KİK Kararı 2026/UH.II-2072

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/031 Gündem No: 38 Karar Tarihi: 06.08.2026 Karar No: 2026/UH.II-2072 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Görtem Gurup Gıda Tem. Bilgisayar Turz. ve Hiz. Alımları Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Erzincan İl Sağlık Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/439034 İhale Kayıt Numaralı “ 24 Ay Süre ile Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım, Servis ve Servis Sonrası ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Erzincan İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 07.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 24 Ay Süre ile Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım, Servis ve Servis Sonrası ” ihalesine ilişkin olarak Görtem Gurup Gıda Tem. Bilgisayar Turz. ve Hiz. Alımları Tic. Ltd. Şti.nin 06.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.07.2026 tarih ve 220339 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1811 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, DNZ Grup Tem. Hiz. İnş. Taah. Oto. Med. Haz. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Elmadağ Yem. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki; standart formlara uygun açıklama sunulmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ekinde KİK 105 maliyet tespit tutanağı ve/veya KİK 106 satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, ilgili formaların SMMM ve/veya YMM tarafından düzenlenmediği, özel kaşe kullanılmadığı, tespit yapılan dönemin ise Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen süreleri kapsamadığı, meslek mensubuna meslek odası faaliyet belgesinin sunulmadığı, imza beyannamelerinin yer almadığı, açıklamalarında kullanılan kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan birim fiyatlar olmadığı, kullanılan birim fiyatlara ilişkin “tarih” belirten belgeler ile açıklama sunulmadığı, belgelerde bulunan tarihın bilgisayardan çıktısının alındığı tarih olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, Türkiye genelindeki çeşitli büyükşehir ve il/ilçe belediyelerine ait market, tanzim satış vb. gibi perakende satış yapan kuruluşlar tarafından internet sitelerinde belirtilen birim fiyatlara göre açıklama sunulduğu, ancak Teknik Şartname gıda maddesi evsaflarına uygun olan ürünler ile açıklanmadığı, örneğin; tam yağlı yoğurt yerine yağ oranı belirtilmeyen yoğurt ürünü birim fiyatı, tam yağlı süt yerine yağ oranı belirtilmeyen süt ürünü birim fiyatı, tam yağlı beyaz peynir yerine yağ oranı belirtilmeyen beyaz peynir ürünü birim fiyatının kullanıldığı, ürünlere ilişkin kullanılan birim fiyatların güncel olmadığı ve açıklamada kullanılan birim fiyatlar ile örtüşmediği, kendilerinin alış ve/veya satışını yapmış olduğu ürün birim fiyatları üzerinden KİK 107 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama sunulduğu, tutanağın SMMM ve/veya YMM tarafından düzenlenmediği, özel kaşe (TÜRMOB) kullanılmadığı, tespit yapılan dönemin Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen süreleri kapsamadığı, meslek mensubuna meslek odası faaliyet belgesinin sunulmadığı, tutanakta belirtilen birim fiyatların ilgili tutanağın dayanağı olan faturalar ile uyuşmadığı, tutanakta belirtilen ürün özellikleri ile faturada belirtilen ürün özelliklerinin uyuşmadığı, örneğin; tutanakta “tam yağlı 200 ml süt” ürününün, dayanak olarak belirtilen faturada “200 ml süt, ve/veya paket süt 200 ml veya paket süt uht” olarak belirtildiği, ancak yağlılık özelliğine ilişkin faturalarda herhangi bir belirleme yapılmadığı, “paketli roll ekmek 50 gr” ürününün, dayanak olarak belirtilen faturada “roll ekmek veya mini ekmek” olarak belirtildiği, ancak gramajına / ağırlığına ilişkin faturalarda herhangi bir belirleme yapılmadığı, tutanakta belirtilen “fatura bilgileri tablosunda” beyan edilen faturaların ilgili şirketler ile tam tasdik sözleşmesi bulunan meslek mensubundan talep edilerek kontrol edilmesi gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre, KİK 107 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama sunulması durumunda, ihale ilan tarihinden önceki üç ay içerisinde ilgili ürünün %50’si oranında alış, %5’i oranında satış yapılması gerektiği, ancak istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, ürün miktarlarının mevzuatta belirtilen oranları karşılamadığı, açıklamaya konu gıda