KİK Kararı 2026/UH.II-2660

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/040 Gündem No: 74 Karar Tarihi: 14.10.2026 Karar No: 2026/UH.II-2660 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Batman Diş Sağlık Hizmetleri Petrol Gıda İnş. Nak. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mina Diş Sağlık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, İHALEYİ YAPAN İDARE: Erzincan İl Sağlık Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1411301 İhale Kayıt Numaralı “ 24 Ay Süre ile Diş Protez Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Erzincan İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 07.09.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 24 Ay Süre ile Diş Protez Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Batman Diş Sağlık Hizmetleri Petrol Gıda İnş. Nak. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mina Diş Sağlık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 11.09.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.09.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.09.2026 tarih ve 225896 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.09.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2358 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdare tarafından 07.09.2026 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının uygun olmadığı, şöyle ki; Teknik Şartname'de yer alan ve en yüksek hacimli iş kalemlerini oluşturan; Tek Çene İskelet veya Kafes Dökümü, Hareketli Protez Dizim ve Bitimi, Metal Destekli Seramik Kron-Köprü Protez (Lazer Sinterleme Yöntemi ile), İmplant Üstü Metal Destekli Seramik Kron-Köprü (Lazer Sinterleme Yöntemi ile), Zirkonyum, Yer Tutucu (sabit), Hareketli Ortodontik Apareyler, Sabit Ortodontik Apereyler Kroşe İlavesi, Akrilik Protez Tamiri ve Diş İlavesi iş kalemlerinin imalatında kullanılacak olan akrilik, metal alaşım, porselen tozu vb. sarf malzemelerin birim maliyet analizlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenemeyeceği, aynı iş kaleminin içerisinde akrilik, metal alaşım, porselen tozu, zirkonyum blok, modelaj, döküm, fırınlama, cad-cam kullanımı, fire oranı, laboratuvar süreci ve işçilik gibi farklı maliyet unsurlarının bulunabileceği, akrilik, metal alaşım, porselen tozu vb. malzemelerin hangi iş kaleminde ne kadar kullanılacağına ilişkin ihale dokümanında düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla bütün istekliler açısından eşitlik ilkesi kapsamında sorgulama yapılamayacağı, bütün iş kalemleri için birim maliyet istenmesi sonucunun doğacağı, alt bileşenlerin değil iş kalemlerinin önemli teklif bileşeni olarak istenmesi gerektiği, kullanılan vb. ifadesinin hangi sarf malzemelerin açıklanmasının istendiğini belirsiz bıraktığı, İşçilik maliyeti başlığı altında varsa Teknik Şartname’de yükleniciye ait olduğu belirtilen yol ve yemek giderlerinin hesaplanmasının istenildiği, fakat ihale dokümanında yol giderinin teklif fiyata dâhil olduğuna veya yüklenici tarafından karşılanacağına ilişkin düzenlemenin bulunmadığı, varsa ifadesiyle bir giderin varsayılarak açıklanmasının beklenilmemesi gerektiği, dolayısıyla yol giderinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmemesi gerektiği, Araç yakıt/nakliye giderleri ifadesinin nakliye giderleri yönünden belirsizlik yarattığı, nakliye giderleri ifadesinin kaldırılıp “kurye, kargo veya araç amortisman/kiralama gideri ve araç yakıt gideri” olarak önemli teklif bileşeninin belirlenmesi gerektiği, Laboratuvar genel işletme giderleri payı ifadesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine aykırı olduğu, istekliler açısından aynı unsurların sorgulanması şartını ihlal ettiği, Yukarıda yer alan sebeplerle aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının yenilenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. (4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur. (5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “... 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken idarece aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-form kullanılır. Bu formda; a) Teklifte önemli olduğu tespit edilen ve açıklanması istenen teklif bileşenlerine, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle yer verilmesi, b) Tekliflerin açıklanmasında kullanılmak üzere 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemleri sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntemlerin belirlenmemesi, c) Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi, zorunludur. İdareler tarafından önemli teklif bileşenleri belirlenirken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamaz. Bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunlar dikkate alınmaz. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. … 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. ... 