KİK Kararı 2026/UH.I-2395

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/036 Gündem No: 17 Karar Tarihi: 16.09.2026 Karar No: 2026/UH.I-2395 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Niyazi SEVİM, İHALEYİ YAPAN İDARE: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) 11. Bölge Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1498119 İhale Kayıt Numaralı “ 6 Ay Süreli Akaryakıt Hariç, 29 Adet Sürücülü Olmak Üzere 31 Adet Araç Kiralama ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 18.08.2026 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “ 6 Ay Süreli Akaryakıt Hariç, 29 Adet Sürücülü Olmak Üzere 31 Adet Araç Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Niyazi Sevim ’in 11.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.08.2026 tarih ve 223496 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2122 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Araçların idare personeline ve hatta idare personeli bile olmayan kişilere kullandırılabileceğini öngören düzenlemenin işin konusuna ve kapsamına açıkça aykırı olduğu, ayrıca diğer kurumlara araç tahsis edilmesi düzenlemesinin kamu ihale sistemiyle de bağdaşmadığı ve kurum ödeneğinin hukuka aykırı bir şekilde başka kurumlara aktarılması sonucunu doğurduğu; Teknik Şartname’nin 4/ç maddesinde TEİAŞ personeli haricinde idarece zorunlu olarak araç tahsisi yapılması gereken diğer resmi sıfatlı kişiler için sürücü ve/veya araç görevlendirilebileceği ve yüklenicinin bu görevlendirme için ilave ücret talebinde bulunamayacağının, Özel Şartlar’ın 1.3’üncü maddesinde ilgili ünitenin ihtiyaç halinde sürücülü ve/veya sürücüsüz aracı geçici süre ile başka bir ünite emrine görevlendirebileceğinin, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde de diğer resmi kuruluşlarda geçici süreli olarak görevlendirilen hizmet alımı yolu ile temin edilen araçların sürücülerine belgelendirilmek kaydı ile aynı ücretlerin ödeneceğinin düzenlendiği; ihale konusu işin İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde idarenin kendi ihtiyacı için araç kiralanması olarak tanımlanmasına rağmen kimlerin diğer resmi sıfatlı kişiler olduğu, bu kişilere kaç araç ve kaç gün tahsis edileceği, bu tahsisin işin yapılacağı yerler dışına çıkıp çıkmayacağı hiçbir biçimde belirlenmeksizin yükleniciye ilave ücret talep etmeme yükümlülüğü getirilmesinin 4735 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesindeki karşılıklı edimler dengesine aykırı olduğu ve kilometre belirsizliğini derinleştirdiği; Kamu İhale Kurulunun 24.12.2025 tarihli ve 2025/UH.II-2809 sayılı emsal kararında araçları kullanabilecek kişiler idare personeliyle sınırlıyken ve yalnızca sorumluluğun kapsamı gösterilmemişken dahi ihalenin iptaline karar verildiği dikkate alındığında, somut olayda araçları kullanabilecek kişilerin kimler olduğunun belirsiz bırakılması bir yana araçların başka kurumların emrine görevlendirileceğinin ifade edilmesine rağmen bu kurumların isminin bile belirtilmediği, bir kuruma tahsis edilen ödeneklerin başka kurumlar menfaatine kullanılmasının mevzuatta sıkı şartlara bağlanması karşısında kiralık araçların başka kurumlarda geçici olarak bile görevlendirilmesinin örtülü ödenek aktarımı niteliğinde olup mevzuata ve İdari Şartname'nin 2.1'inci maddesindeki tanımına aykırı olduğu iddia edilerek ihalenin iptal edilmesi gerektiği, 2) İhalenin adının “6 Ay Süreli Akaryakıt Hariç, 29 Sürücülü, 2 Adet Sürücüsüz Olmak Üzere Toplam 31 Adet Araç Kiralama” olduğu, Teknik Şartname’nin 1/m ve 7/h maddelerindeki “İdare tarafından yakıtları karşılanan kiralık araçlar” ifadeleri ile Özel Şartlar’ın 8.3’üncü maddesi uyarınca akaryakıtın idarece karşılanacağının varsayıldığı; buna karşılık İdari Şartname’nin teklif fiyata dahil giderleri düzenleyen 25.3.1’inci maddesinde “iş makinelerinin yakıt dahil kiralamalarındaki yakıt vb. giderleri” ibaresine yer verilmesinin yakıt giderinin kime ait olduğu konusunda çelişkiye sebep olduğu, kaldı ki anılan maddede ayrıca “her türlü işletme giderleri” ifadesine yer verilerek yakıt giderlerinin yükleniciye ait olduğu düzenlemesinin pekiştirildiği, 3) Teknik Şartname’nin 7/h maddesinde, yakıtı idare tarafından karşılanan kiralık araçların ihale konusu işin dışında başka işlerde kullanılması durumunda A = B x C x D formülüne göre yansıtma faturası düzenleneceğinin, Özel Şartlar’ın 8.3’üncü maddesinde ise tabloda yer almayan araç cinsleri için araç teknik belgesinde belirtilen akaryakıt tüketim verilerinin ortalaması alınarak tüketim oranının (C) tespit edileceğinin düzenlendiği, buna göre yansıtma tutarının hangi orana göre hesaplanacağının isteklinin ihale aşamasında hangi aracı teklif edeceğine bağlı olarak değişeceği ve önceden bilinemeyeceği; formülün ikinci bilinmeyeninin ise hizmet dışında yapılan kilometre olduğu, bu kilometrenin hangi yöntemle tespit edileceğinin, hangi hallerin hizmet dışı sayılacağının ve azami bir sınırının bulunup bulunmadığının dokümanda gösterilmediği, Teknik Şartname’nin 1/m maddesinde yalnızca mesai başlangıcı ve bitimindeki kilometre değerlerinin idarece alınacağının belirtildiği, araçların kilometre sınırı olmaksızın kullanılabileceğine göre yansıtma riskinin üst sınırının da bulunmadığı, bu nedenle yansıtma faturası düzenlenmesine ilişkin hükmün hukuka ve işin niteliğine aykırı olduğu ve bu düzenlemeyle neyin amaçlandığının dahi anlaşılamadığı, 4) Hizmet Alımı Yolu İle Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’da “6-Sürücülere Verilecek İsg ve Giyim Malzemeleri” başlığının yer aldığı, ancak bu başlığın altında herhangi bir düzenlemeye yer verilmeksizin 7’nci maddeye geçildiği, sürücülere verilecek giyim malzemeleri ile kişisel koruyucu donanımın cinsi, niteliği, adedi, teknik özellikleri, standardı ve teslim süresinin hiçbir biçimde belirlenmediği; buna karşılık anılan Özel Şartlar’ın 5.10’uncu maddesinde yüklenicinin TEİAŞ İSG Yönetmeliği eki olan PR-02 KKD ve İSG Malzemeleri Prosedürü kapsamında 6’ncı maddede belirtilen malzemeleri temin etmekle yükümlü kılındığı, 7.3’üncü maddesinde 6’ncı maddede belirtilen malzemelerin teslim edilmemesi halinde bedelinin yansıtma faturası düzenlenerek hakedişten kesileceğinin düzenlendiği, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde söz konusu malzemelerin temin edilmesinin teklif fiyata dâhil giderler arasında sayıldığı; ayrıca Özel Şartlar’ın 5.2’nci maddesi ile 5’inci maddesinin son fıkrasında bu yükümlülüğün özel aykırılık yaptırımına bağlandığı, 29 sürücü için öngörülen malzemelerin içeriği belirlenmeksizin teklif fiyata dâhil edilmesi ve yaptırıma bağlanmasının fiyatlandırmayı olanaksız kıldığı, iletim hat bakım ekiplerine araç ve sürücü sağlanacak olması karşısında donanımların niteliği ve maliyetinin bilinemediği, bu durumun hukuka ve mevzuata aykırı olduğu, 5) İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi ile Özel Şartlar’ın 5.3 ve 5.4’üncü maddelerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmamasından dolayı doğacak her türlü olay, kaza ve meslek hastalıklarından kaynaklanan cezai hükümler, yasal sorumluluklar ve tazminatların kimin kusurundan kaynaklandığına bakılmaksızın tamamen yükleniciye yüklendiği; araçların idare personeli ve idare dışındaki resmi sıfatlı kişilerce de kullanılabileceği düzenlenmişken, 6331 sayılı Kanun uyarınca yüklenicinin işvereni olmadığı kişilerin fiillerinden sorumlu tutulamayacağı; Özel Şartlar’ın 7.7’nci maddesindeki düzenlemeyle yetkilendirilmiş idare personelinin kullanımı sırasında yaşanacak kaza ve arızalara ilişkin iş ve işlemlerin bedelsiz olarak yükleniciye yaptırılmasının hukuka aykırı olduğu; Kamu İhale Kurulunun 24.12.2025 tarihli ve 2025/UH.II-2809 sayılı emsal kararında belirtilen sorumluluk ve belirsizlik gerekçelerinin somut olayda da aynen mevcut bulunduğu iddia edilerek ihalenin iptal edilmesi gerektiği, 6) Araç özellikleri tablosunda her araç cinsi için aylık kilometre öngörülmesine