maddelerinin alış ve satışı ile iştigal edildiğine ilişkin belge sunulmadığı, Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin eklerinde bulunan standart forma uygun düzenlenmediği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.6’ncı maddesinde “Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” hükmü yer almasına ve anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılması fiilen mümkün olmasına rağmen, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, kullanılarak tevsik amaçlı, mevzuata aykırı belgelerin sunulduğu, örneğin, yemek ile birlikte verilmesi gereken bardak su ürünü, İstanbul Büyükşehir Belediyesi İştiraki olan Hamidiye Su firmasında, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan Kalabak Su firmasında, İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan İzmir Su firmasında, Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ) İşletmesi olan Elmacık Su firmasında bulunmasına ve piyasaya arzı olmasına rağmen ilgili firma tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, örnek menüde bulunan her öğün yemeğin mevzuat gereği birim öğün maliyetlerinin hesaplanması gerektiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük maliyet açıklamasında, toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı, anılan istekli tarafından sunulan açıklamalarda, çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin, “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirmesi gerekirken “İşçilik Giderleri” kısmına dahil edildiği, mevzuata aykırı olarak yapılan bu yanlış hesaplama ile işçilik giderinin, toplam teklif tutarına oranını ve dolayısıyla da işçilik oranını değiştirdiği, bu hesaplamanın Ek- H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelindeki işçilik giderlerinin yanlış olarak hesaplanmasına neden olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasının İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesindeki düzenlemeler dikkate alınmadan yapıldığı, KİK işçilik hesaplama modülüne göre işçilik giderinin “Asgari İşçilik Maliyeti” üzerinden hesaplanması gerekirken %4 sözleşme ve genel giderler dahil işçilik maliyeti hesaplaması yapıldığı, personele verilmesi gereken yemek ve yol giderlerinin işçilik hesabına dahil edildiği, yol ve yemek giderinin yardımcı giderler olarak işçilik giderinden ayrıştırılması gerektiği, diğer taraftan, mevzuat hükümlerine aykırı olarak EKAP İşçilik hesaplama modülünde yer alan %4 sözleşme ve genel giderler dahil işçilik maliyeti işçilik hesabına dahil edildiği gibi, ayrıca “yardımcı giderler” tablosunda da sözleşme giderleri (damga vergisi (0,569), karar pulu vergisi (%0,948) ve kik payı (%0,05) hesaplanarak “mükerrer” hesaplama yapıldığı, ayrıca, “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının, toplam işçilik tutarının toplanarak toplam teklif tutarına bölünmesi ile hesaplanması gerektiği, anılan istekli tarafından her öğün için birim ana girdi ve işçilik birim maliyetinin toplandığı ve teklif birim fiyatına bölünerek söz konusu oranın hesaplandığı, anılan istekli tarafından sunulan ticaret borsası bültenlerinin, ilgili ticaret borsalarından teyitlerinin yapılmasının önem arz ettiği, zira birçok ticaret borsası bültenlerinde farklılıklar ortaya çıktığı, sunulan bültenlerin ihale tarihinden önceki 12 ay içerisinde olması gerektiği, Ticaret Borsası tarafından ilan edilen birim fiyatların kullanılması durumunda ilgili malın ortalama birim fiyatının açıklamalarda kullanılması gerektiği, anılan istekli tarafından ortalama fiyatların değil, ilgili mala ilişkin en düşük fiyatların kullanıldığı, sunulan bültenlerin internet çıktısı olarak sunulduğu, onaylı olarak sunulmadığından ilgili Ticaret Borsalarının internet sitelerinden teyit edilmesi gerektiği, anılan istekli tarafından kullanılan bültenlerin teyit edilemediği, ekmek girdisine ilişkin açıklamanın maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (KİK 107) ile açıklanmasının mümkün olmadığı, zira hesaplanan toplam poşetli ekmeklere ilişkin olarak, mevzuat gereği 3 aylık dönem içerisinde en az yarısı kadar alış ve %5’i oranında da satış yapmış olmalarının mümkün olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında poşetli roll ekmek girdisi maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (KİK 107) ile tevsik edilerek fiyatlandırılmış ise, sunulan belgelerin doğruluğunun; geçici beyanname, beyanname dönemi, ilk madde ve