KİK Kararı 2026/UH.I-2709

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/041 Gündem No: 60 Karar Tarihi: 21.10.2026 Karar No: 2026/UH.I-2709 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Gök-Su Mühendislik Proje Müşv. İnş. Tur. Hiz. San. Dış Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1403506 İhale Kayıt Numaralı “ Dsi 08. Bölge Müdürlüğü Gölet Sulamaları Proje Yapımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.09.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ DSİ 8. Bölge Müdürlüğü Gölet Sulamaları Proje Yapımı ” ihalesine ilişkin olarak Gök-Su Mühendislik Proje Müşv. İnş. Tur. Hiz. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin 29.09.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.09.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.10.2026 tarih ve 227063 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.10.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2447 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının, ihale dokümanı ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı; bu kapsamda, a) İdari Şartname’nin 18’inci maddesi uyarınca ihale konusu işin tamamının veya bir kısmının alt yüklenicilere yaptırılamayacağı, işin dört ayrı projeyi ve 800 günlük süreyi kapsadığı dikkate alındığında, bu süre boyunca çalıştırılması gereken kilit ve teknik personelin maaş, SGK, vergi ve özlük haklarına ilişkin giderlerin tam ve eksiksiz şekilde açıklanması, ayrıca teknik hizmetlerin isteklinin kendi bünyesinde ve öz kaynaklarıyla karşılanacağının tevsik edilmesi gerektiği, b) Jeoteknik etüt ve araştırma çukuru çalışmalarında kullanılacak iş makinelerine ilişkin amortisman/fatura ve yakıt giderlerinin veya kiralama halinde proforma fatura ve analizlerin açıklanması; araştırma çukurlarına ilişkin teklifin aynı yer ve özellikteki zemin bilgileri esas alınarak oluşturulması; arazi çalışmalarından alınan numunelerin DSİ veya akredite laboratuvarlarda analizine ilişkin giderlerin mevzuata uygun belgelerle tevsik edilmesi, geçmiş/emsal deney faturalarının kullanılması halinde deney türü, adedi ve birim fiyatlarının ihale dokümanındaki şartlarla uyumlu olması ve miktar içermeyen götürü bedelli faturaların açıklamada kullanılmaması gerektiği, c) Özel Teknik Şartname’de öngörülen pilye tesisli nirengi ve güzergâh aplikasyonu işleri kapsamında beton, çimento, kum-çakıl, donatı çeliği, ahşap kazık, kireç ve benzeri sarf malzemeleri ile bu arazi çalışmalarından kaynaklanan nakliye, yakıt, konaklama, haberleşme ve işçilik giderlerinin teklif açıklamasına yansıtılması gerektiği, ç) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle yapılan açıklamalarda meslek mensubu onaylı Ek-O.5 veya Ek-O.6 tutanaklarının, fiyat teklifini veren üçüncü kişi ile meslek mensubu arasındaki tam tasdik sözleşmesinin veya beyannameleri imzalamaya yetkili olduğunu gösteren belgenin, mükellefe ait imza beyannamesi ile Ticaret Sicil Gazetesi/Tasdiknamesinin ve meslek mensubuna ait güncel faaliyet belgesinin bulunması gerektiği, d) Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarında veya bunların dayanağı faturalarda esas alınan geçici vergi dönemi ile aşırı düşük teklif açıklama tarihi arasında geçen süre bakımından fiyat farkı/enflasyon güncellemesi yapılması gerektiği, geçmiş dönem fiyatlarının güncellenmeden kullanılmasının mevzuata aykırı olduğu, e) Sözleşme damga vergisi, karar pulu, CBS yazılım ve dokümantasyon maliyetleri, kırtasiye ve genel giderlerin de aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilmesi gerektiği halde eksik veya mevzuata aykırı açıklama sunan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesine göre “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. … 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. ...” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: DSİ 08. Bölge Müdürlüğü Gölet Sulamaları Proje Yapımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Hizmet Alımı- 4 Adet Sulama Projesi Yapımı (Erzurum Tortum Doruklu Göleti Sulaması Proje Yapımı, Erzurum Pasinler Kavuşturan Göleti Sulaması Proje Yapımı, Erzurum Palandöken Güllü Göleti Sulaması Proje Yapımı, Erzurum Horasan Gerek Göleti Sulaması Proje Yapımı) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Erzurum” düzenlemesi, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Yüklenicinin, sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 800 (SekizYüz) gündür 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Özel Teknik Şartname’nin “B. İşin Tanım”, “1. Sulama Tesisleri” ve “2. Jeolojik