karşılık, Özel Şartlar’ın 1.9’uncu maddesinde araçların kilometre sınırı olmaksızın her türlü yol koşulunda ve uluslararası görevlerde kullanılabileceğinin düzenlendiği, 1.10’uncu maddesi uyarınca yurt dışı çıkış sigortası istenebileceği; buna karşın amortisman, periyodik bakım sayısı, yedek parça ve lastik değişimi gibi doğrudan kilometreye bağlı gider kalemlerinin Teknik Şartname’nin 3/(a) maddesi ile Özel Şartlar’ın 2.4 ve 4.2’nci maddeleri uyarınca yükleniciye ait olduğu; bir yandan aylık ortalama kilometre öngörülüp diğer yandan kilometre sınırı olmaksızın kullanım hakkı saklı tutulduğunda isteklinin bu giderleri hesaplamasının objektif olarak olanaksız olduğu; dokümanda kilometrenin aşılması halinde ilave bir bedel ödeneceğine veya fiyat farkı verileceğine dair düzenleme bulunmadığı gibi aksine ilave bedel talebinin açıkça yasaklandığı; fiyat farkı katsayı tablosunda makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin c katsayısı 0,47 olarak belirlendiğine göre sözleşme bedelinin neredeyse yarısını oluşturan bir kalemin dayanağı olan kilometre öngörüsünün bağlayıcı olmamasının teklif fiyatının objektif bir temele dayanmasını engellediği; somut ihalede dokümanının her araç cinsi için aylık ortalama kilometreyi önce rakamla gösterip hemen ardından Özel Şartlar’ın 1.9’uncu maddesiyle kilometre sınırı bulunmadığını hükme bağlaması nedeniyle kilometreye bağlı olarak hesaplanması gereken tüm giderlerin yüklenici için adeta bir sürpriz olarak ortaya çıkacağı ve sözleşmenin sağlıklı bir şekilde ifa edilmesi ihtimalini ortadan kaldıracağı, 7) Teknik Şartname’nin bu ihaleye ait olmadığı, idarece tamamen farklı bir ihaleye ait şartname metninin dokümana eklenmesi sebebiyle sözleşmenin yürütülmesinde telafisi imkânsız çelişkiler doğuracağı; ihalede kiralanmadığı halde Teknik Şartname’nin 1/c, 1/j, 1/k, 5/d, 5/e, 7/a, 7/b maddeleri ile 7/h maddesinin notunda iş makinelerine ve periyodik test raporlarına yer verildiği; Özel Şartlar’ın 1.7 ve 1.11’inci maddelerinde vinçli ve platformlu kamyonlara, 2.13’üncü maddesinde ise yükseltilebilen seyyar iş platformlarına ilişkin düzenlemeler yapıldığı; ihale kapsamında bulunmayan Özel Yükler ve Mobil Merkezler Taşıma İşletme Müdürlüğü için Özel Şartlar’ın 3.4.1’inci maddesinde 20 günlük harcırah ve konaklama avansı öngörüldüğü; Teknik Şartname’nin 7/h maddesindeki akaryakıt sarfiyat tablosunda kiralanmayan kamyon ve otobüslere ait satırların yer aldığı; Teknik Şartname kapağının ihale tarihinden yaklaşık 13 ay öncesine ait “TEMMUZ 2025” tarihini taşıdığı; Özel Şartlar’ın 3.1’inci maddesinden doğrudan 3.1.5’inci maddeye geçilerek arada 3.1.1 ila 3.1.4’üncü maddelere yer verilmediği; Teknik Şartname’nin tek sorununun tamamen ilgisiz iş kalemlerine yer verilmiş olması olmadığı, işle ilgili olan düzenlemelerin de şartnamede mevcut bulunmadığı, bu durumun dilekçede yer verilen önceki iddialarda detaylı olarak açıklandığı, dolayısıyla Teknik Şartname’nin bu ihaleye ait olmamasının sözleşmenin uygulanması aşamasında ciddi sorunlar yaşanmasına neden olacağı, 8) Sözleşme Tasarısı’nın 37.1’inci maddesinde sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğacak uyuşmazlıklarda Kayseri mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili kılındığı, buna karşılık ihale dokümanı ekindeki yüklenici gizlilik taahhütnamesinde Ankara mahkemeleri ve icra müdürlüklerinin münhasır yargı yetkisinin kabul edildiği; aynı dokümanda iki farklı yetkili yargı yerinin öngörülmesinin çelişki yarattığı, yetki uyuşmazlıklarına ve ilave yargılama giderlerine yol açacağı, 9) Sigorta türlerinin ihale dokümanının farklı bölümlerinde çelişkili olarak belirlendiği, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler arasında yalnızca Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası, Ferdi Kaza Sigortası ve sürücü ile teminat muafiyetsiz Kasko Sigortası sayılmışken, Teknik Şartname’nin 3/c maddesinde bunlardan farklı ve kapsamlı olarak Tam (Genişletilmiş) Kasko, yalnızca minibüsler için Ferdi Kaza Koltuk Sigortası ile sınırsız İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) Sigortasının istenmesi suretiyle İdari Şartname, Teknik Şartname ve Özel Şartlarda farklı sayıda sigorta türünün öngörüldüğü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 19’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 76.4’üncü maddeleri uyarınca zorunlu trafik sigortası dışındaki sigortaların teminat kapsam ve limitlerinin gösterilmesi gerekirken dokümanın hiçbir yerinde teminat limitlerinin belirlenmediği ve Sözleşme Tasarısı’nın 21.2.1’inci maddesinin boş bırakıldığı, Teknik Şartname’nin 3/a maddesinde kasko tanımı yapılırken halat kopması, zincir kopması, bom ve göbek kırılması gibi hasarları temin edecek sigorta ifadesine yer verilmesine karşın ihale konusu 31 aracın hiçbirinde bomlu vinç bulunmadığı, sadece 12 pick-up araçta bulunan çekme vinçlerinde bom ve göbek yer almadığı, isteklilerin araçlarda bulunmayan donanımlar için teminat alınıp alınmayacağını ve halat için hangi limitin geçerli olacağını tespit edemediği, buna karşın Teknik Şartname’nin 3/c maddesinin 8 ve 9 numaralı bentlerinde idarece dokümanda hiç belirlenmemiş teminat limitlerinin altında kalınmasının yaptırıma ve yüklenicinin tazminat sorumluluğuna bağlandığı, bu durumun belirlilik ilkesine aykırı olduğu, sigorta türleri ile teminat limitlerinin belirsizliğinin teklif oluşturmayı ve sözleşmenin uygulanmasını engellediği, 10) Teknik Şartname’nin asli maddesi olan 1/a maddesindeki araç tablosunun tamamen boş olduğu, bu boşluğu doldurduğu varsayılan araç özellikleri tablosunda ise toplam 31 aracın 14’ünün çalışma yerinin hiç gösterilmediği; Teknik Şartname’nin ikinci sayfasında yer alan tablonun satır ve sütunlarının bulunmasına karşın tüm hücrelerinin boş bırakıldığı, dolayısıyla Teknik Şartname metninde kiralanacak araçların cinsi, miktarı ve özelliklerinin belirtilmediği; dokümanın son sayfalarında yer alan “Teknik Şartnamenin 1/a Maddesinde Bulunan Araç Özellikleri” başlıklı ayrı tablonun ise içeriği boş bir maddeye atıf yaptığı ve Sözleşme Tasarısı’nın 8.2’nci maddesindeki doküman öncelik sıralamasında hangi sıraya karşılık geldiğinin belirsiz olduğu; anılan tablonun kendisinin de eksik düzenlendiği, nitekim 2 adet minibüs için hiçbir çalışma yeri gösterilmediği, 7 adet çift kabinli açık kasa pick-up için 6 yer, 5 adet çift kabinli kapalı kasa pick-up için ise 3 yer sayılmasına rağmen araçların bu yerlere sayısal dağılımının yapılmadığı, böylece 31 aracın yalnızca 17’sinin çalışma yerinin belirli olduğu, kalan 14 aracın çalışma yerinin tespit edilemediği; çalışma yerinin belirsiz olmasının sürücü temini, ulaşım, araçların periyodik bakım-onarım ve ikmal organizasyonu, 2 iş günü içinde temin edilmesi gereken ikame araçların bulundurulacağı yerler ve Özel Şartlar’ın 1.2’nci maddesi uyarınca hakediş ve faturalandırma işlemlerinin yürütüleceği idari yapılanma açısından teklif fiyatını doğrudan etkilediği; ayrıca işin yapılacağı yerlerin ihale dokümanının farklı yerlerinde birbiriyle çelişkili olarak düzenlendiği, İdari Şartname’nin 2.1/d maddesinde 6 ayrı yer sayılmışken Özel Şartlar’ın 8.6’ncı maddesinde Avanos ve Pınarbaşı’na yer verilmeyerek yalnızca 4 ünitenin sayıldığı, üstelik adreslerin verileceği belirtilmesine rağmen sadece Kayseri için açık adres yazılıp diğer ünitelerin adreslerinin boş bırakıldığı; Özel Şartlar’ın 2.6’ncı maddesinde araçların belirtilen adreslerde hizmete başlatılacağı ve Sözleşme Tasarısı’nın 10.2’nci maddesinde işe başlamanın işyeri teslimine bağlandığı dikkate alındığında adreslerin ve çalışma yerlerinin net olarak gösterilmemesinin sözleşmenin ifasını ve başlangıcını imkânsız hale getirdiği, 11) Sözleşme süresi 181 takvim günü olmasına rağmen birim fiyat teklif cetvelinde araçlar için 180 gün öngörüldüğü; Sözleşme Tasarısı’nın 9.1’inci maddesi uyarınca işin 01.09.2026 tarihinde başlayıp 28.02.2027 tarihinde biteceği, 