KİK Kararı 2026/UH.I-2827
VAN İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ VAN EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ · 11.11.2026
| Karar no | 2026/UH.I-2827 |
|---|---|
| Karar tarihi | 11.11.2026 |
| Sonuç | İhalenin iptali · Oybirliği |
| Başvuru sahibi | Dna Laboratuvarları Sağlık Ve Bio Teknoloji Hizmetleri Anonim Şirketi |
| İhaleyi yapan idare | VAN İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ VAN EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ |
| Başvuruya konu ihale | 2026/1704336 İhale Kayıt Numaralı "24 AYLIK SONUÇ KARŞILIĞI GENETİK ve SOMATİK DIŞ LABORATUVAR TESTLERİ HİZMET ALIMI İŞİ" İhalesi |
| Alım türü | Hizmet |
Kararın resmî sayfası (EKAP) ↗
Karar metni
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No: 2026/045
Gündem No: 25
Karar Tarihi: 11.11.2026
Karar No: 2026/UH.I-2827
Mahkeme Kararları
Toplam: 0
Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır.
Toplantıya Katılan Üyeler
BAŞVURU SAHİBİ:
Dna Laboratuvarları Sağlık ve Bio Teknoloji Hizmetleri Anonim Şirketi
,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Van İl Sağlık Müdürlüğü Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği
,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2026/1704336
İhale Kayıt Numaralı “
24 Aylık Sonuç Karşılığı Genetik ve Somatik Dış Laboratuvar Testleri Hizmet Alımı İşi
” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Van İl Sağlık Müdürlüğü Van Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği
tarafından
12.10.2026
tarihinde
açık ihale usulü
ile gerçekleştirilen “
24 Aylık Sonuç Karşılığı Genetik ve Somatik Dış Laboratuvar Testleri Hizmet Alımı İşi
” ihalesine ilişkin olarak
Dna Laboratuvarları Sağlık ve Bio Teknoloji Hizmetleri Anonim Şirketi
’nin
21.09.2026
tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin
24.09.2026
tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince
05.10.2026
tarih ve
226990
sayı ile Kurum kayıtlarına alınan
05.10.2026
tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak
2026/2444
sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale ilanının 4.3.2 ve İdari Şartnamenin 7.3.3 üncü maddelerinde yer verilen Sitogenetik ve Moleküler Sitogenetik Laboratuvar Ruhsat Belgesinin yeterlik kriteri olarak belirlendiği, İş Ortaklığında bu belgenin tek ortak tarafından sunulmasının yeterli kabul edildiği, oysa Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinin 4 numaralı fıkrası ile Tip İdari Şartnamenin ilgili hükümleri uyarınca bahse konu ruhsatın İş Ortaklığı’nın her bir ortağı tarafından ayrı ayrı sunulmasının zorunlu olduğu,
2) İhale ilanının
4.3.2
ve İdari Şartnamenin
7.3.3 üncü
maddelerinde yeterlik kriteri olarak belirlenen Akreditasyon Belgesi ve ISO 15189 Kalite Belgesi için atıf yapılan Teknik Şartnamenin
6.2.2 nci
maddesindeki düzenlemenin somut bir teknik gerekçe gösterilmeksizin değiştirildiği, iş miktarı azalmasına rağmen alternatif test sayısının 25’ten 80’e çıkarıldığı ve yöntem bazlı alternatife FISH, Moleküler Karyotipleme ve Real Time PCR eklendiği, bu suretle rekabetin daraltıldığı, söz konusu alternatiflerin birbirinin muadili olmadığı ve her birinin belirli laboratuvarların (Gelişim Tıbbi Lab. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve Gentan Özel Sağ. Hiz. A.Ş. olmak üzere) akreditasyon kapsamlarına göre belirlendiği, 80 test eşiğinin teknik bir dayanağının gösterilmediği, idarece emsal gösterilen 04.05.2023 tarihli ve 2023/UH.II-702 sayılı Kurul kararının somut olaya uygun olmadığı, düzenlemenin Teknik Şartnamenin
10.46
ve
10.47 nci
maddeleriyle birlikte değerlendirildiğinde ihale dokümanının tek bir marka ve modele, dolayısıyla tek bir istekliye (Gelişim Tıbbi Lab. Hiz. Tic. Ltd. Şti.ye) işaret ettiği, önceki ihalenin iptalinden sonra uygunsuzluğun giderilmediği ve 4734 sayılı Kanunun 5 inci ve 12 nci maddelerine aykırı davranıldığı,
3) İhale ilanının
4.3.2
ve İdari Şartnamenin
7.3.3 üncü
maddelerinde “Teknik cihaz ve donanımı” başlığı altında, Teknik Şartnamenin
6.2.3 üncü
maddesinde sayılan cihazlara ilişkin belgelerin EKAP'a yüklenmesinin istendiği, ancak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesi uyarınca işin yapılabilmesi için gerekli makine, teçhizat ve ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenemeyeceği, sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılması öngörülen cihazlara ilişkin belgelerin teklif aşamasında aranmasının mevzuata aykırı olduğu ve ihale dokümanı içinde çelişki barındırdığı,
4) İhale ilanının
4.3.2
ve İdari Şartnamenin
7.3.3 üncü
maddelerinde yer alan “
Tedarikçi firma ve bayilerin TİTUBB da Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı olduğuna dair belge
” düzenlemesinde istenen belgenin ne olduğu, hangi sistemden temin edileceği ve ifadenin kimleri kapsadığı belirtilmediğinden düzenlemenin açık ve objektif olarak uygulanabilir olmadığı, TİTUBB sisteminin kapatılmış olduğu, dolayısıyla kapatılmış bir sistem üzerinden belge temin edilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu belirsizliğin teklifler alınmadan önce giderilmesi gerektiği,
5) İhale ilanının
4.3.2
ve İdari Şartnamenin
7.3.3 üncü
maddelerinde “
Yetki Belgesi
” başlığı altında, Teknik Şartnamenin
6.2.3, 10.46, 10.47, 10.49, 10.50, 10.52 ve 11 inci
maddelerinde belirtilen kit prospektüsleri ile yetkili Türkiye distribütör firmasından alınmış yetki belgesinin istendiği, isteklinin mülkiyetinde olan, demirbaşına kayıtlı ve fiilen kullanılan cihazlar bakımından üretici veya distribütörden ayrıca yetki belgesi aranmasının mevzuata aykırı olduğu, dış laboratuvar olarak hizmetin alınacağı ve idareye mal teslim edilmediği göz önüne alındığında bu hususun ihaleye katılımı üçüncü kişinin iradesine bağlı kıldığı ve rekabeti sınırladığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde
“…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.”
hükmü,
“Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde
“(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da alım konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir.
