KİK Kararı 2026/UH.II-2424

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/036 Gündem No: 46 Karar Tarihi: 16.09.2026 Karar No: 2026/UH.II-2424 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Hasel Yemekçilik Gıda Temizlik İnşaat Medikal Sanayi Dış Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Muş Alparslan Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1231351 İhale Kayıt Numaralı “ Malzeme Dahil Servise Hazır Yemek Hizmeti Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Muş Alparslan Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığı tarafından 03.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Malzeme Dahil Servise Hazır Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Hasel Yemekçilik Gıda Temizlik İnşaat Medikal Sanayi Dış Tic. Ltd. Şti. nin 28.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.08.2026 tarih ve 222833 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2046 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname'de yemek alan kişilere poşetlenmiş halde 150 gram ekmek sunulacağının düzenlendiği, ihale dokümanı kapsamındaki yemek gruplarına ait gramaj listesinde ekmeğin 200 gram ve dilimlenmiş olarak, ekmek evsafında ise net 50 gramlık küçük ekmekler halinde belirlendiği, ekmeğin miktarı ve sunuluş biçimine ilişkin bu farklı düzenlemelerin tekliflerin sağlıklı hazırlanmasını ve aşırı düşük teklif açıklamalarının eşit ve denetlenebilir şekilde yapılmasını engellediği, 2) Teknik Şartname'nin 21.7'nci maddesinde, yükleniciye teslim edilen demirbaşlarda eksiklik bulunması halinde son hakedişin alıkonulacağı ve hakedişin yeterli olmaması durumunda kalan tutarın kesin teminattan kesileceğinin düzenlendiği, kesin ve ek kesin teminatların paraya çevrilerek borçlara mahsup edilme koşulları mevzuat ve Sözleşme Tasarısı'nda belirlendiğinden Teknik Şartname'deki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, 3) Teknik Şartname'nin kumanyalara ilişkin bölümünde belirli bir ticari ürünü ifade eden "Karper peynir" ibaresine yer verildiği, bu ibarenin genel bir ürün türünü veya teknik özelliği göstermediği ve düzenlemede "veya dengi" ifadesi de bulunmadığından belirli bir markaya yönlendirme yapılarak rekabetin ve fırsat eşitliğinin sınırlandırıldığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği" başlıklı 12'nci maddesinde "(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. (...) (3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz." hükmü, İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6 ve 79.2.6.1'inci maddelerinde "79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile girdi miktarları belirtilir. (...) 79.2.6.1. İdarece, örnek öğün menüsüne ilişkin e-forma uygun şekilde hazırlanan iki haftalık örnek menüde açıklama istenecek girdiler belirtilir ve bu form aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilir. (...) b) (a) bendine göre belirlenen girdilerin yanında varsa her bir öğün içindeki ekmek, ambalajlı su, yoğurt, süt, ayran, reçel ve bal gibi paketli gıdalar ile meyve ve reçetesi düzenlenmeyen hazır tatlıların da her durumda açıklama istenecek girdiler olarak belirlenmesi zorunludur." açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname'nin "İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler" başlıklı 2'nci maddesinde "2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Üniversitemiz Öğrenci ve Personeline Verilmek Üzere Malzeme Dahil Servise Hazır Yemek Hizmeti Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 250.000 adet/öğün malzeme dahil servise hazır yemek hizmeti alımı" düzenlemesi, Teknik Şartname'nin yemek menülerinde planlanacak ve uygulanacak ilkeler ile menü standartlarına ilişkin 12'nci maddesinin 15'inci alt maddesinde "Firma yemek alan kişilere yemeklerle birlikte poşetlenmiş (şeffaf poşet) halde 150 gr. ekmek sunacaktır. Ekmekler aynı günün imalatı olacak ve bir sonraki günde kesinlikle servis edilmeyecektir." düzenlemesi, İhale dokümanı kapsamındaki "Yemek Gruplarına Ait Gramaj Listesi"nde "Ekmek 200 gr. (Dilimlenmiş)" düzenlemesi, Ekmek evsafının 90'ıncı maddesinde "1- Ekmekler 66-72 randımanlı (Tip2), Toprak Mahsulleri Ofisi standartlarına ve Türk Gıda Kodeksine uygun francala