9.2’nci maddesinde sürelerin hesabının takvim günü esasına göre yapılacağının belirtildiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 4 üncü maddesinde de günün takvim gününü ifade ettiğinin hükme bağlandığı, her iki tarih dahil olmak üzere bu dönemin 181 takvim günü olduğu; buna karşılık birim fiyat teklif cetvelindeki araç kalemlerinin miktarları toplamının 5.580 araç-gün olduğu ve 31 araca bölündüğünde araç başına 180 günün öngörüldüğü, bu rakamın kaynağının Özel Şartların 1.1 inci maddesindeki araçların aylık ortalama 30 gün üzerinden çalışacağına ilişkin düzenleme olduğu, dolayısıyla cetvel ile sözleşme süresinin uyuşmadığı ve idarenin gerçek iradesinin bilinemediği, 12) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesindeki ağır aykırılık tablosunun birinci sırasında yer alan ve Teknik Şartname’nin 1/o maddesinde tekrarlanan düzenlemede; işbaşı öncesi araçlarda tespit edilecek eksikliklerin giderilmesi için yükleniciye verilecek sürenin "belirli bir süre" denilerek ucu açık bırakıldığı, sürenin ve kapsamın tamamen idarenin takdirine terk edildiği, 4735 sayılı Kanun’un 20/b maddesi gereğince protesto çekilmeksizin sözleşmenin feshi, ceza uygulanması, teminatın gelir kaydı ve yasaklama gibi en ağır yaptırımlara bağlanan bir aykırılık halinin bu derece belirsiz bırakılmasının hukuki belirlilik ilkesine aykırı olduğu, 13) Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’inci maddesinde bir önceki aya ait işçi ücretlerinin ödendiğine dair belgeler idareye teslim edilmedikçe yüklenicinin o ayki hakedişinin bekletilerek ödenmeyeceğinin düzenlendiği, oysa Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 38’inci maddesinde ücretlerin ödenmemesi durumunda hakedişin tamamının bekletilmesinin değil, ödenmeyen kısmın hakedişten kesilerek idarece doğrudan işçilerin banka hesabına yatırılmasının öngörüldüğü; öte yandan Özel Şartlar’ın 7.1’inci maddesinde işçi ücretlerinin hakedişin yüklenici hesabına geçtiği tarihi takip eden 3 iş günü içinde ödeneceğinin belirtilmesi nedeniyle ihale dokümanı düzenlemeleri arasında çelişki bulunduğu ve hakedişin bekletilmesine yönelik azami bir süre öngörülmemesinin ödeme vadesini belirsiz kıldığı, 14) İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesi ile Özel Şartlar’ın 4.5’inci maddesinde teklif fiyata dâhil giderler kapsamında yer alan araç temizlik malzemelerinin miktar, ölçü ve niteliklerinin (şampuan miktarı, temizlik bezi ebadı, fırça adedi ve endüstriyel şampuan tanımı) birbiriyle farklı ve çelişkili düzenlendiği, ayrıca araç temizliğinin ilgili ünitece mi yapılacağı yoksa piyasada mı yaptırılacağı hususunun idarenin takdirine bırakılması sebebiyle isteklilerce teklif maliyetinin sağlıklı şekilde oluşturulamadığı, 15) Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinin (g) bendinde, dış göreve gidiş ve dönüş günlerinde günlük yol ücretinin %50’sinin ödeneceği, diğer günler için yemek ve yol ücretinin ödenmeyeceği ile belirli saat aralıklarında dış görevde bulunan personele dış görev ücreti ödenirken yemek ücretinin kesileceğinin düzenlendiği; oysa İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde fiilen çalışılan her gün için yol ve yemek bedelinin nakdi olarak karşılanıp bordroda gösterileceğinin belirtildiği, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçinin fiilen çalıştığı dış görev günlerinde bu bedellerin tek taraflı kesilemeyeceği, idarece yükleniciye ödeme yapılmayıp yüklenicinin işçiye ödeme yapmak zorunda bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu ve maliyet belirsizliği yarattığı, 16) Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin (g) bendinde yer alan düzenleme uyarınca; mücbir sebep veya arıza halleri hariç olmak üzere, aracın mesaiye geç getirilmesi veya işyerinden habersiz erken ayrılması durumunda gecikme süresine bakılmaksızın araç ve sürücünün o gün hiç gelmemiş sayılarak günlük yevmiyenin tamamının ödenmeyeceğinin öngörüldüğü; kısmi çalışma halinde dahi edimin fiilen sunulmuş olmasına karşın bedelinin tamamen ödenmemesinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4’üncü maddesinde yer alan taraflar arasındaki edimler dengesine açıkça aykırılık teşkil ettiği, ayrıca söz konusu düzenlemenin Sözleşme Tasarısı’ndaki cezai şartlarla birlikte uygulanması durumunda mükerrer ve orantısız yaptırım doğuracağı, 17) Kaza ve sürekli arıza hallerinde aracın yenilenmesi veya ikame araç temini için geçerli olan teslim sürelerine ilişkin olarak ihale dokümanında birbiriyle çelişen düzenlemelerin bulunduğu; Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin (c) bendi ile 6’ncı maddesinin (a) bendinde idarenin tek yanlı takdirine bırakılan belirsiz bir süreden bahsedildiği, buna karşılık aynı Şartname’nin 6’ncı maddesinin (b) bendinde ikame araç için "en fazla 2 iş günü", (c) bendinde ise şartların kaybedilmesi hali için yine "2 iş günü" süre öngörüldüğü; buna mukabil Özel Şartlar’ın 7.6’ncı maddesinde ise aynı olguya ilişkin olarak "azami 10 iş günü" şeklinde tamamen farklı bir süre rejimine yer verildiği; kaza halinde aracın çekilmesi, ekspertiz süreci ve yeni araç temini gibi işlemler için gereken nesnel ve asgari bir süre sınırının dokümanda gösterilmemesi ve idarenin tek taraflı belirleyeceği belirsiz bir süreye uyulmamasının doğrudan günlük yevmiye kesintisi yaptırımına bağlanmasının yüklenici aleyhine öngörülemez bir risk ve belirsizlik yarattığı; tüm bunların yanı sıra, araçlar için sigorta poliçesi yapılırken araçların kiralık olduğunun, ek şoför olacaksa ek şoför bilgisinin ve araçların hangi kurumlara kiraya verileceğinin sigorta şirketine bildirilmesi zorunlu olduğundan, idarenin bahse konu araçları geçici olarak bile olsa başka kurumlarda görevlendirmesi veya kendi personeline ve hatta personeli bile olmayan hizmet alımı yoluyla istihdam ettiği kişilere kullandırmasının sigorta yükümlülüklerinin ihlali anlamına geleceği, araçların sigorta kapsamı dışında kalmasına neden olacağı ve yükleniciyi ağır tazminatlarla karşı karşıya bırakabileceği, anılan düzenlemelerin belirlilik ve taraflar arasındaki eşit hak ve yükümlülük ilkelerine aykırı olduğu, 18) Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin (ğ) bendinde, idare tarafından araç sürücülerine teslim edilen araç üzerindeki her türlü avadanlığın hasar görmesi veya kaybolması halinde zararın kusur aranmaksızın yüklenici tarafından tazmin edileceğinin düzenlendiği; oysa aynı Şartname’nin 3/ç, 4/ç, 6/d maddeleri ile Özel Şartlar’ın 3.7’nci maddesi uyarınca araçların idare personeli ile idare dışındaki resmi sıfatlı üçüncü kişilerce de kullanılabileceğinin öngörüldüğü, nitekim Teknik Şartname’nin 6/d maddesinde yüklenici personeli yıllık izne ayrıldığında yeni ilave personel istihdamı öngörülmeyip araçların idarenin kendi personeline ve hatta hizmet alımı yoluyla temin edilen üçüncü kişilere kullandırılmasının öngörülmesine rağmen araçlarda meydana gelen tüm hasarlardan, avadanlıkların kaybından ve üçüncü kişilere verilen zararlardan sadece yüklenicinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu; yüklenicinin hâkimiyet alanı dışındaki şahısların kullanımı sırasında meydana gelebilecek hasar ve kayıplardan dahi kusuru bulunmaksızın yüklenicinin sorumlu tutulmasının kusursuz sorumluluğun kapsamını aştığı, taraflar arasındaki hak ve yükümlülük dengesini bozduğu ve mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır…” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur…” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 6 Ay Süreyle Akaryakıt Yakıt Hariç, 29 Sürücülü, 2 Adet Sürücüsüz Olmak Üzere Toplam 31 Adet Ekip Aracı … ç) Miktarı: 6 Ay Süreli Akaryakıt Hariç 29 Sürücülü, 2 Adet Sürücüsüz Olmak Üzere Toplam 31 Adet Araç … d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bölge Müdürlüğü Merkez Melikgazi/KAYSERİ, Sivas İletim Şebekeleri İşletme Ve Bakım Müdürlüğü/ SİVAS, Kırşehir İletim Şebekeleri İşletme ve Bakım Müdürlüğü /KIRŞEHİR, Niğde İşletme ve Bakım Grup Baş Mühendisliği /NİĞDE, Avanos İletim Hat Bakım Ekibi /Nevşehir, Pınarbaşı İletim Hat Bakım Ekibi /Kayseri” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. …Diğer resmi kuruluşlarda geçici süreli olarak görevlendirilen hizmet alımı yolu ile temin edilen araçların sürücülerine belgelendirilmek kaydı ile aynı ücretler ödenecektir. Yüklenici aynı zamanda bu tutarları maaş bordrosunda da gösterecektir… İlgili ünite tarafından zaruri hallerde; ilgili ünitenin araç sürücülerine veya hizmet alımı yoluyla temin ettiği diğer sürücülere yada pozisyon dışı araç kullanma yetkisi olan personeline kiralık araçlar kullandırabilir….” