arasında yer alan; kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlarla uyumlu olmayan özel iş kalemi ile birden fazla iş kalemini kapsayan paçal iş kalemlerinin; -ÖBF-01-A poz numaralı “Dogal Taş Pencere Sövesi (3-5 cm) (Antalya Limra) (mekanik montaj) Yapılması”, - Özel.inş.02 poz numaralı “190/690- Giydirme cephe (4+0,38+4 mm lamine renksiz düz cam (iç) + 20 mm hava boşluklu + Temperli SOLAR low-E cam 6 mm (dış) oluşan alumınyum ısı yalıtılı açılır kanatlı cephe ünite kaplaması yapılması)”, - Özel.inş.04 poz numaralı “Ofis Bölme duvar yapılması (Sistem ağırlığı 35-45 Kg/m2-A1 yanmazlık sınıfı taşyünü izolasyon malzemesi, Yangın standartı: F30 (30 dk. Olan.Profilkalınlıkları : 1.8 – 2 mm alüminyum, Dikme sistemi ile yapılan)-MDF , Duvar panelleri: E1 kalite 18 mm panellerden oluşan”, - Özel.inş.07 poz numaralı “Fore Kazıklı İKSA Sisteminde 0,6 inç çapında ve 3 halatlı öngermeli ankraj yapılması”, - 15.135.1004-AN poz numaralı “Her uzunluk, her açı ve her türlü zeminde Ø 80 cm jet grout kolonu imalatı yapılması (jet2 yöntemi ile delgi ve çimento dâhil)”, - 15.341.3001-AN poz numaralı “5 cm kalınlıkta yüzeye dik çekme mukavemeti en az 15 kPa (TR15) taşyünü levhalar ile dış duvarlarda dıştan ısı yalıtımı ve üzerine ısı yalıtım sıvası yapılması (Mantolama)”, - 15.410.1111-AN poz numaralı “2 cm kalınlığında 30 cm x 60 cm ebatlarında renkli mermer levha ile döşeme kaplaması ve Motif Desen yapılması (honlu veya cilalı)”, - 15.280.1013-AN poz numaralı “Makina alçısı ile duvarlara 15 mm kalınlığında tek kat alçı sıva yapılması (Beton, tuğla vb. yüzeylere)”, - 15.275.1111-AN poz numaralı “250 çimento dozlu kaba sıva yapılması (dış cephe sıvası)” olmak üzere toplam 9 adet olduğu görülmüştür. Aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen açıklama talebi ekinde yer verilen ve 20.07.2026 tarihli Kurum yazısı üzerine idare tarafından gönderilen belgeler incelendiğinde, söz konusu iş kalemleri arasında yer alan “ÖBF-01-A”, “Özel.inş.02” ve “Özel.inş.04” poz numaralı iş kalemleri için, “İş Kalemi Fiyat Analizi” listesinde yer verilen analizlere göre; “ÖBF-01-A” iş kaleminin "04.V10/1A2", "10.310.1103", "10.330.2351", "10.330.5498", "10.420.1008", "04.V42/02A2", "10.240.1300", "10.300.2156", "10.100.1068", "10.100.1069", "10.100.1062", "10.100.1010", "10.100.1029", "10.200.3822", "10.200.3901", "10.200.4067", "10.200.4241", "10.200.4282", "10.200.4192", "10.200.3922", "10.200.4145", "10.200.4173", "10.200.4235", "10.200.4281", "10.200.4191" poz numaralı girdilerinden, “Özel.inş.02” iş kaleminin "10.380.1742", "10.200.2016", "10.420.1305", "10.420.1513", "10.400.1022", "10.400.1021", "10.130.1708", "10.380.9981", "10.300.2156", "19.100.1087", "10.100.1068", "10.100.1069", "10.100.1062" poz numaralı girdilerinden, “Özel.inş.04” iş kaleminin "10.310.1191", "10.200.2012", "04.KTB.0036", "10.200.3033", "19.100.1087", "10.380.1402", "10.380.1761", "10.420.1012", "10.100.1017", "10.100.1022", "10.100.1062" poz numaralı girdilerinden oluştuğu, ayrıca “Özel.inş.02” ve “Özel.inş.04” iş kalemleri için girdi niteliğinde olan "19.100.1087 Alüminyum doğrama imalat atelyesinin 1 saatli ücreti” iş kaleminin "10.120.1192", "10.130.9991", "10.160.1030", "10.160.1026", "10.100.1060", "10.100.1068", "10.100.1069", "10.100.1062", "10.100.1059" girdilerinden oluştuğu anlaşılmıştır. Buna karşın, açıklama istenecek iş kalemlerine ilişkin açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerin belirlenmesi için hazırlanan sıralı analiz girdileri tablosunda; “ÖBF-01-A” iş kalemine ilişkin analizde sadece “ÖBF-01-A-Pys”, “Özel.inş.02” iş kalemine ilişkin analizde “özel.inş.02-Pys” ve “Özel.inş.04” iş kalemine ilişkin analizde “özel.inş.04-Pys” poz numaralı girdilere yer verildiği, diğer bir ifadeyle anılan iş kalemlerinin analiz girdilerine ayrıştırılmadan tek girdi olarak belirtildiği görülmüş olup, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerin belirlenmesi aşamasında bu iş kalemlerine ilişkin girdilerinin dikkate alınmadığı anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesindeki hükümden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, idarenin tespit ettiği sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 38.1’inci maddesine göre, ihale komisyonunca, bu Tebliğ’in 38.1’inci maddesi kapsamında idarece hazırlanan sıralı iş kalemleri/grupları listesi kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirleneceği, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirleneceği, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı anlaşılmaktadır. Anılan Tebliğ maddesi açıklamasına göre idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında sıralı iş kalemleri listesi ile iş kalemlerine ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren sıralı analiz girdileri tablosunun hazırlanması gerektiği, 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddesine göre de ihale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemlerine ait idare tarafından anılan Tebliğ’in 38.1’inci maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği; tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda, en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirleneceği, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyeceği, aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi analizinde yer alması halinde bu girdinin oranının her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılacağı, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenileceği, analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı, ihale komisyonunun teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden belirlenen iş kalemleri için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirteceği, isteklilerin, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstermesi gerektiği açıklanmıştır. Aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik itirazen şikâyet başvurularında, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. İdarenin 22.05.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazısının ekinde isteklilere gönderilen ve 20.07.2026 tarihli Kurum yazısı üzerine Kuruma gönderilen belgeler bir arada değerlendirildiğinde; -Açıklanması talep edilen 75 iş kalemi içinde yer alan “ÖBF-01-A, Özel.inş.02 ve Özel.inş.04” poz numaralı iş kalemlerinin analiz girdilerinin, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerin belirlenmesi aşamasında dikkate alınmadığı, “Açıklama İstenilmeyecek Analiz Girdilerinin Listesi”nin anılan iş kalemlerinin analiz girdileri ayrıştırılmadan oluşturularak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin eksik ve hatalı belirlendiği, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci ve 45.1.2.3’üncü maddelerinde açıklanan şekilde açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin tespit edilmediği, -Açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlenen 75 adet iş kaleminden, 3 adet iş kalemine ilişkin analizlere sıralı analiz girdileri tablosunda yer verilmemesi ve 3 adet iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdileri listesi kullanılmak suretiyle açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin tespit edilmemesi durumunun, söz konusu tespitlerin dışında kalan 72 iş kalemine ilişkin açıklamaların sıhhatini de etkileyebileceği, nitekim bir analiz girdisinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kaleminin analizinde yer alması halinde herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi gerektiği, bu durumun diğer 72 iş kalemine ilişkin açıklama istenilecek/istenilmeyecek analiz girdilerini de değiştirebileceği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları ve tespitler gereğince; açıklama istenilen toplam 75 iş kaleminin tamamı için analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak her bir iş kalemi için yalnızca bir analize yer verilmesi, Birden fazla iş kalemini ihtiva eden paçal iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanarak sıralı analiz girdileri tablosunun oluşturulması, Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sıralı analiz girdileri listesi kullanılmak suretiyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddelerine göre açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin tespit edilmesi, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üzerinde olan analiz girdisinin açıklama istenilecek girdi olarak belirlenmesi, İsteklilere gönderilecek “Sıralı Analiz Girdileri Tablosu”nun anılan Tebliğ’in 45.1.4’üncü maddesinde yer verilen açıklamalara uygun olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlarla uyumlu olan iş kalemleri için sadece girdi cinslerinin belirlendiği (analiz girdi, miktar ve tutarlarının belirtilmediği), uyumlu olmayan özel iş kalemi ile birden fazla iş kalemini kapsayan paçal iş kalemleri için ise analiz girdi ve miktarlarının gösterildiği formatta olması, Bu işlemlerden sonra; “Açıklama İstenilecek İş Kalemleri/Grupları Listesi”, “Açıklama İstenilmeyecek Analiz Girdilerinin Listesi” ile “Sıralı Analiz Girdileri Tablosu”nun sınır değer altında teklif veren tüm isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yukarıda yer verilen hususlar dikkate alınarak teklifi sınır değerin altında kalan tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.