…
(4) İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir. Konsorsiyumda, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin belgeler, her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak, ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.”
hükmü,
Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “
(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir.
(2) Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.
(3) Deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliliği ile ilgili belgelerin, Türk Akreditasyon Kurumu veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu akreditasyon kurumlarının Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.
(4) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması yeterlidir. Ancak, ihale ilk ilan veya davet tarihinden önce akreditasyonu geri çekilen belgelendirme kuruluşunun düzenlediği kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesinin sunulması durumunda bu belgeler geçerli kabul edilmez.
(5) İş ortaklığında, ortaklardan en az birinin kalite ve standarda ilişkin belgeleri sunması yeterlidir. Konsorsiyumda, her bir kısım için istenen kalite ve standarda ilişkin belgeler dokümanda belirtilir. Bu durumda her bir ortağın kendi kısmı için istenen belgeleri sunması zorunludur.”
hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 65’nci maddesinde
“65.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır.”
açıklaması yer almaktadır.
11.09.2026 tarihli İhale İlanı’nın “Katılım ve yeterlik kriterleri başlıklı 4’üncü maddesinde
“4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
…
4.3.2 Kalite ve Standarda ilişkin belgeler:
…
İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.
Bu maddede istenen standarda ilişkin diğer belgelere ait bilgiler:
…
Sitogenetik ve Moleküler Sitogenetik Laboratuvar Ruhsat Belgesi…”
düzenlemesi,
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde
“7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:
…
7.3.3. Kalite yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgenin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.
İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.
Deney laboratuvarlarının kalite yeterliğine ilişkin belgelerin Türk Akreditasyon Kurumu veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu akreditasyon kurumlarının Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumu olduklarının ve bu
6
kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgenin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.
İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.
Bu maddede istenen kalite ve standarda ilişkin diğer belgeler:
Belge Adı
Açıklama
İş Ortaklıklarında
Sitogenetik ve Moleküler Sitogenetik Laboratuvar Ruhsat Belgesi
Teknik Şartnamenin 6.2.1'inci maddesinde belirtilen şartlara uygun belge EKAP'a yüklenecektir.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
…
…
…
”
düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Yetkilendirme ve Ruhsatlandırma” başlıklı 6.2.1’inci maddesinde
“6.2.1. Yetkilendirme ve Ruhsatlandırma
Laboratuvar, Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış ve Tıbbi Laboratuvar Hizmetleri ve İleri Teknoloji Tıbbi Laboratuvar Uygulamaları Hakkında yönetmeliğine uygun olmalıdır.
Sağlık Bakanlığından Sitogenetik, Moleküler Genetik Ruhsatlarını ihalede komisyona sunmak zorundadır. İşin tamamı için teklif verilecektir. Herhangi bir şekilde alt yüklenici kullanılmayacaktır.
İlgili merkezde Tıbbi Genetik Uzmanı bulunması gerekmektedir. Bu kişilerin belgeleri noter tasdikli olarak sunulmalıdır.
Sorumlu Tıbbi Genetik Uzmanı atanmalı ve bu kişinin belgeleri noter tasdikli olarak sunulmalıdır.
Sorumlu Tıbbi Genetik Uzmanının değişmesi durumunda, idare bilgilendirilmeli ve süreç kesintiye uğramadan devam etmelidir.”
düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan Yönetmelik’in 38’inci maddesinden ihale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde iş ortaklığının her bir ortağı tarafından ayrı ayrı sunulmasının zorunlu olduğu,
Bu çerçevede yapılan değerlendirmede; ihale konusu hizmetin yerine getirilmesi için ilgili mevzuatı gereğince alınması zorunlu olan işletme/laboratuvar ruhsatı, izin ve tescil belgelerinin (Sitogenetik ve Moleküler Sitogenetik Laboratuvar Ruhsat Belgesi vb.) İdari Şartname’nin 7.3.3’üncü maddesi ve İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesi kapsamında yeterlik kriteri olarak istenilmesi durumunda, iş ortaklığını oluşturan tüm ortakların bu belgeyi ayrı ayrı sunmasının gerektiği,
Anılan Yönetmelik esaslarına göre; kalite ve standarda ilişkin belgelerinin iş ortaklığında ortaklardan biri tarafından sağlanması yeterli kabul edilebilirken, doğrudan ihale konusu işin yürütülebilmesi için mevzuatça zorunlu kılınan asli ruhsat ve izin belgelerinin iş ortaklığının sadece tek bir ortağı tarafından sunulmasının yeterli sayılmasının Kamu İhale Mevzuatına aykırılık oluşturacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde
“İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,
…
İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir...”
hükmü,
“İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar” başlıklı 24’üncü maddesinde
“İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez. İhale ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
…
e) Uygulanacak ihale usulü, ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu.
f) Yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler…”
hükmü,
“İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde
“İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. …
İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
…
e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri…”
hükmü,
“İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde
“İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.
Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.
Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.
Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:
…
c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.
…
Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;
…
c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir
…
”
hükmü,
“İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde
“Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.
…
İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir.
…
Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…”
hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde
“(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.
(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…”
hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde
“(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.”
hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde
“(1) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması hâlinde ise bu sürenin bitimini,
d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,
izleyen günden itibaren başlar.
(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması hâlinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.”
hükmü,
“Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında
“İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez”
hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında
“… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması hâlinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz”
açıklaması bulunmaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde
“2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 24 AYLIK SONUÇ KARŞILIĞI GENETİK ve SOMATİK DIŞ LABORATUVAR TESTLERİ HİZMET ALIMI İŞİ
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
24 AYLIK SONUÇ KARŞILIĞI GENETİK ve SOMATİK DIŞ LABORATUVAR TESTLERİ HİZMET ALIMI İŞİ
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: S.B.Ü. Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi”
düzenlemesi,
“Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde
“7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:
…
7.3.3. Kalite yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgenin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.
İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.
Deney laboratuvarlarının kalite yeterliğine ilişkin belgelerin Türk Akreditasyon Kurumu veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu akreditasyon kurumlarının Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgenin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.
İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.