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Göreve Gitme Zorunluluğu” başlıklı 4’üncü maddesinde “….(ç) TEİAŞ personeli haricinde İdarece zorunlu olarak araç tahsisi yapılması gereken diğer resmi sıfatlı kişiler için sürücü ve/veya araç görevlendirilebilir. Yüklenici bu görevlendirme için ilave ücret talebinde bulunmayacaktır…” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Göreve Gelmeme Durumu ve İşi Aksatma” başlıklı 6’ncı maddesinde “…(d) Yüklenicinin çalıştırdığı sürücülerin 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca yıllık ücretli izine ayrılması halinde; İdare kendi araç sürücüsü veya hizmet alımı yoluyla temin ettiği sürücüler ile pozisyon dışı araç kullanma yetkisi olan personeline aracı kullandırabilir. İdare tarafından kiralık araç sürücüsüne, resmi veya hizmet alımı yoluyla temin edilen araçlar (sürücü belgesinin uygun olması koşuluyla) kullandırılabilecektir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Kesintiler” başlıklı 7’nci maddesinde “…(ğ) İdare tarafından sürücülere teslim edilen araç üzerindeki her türlü avadanlıkların hasar görmesi veya kaybolması halinde zarar yüklenici tarafından tazmin edilecektir. Yüklenicinin çalıştıracağı sürücülerin çalışmaları esnasında İdarenin herhangi bir tesisine veya araç gerecine vereceği zararlar yüklenici tarafından tazmin edilecektir…” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu İle Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’ın “Genel Hususlar” başlıklı 1’inci maddesinde “…1.3. İlgili ünite ihtiyaç halinde, sürücülü aracı ve/veya sürücüsüz aracı geçici süre ile başka bir ünite emrine görevlendirebilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan doküman düzenlemelerinden; ihale konusu işin 29 adedi sürücülü, 2 adedi sürücüsüz olmak üzere toplam 31 adet araç kiralanması hizmet alımı olduğu ve işin yapılacağı yerlerin İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde Bölge Müdürlüğü merkez ve bağlı işletme birimleri olarak belirlendiği, İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemelerinde sözleşme konusu araçların ve sürücülerin TEİAŞ personeli haricindeki diğer resmi sıfatlı kişiler için görevlendirilebileceğinin, diğer resmi kuruluşlarda geçici süreli olarak görevlendirilebileceklerinin ve yüklenicinin bu görevlendirmeler için ilave ücret talebinde bulunamayacağının düzenlendiği tespit edilmiştir. Bu çerçevede, idareye tanınan takdir yetkisi ve hizmetin gereği kapsamında yapılan bahse konu düzenlemelerde ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Bu Kanunda kullanılan terimlerin tanımları aşağıda gösterilmiştir. … İş makineleri: (Değişik: 17/10/1996-4199/1 md.) Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan moturlu araçlardır. … Taşıt: Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan araçlardır. Bunlardan makine gücü ile yürütülenlere "motorlu taşıt" insan ve hayvan gücü ile yürütülenlere "motorsuz taşıt" denir…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “…(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 6 Ay Süreyle Akaryakıt Yakıt Hariç, 29 Sürücülü, 2 Adet Sürücüsüz Olmak Üzere Toplam 31 Adet Ekip Aracı …” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. …Kiralık araçların ve iş makinelerinin …, her türlü işletme giderleri[1], iş makinelerinin yakıt dahil kiralamalarındaki yakıt vb. giderleri ve su bazlı üre çözeltisi giderleri yükleniciye ait olacaktır…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Araçlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 1’inci maddesinde “…(m) İdare tarafından yakıtları karşılanan kiralık araçların mesai başlangıcı ve bitimindeki km değerleri İdare tarafından alınacaktır...” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Kesintiler” başlıklı 7’nci maddesinde “…(h) Yakıtın İdare tarafından karşılandığı kiralık araçların ihale konusu işin dışında başka işlerde (İdarenin izin vermesi halinde hizmet haricinde ve belgelenmesi kaydıyla bakım, onarım, muayene vb. gibi zorunlu hallerde) kullanılması durumunda aşağıdaki formüle göre hesaplanacak tutar için yansıtma faturası düzenlenecektir….” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu İle Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’ın “Kiralanacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.1. Araçlar yakıt hariç olarak kiralanacak olup yakıt türü dizel veya benzinli olacaktır…” düzenlemesi, Anılan Özel Şartlar’ın “Diğer Hususlar” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.3 TEİAŞ Araç Kiralama Teknik Şartnamesinin Kesintiler başlıklı 7'nci maddesi "h" bendindeki "Km Başına İsabet Eden Akaryakıt Sarfiyat Tablosu" içerisinde yer almayan araç cinsleri için araç teknik belgesinde (araç teknik kataloğu) belirtilen akaryakıt tüketim verilerinin ortalaması alınarak tüketim oranı (C) tespit edilecektir…” düzenlemesi, İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Asgari Ücretin (22 gün yemek, 22 gün yol dahil)(Brüt asgari ücretin %35 fazlası) Ay 29 6 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri gün 72,5 2 Fazla Çalışma saat 3.915 3 4 adet Binek Otomobil (4+1) gün 720 4 5 adet Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet (6+1) gün 900 5 8 adet Kombivan Uzun Şase (5+1) gün 1.440 6 7 adet Çift Kabinli Açık Kasa Pıck-Up Kamyonet 4x4 (4+1) gün 1.260 7 5 adet Çift Kabinli Kapalı Kasa Pıck-Up Kamyonet 4x4 (4+1) gün 900 8 2 adet Minibüs (16+1) gün 360 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) …” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden; ihale konusu işin adında ve miktarında araçların yakıt hariç kiralanacağı, Teknik Şartname ve Özel Şartlar düzenlemelerinde akaryakıtın idarece karşılanacağı ve yalnızca hizmet dışı zorunlu kullanımlarda yansıtma faturası kesileceğinin düzenlendiği, birim fiyat teklif cetvelinde de 4 adet binek otomobil, 5 adet çift kabinli açık kasa kamyonet, 8 adet kombivan, 7 adet 4x4 açık kasa pick-up, 5 adet 4x4 kapalı kasa pick-up ve 2 adet minibüs olmak üzere toplam 31 adet taşıt ile sürücülere ilişkin satırlara yer verildiği, buna karşın iş makinelerinin yakıt dahil kiralamalarındaki yakıt vb. giderleri ile kiralık araçların ve iş makinelerinin her türlü işletme giderlerinin yükleniciye ait olacağının belirtildiği tespit edilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda taşıtın; karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan motorlu araçlar, iş makinelerinin ise üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş ve karayolunda insan, hayvan ve yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçlar olarak tanımlandığı görülmekte olup; anılan tanım çerçevesinde, ihale konusu işte kiralanması öngörülen toplam 31 adet aracın tamamının insan ve yük nakline tahsis edilen taşıt niteliğinde bulunduğu, ihale kapsamında herhangi bir iş makinesinin yer almadığı değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda; araçların yakıt hariç kiralanacağı ve akaryakıtın idarece karşılanacağı hususunun açık ve net şekilde düzenlendiği dikkate alındığında, iş kapsamında herhangi bir iş makinesi bulunmaması sebebiyle İdari Şartname ve Teknik Şartname’de geçen iş makinelerinin yakıt giderlerine ilişkin ibarelerin somut ihalede fiilen ve hukuken uygulanma kabiliyetinin ve bir karşılığının bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. …Kiralık araçların ve iş makinelerinin her türlü vergileri (motorlu taşıt vergileri vb.), fenni ve egzoz muayene ücreti, sigorta [Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası, Ferdi Kaza Sigortası, Kasko Sigortası (sürücü muafiyetsiz ve teminat muafiyetsiz)], her türlü yedek parça, bakım-onarım giderleri, … yükleniciye ait olacaktır…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Araçlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 1’inci maddesinde “…(m) İdare tarafından yakıtları karşılanan kiralık araçların mesai başlangıcı ve bitimindeki km değerleri İdare tarafından alınacaktır. Araçların yüklenici tarafından ihale konusu işin dışında başka işlerde (İdarenin izin vermesi halinde hizmet haricinde ve belgelenmesi kaydıyla bakım, onarım, muayene vs. gibi zorunlu hallerde) kullanılması durumunda Teknik Şartnamenin Kesintiler başlıklı 7'nci maddesi (h) bendi hükümlerine göre hesaplanacak tutar için yansıtma faturası düzenlenecektir…” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “İşletme, Bakım ve Diğer Giderler" başlıklı 3’üncü maddesinde “...a) Kiralık araçların ve iş makinelerinin her türlü vergileri (motorlu taşıt vergileri vb.), fenni ve egzoz muayene ücreti, sigorta..., her türlü yedek parça, bakım-onarım giderleri... her türlü işletme giderleri... yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Kesintiler” başlıklı 7’nci maddesinde “…(h) Yakıtın İdare tarafından karşılandığı kiralık araçların ihale konusu işin dışında başka işlerde (İdarenin izin vermesi halinde hizmet haricinde ve belgelenmesi kaydıyla bakım, onarım, muayene vb. gibi zorunlu hallerde) kullanılması durumunda aşağıdaki formüle göre hesaplanacak tutar için yansıtma faturası düzenlenecektir. A: Yansıtma tutarı B: Hizmet dışında yapılan km C: Aracın sarfiyat tablosundaki tüketim oranı D: Aracın İdareye dönüş tarihini içeren ayın son günü itibariyle EPDK akaryakıt fiyatı (KDV hariç olarak hesaplanacaktır.) A=BxCxD KM BAŞINA İSABET EDEN AKARYAKIT SARFİYAT TABLOSU ARAÇ NİTELİĞİ DIESEL BENZİNLİ LPG-CNG BİNEK (Sedan, SW) OTOMOBİL (8+1) KAMYONET (Kapalı Kasa) i.haddi 1000 kg'a kadar KAMYONET (Kapalı Kasa) i.haddi 1000 kg ve üzeri KAMYONET (Pick-Up) (4x2) KAMYONET (Pick-Up) (4x4) MİNİBÜS (10-17 kişi) KAMYON (3,5-5 ton) KAMYON (5 ton üzeri) OTOBÜS (18-35 kişi) OTOBÜS (36 kişi ve üzeri) 0.08 lt/km 0.09 lt/km 0,10 lt/km 0,12 lt/km 0.10 lt/km 0,12 lt/km 0,14 lt/km 0,20 lt/km 0,30 lt/km 0,20 lt/km 0,30 lt/km 0.10 lt/km 0,11 lt/km 0,10 lt/km 0,10 lt/km 0,10 lt/km 0,10 lt/km Not: İş makinelerinin (İdare tarafından araç üzerinde nakledilen iş makineleri hariç) göreve gidiş-dönüşlerinde kullanacakları yakıtın hesabına esas km başına sarfiyat miktarı teknik belgesinde yer alan veya üreticiden temin edilen ortalama yakıt sarfiyat değeri üzerinden hesaplanacaktır.” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu İle Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’ın “İşletme, Bakım ve Diğer İşlemler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. TEİAŞ adına kiralık olarak çalıştırılacak araçların; yüklenici tarafından, Fenni ve Egzoz Muayeneleri, Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortaları, Kasko Sigortaları (sürücü ve teminat muhafiyetsiz), Ferdi Kaza Sigortaları, vergileri ve diğer yasal işlemlerinin (araçların bakım-onarımları, muayeneleri, egzoz emisyon muayeneleri v.b) sözleşme süresince periyodik olarak tam ve noksansız yaptırılması ve bu işlemlere ait belgelerin ivedi olarak ilgili ünitesine teslim edilmesi zorunludur. 4.2. Yüklenici, araçların periyodik bakım-onarımlarını araç kullanma kataloğunda yazan süreler ve km değerleri dikkate alarak yaptıracaktır….” düzenlemesi, Anılan Özel Şartlar’ın “Diğer Hususlar” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.3 TEİAŞ Araç Kiralama Teknik Şartnamesinin Kesintiler başlıklı 7'nci maddesi "h" bendindeki "Km Başına İsabet Eden Akaryakıt Sarfiyat Tablosu" içerisinde yer almayan araç cinsleri için araç teknik belgesinde (araç teknik kataloğu) belirtilen akaryakıt tüketim verilerinin ortalaması alınarak tüketim oranı (C) tespit edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden; kiralık araçların akaryakıt giderlerinin idarece karşılanacağının, araçların mesai başlangıcı ve bitimindeki km değerlerinin idarece kayıt altına alınacağının, araçların yüklenici tarafından ihale konusu işin dışında başka işlerde (idarenin izin vermesi halinde hizmet haricinde ve belgelenmesi kaydıyla bakım, onarım, muayene vs. gibi zorunlu hallerde) kullanılması durumunda A = B x C x D (A: Yansıtma tutarı, B: Hizmet dışında yapılan km, C: Aracın sarfiyat tablosundaki tüketim oranı, D: Aracın İdareye dönüş tarihini içeren ayın son günü itibariyle EPDK akaryakıt fiyatı) formülüne göre hesaplanacak tutar için yansıtma faturası düzenleneceğinin, tabloda yer almayan araç cinsleri için tüketim oranının (C) araç teknik belgesinde belirtilen akaryakıt tüketim verilerinin ortalaması alınarak tespit edileceğinin, buna karşın araçların muayene ve her türlü bakım-onarım giderlerinin teklif fiyata dâhil giderler arasında sayıldığının düzenlendiği tespit edilmiştir. İhale dokümanında yansıtma faturası kesilmesinin idarenin izninin bulunması, durumun belgelenmesi ve bakım, onarım veya muayene gibi zorunlu bir halin varlığı şeklindeki üç koşulun bir arada gerçekleşmesi şartına bağlandığı görülmekte olup, araçların mesai başlangıcı ve bitimindeki kilometre değerlerinin idarece kayıt altına alınacağı düzenlemesi karşısında, bahse konu üç koşulun birlikte gerçekleşmesiyle servise sevk edilen araçların ayrılış ve dönüş kayıtları üzerinden hizmet dışı yapılan kilometrenin (B) nesnel ve denetlenebilir biçimde tespit edilebileceği, tüketim oranının (C) şartname ekindeki tabloda araç cinsleri itibarıyla maktu olarak gösterildiği, tabloda yer almayan cinsler için ise teknik katalog verilerinin ortalamasının esas alınacağı, bu doğrultuda formülde tekliflerin oluşturulmasını engelleyecek bir belirsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, yakıtı idarece karşılanan araçların bakım ve muayene gibi yükümlülüğü yükleniciye ait işlemler esnasında tükettiği akaryakıtın kamu bütçesinden karşılanmasının önüne geçilmesinin 4734 sayılı Kanun'un 5'inci maddesindeki kaynakların verimli kullanılması ilkesine uygun olduğu, bahse konu düzenlemenin teklif aşamasında birim fiyata yansıtılacak doğrudan bir maliyet kalemi niteliğinde bulunmayıp sözleşmenin uygulanması aşamasında ortaya çıkabilecek zorunlu hallere bağlı şartlı bir mahsup mekanizması niteliği taşıdığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “...25.3.1. Yüklenici çalışanlar için TEİAŞ İSG Yönetmeliği eki olan PR-02 KKD ve İSG Malzemeleri Prosedürü kapsamında ihale konusu işle ilgili olarak 6. maddede belirtilen malzemeleri temin etmekle yükümlüdür. ( https://www.teias.gov.tr/yonetmelikler adresinden İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ve Eklerine ulaşabilirsiniz.)” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 15'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 56 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Araç km veya motor çalışma saati ile oynandığının tespit edilmesi. On Binde 10 3 2 Yüklenicinin kaza, sürekli arıza vb. durumların ortaya çıkması durumunda İdarenin belirlediği süre içerisinde mevcut aracı veya uygun ikame aracı teslim etmemesi durumunda her bir gün için On Binde 3 5 3 Kiralık araçların sözleşme dönemi içerisinde ihale dokümanında belirtilen şartları kaybetmesi halinde bahse konu eksikliklerin giderilmesi için yükleniciye verilen süreden sonra aracın getirilmemesi ve/veya tespit edilen eksikliklerin giderilmemesi durumunda her bir gün için On Binde 2 5 4 Kiralık araç sürücüsünün çeşitli nedenlerle işe gelmemesi (yasal izinler hariç) ve/veya İdarenin talep etmesi halinde yeni bir sürücü görevlendirmemesi On Binde 2 3 5 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve verilen süre sonunda; aracın güvenliğe ilişkin aksamları (lastik, emniyet kemeri, far sinyal, yakıt kapağı, silecek vb.) görevini tam olarak yerine getiremediğinin tespiti durumunda her bir araç için On Binde 3 5 6 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve verilen süre sonunda; araçta mevsim koşullarına uygun lastik kullanılmadığının tespit edilmesi durumunda her bir araç için On Binde 2 10 7 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve süre sonunda; yangın söndürme cihazlarının periyodik kontrollerinin yapılmadığının tespiti durumunda her bir araç için On Binde 2 10 8 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve süre sonunda; motorlu veya motorsuz taşıtta yangın söndürme cihazı bulunmadığının tespiti bir araç için On Binde 2 10 9 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve süre sonunda; aracın güvenliğe ilişkin aksamları (emniyet kemeri, far, sinyal yakıt kapağı silecek vb.) görevini tam olarak yerine getiremediğinin tespiti durumunda her bir araç için On Binde 3 5 16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır Aykırılık Halleri 1 Yüklenicinin sözleşme ve eklerinde belirtilen şartları sağlayan araçlarla iş başı yapması zorunludur. İdare işbaşı tarihinden önce görevli komisyon marifetiyle yapacağı kontrol neticesinde araçlardaki eksiklikleri tespit eder. Söz konusu eksikliklerin giderilmesi için yükleniciye belirli bir süre verilir. İdarenin belirlediği süre sonunda araçların eksiklikleri tamamlanmış şekilde çalışmaya hazır hale getirilmemesi durumunda yükleniciye son olarak 2 (iki) iş günü süre tanınır. Bu süre sonunda eksikliklerin giderilmemesi 2 Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikâp, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek 3 Sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek 4 Sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme araç veya usuller kullanmak 5 Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek 6 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun ?Sözleşmenin Devri? başlıklı 16?ncı maddesi hükmüne aykırı olarak sözleşmenin devredilmesi veya devir alınması 16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2?si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu İle Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’ın “İş Sağlığı ve Güvenliği” başlıklı 5’inci maddesinde “ ...5.2. Yüklenici tarafından 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve TEİAŞ İSG Yönetmeliği ve Prosedürlerine aykırı davranış ve durumlarından kaynaklı maddi masraflar (sağlık muayenesi eksikliği, eğitim eksikliği, kişisel koruyucu donanım temini vb.) İdareye yansıtılamaz. ... 5.10. Yüklenici çalışanlar için TEİAŞ İSG Yönetmeliği eki olan PR-02 KKD ve İSG Malzemeleri Prosedürü kapsamında ihale konusu işle ilgili olarak 6'ncı maddede belirtilen malzemeleri temin etmekle yükümlüdür. ... İş Sağlığı ve Güvenliği maddelerinin yerine getirilmemesi halinde sözleşmedeki özel aykırılık hallerindeki hükümler uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Anılan Özel Şartlar’ın 6’ncı maddesinde “ Sürücülere Verilecek İsg ve Giyim Malzemeleri” başlığına yer verilmiş olup bu başlık altında herhangi bir metin yer almamaktadır. Aynı Şartlar’ın “Uygulamalar” başlıklı 7’nci maddesinde “ ...7.3. Yüklenicinin 6'ncı maddede belirtilen giyim malzemelerini, verilen süre içerisinde teslim etmemesi ya da onaylanan numunelerden farklı bir giyim malzemesi getirmesi halinde giyim malzemeleri ilgili ünitesince karşılanacak olup söz konusu tutar yansıtma faturası düzenlenerek yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden; sürücülere verilecek giyim malzemeleri ile kişisel koruyucu donanımın temin edilmesinin teklif fiyata dâhil giderler arasında sayıldığı, bahse konu malzemelerin temin edilmesinde Özel Şartlar’ın 6’ncı maddesine atıf yapıldığı, ancak söz konusu 6’ncı maddede yalnızca “Sürücülere Verilecek İsg ve Giyim Malzemeleri” başlığının yer aldığı ve bu başlık altında malzemelerin cinsine, niteliğine, adedine veya standardına ilişkin herhangi bir belirlemeye yer verilmediği; söz konusu malzemelerin süresinde teslim edilmemesi veya onaylanan numunelerden farklı getirilmesi durumunda idarece karşılanarak bedelinin yansıtma faturası kesilmek suretiyle hakedişten kesileceğinin düzenlendiği, ayrıca iş sağlığı ve güvenliği maddelerine uyulmaması halinin sözleşmedeki özel aykırılık hükümlerine bağlandığı, öte yandan Sözleşme Tasarısı’nın özel aykırılık hallerini düzenleyen tablosunda giyim ve kişisel koruyucu donanım eksikliğine ilişkin somut bir fiile ve ceza oranına yer verilmediği tespit edilmiştir 6 ay süreli ihale konusu işte 29 şoför çalıştırılacağının ve bu personele ait giyim ile donanım giderlerinin teklif fiyata dâhil edildiğinin görüldüğü, basiretli tacir olan isteklilerin şoförlük mesleğinin gerektirdiği mutat giyim maliyetini öngörerek tekliflerine yansıtabileceği değerlendirilmiştir. Diğer taraftan, dokümanda iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine uyulmamasının özel aykırılık kapsamına alındığı belirtilmesine karşın, sözleşmede bu yönde somut bir aykırılık fiili ve ceza oranına yer verilmediği, malzemelerin verilmemesi halinin ise idarece temin edilip bedelinin hakedişten kesilmesine bağlandığı anlaşıldığından, söz konusu durumun fesih riski yaratmadığı dikkate alınarak, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun “İşverenin genel yükümlülüğü” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede; a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar. b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar...” hükmü, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ ...25.3.1. ...Yüklenici, çalışanların işle ilgili her türlü sağlık ve güvenlik önlemini almakla yükümlüdür. Yüklenici tarafından 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve TEİAŞ İSG Yönetmeliği ve Prosedürlerine aykırı davranış ve durumlarından kaynaklı maddi masraflar (sağlık muayenesi eksikliği, eğitim eksikliği, kişisel koruyucu donanım temini vb.) İdareye yansıtılamaz. Yüklenici, sağlık ve güvenlik önlemlerinin alınmamasından dolayı doğacak her türlü olay, kaza ve meslek hastalıklarından kaynaklanabilecek cezai hükümler konusundaki yasal sorumluluklar ile tazminatlardan sorumludur. Yüklenici, tüm hukuki düzenlemelere uyulması ve tazminatlar konusundaki yasal sorumluluğunu İdareye aktaramaz. Bu madde kapsamında verilecek her türlü iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz...” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşletme, Bakım ve Diğer Giderler” başlıklı 3’üncü maddesinde “...ç) İdarece; sürücülü veya sürücüsüz hizmet alımı şeklinde kiralanan taşıt ve iş makinelerini, hizmet alımı sürücü personeli ile kadrolu sürücü personelin haricindeki diğer personele de TEİAŞ Genel Müdürlüğü Taşıtları Sürebilecek Teşekkülümüz Görevlilerinin belirlenmesine İlişkin Yönergesine göre pozisyon dışı araç kullanma OLUR'u ile araç kullandırılabilecektir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Göreve Gitme Zorunluluğu” başlıklı 4’üncü maddesinde “ ...ç) TEİAŞ personeli haricinde İdarece zorunlu olarak araç tahsisi yapılması gereken diğer resmi sıfatlı kişiler için sürücü ve/veya araç görevlendirilebilir. Yüklenici bu görevlendirme için ilave ücret talebinde bulunmayacaktır.” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu İle Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’ın “Sürücüler İle İlgili Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “ ...3.7. İlgili ünite tarafından zaruri hallerde; ilgili ünitenin araç sürücülerine veya hizmet alımı yoluyla temin ettiği diğer sürücülere ya da pozisyon dışı araç kullanma yetkisi olan personeline kiralık araçları kullandırabilir.” düzenlemesi, Anılan Özel Şartlar’ın “İş Sağlığı ve Güvenliği” başlıklı 5’inci maddesinde “ ...5.3. Yüklenici, sağlık ve güvenlik önlemlerinin alınmamasından dolayı doğacak her türlü olay, kaza ve meslek hastalıklarından kaynaklanabilecek cezai hükümler konusundaki yasal sorumluluklar ile tazminatlardan sorumludur. 