malzeme / yarı mamuller - üretim veya ticari mallar hesabında kayıtlı olan mamul/mala ilişkin toplam tutar, toplam miktar, malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti ve yevmiye defteri kayıt adedi kadar faturaların meslek mensubundan istenilerek tek tek teyit edilmesi gerektiği, sunulan KİK 107 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının standart forma uygun olmadığı, Teknik Şartname’de, her öğün ile birlikte ambalajlı su verileceği hüküm altına alındığı, ambalajlı su girdisine ilişkin açıklamanın maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (KİK 107) ile açıklanmasının mümkün olmadığı, zira hesaplanan toplam ambalajlı suya ilişkin olarak, mevzuat gereği 3 aylık dönem içerisinde en az yarısı kadar alış ve %5’i oranında da satış yapmış olmalarının mümkün olmadığı, Ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 Cetveline yansıtıldığı, Teknik Şartname’deki yemek reçetelerinde yer alan ürünlere A) Ana Girdiler Tablosunda yer verilmediği, ana girdilerden olan “ceviz içi”, “fındık içi”, “badem içi” ve “çam fıstık içi” ürünlerinin birim fiyatlarının ticaret borsası bültenlerinde yer aldığı, ancak anılan istekli tarafından ilgili ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla, ticaret borsalarında yer alan “kabuklu ceviz” ve “kabuklu fındık” birim fiyatlarının kullanıldığı, salt “fındık”, salt “ceviz”, “fındık içi”, “ceviz içi” ürünleri ayrı ayrı yer aldığından ve birim fiyatları da birbirinden farklılık arz ettiğinden, salt “fındık” ve salt “ceviz” üzerinden açıklamada bulunulmasının uygun olmadığı, ekmek, ayran, süt, yoğurt, bardak su gibi ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla halk ekmek fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği gibi kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesi gereği sunulan fiyat listelerinin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olması gerektiği, anılan istekli tarafından mevzuata aykırı olarak ilan/davet tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı, kullanılan ürünlerin Şartname’de belirtilen gramajlara uygun olmadığı, Teknik Şartname’de yapılan düzenlemeler gereğince, ürünlerin “yağlı”, “tam yağlı”, “pastörize, “baldo”, “UHT”, niteliğine haiz olmaları gerektiği, anılan istekli tarafından sunulan Ticaret Borsası bültenlerinde sadece “kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “tulum peyniri”, “örgü peynir”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “süzme yoğurt”, “yumurta”, “ayran” ibarelerinin yer aldığı, anılan ürünlerin niteliğinin ihale dokümanında düzenlendiği üzere “tam yağlı”, “yağlı”, “pastörize”, “baldo”, “UHT”, “kiraz”, “napolyon”, “mandalina” “çekirdeksiz”, “kırmızı mercimek”, “futbol” olma özelliklerini karşılayıp karşılamadığı hususunun açıkça anlaşılmadığı, söz konusu ürünler için öngörülen bedelin tevsik edilememesi sebebiyle aşırı düşük teklif savunması veren isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, Ticaret borsası bültenlerinde kaşar peyniri, beyaz peynir, pirinç, süt, yoğurt ve yumurta çeşitleri arasında fiyat farkının olması sebebiyle, “taze kaşar peyniri”, “tam yağlı beyaz peynir”, “baldo pirinç,” “pastörize tam yağlı süt”, “UHT tam yağlı süt”, “Yağlı Yoğurt”, birim fiyatları diğer ürün fiyatlarından daha yüksek olduğundan, istekli lehine fiyat avantajı kazandırması sebebiyle, ilgili ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla “kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “tulum peyniri”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “süzme yoğurt”, “yumurta” “ayran” birim fiyatlarının kullanılmasının maliyet düşürücü unsur olduğu, birim fiyat tekliflerini tevsik etmek üzere oluşturulan maliyet hesaplamaları kapsamında kullanılan ürünlerin birim fiyatlarının gerçeği yansıtmadığı, adet olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin, kilogram fiyatları üzerinden, kilogram olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin ise adet fiyatları üzerinden hesaplandığı, maliyet hesaplamalarının hatalı yapıldığı, özellikle maydanoz, dereotu, limon, yumurta gibi ürünlerin piyasada adet ve kilogram fiyatlarının birbirinden farklı olduğu, bu ürünlerin Teknik Şartname düzenlemelerine göre, kilogram olarak hesaplanması gerekirken, adet fiyatlarının kullanıldığı, adet olarak tevsik edilen ürünlerin ise 1 adet = 1 kilogram olduğu yönünde herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı, ayçiçek