Bu maddede istenen kalite ve standarda ilişkin diğer belgeler:
Belge Adı
Açıklama
İş Ortaklıklarında
Sitogenetik ve Moleküler Sitogenetik Laboratuvar Ruhsat Belgesi
Teknik Şartnamenin 6.2.1'inci maddesinde belirtilen şartlara uygun belge EKAP'a yüklenecektir.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
…
…
…
Akreditasyon Belgesi
Teknik Şartnamenin 6.2.2 inci
maddesinde belirtilen şartlara
uygun belge EKAP'a
yüklenecektir.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
ISO 15189 Kalite Belgesi
Teknik Şartnamenin 6.2.2 inci
maddesinde belirtilen şartlara
uygun belge EKAP'a
yüklenecektir.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
…
…
…
Yetki Belgesi
Teknik Şartnamenin 6.2.3, 10.46, 10.47, 10.49,10.50, 10.52 ile 11. maddesinde belirtilen Kit Prospektüslerini ve yetkili Türkiye distribütör firmadan alınmış yetki belgesini ihalede komisyonuna sunmalıdır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
”
düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 1’inci maddesinde
“…Dış Laboratuvar: İhale kapsamında çalışılacak testler için Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezi ruhsatına sahip ve TÜRKAK tarafından verilen ISO 15189 belgesine sahip laboratuvar. Bu laboratuvar akreditasyonu kapsamında Kromozom Analizi, FISH, Moleküler Karyotipleme (Mikroarray-ArrayCGH), Klinik Ekzom Dizileme (CES-KED), Tüm Ekzom Dizileme (WES-TED), Fragman Analizi, MLPA, Mitokondriyal Genom (mtDNA) Dizi Analizi, Real Time PCR (Moleküler Değişikliklerin Kantitatif Tespiti [t(9,22)]) akreditasyonlarına veya bunlar yerine en az 80 testten akreditasyona sahip olmalıdır. Yüklenici bu belgeleri ihale komisyonuna sunmalıdır.”
düzenlemesi,
“Dış Laboratuvar Hizmeti” başlıklı 6.2’nci maddesinde
“Yüklenici, Tablo 1'de gösterilen çalışmayı taahhüt ettiği tüm genetik testleri Sağlık Bakanlığı ruhsatlı laboratuvarda çalışmakla yükümlüdür.
Tablo1.İdare tarafından en sık istenen genetik testler listesi
Sıra No TEST ADI
1. 11q23 FISH Analizi
2. 20q12 del FISH Analizi
… …
207 Yeni Nesil DNA Dizileme Paneli, somatik mutasyon analizi, 41 Gen ve üzeri”
düzenlemesi,
“Akreditasyon ve Kalite Standartları” başlıklı 6.2.2’inci maddesinde
“TÜRKAK ISO 15189 Kalite Belgesine sahip olmalıdır. TÜRKAK ISO 15189 akreditasyonu kapsamında Kromozom Analizi, FISH, Moleküler Karyotipleme (Mikroarray-ArrayCGH), Klinik Ekzom Dizileme (CESKED), Tüm Ekzom Dizileme (WES-TED), Fragman Analizi, MLPA, Mitokondriyal Genom (mtDNA) Dizi Analizi, Real Time PCR (Moleküler Değişikliklerin Kantitatif Tespiti [t(9,22)]) akreditasyonlarına veya bunlar yerine en az 80 testten akreditasyona sahip olmalıdır. Yüklenici bu belgeleri ihale komisyonuna sunmalıdır.
Çalışan testlerin doğruluk, tekrarlanabilirlik ve analitik performans süreçleri belgelenmeli ve istenildiğinde idareye sunulmalıdır.”
düzenlemesi,
“Özel Durumlar” başlığı altındaki
“10.46. Yüklenici kanser hastalarının sonuçlarının hızlı vermesi gerekmektedir. Bu nedenle yüklenici bünyesinde 2x150 bp sekanslamada, filtreyi geçen yüksek kalitede en az 300Gb’a kadar veri verebilen Sekanslamada okunan bazların en az %90’ı >Q30 kalite skorlamasının üzerinde olan NGS cihazına sahip olmalıdır. Bu cihaz sekanslama işlemi sırasında aynı nükleotidin birçok kopyasını içeren boya etiketli bir polimer yapı kullanmalıdır. Bu polimer yapı sekans sırasında aktif bölgeye bağlanarak stabil bir sekans kompleksi oluşturabilmeli ve sistem sekanslama öncesinde gerçekleşen amplifikasyon sırasında kopya fragmentleri kullanmamalıdır. Orjinal fragment üzerinden çoğaltma işlemi gerçekleştirmelidir. Bu sayede amplifikasyon sırasında doğacak homopolimerik bölgelerin öncesinde ve sonrasında homopolimer hatası vermemelidir. Bu özellikler sahip cihaza ait Türkiye yetkili üretici/distribütör firmasından alınmış yetki belgelerini ihale dosyasında ibraz etmelidir.
10.47. Yüklenici; Yeni Nesil Dizileme (NGS) yöntemleri alanında tecrübeli olmalı, NGS testini ve biyoinformatik analizini yapabilmelidir. Dış Laboratuvarda en az 2 NGS sekanslama cihazını aktif olarak rutinde kullanıyor olmalıdır. NGS cihazlarından en az birinin CE-IVD Sertifikasına sahip olması zorunludur. Bu cihazlara ait Türkiye yetkili üretici/distribütör firmasından alınmış yetki belgelerini ihale dosyasında ibraz etmelidir.”
düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.
İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve ihtiyacı karşılarken ihaleye konu ürünün teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisinin bulunduğu, ihtiyacın belirlenmesi noktasında belli bir cihazın ya da teknik kapasitenin özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak düzenlemelerin olması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi, yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır.
İhale dokümanı incelendiğinde, idarenin iş kapsamında “207 ayrı test” çalışılmasını öngördüğü anlaşılmaktadır. Bu çerçevede İdari Şartname’nin 7.3.3’üncü maddesinde isteklilerin ISO 15189 akreditasyonuna ilişkin yükümlülüğünü belirlerken atıf yapılan ilgili Teknik Şartname maddesinde; belirli yöntem/test gruplarına yer verildiği ve hemen ardından “veya bunlar yerine en az 80 testten akreditasyona sahip olma” alternatifini sunduğu görülmektedir.
207 testlik bir iş hacminde 80 testlik alt sınırın, işin genel kapsayıcılığına oranla makul bir eşik olduğu, İdarenin sadece katı ve dar bir test listesini zorunlu tutmak yerine sayısal bir alternatif (80 test) sunmasının, ihalede rekabeti artırıcı/genişletici bir düzenleme olduğu, dolayısıyla bu düzenlemenin rekabeti daraltmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin bahse konu doküman düzenlemelerinin ihalede 2 ayrı firmayı işaret ettiği iddiası incelendiğinde; ihale dokümanındaki düzenlemelerin somut ve teknik olarak doğrudan tek bir marka veya modele işaret ettiğine dair spesifik bir tespitin sunulmadığı görülmektedir. Aksine, başvuru sahibi tarafından idareye ve Kuruma yapılan başvuruda; iddiaya konu teknik düzenlemelerin piyasada birden fazla firma (Gelişim Tıbbi Lab. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve Gentan Özel Sağ. Hiz. A.Ş.) tarafından karşılanabildiğinin açıkça ifade edilip kabul edildiği görülmektedir.