Çalışmalar” başlıklı bölümlerinde, ihale konusu işin Erzurum Tortum Doruklu, Pasinler Kavuşturan, Palandöken Güllü ve Horasan Gerek göletleri sulamalarına ait jeolojik ve jeoteknik etütlerin yapılması, araştırma çukurlarının açılması, arazi ve laboratuvar deneylerinin gerçekleştirilmesi ile sulama şebekeleri ve sanat yapılarının projelendirilmesini kapsadığı; “3. Harita Alımı” başlıklı bölümünde, sulama sahalarına ait mevcut hâlihazır haritaların yükleniciye verileceği, kalan alanlar için harita üretimi ile aplikasyon ve piketaj çalışmalarının ilgili teknik şartnamelere uygun olarak gerçekleştirileceği; “3.1. Harita Özel Teknik Şartnamesi” altında yer alan “Harita ve Aplikasyon İşleri” başlıklı bölümünde, yeni üretilecek nirengi noktalarının kontrol ve onayından kaynaklanan harç ve masrafların yüklenici tarafından karşılanacağı, harita ve aplikasyon işlerine ait ölçü, hesap ve paftaların hazırlanarak idareye teslim edileceği, yüklenicinin işin herhangi bir aşamasında veya kabul sırasında yapılacak kontrollerde mesul mühendis ile gerekli eleman ve aletleri temin etmekle yükümlü olduğu; “B. Aplikasyon İşleri Ek Teknik Şartnamesi” başlıklı bölümünde ise tesis edilecek nirengi, poligon ve nivelman noktalarına ilişkin istikşaf kanavalarının hazırlanarak idarenin onayından sonra tesis ve ölçü işlerine başlanacağı, idarenin uygun görüşüyle proje sahasının tamamına PİLYE tesisli nirengi yapılması halinde poligon noktası tesisinin istenmeyeceği, zemin tesisi yapılan nirengi ve poligon noktalarının betonlarına DSİ ibaresi ile nokta numaralarının kırmızı yağlı boya kullanılarak veya nokta üzerine monte edilen metal plaka üzerine siyah renkle yazılacağı, 1/1000 ölçekli şeritvari haritası bulunmayan açık kanal ve boru güzergâhlarında 20-30 metre aralıklarla piketaj okumalarının yapılacağı, güzergâhların araziye aplike edileceği, tarla sınırı, dere kenarı, yol kenarı ve benzeri geçişlere ahşap kazık çakılarak bunların öbek, kireç veya işaretleme şeritleriyle belirginleştirileceği, özel noktalara da ahşap kazık çakılarak taşlarla öbeklenip kireçleneceği veya işaretleme şeridiyle belirginleştirileceği, kesin projelerin onaylanmasının ardından değişen güzergâhların yeniden araziye aplike edilerek kazıklanacağı düzenlenmiştir. Başvuru konusu ihalenin Devlet Su İşleri 8. Bölge Müdürlüğü tarafından götürü bedel teklif alınmak suretiyle ve açık ihale usulü ile 01.09.2026 tarihinde gerçekleştirilen “2026/1403506 - DSİ 08. Bölge Müdürlüğü Gölet Sulamaları Proje Yapımı” olduğu, 24.09.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararından, 16 isteklinin ihaleye teklif verdiği, yedi isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesi ile teklifinin reddedildiği; açıklama sunan isteklilerden MSK Proje Mim. Müh. Müş. İnş. Taah. İş Sağlığı ve Güvenliği San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının mevzuata uygun bulunup ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği ve ihalenin üzerinde bırakıldığı, yine açıklama sunan isteklilerden Gölsu-HES Müh. Mim. ve Müş. Ltd. Şti. açıklamasının mevzuata uygun bulunup ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İncelemeye konu ihalede idarenin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarını 07.09.2026 tarihli yazı ile 16.09.2026 günü mesai bitimine kadar sunmalarını talep ettiği, Bahse konu yazıda teklifte önemli görülen maliyet bileşenleri olarak; “ A- MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ PERSONEL GİDERLERİ B- JEOLOJİK ÇALIŞMALAR VE RAPORLARIN HAZIRLANMASI GİDERLERİ C- HARİTA YAPIMI VE APLİKASYON İŞLERİ GİDERLERİ D- SÖZLEŞME GİDERLERİ VE GENEL GİDERLER (Büro sabit giderleri, yol giderleri, cilt, baskı, yazılım giderleri ve bilinmeyen diğer giderler) ” girdilerinin belirlendiği görülmüştür. İdarece açıklanması istenen önemli teklif bileşenleri kapsamında MSK Proje Mim. Müh. Müş. İnş. Taah. İş Sağlığı ve Güvenliği San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları iddialar göz önünde bulundurularak incelendiğinde: İhale üzerinde bırakılan MSK Proje Mim. Müh. Müş. İnş. Taah. İş Sağlığı ve Güvenliği San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; istekli tarafından teklif bedelinin 7.253.400,00 TL olduğu, bu bedelin 3.727.595,90 TL personel gideri, 2.635.516,31 TL araştırma çukuru açılması ve laboratuvar deney giderleri, 113.660,78 TL sözleşme giderleri ve 117.227,01 TL genel giderlerden oluşan toplam 6.594.000,00 TL maliyete 659.400,00 TL tutarında %10 yüklenici kârı eklenmek suretiyle oluşturulduğu görülmüştür. İstekli tarafından personel giderlerine