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 24 Ay Süre ile Diş Protez Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 24 Ay Süre ile 3 Kısım Diş Protez Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: -Erzincan Ağız ve Diş Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi -Tercan Devlet Hastanesi -Refahiye Dr. Fahrettin Uğur Devlet Hastanesi” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Teklif fiyata ilgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi (KDV hariç), karar pulu, sözleşme pulu, her türlü harç ile ulaşım, sigorta giderleri, hizmetin yürütülmesi aşamasında kullanılacak ve teknik şartnamede yazılı olan her türlü makine, ekipman, sarf malzeme vb. giderler teklif fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. % 2,25” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer verildiği şekilde düzenlenmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Diş Protez Teknisyeni(Brüt asgari ücret) Ay 10 24 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Tek Çene İskelet veya Kafes Dökümü adet 4.500 2 Hareketli Protez Dizim ve Bitimi adet 4.000 3 Yer Tutucu (sabit) adet 480 4 Metal Destekli Seramik Kron-Köprü Protez (Lazer Sinterleme Yöntemi İle) adet 45.000 5 İmplant Üstü Metal Destekli Seramik Kron-Köprü (Lazer Sinterleme Yöntemi İle) adet 4.000 6 Hareketli Ortodontik Apareyler adet 100 7 Sabit Ortodontik Apereyler adet 100 8 Kroşe İlavesi, Akrilik Protez Tamiri, Diş İlavesi adet 1.000 9 Zirkonyum adet 1.000 10 Tek Çene İskelet veya Kafes Dökümü (Tercan Devlet Hastanesi) adet 1.000 11 Hareketli Protez Bitimi (Tercan Devlet Hastanesi) adet 1.000 12 Metal Destekli Seramik Kron-Köprü Protez (Lazer Sinterleme Yöntemi İle) (Tercan Devlet Hastanesi) adet 1.600 13 Kroşe İlavesi, Akrilik Protez Tamiri, Diş İlavesi(Tercan Devlet Hastanesi) adet 1.200 14 Tek Çene İskelet veya Kafes Dökümü (Refahiye Devlet Hastanesi) adet 650 15 Hareketli Protez Bitimi (Refahiye Devlet Hastanesi) adet 650 16 Metal Destekli Seramik Kron-Köprü Protez (Lazer Sinterleme Yöntemi İle) (Refahiye Devlet Hastanesi) adet 650 17 Kroşe İlavesi, Akrilik Protez Tamiri, Diş İlavesi (Refahiye Devlet Hastanesi) adet 700 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin vergi, resim, harç, ulaşım, sigorta, işçi ücretleri sözleşme giderine dâhil olup bu giderlere ek olarak meydana gelebilecek gider kalemleri ile bu giderlerdeki herhangi bir artışın da teklif fiyatına ve dolayısı ile sözleşme bedeline dahil olduğu kabul edilecek olup ilgili firmanın bu konuda idareden herhangi bir talebi olmayacaktır. Sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi, “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2027; işi bitirme tarihi 31.12.2028 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “07.12.2005 tarihli ve 26016 sayılı R.G. de yayımlanan ‘Diş Protez Laboratuvarları Yönetmeliği’ doğrultusunda, Erzincan İli Ağız ve Diş Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Refahiye İlçe Devlet Hastanesi, Tercan İlçe Devlet Hastanesi, protez laboratuvar kapasitesinin üzerindeki protez işlemlerinin hizmet alımı yoluyla yaptırılması işi” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Erzincan İl Sağlık Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ve birim fiyat üzerinden e-teklif alınmak suretiyle 07.09.2026 tarihinde gerçekleştirilen “ 2026/1411301- 24 Ay Süre ile Diş Protez Hizmet Alımı ” ihalesi olduğu, söz konusu ihaleye 3 isteklinin katıldığı, sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen Batman Diş Sağlık Hizmetleri Petrol Gıda İnşaat Nakliyat Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Mina Diş Sağlık Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı ile Şervan Çelik’e aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazının 07.09.2026 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği, Karar tarihi itibarıyla ihale komisyonu kararının alınmadığı görülmüştür. İdare tarafından teklifi sınır değerin altında olan isteklilere 07.09.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda “24 Ay Süre ile Diş Protez Hizmet Alımı ihalesinde 03.09.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 11.09.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. Bilgilerini ve gereğini rica ederim. EK: Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması.pdf” hususlarının bildirildiği ve yazının ekinde “Müdürlüğümüz tarafından 07.09.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen Diş Protez Hizmet Alımı ihalesine vermiş olduğunuz teklif, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38'inci maddesi ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 59'uncu maddesi uyarınca hesaplanan sınır değerin altında kalarak aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Teklifinizin geçerli kabul edilebilmesi için, ihale konusu işi teklif ettiğiniz bedelle hangi avantajlı koşullarda ve yöntemlerle tamamlayabileceğinizi Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine uygun belgelerle (üçüncü kişi fiyat teklifleri, SMM onaylı tutanaklar, faturalar vb.) tevsik etmeniz gerekmektedir. Yapacağınız açıklamalarda, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.1 maddesi uyarınca aşağıda belirtilen önemli teklif bileşenlerini ayrıntılı olarak açıklamanız zorunludur: Açıklanması İstenen Önemli Teklif Bileşenleri: Malzeme