İhale dokümanında yer alan bir şartın tek bir istekli veya marka ile sınırlı kalmayıp piyasada birden fazla istekli/üretici tarafından karşılanabilir olması durumunda, doğrudan tek bir markayı/istekliyi tarif eden veya rekabeti tamamen ortadan kaldıran bir düzenlemeden söz edilmesinin mümkün olmadığı, başvuru sahibinin iddialarındaki
"düzenlemenin iki ayrı firmanın akreditasyon/teknik kapsamına uyduğu"
yönündeki beyanı; ihale dokümanının tek bir firmaya yönelik olmadığını, ihaleye birden fazla isteklinin teklif verebilmesine imkân tanındığını ve piyasada yarışma koşullarının bulunduğunu bizzat teyit eder nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan başvuru sahibinin Teknik Şartname’nin 10.46 ve 10.47’nci maddeleri ile İdari Şartname’nin bahse konu 7.3.3 maddesindeki düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde söz konusu şartların piyasada faaliyet gösteren yalnızca 1 istekli tarafından (Gelişim Tıbbi Lab. Hiz. Tic. Ltd. Şti.) karşılanabilecek şekilde düzenleme yapıldığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54 ve 55’inci maddelerinde; ihalelere yönelik şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu ve uyuşmazlığın farkına varıldığı tarihi izleyen günden itibaren kanuni süresi (10 gün) içinde (ilana veya ihale dokümanına yönelik şikâyetlerde her halükârda ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar) öncelikle ihaleyi yapan idareye yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci Maddesinin 10’uncu fıkrası uyarınca; idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusında belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği hüküm altına alınmış olup, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 12’nci Maddesinin 2’nci fıkrasında yer alan açıklama uyarınca; idareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması hâlinde, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususların dikkate alınmayacağı belirtilmiştir.
Şikâyet başvurusunun, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren zorunlu bir idari başvuru yolu olduğu, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle önemli bir usuli güvence teşkil ettiği, iki aşamalı idari başvuru yolunda idareye şikâyet aşaması usulünce tüketilmeden itirazen şikâyet yoluna gidilemeyeceğinden; idareye şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen (teknik şartname maddelerinin belirli bir firmayı işaret ettiği yönündeki) iddianın sonradan itirazen şikâyet dilekçesine eklenerek başvuruya konu edilmesi halinde, bu iddiaların şekil yönünden reddedilmesinin gerektiği, buna ek olarak; söz konusu iddianın farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesinin zorunlu olduğu, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde yer almayıp ilk kez Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen iddianın Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddianın farkına varıldığı tarihten itibaren (21.09.2026) 10 günlük yasal başvuru süresi içerisinde başvuruya konu edilmemiş olması nedeniyle iddianın bu yönüyle süre yönünden de reddedilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde
“(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da alım konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir. (2) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur. …”
hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 65’nci maddesinde
“65.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır.”
açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde
“7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:
…
7.3.3. . Kalite yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgenin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.
İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.
Deney laboratuvarlarının kalite yeterliğine ilişkin belgelerin Türk Akreditasyon Kurumu veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu akreditasyon kurumlarının Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgenin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir.
İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.
Bu maddede istenen kalite ve standarda ilişkin diğer belgeler:
Belge Adı
Açıklama
İş Ortaklıklarında
Teknik cihaz ve donanımı
Teknik Şartnamenin 6.2.3 üncü maddesinde belirtilen cihaz listesi ve şartlara uygun belgeler EKAP'a yüklenecektir.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
…
…
…
Yetki Belgesi
Teknik Şartnamenin 6.2.3, 10.46, 10.47, 10.49,10.50, 10.52 ile 11. maddesinde belirtilen Kit Prospektüslerini ve yetkili Türkiye distribütör firmadan alınmış yetki belgesini ihalede komisyonuna sunmalıdır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
”
düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinde
“…6.2 Dış Laboratuvar Hizmeti
…
6.2.3. Teknik ve Cihaz Donanımı
Dış laboratuvarın, sözleşmenin uygulanması ve hizmetin yürütülmesi süresince, aşağıda belirtilen cihaz ve teknik donanıma sahip olması veya bunları kiralama yolu ile kullanım hakkına dayalı olarak temin ederek hizmetin gerektirdiği şekilde hazır bulundurması ve aktif olarak kullanması zorunludur:
Yeni Nesil Dizileme (NGS) cihazları,
Real-Time PCR (qPCR) cihazları,
Microarray analiz cihazları,
Floresan InSitu Hibridizasyon (FISH) sistemleri,
Karyotipleme sistemleri ve görüntü analiz yazılımları,
Kapiler elektroforez cihazları,
Otomatik DNA/RNA ekstraksiyon cihazları,
Metafaz Finder cihazları.
Yukarıda yer alan söz konusu cihaz ve donanımına ait Türkiye yetkili üretici/distribütör firmasından alınmış yetki belgelerini ihale dosyasında ibraz etmelidir.
Yüklenici sözleşme kapsamında verilen işin nitelik, nicelik ve kalite yönünden idarenin denetleme ve kontrol hakkını kabul eder. Bu amaçla idare çalışılan testleri yerinde tetkik edip gözlemleyebilir. İdare bu yetkisini gerekli gördüğü zaman kullanabilir. İdare yapılan işin nitelik, nicelik ve kalitesiyle ilgili bir olumsuzluk saptadığı takdirde, uyarma, sözleşmeyi askıya alma veya fesih hakkına sahiptir.”
düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; sözleşmenin yürütümü aşamasında dış laboratuvar hizmeti kapsamında kullanılacak cihaz ve donanımlara isteklilerin bizzat mülkiyet yoluyla (kendi malı olarak) sahip olmasının zorunlu tutulmadığı, söz konusu cihazların
"kiralama yolu ile kullanım hakkına dayalı olarak temin edilerek"
hazır bulundurulmasına imkân tanındığı görülmektedir. Bu çerçevede düzenlemenin bu kısmının sözleşmenin yürütümüne yönelik olduğu, ihaleye katılımda kendi malı olma kısıtlaması getirmediği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, yeterlik kapsamında teklifle birlikte sunulması istenen "Türkiye yetkili distribütör firmasından alınmış yetki belgesi’nin, cihazın isteklinin mülkiyetinde olduğunu gösteren bir fatura veya demirbaş kaydı niteliğinde olmadığı, anılan belgenin, isteklilerin kendi malı olan veyahut kiralama veya dışarıdan temin yoluyla sağlayacakları cihazları ihale konusu hizmet kapsamında teklif etmeye yetkisinin olduğunu gösteren bir belge niteliğinde olabileceği değerlendirilmektedir.