5.4. Yüklenici, tüm hukuki düzenlemelere uyulması ve tazminatlar konusundaki yasal sorumluluğunu İdareye aktaramaz. Bu madde kapsamında verilecek her türlü iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz...” düzenlemesi, Anılan Özel Şartlar’ın “Uygulamalar” başlıklı 7’nci maddesinde “...7.7. İdare tarafından yetkilendirilmiş personelin kullanımı sırasında yaşanacak herhangi bir kaza, arıza vb. durumunda araç için gerekli iş ve işlemler yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Ayrıca bunun için yüklenici tarafından herhangi bir ücret talep edilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin ilgili kısmı aşağıda yer verilmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Asgari Ücretin (22 gün yemek, 22 gün yol dahil)(Brüt asgari ücretin %35 fazlası) Ay 29 6 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden; 6 ay süreli ihale konusu iş kapsamında 29 sürücülü ve 2 sürücüsüz olmak üzere toplam 31 aracın kiralanmasının öngörüldüğü, söz konusu araçların idare personeline veya pozisyon dışı araç kullanma yetkisi bulunan personele de kullandırılmasına imkân tanındığı; dokümanda sağlık ve güvenlik önlemlerinin alınmamasından dolayı doğacak her türlü olay, kaza ve meslek hastalıklarından kaynaklanabilecek cezai hükümler ile tazminatlardan yüklenicinin sorumlu tutulduğu ve bu yasal sorumluluğun idareye aktarılamayacağının belirtildiği; ayrıca idarece yetkilendirilmiş personelin kullanımı sırasında yaşanacak kaza veya arıza durumunda araç için gerekli iş ve işlemlerin yüklenici tarafından bedelsiz olarak yaptırılacağına yönelik düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4’üncü maddesinde, işverenin çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu, bu çerçevede her türlü tedbiri alacağı, denetim yapacağı ve organizasyonu sağlayacağı hüküm altına alınmıştır. İhalede 29 adet sürücünün temini zorunlu tutularak işçilik maliyeti teklif fiyata dâhil edilmiş olmasına rağmen, bahse konu araçlar da dâhil olmak üzere toplam 31 aracın idarece görevlendirilecek personele veya üçüncü kişilere kullandırılmasına yetki verilmesi; buna karşılık yüklenicinin istihdam ilişkisi bulunmayan bu kişilerin araç kullanımı esnasında meydana gelebilecek kaza, arıza, hasar ve İSG risklerinin sınırsız ve bedelsiz olarak yükleniciye aktarılmasının belirsizlik yarattığı, yüklenicinin kendi çalışanı olmayan kişilerin fiillerinden kaynaklanacak sorumluluk ve giderleri üstlenmeye zorlanmasının 6331 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde düzenlenen işverenin sorumluluğu çerçevesiyle bağdaşmadığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 43.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn-1) Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo ... Katsayı Endeks … … c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) 0,47 Mo, Mn Endeks tablosunun 28 numaralı 'Makine ve ekipmanlar b.y.s.' sütunundaki sayı ...” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşletme, Bakım ve Diğer Giderler” başlıklı 3’üncü maddesinde “(a) Kiralık araçların ve iş makinelerinin her türlü vergileri (motorlu taşıt vergileri vb.), fenni ve egzoz muayene ücreti, sigorta ..., her türlü yedek parça, bakım-onarım giderleri, trafik cezaları (sürücüsüz araç kiralamalarında sürücü hatalarından kaynaklanan cezalar hariç), sürücü ücretleri (sürücüsüz araç kiralamaları hariç), araç amortisman gideri araç kiralama gideri, işle ilgili zorunlu teçhizat vb. giderler, her türlü işletme giderleri, su bazlı üre çözeltisi, Ulusal Taşıt Tanıma Sistemine (UTTS) ait giderleri yükleniciye ait olacaktır...” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’ın “Genel Hususlar” başlıklı 1’inci maddesinde “…1.9. Araçlar; km sınırı olmaksızın şehir içi, şehirler arası ve uluslararası görevlerde her türlü (asfalt, stabilize, dağ yolları vb.) yol koşullarında kullanılabilecektir. 1.10. Ünitesince; araca/araçlara yeşil sigorta (yurt dışı çıkış sigortası) yaptırılması talep edilmesi halinde yeşil sigorta yaptırılacaktır. İdare yeşil sigortalı aracı/araçları, yurtdışı çıkışlarında yüklenicinin sürücüleri ve/veya uygun gördüğü, belgeleri eksiksiz olan yetkili herhangi bir kurum personeline kullandırabilecektir. Yüklenici, gerekli görülmesi halinde görevli sürücüye/sürücülere yurtdışı kullanımında geçerli olmak üzere noter onaylı vekâlet verecektir. Bu hususlarla ilgili giderler yüklenici tarafından belgelendirilmesi kaydıyla ayrıca hakediş ile birlikte ödenecektir...” düzenlemesi, Anılan Özel Şartlar’ın “Kiralanacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.4. Sözleşme süresi içerisinde faydalı ömrünü tamamlamış lastikler (kışlık/yazlık) araçlara taktırılmayacak ayrıca araç üzerinde bulunan faydalı ömrünü tamamlamış lastikler ise ivedi olarak yenisi ile değiştirilecektir. Emniyetli sürüş gereği sezonluk lastik değişimleri bölge koşulları dikkate alınarak yasal süresi içerisinde yüklenici tarafından yaptırılacaktır. Araçların lastik diş derinlikleri standartlara uygun olacaktır. Her türlü yeni lastik değişimi, lastik patlaması, lastiklerin balon yapması, özelliğinin bozulması veya yarılması ile ilgili tamir ve değişim giderleri yükleniciye aittir.” düzenlemesi, Aynı Özel Şartlar’ın “İşletme, Bakım ve Diğer İşlemler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.2. Yüklenici, araçların periyodik bakım-onarımlarını araç kullanma kataloğunda yazan süreler ve km değerleri dikkate alarak yaptıracaktır…” düzenlemesi, Teknik Şartnamenin 1/a Maddesinde Bulunan Araç Özellikleri tablosunda S.N. CİNSİ MİKTAR (Adet) ÖZELLİKLERİ 1 Binek Otomobil (4+1) 4 Dizel veya benzinli, sedan, otomatik şanzımanlı, motor silindir hacmi min. 1400 cc, motor gücü min. 110 HP, yan camları görüşü engellemeyecek şekilde cam filmi ile kaplı olacaktır. Araçların tümü Kayseri'de çalışacaktır. Aracın 3 adedi sürücülü, 1 adedi sürücüsüz olacaktır. Bir aracın aylık yaptığı km=2750 2 Minibüs (16+1) 2 Motor gücü min. 150 HP, arka akslar tek tekerlekli, klimalı, otomatik kayar (sürgülü) kapılı, yolcu kısmının camları perdeli, yük ile yolcu kısmı koruma fensiyle (orjinal bölme veya metal malzemeden) ayrılacaktır. Araçlar suruculu olacaktır. Bir aracın yaptığı aylık km=2500 3 Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet (6+1) 5 Sürücülü, klimalı, geri ikaz kornalı, sürücü ve ön yolcu kısmı hava yastıklı, kargo yükleme alanı tenteli olacaktır. Kasada 6 adet yük kancası bulunacak ve yan camları görüşü etkilemeyecek şekilde cam filmiyle kaplı olacaktır. Araçların 3 adedi Kayseri, 1 adedi Sivas ve 1 adedi Kırşehir'de çalıştırılacaktır. Bir aracın aylık ortalama km= 2500 44 Kombivan Uzun Şase(5+1) 8 Sürücülü, motor gücü min. 140 HP, klimalı, uzun şaşe, her koltukta bağımsız emniyet kemeri, sürücü ve ön yolcu kısmı hava yastıklı, geri ikaz kornalı ve kayar kapılı (sürgülü) olacaktır. Yük ile yolcu bölümü koruma fensi ile (orjinal bölme veya metal malzemeden) ayrılacak olup, kasa kısmına 6 adet spanzet bağlantı halkası eklenecek ve yükün kaymaması için kauçuk malzemeden taban döşemesi yapılacaktır. Yan camların görüşü etkilemeyecek şekilde cam filmiyle kaplı olacaktır. Araçların 6 adedi Kayseri, 1 adedi Sivas ve 1 adedi de Kırşehir'de çalıştırılacaktır. Bir aracın aylık ortalama km=3500 55 6 Çift Kabinli Açık Kasa Pick-Up 4x4 Kamyonet (4+1) 7 Dizel, otomatik şanzımanlı, klimalı, motor silindir hacmi min. 2400 cc, motor gücü min. 140 HP, kancalı (yüklerin; sabitlenmesi için), çeki demirli (en az 5 tonluk), uzaktan kumandalı elektrikli ön vinçli (en az 5 tonluk ve 24 metre halat boylu), merdiven aparatlı, kasa havuzlu ve araç üzerine 4 adet 50 watt'lık projektör (1 tanesi sağ-sol ve aşağı-yukarı hareket edebilecek) taktırılacaktır. Araçlar Kayseri, Sivas, Niğde, Kırşehir, Avanos ve Pınarbaşı'nda çalıştırılacak olup, tümü