ve Hammadde Maliyeti: Teknik Şartname'de yer alan ve ihale listesindeki en yüksek hacimli iş kalemlerini oluşturan; Tek Çene İskelet veya Kafes Dökümü, Hareketli Protez Dizim ve Bitimi, Metal Destekli Seramik Kron-Köprü Protez (Lazer Sinterleme Yöntemi İle), İmplant Üstü Metal Destekli Seramik Kron-Köprü (Lazer Sinterleme Yöntemi İle), Zirkonyum, Yer Tutucu (sabit), Hareketli Ortodontik Apareyler, Sabit Ortodontik Apereyler Kroşe İlavesi, Akrilik Protez Tamiri, Diş İlavesi kalemlerinin imalatında kullanılacak olan akrilik, metal alaşım, porselen tozu vb. sarf malzemelerinin birim maliyet analizleri. İşçilik Maliyeti: Protez üretim sürecinde çalıştırılacak diş teknisyeni ve yardımcı personelin asgari işçilik maliyetleri ile varsa Teknik Şartname'de yükleniciye ait olduğu belirtilen yol ve yemek giderlerinin hesaplaması. Lojistik ve Nakliye Maliyeti: Üretilen protezlerin günlük/haftalık periyotlarla kurumumuza (diş hastanesine/merkezine) güvenli şekilde ulaştırılması için öngörülen kurye, kargo veya araç yakıt/nakliye giderleri. Amortisman ve Laboratuvar Giderleri: İmalat sürecinde kullanılacak olan cadcam üniteleri, fırınlar ve döküm cihazlarının amortisman giderleri ile laboratuvar genel işletme giderleri payı. Aşırı düşük teklif açıklama dosyanızın, bu yazının tarafınıza tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren üst yazıda belirtilen süre içinde idaremize EKAP üzerinden sunulması gerekmektedir. Süresi içerisinde açıklama yapmamanız veya yaptığınız açıklamaların mevzuata uygun bulunmaması halinde teklifiniz reddedilecektir.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür. Aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen hizmet alımı ihalelerinde ihale komisyonu tarafından sınır değerin hesaplanacağı, sınır değerin altında olduğu tespit edilen teklif sahiplerinden yazılı olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde yapılacak açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu, isteklilerin tekliflerini Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklaması gerektiği, idarece verilen sürede açıklama sunmayan istekliler ve açıklamaları yeterli bulunmayan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen usule uygun açıklama yapan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edileceği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, Şervan Çelik tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu görülmüştür. Başvuru sahibinin, aşırı düşük teklif açıklama talebinde Teknik Şartname’de yer alan ve yüksek hacimli iş kalemlerinin imalatında kullanılacak akrilik, metal alaşım, porselen tozu ve benzeri sarf malzemelerinin birim maliyet analizlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiası incelendiğinde; İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde, hizmetin yürütülmesi aşamasında kullanılacak makine, ekipman ve sarf malzemelere ilişkin giderlerin teklif fiyatına dâhil olduğunun düzenlendiği görülmüştür. Bu çerçevede, söz konusu sarf malzemelerinin hizmet maliyetini oluşturan unsurlar arasında yer aldığı ve idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmelerinin tek başına mevzuata aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, aşırı düşük teklif açıklama talebinde “akrilik, metal alaşım, porselen tozu vb. sarf malzemeleri” ifadesine yer verildiği görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde, önemli teklif bileşenlerinin işin mahiyetine uygun, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde açık ve net olarak tek tek belirtilmesi gerektiği, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibarelerin kullanılması hâlinde bu ibarelerin aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde dikkate alınmayacağı açıklanmıştır. Anılan madde uyarınca, idarece açıklanması istenen sarf malzemelerinin isimlerinin tek tek belirtilmesi gerekirken, “vb. sarf malzemeleri” şeklinde genel ve kapsamı belirsiz bir ifadeye yer verilmesinin uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Zira bu ifade kapsamında hangi sarf malzemelerinin açıklanmasının istendiği açıkça anlaşılamamakta olup farklı isteklilerin söz konusu ifadeden farklı sonuçlar çıkarmasını ve farklı maliyet unsurlarını esas almasını mümkün hâle gelmektedir. Bu durum, önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler bakımından aynı esaslara göre belirlenmesi ve açıklamaların eşit koşullarda değerlendirilmesi ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Dolayısıyla, idarenin açıklanmasını istediği sarf malzemelerini isimlerini tek tek saymak suretiyle açık ve net biçimde belirlemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, Tebliğ’in 79.2.1’inci maddesinde “vb.” ibaresinin kullanılması hâlinde bu ibarenin açıklamaların değerlendirilmesinde dikkate alınmayacağı düzenlendiğinden, söz konusu belirsiz ibareye dayanılarak isteklilerin açıklamalarının yetersiz kabul edilmesinin mümkün olmayacağı, sarf malzemelerinin kullanım miktarlarının ihale dokümanında belirlenmemiş olması ise tek başına bu malzemelerin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesine engel teşkil etmemekle birlikte, açıklama talebinin kapsamının bütün istekliler açısından açık, belirli ve eşit uygulamaya imkân verecek şekilde düzenlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İşçilik maliyeti kapsamında personelin yol giderinin hesaplanmasının istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddia incelendiğinde; İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım giderlerinin teklif fiyatına dâhil olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 7.1’inci maddesinde ise ulaşım ve işçi ücretleri dâhil taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin giderlerin sözleşme bedeline dâhil olduğu düzenlenmiştir. Ancak söz konusu genel düzenlemelerden, personelin işe geliş ve gidişine ilişkin yol giderinin mutlaka yüklenici tarafından karşılanacağı sonucuna doğrudan ulaşılamamaktadır. Teknik Şartname’de ve ihale dokümanının diğer bölümlerinde personelin yol giderinin yüklenici tarafından karşılanacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, birim fiyat teklif cetvelindeki işçilik satırının da “Diş Protez Teknisyeni (Brüt asgari ücret)” olarak düzenlendiği ve bu giderin öngörülmediği görülmüştür. Aşırı düşük teklif açıklama talebinde ise “varsa Teknik Şartname’de yükleniciye ait olduğu belirtilen yol ve yemek giderleri” ifadesine yer verilmiştir. Bu itibarla, ihale dokümanında yükleniciye ait olduğu düzenlenmeyen bir giderin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesinin uygun olmayacağı, ayrıca, “varsa” ibaresiyle açıklanması istenen giderlerin kapsamının belirsiz bırakılmasının önemli teklif bileşenlerinin açık ve net olarak belirlenmesi yükümlülüğü bakımından uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Araç yakıtı ve nakliye giderlerinin belirsiz şekilde önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği yönündeki iddia incelendiğinde; ihale konusu işin birden fazla sağlık tesisinde yürütüleceği ve üretilen protezlerin ilgili sağlık tesislerine ulaştırılmasının işin yerine getirilmesiyle bağlantılı olduğu, ayrıca İdari Şartname’nin 25.1’inci maddesinde ulaşım giderlerinin teklif fiyatına dâhil olduğunun düzenlendiği görülmüştür. Bu nedenle, lojistik ve nakliye giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesinin işin niteliğine uygun olduğu değerlendirilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklama talebinde yer verilen “kurye, kargo veya araç yakıt/nakliye giderleri” ifadesinin, protezlerin sağlık tesislerine ulaştırılmasında kullanılabilecek alternatif yöntemleri kapsadığı, isteklilerin tercih ettikleri taşıma yöntemine göre oluşacak giderleri açıklamalarına imkân tanındığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, söz konusu ifadeyle isteklilerin belirli bir taşıma yöntemini kullanmaya zorlanmadığı ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen açıklama yöntemlerinin sınırlandırıldığına ilişkin bir hususun olmadığı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, taşıma giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesinin ve bu giderlerin açıklanmasında alternatif taşıma yöntemlerine yer verilmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Laboratuvar genel işletme giderleri payının önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddia incelendiğinde; söz konusu laboratuvarın işletilmesine ilişkin giderlerin hizmetin maliyetini oluşturabileceği, bu nedenle anılan giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesinin tek başına mevzuata aykırılık teşkil etmediği, bununla birlikte, aşırı düşük teklif açıklama talebinde “laboratuvar genel işletme giderleri payı” ifadesiyle hangi giderlerin açıklanmasının istendiğinin açıkça belirtilmediği görülmüştür. Bu ifadenin elektrik, su, ısınma, bakım ve onarım gibi farklı maliyet unsurlarını kapsayabilecek nitelikte olması nedeniyle, açıklamaya konu giderlerin tek tek belirtilmemesi durumunda istekliler arasında farklı değerlendirmelere yol açabileceği anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinin (a) bendi uyarınca, açıklanması istenen teklif bileşenlerine, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle yer verilmesi gerektiği, bu itibarla, laboratuvar genel işletme giderlerinin kapsamının açıkça belirtilmemesi yönünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Netice itibariyle; idarece, isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer verilen açıklamalara uygun şekilde belirlenerek, teklifi sınır değer altında olan tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması hâlinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi çerçevesinde eşit muamele ilkesi yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, önemli teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer verilen açıklamalara uygun bir biçimde belirlenerek, teklifi sınır değer altında olan tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1- 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2- İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi hâlinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.