yağı, zeytinyağı, salça gibi ürünlerin piyasada farklı ambalaj ve miktara sahip olduğu, ürünlerin 1 litre ve/veya 1 kilogram birim fiyatları yerine 0,5 litre ve/veya 0,5 kilogram olan ürünlerin birim fiyatları kullanılarak maliyet hesaplamaları yapıldığı, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesine göre, yemek hizmetinde görev alacak personellerin, idare mutfağında üretilen yemekleri yiyeceği ancak personel yemek sayısının toplam yemek sayısına dahil edilmeyerek ilgili gıda maddesi maliyetinin yüklenici tarafından karşılanacağı, anılan istekli tarafından sunulan açıklama dosyasında, personel yemek giderine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı gibi kazana girecek toplam çiğ girdi malzemelerine de eklenmediği, çiğ girdi hesaplama tablosunda, öğle ve akşam yemeği maliyetinin birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen sayı ile çarpılarak çiğ girdi malzeme giderinin hesaplandığı, oysa ilgili hesaplama tablosunda, normal yemek sayısına personel sayısının ilavesi ile hesaplanması gerektiği, İdari Şartname hükümlerine göre açıkça yüklenicinin karşılaması gereken personel yemek maliyetinin, çiğ girdi maliyetlerine dahil edilmediği, idareyi yanıltmak amacıyla günlük uygulanan mevcutlar içerisine dahil edildiği ancak maliyet hesaplamalarına dahil edilmediği, günlük uygulanan mevcutların ise, sadece sözleşme süresince kullanılacak malzeme miktarını hesaplamak amacı ile kullanıldığı, hesaplanan bu miktarlar üzerinden maliyet/satış tutarı tespit tutanağında karşılanması gereken “asgari” miktarların hesaplanmadığı, ana girdi (çiğ girdi) hesabının ise menü ortalama maliyeti üzerinden yapıldığı, personel yemek maliyetinin ana girdi (çiğ girdi) hesabına dahil edilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamasının yer aldığı, ilgili maddeye göre her ne kadar “Yardımcı Giderler” içerisinde yer alsa da, Sözleşme Damga Vergisi (%0,948), Sözleşme Karar Pulu (%0,569) ve Kamu İhale Kurumu Payı (%0,05) hesaplanmak suretiyle açıklanacağı, ancak belgelendirilmesinin zorunlu olmadığı, anılan istekli tarafından “Sözleşme Giderleri”ne ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı, toplam teklif fiyatı üzerinden ilgili oranlara göre açıklanması gereken giderlere açıklamada yer verilmediği, örnek normal ve diyet kahvaltı menülerinde yer alan poşetli ürünlerin, ilgili borsa bültenlerindeki kilogram cinsinden fiyatlar üzerinden açıklanmasının uygun olmadığı, normal kahvaltı örnek menülerinde yer alan poşetli ürünlerin fiyat tevsiki amacıyla sunulan belgelerde gramaj bilgisi bulunmadığı, bu durumun ürünlerin Teknik Şartname'de belirtilen gramaj miktarlarına sahip olup olmadığının anlaşılamamasına sebep olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi …79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (“ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır….” açıklaması, İdari Şartname’nin “ Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Aşağıda ücret tanımlaması yapılan personel sayıları teknik şartnamede belirtilmiştir ve personel bazında birim fiyat teklif cetvelinde ayrı ayrı satırlar açılmıştır. Diyetisyen / Gıda Mühendisi (Brüt asgari ücretin %100 Fazlası) Aşçı Başı (Brüt asgari ücretin %80 Fazlası) Aşçı (Brüt asgari ücretin %40 Fazlası) Aşçı Yardımcısı (Brüt asgari ücretin %20 Fazlası) Kasap (Brüt asgari ücretin %20 Fazlası) Garson (Brüt asgari ücret) Şoför (Brüt asgari ücret) Bulaşıkçı (Brüt asgari ücret) Meydancı (Brüt asgari ücret) Resmi tatil günlerinde çalışılacak personele yukarıda belirtilen fark oranları dikkate alınarak, ihale dokümanı ve birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen sayı ve miktarlarda çalıştırılacak olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi ve 49 uncu maddesi uyarınca ücret hesaplanacak olup ayrıca yüklenici mezkur kanun hükümlerine riayet etmek zorundadır. 4857 sayılı İş Kanunun 30 uncu maddesinde belirtilen Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu kükümlerine riayet etmek zorundadır. Teknik şartnamede belirtildiği üzere işçilerin yemek ihtiyacı sağlık tesisi tarafından karşılanacaktır, yol giderleri ise teklif fiyata dahil olup, ayrıca bir ücret ödenmeyecektir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. 