ilişkin yapılan açıklama incelendiğinde; inşaat mühendisi için 800 gün, jeoloji mühendisi için 150 gün ve harita mühendisi için 120 gün çalışma süresi öngörüldüğü, söz konusu süreler esas alınarak hesaplanan personel maliyetlerinin sırasıyla TMMOB İnşaat Mühendisleri Odasınca yayımlanan 2026 Yılı İnşaat Mühendisi Öneri Ücret Hesap Tablosunda, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odasınca yayımlanan 2026 Yılı II. Dönem Mühendislik/Müşavirlik Ücretleri Tablosunda ve TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odasınca yayımlanan 2026 Yılı Temmuz ayı sonrası Harita Mühendisi Asgari Ücret Tablosunda yer alan aylık asgari brüt ücretlerin altında olmadığı anlaşılmış olup, bu yönüyle personel giderlerine ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır. İstekli tarafından jeoteknik etüt çalışmaları kapsamında gerçekleştirilecek araştırma çukuru açılması ve laboratuvar deneylerine ilişkin giderlerin 2026 yılı DSİ birim fiyatları esas alınmak suretiyle hesaplandığı, açıklamada her bir proje bakımından araştırma çukuru ve laboratuvar deneylerine ilişkin poz numaraları, işin/deneyin cinsi, miktarı, birimi, birim fiyatı ve toplam tutarlarına yer verildiği; bu kapsamda Erzurum Horasan Gerek Göleti Sulaması için 775.029,75 TL, Erzurum Palandöken Güllü Göleti Sulaması için 818.977,21 TL, Erzurum Pasinler Kavuşturan Göleti Sulaması için 266.479,60 TL ve Erzurum Tortum Doruklu Göleti Sulaması için 775.029,75 TL olmak üzere araştırma çukuru açılması ve laboratuvar deneyleri için toplam 2.635.516,31 TL maliyet öngörüldüğü görülmüş olup, söz konusu giderlerin DSİ tarafından yayımlanan 2026 yılı birim fiyatları esas alınarak açıklandığı ve bu kapsamdaki açıklamanın uygun olduğu anlaşılmıştır. Ancak, idarece açıklanması istenen önemli teklif bileşenlerinden “C- Harita Yapımı ve Aplikasyon İşleri Giderleri”ne ilişkin olarak, istekli tarafından harita mühendisi için 120 günlük çalışma süresi üzerinden 433.700,40 TL personel gideri öngörüldüğü ve söz konusu işlerin ilgili personel tarafından gerçekleştirileceğinin belirtildiği, bununla birlikte Özel Teknik Şartname’de nirengi ve poligon noktalarının tesisi, güzergâh aplikasyonu ve piketaj çalışmalarının gerçekleştirilmesi, ahşap kazık çakılması ve işaretleme işlemleri gibi arazi çalışmalarının yapılmasının öngörüldüğü, bu kapsamda kullanılacak beton, çimento, kum-çakıl, donatı çeliği, ahşap kazık, kireç ve benzeri malzemeler ile arazi çalışmalarından kaynaklanan nakliye, yakıt, konaklama ve diğer giderlere ilişkin herhangi bir maliyet hesabına yer verilmediği, ayrıca genel giderler kapsamında öngörülen 117.227,01 TL tutarındaki bedelin söz konusu giderleri ne şekilde karşılayacağının ortaya konulmadığı görülmüştür. Bu itibarla, harita yapımı ve aplikasyon işleri kapsamında yalnızca mühendislik personeli giderlerinin açıklanmasının, Özel Teknik Şartname’de öngörülen arazi uygulamalarından kaynaklanan malzeme ve diğer giderlerin karşılandığının ortaya konulması bakımından yeterli olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu hususa yönelik iddiasının yerinde olduğu ve anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 7.253.400,00 TL tutarındaki toplam teklif bedeli üzerinden sözleşme damga vergisi için %0,948, ihale kararı damga vergisi için %0,569 ve Kamu İhale Kurumu payı için %0,05 oranları esas alınarak toplam %1,567 oranında 113.660,78 TL sözleşme gideri, ayrıca 117.227,01 TL genel gider öngörüldüğü, böylece sözleşme giderleri ve genel giderler için toplam 230.887,79 TL tutarında bedel ayrıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede, sözleşme giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’inci maddesi uyarınca toplam teklif bedeli üzerinden ilgili mevzuatta öngörülen oranlar esas alınarak doğru hesaplandığı ve genel giderler için ayrıca bedel öngörüldüğü anlaşıldığından, anılan isteklinin sözleşme giderleri ve genel giderlere ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılmadığı, araştırma çukuru ve laboratuvar deney giderlerinin DSİ 2026 yılı birim fiyatları esas alınarak açıklandığı görüldüğünden, başvuru sahibinin üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin belgelerin eksik olduğu yönündeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54’üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54’üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 129.385,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, MSK Proje Mim. Müh. Müş. İnş. Taah. İş Sağlığı ve Güvenliği San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.