unundan pişmiş net 50 gr.'lık küçük ekmekler halinde olacaktır." düzenlemesi bulunmaktadır. Teknik Şartname'de yemek alan kişilere öğünle birlikte poşetlenmiş halde 150 gram ekmek sunulacağı, yemek gruplarına ait gramaj listesinde ekmeğin 200 gram ve dilimlenmiş olacağı, ekmek evsafında ise ekmeklerin net 50 gramlık küçük ekmekler halinde üretileceği düzenlenmiştir. Ekmek evsafındaki 50 gramlık belirlemenin öğünle birlikte verilecek toplam miktarı değil, küçük ekmeklerin her birinin birim ağırlığını gösterdiği, 150 gramlık sunum miktarının üç adet 50 gramlık küçük ekmekle karşılanabilmesinin mümkün olduğu değerlendirilmiştir. Yemek gruplarına ait gramaj listesinde yer alan 200 gramlık ekmeğin ayrıca "dilimlenmiş" olarak nitelendirildiği, dolayısıyla bu düzenlemenin poşetlenmiş küçük ekmekten farklı bir sunum biçimine ilişkin olduğu görülmüştür. Bu çerçevede, 50 gramlık düzenlemenin birim ağırlığı, 150 gramlık düzenlemenin poşetlenmiş küçük ekmek olarak sunulacak toplam miktarı, 200 gramlık düzenlemenin ise dilimlenmiş ekmeğin sunum miktarını ifade ettiği anlaşılmıştır. İhale dokümanındaki düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği, farklı sunum biçimleri için farklı miktarlar öngörülmesinin tek başına çelişki oluşturmayacağı ve dokümanda aynı sunum biçimi bakımından eş zamanlı uygulanması gereken iki farklı miktara yer verilmediği değerlendirilmiştir. Küçük ekmeğin birim ağırlığı ile poşetlenmiş ve dilimlenmiş ekmeğin toplam sunum miktarlarının dokümandan belirlenebildiği, bu nedenle isteklilerin teklif maliyetini oluşturmalarını veya aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılacak miktarı tespit etmelerini engelleyen bir belirsizliğin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibince karşılaştırılan 50, 150 ve 200 gramlık miktarların sırasıyla küçük ekmeğin birim ağırlığı ile poşetlenmiş ve dilimlenmiş ekmeğe ilişkin farklı sunum miktarlarını gösterdiği, söz konusu düzenlemelerin tekliflerin hazırlanmasını engelleyen bir çelişki oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun "Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi" başlıklı 13'üncü maddesinde "…Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir…" hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesinde “Kontrol teşkilatı, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren belirtiler ve kanıtlara ulaştığı takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklik, hata ve kusurların incelenmesi ve tespiti için yüklenicinin yapması gerekenleri kendisine tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak çağrıya uymazsa incelemeler kontrol teşkilatı tarafından tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesilir. Belli dönemler halinde (günlük, haftalık, vs.) tekrarlanmak suretiyle ifa edilen sürekli nitelikteki işlerde kontrol teşkilatı, yapılan işle ilgili olarak Genel Şartnamenin 34’üncü maddesindeki esaslara göre bu dönemler itibariyle kayıt tutar. Hakediş ödemelerinde bu kayıtlar da dikkate alınır ve sözleşme ve eklerine aykırı olarak gerçekleştirildiği tutanağa yazılan işler için sözleşmesinde belirtilen kesinti ve cezalar uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Teknik Şartname'nin 18.1'inci maddesinde "Muş Alparslan Üniversitesi Merkezi Yemekhane bünyesinde bulunan mutfak, içerisinde yer alan her türlü alet, ekipman ve demirbaş malzemeler zimmet karşılığı yükleniciye teslim edilecektir. Bunların bakım ve onarımı ile bunlara ilişkin tüm giderler yükleniciye aittir. Sözleşmenin sona ermesi durumunda yüklenici, kullanımına verilen her türlü alet, ekipman ve demirbaşı İdareye sağlam olarak teslim etmek zorundadır." düzenlemesi, Aynı Şartname'nin 21.7'nci maddesinde "…Firmaya verilen mekanlar ve malzemeler söz konusu işin bitiminde eksiksiz ve tam olarak geri alınacaktır. Şayet idare tarafından müteahhit firmaya teslim edilen demirbaş malzemelerde eksiklik varsa müteahhit firmanın son istihkakı idarece alıkonularak, idareye ait demirbaşların tesliminden sonra ödenecektir. Hak ediş miktarı yeterli olmazca kalan meblağ kesin teminattan kesinti yapılmak suretiyle kapatılacaktır." düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı'nın 11.4.2'nci maddesinde "Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye iade edilir." düzenlemesi, Aynı Tasarı'nın 12.1'inci maddesinde "7…Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergi ve kesintiler (SGK) kesilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Teknik Şartname'nin 18.1'inci maddesi uyarınca idareye ait alet, ekipman ve demirbaşların zimmet karşılığında yükleniciye teslim edileceği ve sözleşmenin sonunda sağlam olarak idareye iade edileceği, 21.7'nci maddesinde ise teslim edilen demirbaşlarda eksiklik bulunması halinde son hakedişin alıkonulacağı, demirbaşların tesliminden sonra hakedişin ödeneceği ve hakedişin yeterli olmaması halinde kalan tutarın kesin teminattan karşılanacağı düzenlenmiştir. İddia konusu düzenlemede demirbaş eksikliğinin bağımsız bir ceza veya fesih sebebi olarak tanımlanmadığı, yüklenicinin kendisine teslim edilen demirbaşları eksiksiz iade etme yükümlülüğünden doğabilecek idare alacağının tahsil sırası olarak gösterildiği anlaşılmıştır. 4735 sayılı Kanun'un 13'üncü maddesi ile Sözleşme Tasarısı'nın 11.4.2'nci maddesinde, yüklenicinin idareye olan borcunun ödenmemesi halinde kesin ve ek kesin teminatın paraya çevrilerek borca mahsup edilebileceği, Sözleşme Tasarısı'nın 12.1'inci maddesinde de yüklenicinin idareye olan borçlarının hakedişten kesilebileceği belirtilmiştir. 4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 32’nci maddesi uyarınca, yüklenicinin kabule kadar olan sürede idareye herhangi bir borcunun bulunması durumunda hakedişlerden , iş tamamlandıktan sonra ise kesin teminattan kesinti yapılabileceği, itiraza konu Teknik Şartname’nin 21.7’nci maddesinde, yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda yüklenicinin hakedişlerinden kesinti yapılarak idarece ödeme yapılacağı, kesinti yeterli olmazsa sözleşme sonu kesin teminattan mahsup edilerek karşılanacağı yönünde düzenleme yapıldığı, söz konusu düzenlemede doğrudan kesin teminattan kesinti yapılacağının belirtilmediği, işin sonunda kesin teminattan kesinti yapılacağı, dolayısıyla sözleşme konusu iş devam ederken bir borç çıkarılması durumunda kesin teminattan kesinti yapılması durumunun ortaya çıkmayacağı değerlendirilmiş olup bahse konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Teknik şartname" başlıklı 16'ncı maddesinde "(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir." hükmü yer almaktadır. Teknik Şartname'nin "Kumanyalar" bölümünde "A tipi Kumanya: Ekmek arası ya da köpük tabaklarda kaşar peyniri, beyaz peynir, karper peynir, tereyağı, bal, reçel, fındık ezmesi, yeşil veya siyah zeytin, meyve suyu, ayran gibi gıdalar (tabakta yedi (7) çeşit olacak ekmek hariç) veya soğuk sandviç tarzındaki kumanyalar. (...) Örnek: (...) Karper Peynir 10-20 gr." düzenlemesi bulunmaktadır. Teknik Şartname'de A tipi kumanyada bulunabilecek ürünler arasında "karper peynir" ibaresine ve örnek içerik tablosunda bu ürün için 10-20 gram aralığına yer verildiği görülmüştür. A tipi kumanyanın ekmek arası veya köpük tabakta sunulabilecek çok sayıda gıda arasından yedi çeşitle oluşturulacağı, sayılan ürünlerin "gibi gıdalar" ibaresiyle tamamlandığı ve ayrıca soğuk sandviç seçeneğine yer verildiği anlaşılmıştır. Gramaj gösteriminin de "Örnek" başlığı altında verildiği dikkate alındığında, sayımın kapalı ve zorunlu bir ürün listesi oluşturmadığı değerlendirilmiştir. İlgili düzenlemede kaşar peyniri ve beyaz peynir gibi farklı peynir seçeneklerinin de sayıldığı, yüklenicinin kumanyayı, idarece belirlenen çeşit sayısı ile gramajlara uygun olmak kaydıyla seçenekler arasından oluşturmasına imkân tanındığı görülmüştür. Her ne kadar "Karper" ibaresinin ticari bir ürünü çağrıştırdığı anlaşılsa da, düzenlemenin bütünü içinde bağlayıcı ve münhasır bir marka şartı olarak kullanılmadığı, belirli bir markanın teminini zorunlu kılmadığı ve eşdeğer nitelikteki gıdaların kullanılmasını dışlamadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, "Karper Peynir" ibaresinin örnek ve seçimlik ürünler arasında yer aldığı, düzenlemenin belirli bir markanın kullanımını zorunlu kılmadığı ve tekliflerin oluşturulmasını veya rekabeti engelleyen bağlayıcı bir teknik kriter niteliği taşımadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.