2,25” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Erzincan İl Sağlık Müdürlüğü tarafından birim fiyat teklif alınmak suretiyle 07.05.2026 tarihinde gerçekleştirilen “24 Ay Süre İle Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım, Servis ve Servis Sonrası” ihalesi olduğu, ihaleye 23 istekli tarafından teklif sunulduğu, 10.06.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin MFS Yem. Turz. Tem. Bilgisayar Gıda İnş. Özel Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Melita Müteahhitlik Hayv. Otomasyon Tem. Tekstil Yem. Taş. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Hazar Aş Tabldot Gıda Ür. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak belirlendiği, sonrasında 22.06.2026 tarihinde isteklilere, idare tarafından “Teklif geçerlilik süresinin uzatılması” konulu yazının tebliğ edildiği, ardından 29.06.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin DNZ Grup Tem. Hiz. İnş. Taah. Oto. Med. Haz. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Elmadağ Yem. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Görtem Gurup Gıda Tem. Bilg. Turz. ve Hiz. Alımları Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği görülmüştür. İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere 18.05.2026 tarihinde tebliğ edilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “24 Ay Süre İle Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım, Servis ve Servis Sonrası ihalesinde 06.05.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 22.05.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.” ibarelerine yer verildiği, söz konusu yazının ekinde yer alan belgede ise; “1. Sözleşme Giderleri 2. Kesin Teminat Mektubu Giderleri 3. Demirbaş Malzeme Amortisman Giderleri (Teknik Şartnamede İstenilen araç ve Gereçler) 4. Temizlik ve Sarf Malzeme Giderleri 5. Personel Ücretleri 6. Örnek Menüde ve Teknik Şartnamede verilen Gramajlara Uygun Yemek Hazırlama ve Serviste Kullanılan Yiyecek Malzeme Giderleri 7. Ekmek, Su ve Pişirme (Yakıt Doğalgaz veya LPG) Giderleri 8. Tek kullanımlık malzemeler (peçete, baharat, tuz, plastik çatal, kaşık, bıçak, tabak) 9. Elektrik, Su Giderleri 10. Teknik Şartnamede yer alan örnek menüler” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür. İdarelerce düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi idarenin takdir yetkisi kapsamında olmakla birlikte, işlemin tesisinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine net şekilde yer verilmesi ve isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olan bahse konu önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi, aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi, ayrıca malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderlerinin dikkate alınarak açıklama yapılması gerekmektedir. Bu çerçevede yapılan değerlendirmede; idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi istekliye gönderilen 18.05.2026 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde teklif bileşeni olmayan “kesin teminat mektubu giderleri” ne yer verildiği, anılan yazı ekindeki “ sözleşme giderleri” “ demirbaş malzeme amortisman giderleri (teknik şartnamede istenilen araç ve gereçler)”, “temizlik ve sarf malzeme giderleri”, pişirme (yakıt doğalgaz veya LPG) giderleri”, “elektrik, su giderleri” ve “tek kullanımlık malzemeler (peçete, baharat, tuz, plastik çatal, kaşık, bıçak, tabak)” şeklindeki iki haftalık örnek menü haricindeki maliyet kalemlerine ilişkin açıklama istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, anılan yazıda “Teknik Şartname’de yer alan örnek menüler” üzerinden açıklama yapılması istenilmesine rağmen anılan menülerde yer alan “örnek menüde ve teknik şartnamede verilen gramajlara uygun yemek hazırlama ve serviste kullanılan yiyecek malzeme giderleri” ve “ekmek, su giderleri” nin ayrıca önemli teklif bileşeni olarak gösterildiği, bu hususların istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine imkân tanımadığı, ayrıca personel giderlerinin “KİK.103 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli” ile açıklaması yapılacağından bu nitelikteki gider için ayrıca açıklama istenilmemesi gerektiği, buna karşılık mevcut açıklama isteme yazısında ayrıca personel giderlerine ilişkin açıklama talebinin tereddüt oluşturduğu, bu bakımdan idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata aykırı olduğu ve sorgulamanın yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan tüm isteklilere sadece iki haftalık örnek menüye yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.