Yeterlik aşamasında istenilen distribütör/üretici firmadan alınmış yetki belgesinin doğrudan bu cihazların isteklinin kendi malı olması gerektiği sonucunu doğurmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Temel İlkeler" başlıklı 5’inci maddesinde
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …”
hükmü,
“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde
“İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,
…
İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir...”
hükmü,
“İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar” başlıklı 24’üncü maddesinde
“İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez. İhale ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
…
e) Uygulanacak ihale usulü, ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu.
f) Yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler…”
hükmü,
“İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde
“İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. …
İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
…
e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri…”
hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin "Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler" başlıklı 28’inci maddesinde
“(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez. …”
hükmü,
“İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde
“(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:
…
e) İdare tarafından alımın özelliği göz önünde bulundurularak, aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığı, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebilir.…”
hükmü,
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde
“7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:
…
7.3.3. …
İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.
Bu maddede istenen kalite ve standarda ilişkin diğer belgeler:
Belge Adı
Açıklama
İş Ortaklıklarında
…
…
…
Malzeme ve Kitler için T.C. İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankasına (TİTUBB) veya ÜTS kaydı
Hizmet verilirken kullanılacak malzeme ve Kitler T.C. İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankasına (TİTUBB) veya ÜTS kayıtlı olmalı, TİTUBB' dan "SAĞLIK BAKANLIĞI tarafından onaylıdır" ibaresi bulunmalı ve ürünlerin kayıt barkod numaraları teklif ile birlikte yeterlilik bilgileri tablosunda belirtmelidir.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
Tedarikçi firma ve bayilerin TİTUBB da Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı olduğuna dair belge
Tedarikçi firma ve bayileri de TİTUBB da Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı olmalıdır ve teklif ile birlikte yeterlilik bilgileri tablosunda sunmalıdır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
…
…
…
”
düzenlemesi yer almaktadır.
26.10.2018 tarihinde Sağlık Bakanlığı İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Tıbbi Cihaz Denetim Dairesi Başkanlığı’nın internet sayfasında yer alan duyurusunda “Ürün Takip Sistemi İş Süreçlerinde Titubb’daki Kayıtların Durumu” başlığı ile yayımlanan duyuruda
“Bilindiği üzere; 12 Haziran 2017 tarihi itibari ile tıbbi cihaz kayıt/bildirim işlemleri, ürün hareketleri ve ilgili diğer iş ve işlemler Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden takip edilmektedir.
04.05.2018 tarihli Duyuru ile; Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankası (TİTUBB)’dan aktarılan ancak henüz ÜTS’de kaydı tamamlanmamış ürünlerin ÜTS başvurularının 29.10.2018 tarihine kadar tamamlaması gerektiği ve anılan tarih itibariyle TİTUBB’un tamamen kapatılacağı ilan edilmiştir.
Sektörden gelen talepler doğrultusunda Kurumumuz tarafından TİTUBB’da kayıtlı olup henüz ÜTS de kaydı tamamlanmamış ürünlerin durumu yeniden değerlendirilmiştir.
Bu bağlamda; 02.07.2018 tarihinde tekil takibi başlatılan Vücuda Yerleştirilebilir Aktif Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamındaki ürünler ile 01.10.2018 tarihinde tekil takibi başlatılan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamındaki sınıf III risk düzeyine sahip ürünlerin ÜTS’ye aktarımlarının 29.10.2018 tarihine kadar tamamlanması gerekmektedir. Diğer ürün gruplarında bu tarih 31.12.2018 tarihine kadar uzatılmıştır. Belirlenen tarihler itibariyle ilgili ürün grupları için TİTUBB sistemi kapatılacak olup, ihale ve geri ödeme gibi tüm süreçler ÜTS esas alınarak devam edecektir.”
açıklamalarının yer aldığı görülmüştür.
Başvuru konusu ihalede 6 adet ihale dokümanı indirildiği, 12.10.2026 yılında yapılan ihaleye 2 isteklinin katıldığı, inceleme tarihi itibarıyla kesinleşmiş ihale komisyon kararının henüz alınmadığı anlaşılmıştır.
İhaleye teklif veren Gelişim Tıbbi Lab. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ve Gentan Özel Sağ. Hiz. A.Ş. olmak üzere iki isteklinin de ihaleye katılım belgesi kapsamında “Tedarikçi firma ve bayilerin TİTUBB da Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı olduğuna dair belge” bölümünde ilgili firmalara ait ÜTS kayıt belgelerinin sunulduğu görülmektedir.
İdari Şartname’deki söz konusu tablo bir bütün olarak incelendiğinde; tablonun hemen bir üst satırında hizmet verilirken kullanılacak malzeme ve kitler için
"T.C. İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankasına (TİTUBB) veya ÜTS kaydı"
ibaresine açıkça yer verildiği, hatta aynı satırın açıklama kısmında önce
"TİTUBB veya ÜTS kayıtlı olmalı"
denildikten sonra cümlenin devamında kısaca
"TİTUBB'dan Sağlık Bakanlığı tarafından onaylıdır ibaresi bulunmalı"
şeklinde ifade kullanıldığı görülmektedir.
Hemen akabinde gelen ikinci satırda da "Tedarikçi firma ve bayileri de..." ("de" bağlacı kullanılarak üst satıra atıfla) denilmek suretiyle, üst satırda belirtilen malzeme ve kitleri temin eden tedarikçi firma ve bayilerin de aynı kayıt sisteminde onaylı olması şartı getirilmiştir. İdarece üst satırda
"TİTUBB veya ÜTS"
kavramlarının birbirinin ikamesi/devamı olarak tanımlandığı, alt satırda ise yalnızca
"TİTUBB"
denilmesinin üst satırdaki tanımlamaya bağlı bir ifade tekrarından (kısaltmadan) ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 02/06/2017 tarihli ve E.1967 sayılı Makam Oluru ile 12/06/2017 tarihinden itibaren Tıbbi Cihaz Yönetmelikleri kapsamında piyasaya arz edilen tıbbi cihazların ve bunlarla ilişkili belgelerin kayıtlarının ÜTS üzerinden gerçekleştirilmekte olduğu,
Genetik ve somatik laboratuvar test hizmetleri gibi uzmanlık gerektiren bir alanda faaliyet gösteren profesyonel piyasa aktörlerinin (isteklilerin/tedarikçilerin), kendi faaliyet alanlarını doğrudan düzenleyen ilgili mevzuata hakim olmaları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18/2 maddesi uyarınca "basiretli bir tacir
"
olma yükümlülüğünün doğal bir sonucudur. Yaklaşık 9 yıldır uygulanan bir sistem değişikliği sonucunda TİTUBB’un yerini ÜTS’nin aldığının sektördeki tüm aktörler tarafından bilindiğinin kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Tüm bu hususların yanı sıra, ihale sürecinde tekliflerin alındığı ve söz konusu ihaleye 2 isteklinin katıldığı; ihaleye katılan her 2 istekli tarafından da İhaleye Katılım Belgesinde
"Tedarikçi firma ve bayilerin TİTUBB da Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı olduğuna dair belge"
satırı kapsamında beklendiği üzere ÜTS kayıt/belgelerinin sunulduğu, dolayısıyla, dokümandaki söz konusu düzenlemenin istekliler nezdinde herhangi bir kafa karışıklığına veya tereddüde yol açmadığı, isteklilerin bu düzenlemeden ÜTS kaydının anlaşılması gerektiğini bilerek tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturdukları da göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Temel İlkeler" başlıklı 5’inci maddesinde
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …”
hükmü,
“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde
“İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,
…
İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir...”
hükmü,
“İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar” başlıklı 24’üncü maddesinde
“İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez. İhale ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
…
e) Uygulanacak ihale usulü, ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu.
f) Yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler…”
hükmü,
“İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde
“İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. …
İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
…
e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri…”
hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin "Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler" başlıklı 28’inci maddesinde
“(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez. …”
hükmü,
“Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde
“İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da alım konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir. (2) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.”
hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde
“65.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır. …”
açıklaması,
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde
“7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:
…
7.3.3. …
İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir.
Bu maddede istenen kalite ve standarda ilişkin diğer belgeler:
Belge Adı
Açıklama
İş Ortaklıklarında
…
…
…
Yetki Belgesi
Teknik Şartnamenin 6.2.3, 10.46, 10.47, 10.49,10.50, 10.52 ile 11. maddesinde belirtilen Kit Prospektüslerini ve yetkili Türkiye distribütör firmadan alınmış yetki belgesini ihalede komisyonuna sunmalıdır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
”
düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuru sahibinin iddiasının odak noktasının; Teknik Şartname’nin
6.2.3, 10.46, 10.47, 10.49, 10.50, 10.52 ve 11 inci
maddelerinde yer alan ve halihazırda isteklinin kendi mülkiyetinde bulunan, demirbaşına kayıtlı ve fiilen laboratuvarında kullandığı cihazlar (makine ve ekipman) için İhale İlanı’nın 4.3.2 ve İdari Şartname’nin 7.3.3’üncü maddelerinde (Yeterlik Bilgileri Tablosu) yeterlik kriteri olarak "üretici veya Türkiye yetkili distribütör firmasından alınmış yetki belgesi" aranmasının rekabeti kısıtladığı yönünde olduğu anlaşılmaktadır.
İhale dokümanında aranan genel nitelikteki "Yetki Belgesi"nin, yalnızca distribütörün ilgili firmayı
"o cihaz için teklif vermeye yetkili kıldığını"
gösteren ticari bir belge olduğu anlaşılmaktadır.(Nitekim somut ihaledeki teklifler kapsamında sunulan yetki belgeleri incelendiğinde; yetki belgelerinde sadece
"üreticisi/mümessili olduğumuz ... cihazları için teklif vermek üzere ... firmasını yetkili kılmıştır"
ibaresinin yer aldığı görülmektedir.)
Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünden Sağlık Bakanlığı’nın ilgili sağlık mevzuatı kapsamında yetki belgesi istenilmesinin zorunlu olup olmadığı, ve söz konusu belgenin temin edilmesiyle amaçlanan hususların ilgili mevzuat çerçevesinde başka yollarla güvence altına alınıp alınamayacağı hususlarında 02.11.2026 tarihli ve 106041 sayılı yazı ile bilgi talep edilmiş olup,
Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü’nün 05.11.2026 tarihli ve 334787791 sayılı cevabi yazısında
“İlgi yazınızda, Van İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 2026/1704336 İKN'li "24 Aylık Sonuç Karşılığı Genetik ve Somatik Dış Laboratuvar Testleri Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin itirazen şikâyet başvurusu kapsamında; ihale konusu hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak tıbbi cihazlar için isteklilerden üretici veya Türkiye yetkili distribütöründen alınmış, ilgili cihazla ihaleye teklif vermeye yetkili olduklarını gösterir belge istenmesinin Bakanlığımız mevzuatı kapsamında zorunlu olup olmadığı ve söz konusu belgenin temin edilmesiyle amaçlanan hususların ilgili mevzuat çerçevesinde başka yollarla güvence altına alınıp alınamayacağı hususlarında Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Bakanlığımızın yetki ve görev alanındaki sağlık mevzuatı ile tıbbi cihazların kullanımı, laboratuvar hizmetlerinin yürütülmesi ve teknik servis faaliyetlerine ilişkin düzenlemeler çerçevesinde konu değerlendirilmiştir.
24.10.2025 tarihli ve 33057 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Laboratuvar Hizmetleri ve İleri Teknoloji Tıbbi Laboratuvar Uygulamaları Hakkında Yönetmelik ile tıbbi laboratuvarların kuruluşu, ruhsatlandırılması, faaliyetleri ve denetimine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Anılan Yönetmelik'in 11'inci maddesinin altıncı fıkrasında, tıbbi laboratuvarda/merkezde ruhsata ve faaliyet izin belgesine esas tıbbi cihaz envanterinin ve her bir cihaz için cihaz yönetim dosyasının fiziki veya elektronik olarak bulundurulması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Yönetmelik'in 22'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise ruhsat veya faaliyet izin belgesi olmadan tıbbi laboratuvar ve genetik hastalıklar tanı ve değerlendirme hizmeti verilemeyeceği düzenlenmiştir. Bu hükümlerle laboratuvarın faaliyet gösterebilmesi, faaliyet kapsamı ve kullanılan cihazların laboratuvar envanterinde izlenebilir olması yönünden yükümlülükler belirlenmiş olmakla birlikte, laboratuvarın kendi mülkiyetinde bulunan veya kullanımında olan tıbbi cihazlarla bir kamu ihalesine teklif verebilmesi için cihazın üreticisi ya da Türkiye yetkili distribütörü tarafından ayrıca “ilgili ihaleye teklif vermeye yetkili kılındığını” gösteren bir belge sunmasını zorunlu kılan açık bir hükme yer verilmediği görülmektedir.
Diğer taraftan, ihale konusu hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak cihazların ve kitlerin ilgili ürün mevzuatına uygun olması, kullanım amaçlarına uygun şekilde kullanılması ve gerekli kayıtlarının bulunması ayrı bir yükümlülük alanıdır. Bu kapsamda, özellikle in vitro tanı amaçlı tıbbi cihazlar bakımından 02.06.2021 tarihli ve 31499 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "İn Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği" hükümleri çerçevesinde imalatçı, ithalatçı ve dağıtıcıların ürünlerin piyasaya arzı ve piyasada bulundurulmasına ilişkin yükümlülükleri bulunmaktadır. Ancak ürünün mevzuata uygun olarak piyasaya arz edilmesi ve ilgili iktisadi işletmecilerin yükümlülüklerini yerine getirmesi ile bir laboratuvarın belirli bir kamu ihalesine teklif verebilmesi için üretici veya distribütör tarafından ayrıca yetkilendirilmesi farklı hususlardır.
Bu çerçevede, Bakanlığımızın sağlık hizmetleri ve tıbbi laboratuvar mevzuatı kapsamında yapılan değerlendirmede, isteklilerin kullanacakları cihazlar için üretici veya Türkiye yetkili distribütöründen ihaleye teklif verme yetki belgesi almalarını zorunlu kılan genel nitelikte bir düzenleme tespit edilememiştir.
26.05.2023 tarihli ve 32202 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Sağlık Hizmet Sunumu Kapsamında Kullanılan Tıbbi Cihazların Teknik Servis Hizmetlerine Dair Yönetmelik” ile sağlık hizmet sunumu kapsamında kullanılan ve teknik servis faaliyeti gerektiren tıbbi cihazların kurulum, güncelleme, yükseltme, modifikasyon, bakım ve onarım işlemlerini gerçekleştirecek teknik servislerin nitelikleri, yetkilendirilmesi ve denetlenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Anılan Yönetmelik’in 2’nci maddesinde düzenlemenin kapsamı teknik servis faaliyeti ve bu faaliyetleri gerçekleştirecek teknik servisler yönünden belirlenmiş; 4’üncü maddesinde teknik servis, teknik servis faaliyeti ve yetkili teknik servis kavramları tanımlanmıştır. Yönetmelik’in 5 ve devamı maddelerinde ise teknik servislerin başvuru, değerlendirme ve yetkilendirme süreçleri ile teknik servis faaliyetlerine ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, tıbbi cihazların bakım, onarım ve benzeri teknik servis işlemlerinin yürütülmesinde esas olan husus, söz konusu faaliyetlerin ilgili mevzuat kapsamında yetkilendirilmiş teknik servisler tarafından ve belirlenen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirilmesidir. Dolayısıyla, cihazların bakım, onarım ve teknik destek süreçlerinin güvence altına alınması amacıyla teknik servis yetkilendirmesine ilişkin belgeler, bakım ve servis sözleşmeleri, garanti belgeleri ve cihaz yönetim dosyaları gibi ilgili mevzuat kapsamında öngörülen veya hizmetin niteliğine göre kullanılabilecek belgeler değerlendirilebilir. Kalibrasyon gerektiren cihazlar yönünden ise ilgili teknik ve kalite gerekliliklerine uygun kalibrasyon kayıtları ve belgeleri dikkate alınabilir. Bununla birlikte, teknik servis faaliyetlerini yürütmeye ilişkin yetkilendirme ile bir isteklinin belirli bir ihaleye teklif verebilmesi için üretici veya distribütör tarafından yetkilendirilmesi aynı hukuki ve teknik mahiyette değildir. Teknik servis yetkilendirmesi cihazın bakım ve onarım faaliyetlerinin kimler tarafından yürütülebileceğini düzenlerken, ihaleye teklif verme yetki belgesi isteklinin belirli bir ihale kapsamında teklif sunmasına ilişkin üretici veya distribütör iradesini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, cihazların teknik servis, bakım, onarım ve hizmet sürekliliği ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla üretici veya distribütörden ihaleye teklif verme yetki belgesi istenmesinin, tek başına bu ihtiyaçları güvence altına alan bir yöntem olarak değerlendirilmesi mümkün görülmemektedir.
İhale konusu hizmetin genetik ve somatik testlerin çalışılması ve sonuçlarının idareye sunulmasından ibaret olduğu, testlerin yüklenicinin kendi laboratuvarında gerçekleştirildiği ve idareye herhangi bir tıbbi cihaz teslimi veya idare bünyesinde cihaz kurulumu yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, hizmetin gereği gibi yerine getirilmesi bakımından kullanılacak cihazların teknik özellikleri, kullanım amaçları, testlerle uyumluluğu ve analizlerde kullanılacak kit, reaktif ve sarf malzemelerinin ilgili testler bakımından uygunluğu önem taşımaktadır. İdarenin kit prospektüslerini talep etmesinin, kullanılacak ürünlerin kullanım amacı, çalışma prensibi ve teknik özelliklerinin değerlendirilmesi yönünden teknik bir gerekçeye dayanabileceği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, kitlerin teknik uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla prospektüs, ürün bilgileri ve ilgili teknik dokümanların incelenmesi ile cihaz için üretici veya distribütörden ihaleye teklif verme yetki belgesi istenmesi birbirinden farklı hususlardır. Bu nedenle; kullanılacak kit ve sarf malzemelerinin niteliğinin ve yapılacak testlere uygunluğunun belirlenmesi amacıyla istenen teknik dokümanların, cihazın üreticisi veya distribütörü tarafından isteklinin ihaleye teklif vermeye yetkili kılındığını gösteren belgeyle aynı işlevi gördüğü kabul edilemez. İdarece hizmetin niteliğine uygun kit ve cihazların kullanılmasını sağlamak amacıyla belirlenen teknik kriterlerin, bu amaca doğrudan hizmet eden, ölçülebilir ve istekliler arasında eşit uygulanabilir nitelikte olması önem arz etmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde; idarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır. Diğer taraftan, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 38’inci maddesinde, alımın özelliği göz önünde bulundurularak aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin yeterlik kriteri olarak düzenlenebileceği belirtilmiş; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 58’inci maddesinde de mal alımı ihalelerinde aday veya isteklilerin alım konusu malı teklif etmeye yetkisini gösteren belgelere ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Ancak anılan Yönetmelik ve Tebliğ’deki düzenlemeler; mal alımı ihalelerinde alım konusu malı teklif edilmesine ilişkin yetkilendirme belgelerini konu almakta olup, idareye cihaz teslimi yapılmayan ve yüklenicinin kendi laboratuvarında kendi cihazlarını kullanarak test sonuçlarını sunduğu bir hizmet alımında, kullanılan cihazlar için üretici veya distribütörden ayrıca ihaleye teklif verme “yetki belgesi” istenmesinin zorunlu olduğuna dair düzenleme içeren herhangi bir Bakanlık mevzuatı da bulunmamaktadır. Bu kapsamda, hizmet alımı ihalelerinde kullanılacak cihazların teknik yeterliliği, hizmetin yürütülmesine elverişliliği ve ilgili sağlık mevzuatına uygunluğu ile isteklinin üretici veya distribütör tarafından belirli bir ihaleye teklif vermek üzere yetkilendirilmiş olması birbirinden ayrı değerlendirilmesi gereken hususlardır.
Bakanlığımızın görev ve yetki alanındaki tıbbi laboratuvar hizmetleri ve tıbbi cihaz mevzuatında; idareye cihaz teslimi veya cihaz kurulumu yapılmaksızın yüklenicinin kendi laboratuvarında gerçekleştirdiği test hizmetlerine ilişkin ihalelerde, isteklilerin kullanacakları cihazlar için üretici veya Türkiye yetkili distribütöründen “söz konusu ihaleye teklif vermeye yetkili olduklarını” gösteren belge almalarını zorunlu kılan genel nitelikte bir düzenleme bulunmadığı, laboratuvarların ruhsatlandırılması/faaliyet izin belgesi süreçleri, cihaz envanteri ve cihaz yönetim dosyaları, ürünlerin ilgili mevzuata uygunluğu ve kayıtları ile teknik servis yetkilendirmesi, bakım, onarım, kalibrasyon ve garanti süreçlerine ilişkin belgelerin kendi amaç ve kapsamları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, üretici veya distribütör tarafından düzenlenen ihaleye teklif verme yetki belgesinin, cihazın teknik uygunluğunu, mevzuata uygunluğunu veya bakım-onarım hizmetlerinin sürekliliğini tek başına gösteren bir belge olarak değerlendirilemeyeceği; bu hususların ilgili mevzuat kapsamında öngörülen ve hizmetin niteliğine uygun belgeler ve denetim mekanizmalarıyla ayrıca ortaya konulabileceği, kit ve sarf malzemelerinin teknik özellikleri ile yapılacak testlere uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla ilgili teknik dokümanların istenmesinin, cihaz için ayrıca ihaleye teklif verme yetki belgesi aranmasını kendiliğinden zorunlu hâle getirmediği değerlendirilmektedir.”
şeklinde ifadeye yer verildiği görülmektedir.
Söz konusu cevabi yazıdan; tıbbi laboratuvar hizmetleri ve tıbbi cihaz mevzuatında, idareye cihaz teslimi veya kurulumu yapılmaksızın yüklenicinin kendi laboratuvarında gerçekleştirdiği test hizmetlerine ilişkin ihalelerde, isteklilerin kullanacakları cihazlar için üretici veya Türkiye yetkili distribütöründen 'ihaleye teklif vermeye yetkili olduklarını' gösteren bir belge almalarını zorunlu kılan herhangi bir düzenleme bulunmadığı, üretici veya distribütör tarafından düzenlenen ihaleye teklif verme yetki belgesinin yalnızca üretici veya distribütör iradesini ortaya koyduğu, cihazın teknik ve mevzuata uygunluğunu ya da bakım-onarım ve hizmet sürekliliğini tek başına gösteren bir belge olarak değerlendirilemeyeceği, söz konusu hususların laboratuvar ruhsatlandırma/faaliyet izni süreçleri, cihaz yönetim dosyaları, ürün kayıtları ile teknik servis yetkilendirmesi, bakım, onarım ve kalibrasyon belgeleri üzerinden ilgili mevzuat ve denetim mekanizmalarıyla ayrıca ortaya konulabileceği anlaşılmaktadır.
Netice itibarıyla; idareye cihaz teslimi yapılmayan ve yüklenicinin kendi laboratuvarında kendi cihazlarını kullanarak test sonuçlarını sunduğu bir hizmet alımında, kullanılan cihazlar için üretici veya distribütörden ayrıca ihaleye teklif verebilmek için “yetki belgesi” istenmesinin zorunlu olduğuna dair düzenleme içeren herhangi bir Sağlık Bakanlığı’nın ilgili mevzuatının bulunmadığı, bu kapsamda, dış laboratuvar hizmet alımı ihalelerinde kullanılacak cihazların teknik yeterliliği, hizmetin yürütülmesine elverişliliği ve ilgili sağlık mevzuatına uygunluğu hususu ile isteklinin üretici veya distribütör tarafından belirli bir ihaleye teklif vermek üzere yetkilendirilmiş olması hususlarının birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiği
bu belgenin; cihazın bakımını, arızaya müdahale süresini, yedek parça teminini, kalibrasyonu veya yazılım desteği gibi teknik destek ve hizmet sürekliliğini sağlayacak bir taahhütname veya servis sözleşmesi niteliğinde olmadığı, mevcut düzenlemede talep edilen yetki belgesinin hangi ihtiyacı güvence altına aldığı ve bu ihtiyacın neden söz konusu belge aracılığıyla karşılanması gerektiğinin idarece somut gerekçelerle ortaya konulamadığı,
cihazların teknik yeterliliği ve hizmetin sürekliliğinin sağlanmasına yönelik daha doğrudan ve objektif kriterler öngörülmesi mümkünken, bu hususlarla bağlantısı açıkça kurulmayan bir yetki belgesi ile ihtiyacın karşılanmasının mümkün olamayabileceği
değerlendirildiğinden iddianın yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “
İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…
” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 5 (beş) iddiasından 2 (iki) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 2/5 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 77.634,00 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi hâlinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.
VAN İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ VAN EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ BAŞHEKİMLİĞİ hakkındaki diğer kararlar
- 2026/UH.IV-2662 · 21.10.2026 · Başvurunun reddi
- 2026/UH.I-2112 · 06.08.2026 · İhalenin iptali
Bu idarenin ihalelerini, kazanan firmaları ve KİK geçmişini firma panelinde takip edin.
- Sektörünüze ve illerinize uyan yeni ihaleler her sabah e-posta ve Telegram'da
- Rakiplerin kazandığı bedeller, teklif düzeyleri ve çalıştığı idareler
- Şartname özeti, sınır değer ve maliyet hesabı
- Firma Standart ₺800/ay · tek seferlik, otomatik yenileme yok
Kaynak: Kamu İhale Kurumu. Bağlayıcı olan kararın resmî metnidir. Tüm KİK kararları