sürücülü olacaktır. Bir aracın aylık ortalama km= 3500 66 Çift Kabinli Kapalı Kasa Pick-Up 4x4 (4+1)" 5 Dizel, otomatik şanzımanlı, klimalı, motor silindir hacmi min. 2400 cc, motor gücü min. 140 HP, kancalı (yüklerin sabitlenmesi için), çeki demirli (en az 5 tonluk), uzaktan kumandalı elektrikli ön vinçli (en az 5 tonluk ve 24 metre halat boylu), kasa havuzlu (kapalı kasa), araç üzerine 4 adet 50 watt'lık projektör (1 tanesi sağ-sol ve aşağı-yukarı hareket edebilecek) taktırılacaktır. Araçlar Kayseri, Sivas ve Avanos'ta çalışacaktır. Araçların 4 adedi sürücülü 1 adedi de sürücüsüz olacaktır. Bir aracın aylık ortalama km= 3500" ” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden; Teknik Şartname’de yer alan araç özellikleri tablosunda her araç grubu için aylık yapılan/ortalama kilometre değerlerine yer verilmesine karşılık, Özel Şartlar’da araçların kilometre sınırı olmaksızın her türlü yol koşulunda ve uluslararası görevlerde kullanılabileceğinin düzenlendiği, idarenin talebi halinde araçlara yurt dışı çıkış sigortası yaptırılacağının belirtildiği; buna karşın araç amortismanı, yedek parça, periyodik bakım-onarım ve lastik değişimi giderlerinin yükleniciye ait olduğunun ve gider kalemlerinde artış olması halinde ilave bedel talebinde bulunulamayacağının hüküm altına alındığı; ayrıca fiyat farkı formülünde makine ve ekipman amortismanına ilişkin katsayının (c) 0,47 olarak belirlendiği tespit edilmiştir. İhale konusu işin mahiyeti gereği araçların kat edecekleri mesafelerin işin ifası sırasında idarenin ihtiyacına göre değişkenlik gösterebilecek nitelikte olduğu, bu nedenle, ihale konusu araçların günlük veya aylık kaç kilometre yol kat edeceklerinin idare tarafından kesin olarak belirlenmesinin ve dokümanda bu yönde bir düzenleme yapılmasının mümkün olmadığı, kaldı ki Teknik Şartname’de yer alan araç özellikleri tablosunda her araç grubu için aylık yapılan/ortalama kilometre değerlerine yer verilerek isteklilere kiralanacak araçların aylık yapacağı kilometre bilgileri için öngörüde bulunmalarına olanak sağlandığı, Diğer taraftan, ihale konusu işte çalıştırılacak araçların yapacağı kilometre bilgisinin akaryakıt gibi asli bir maliyet kalemi için önem arz edeceği, ancak ihale konusu iş kapsamında akaryakıtın idare tarafından karşılanacağının düzenlendiği, söz konusu araçların periyodik bakım ve onarımında yapılacak kilometre bilgisi de önemli olmakla birlikte, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir niteliğini haiz istekliler tarafından ihale dokümanında belirtilen süre ve koşullar çerçevesinde maliyet oluşturmasının mümkün olduğu, nitekim araç kiralama sektöründe süreye bağlı olarak sınırsız kilometre üzerinden fiyatlandırma yapılabildiği dikkate alındığında, söz konusu düzenlemenin teklif verilmesine engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin İhale dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “…(3) İhale dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 6 Ay Süreyle Akaryakıt Yakıt Hariç, 29 Sürücülü, 2 Adet Sürücüsüz Olmak Üzere Toplam 31 Adet Ekip Aracı …” düzenlemesi, İdari Şartname’nin ekinde; Sıra No Açıklama Birimi Miktarı 3 4 adet Binek Otomobil (4+1) gün 720 4 5 adet Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet (6+1) gün 900 5 8 adet Kombivan Uzun Şase (5+1) gün 1.440 6 7 adet Çift Kabinli Açık Kasa Pıck-Up Kamyonet 4x4 (4+1) gün 1.260 7 5 adet Çift Kabinli Kapalı Kasa Pıck-Up Kamyonet 4x4 (4+1) gün 900 8 2 adet Minibüs (16+1) gün 360 düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; 6 Ay Süreli Akaryakıt Hariç, 29 Sürücülü, 2 Adet Sürücüsüz Olmak Üzere Toplam 31 Adet Araç Kiralama İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi, Teknik Şartname kapağında “TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. ARAÇ KİRALAMA TEKNİK ŞARTNAMESİ (01.09.2026-28.02.2027 6 AYLIK) TEMMUZ 2025” ibaresi, Teknik Şartname’nin “Kiralanalacak Araçlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 1’inci maddesinde “...b) Kiralanacak taşıt ve iş makineleri; 237 Sayılı Taşıt Kanunu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği, Karayolu Taşıma Yönetmeliği ve ilgili mevzuatına uygun olacaktır. c) İdarece kiralanacak olan taşıtlar yakıt hariç, sürücülü veya sürücüsüz; iş makineleri ise operatörlü veya operatörsüz olarak kiralanabilecektir. (Kiralama şekli Araç Kiralama İhale Dokümanlarında açıkça belirtilecektir.) ... f) ... İş makineleri ile üzerine özel ekipman monteli (vinç vb.) kamyonlar 2012 model veya üzeri olacaktır. ... j) Taşıtların km göstergeleri, iş makinelerinin ise motor çalışma saatleri sürekli olarak çalışır durumda olacaktır. Yüklenici arızalı olan km göstergelerini ve motor çalışma saatlerini İdarenin vereceği süre içerisinde yaptırmak zorundadır. k) Yüklenici, ilgili Bakanlıkça yayınlanan Makina Emniyeti Yönetmeliğine göre üretilen iş makinelerinin, Periyodik Kontrol/Test Raporunu (Makine Mühendisleri Odası veya yetkilendirilmiş kişi/kurumlardan) yönetmelikte belirtilen sürelerde almak ve 10 (on) gün içinde İdareye vermek zorundadır.” düzenlemesi, Anılan Teknik Şartname’nin “Çalışma Yeri, Süresi ve Ücretlendirme” başlıklı 5’inci maddesinde “...d) Kiralık araçlardan; taşıtlara yevmiye ücreti, iş makinelerinin yakıt hariç kiralamalarında önceden belirlenen günlük yevmiye ücreti ve motor çalışma saat ücreti üzerinden ödeme yapılacaktır. e) İş makineleri mesai bitiminden sonra fazla çalışmayı gerektiren durumlarda çalıştırılabilecek ve Yükleniciye, bu günler için günlük yevmiye usulü ile kiralanan iş makinelerine; 4 (dört) saate kadar (dört saat dahil) çalıştırmalarda yarım yevmiye, 4 (dört) saati aşan çalıştırmalarda ise tam yevmiye ayrıca iş makinelerine cari aya tekabül eden fazla motor çalışma saat ücreti ödenecektir.” düzenlemesi, Aynı Teknik Şartname’nin “Kesintiler” başlıklı 7’nci maddesinde “a) Taşıtların km göstergeleri ile iş makinelerinin motor çalışma saati sürekli çalışır durumda olmadığı zaman; İdare tarafından yükleniciye verilen süre içerisinde yüklenici tarafından çalışır duruma getirilmemesi halinde taşıtların yevmiye ücreti ödenmeyecek, iş makinelerinde ise sadece günlük yevmiye ücreti ödenecektir. Ancak motor çalışma saat ücreti ödenmeyecektir. b) Yüklenici, vermek zorunda olduğu iş makinelerinin 'Periyodik Kontrol/Test Raporlarını' İdareden kaynaklanan haller hariç olmak üzere, ilgili mevzuatında belirlenen sürenin bitimini izleyen 10 (on) gün içinde İdareye vermediği takdirde iş makinesi çalıştırılmaz ve çalıştırılmadığı sürece hiçbir ödeme yapılmaz... ... h) Yakıtın İdare tarafından karşılandığı kiralık araçların ihale konusu işin dışında başka işlerde (İdarenin izin vermesi halinde hizmet haricinde ve belgelenmesi kaydıyla bakım, onarım, muayene vb. gibi zorunlu hallerde) kullanılması durumunda aşağıdaki formüle göre hesaplanacak tutar için yansıtma faturası düzenlenecektir. A: Yansıtma tutarı B: Hizmet dışında yapılan km C: Aracın sarfiyat tablosundaki tüketim oranı D: Aracın İdareye dönüş tarihini içeren ayın son günü itibariyle EPDK akaryakıt fiyatı (KDV hariç olarak hesaplanacaktır.) A=BxCxD KM BAŞINA İSABET EDEN AKARYAKIT SARFİYAT TABLOSU ARAÇ NİTELİĞİ DIESEL BENZİNLİ LPG-CNG BİNEK (Sedan, SW) OTOMOBİL (8+1) KAMYONET (Kapalı Kasa) i.haddi 1000 kg'a kadar KAMYONET (Kapalı Kasa) i.haddi 1000 kg ve üzeri KAMYONET (Pick-Up) (4x2) KAMYONET (Pick-Up) (4x4) MİNİBÜS (10-17 kişi) KAMYON (3,5-5 ton) KAMYON (5 ton üzeri) OTOBÜS (18-35 kişi) OTOBÜS (36 kişi ve üzeri) 0.08 lt/km 0.09 lt/km 0,10 lt/km 0,12 lt/km 0.10 lt/km 0,12 lt/km 0,14 lt/km 0,20 lt/km 0,30 lt/km 0,20 lt/km 0,30 lt/km 0.10 lt/km 0,11 lt/km 0,10 lt/km 0,10 lt/km 0,10 lt/km 0,10 lt/km Not: İş makinelerinin (İdare tarafından araç üzerinde nakledilen iş makineleri hariç) göreve gidiş-dönüşlerinde kullanacakları yakıtın hesabına esas km başına sarfiyat miktarı teknik belgesinde yer alan veya üreticiden temin edilen ortalama yakıt sarfiyat değeri üzerinden hesaplanacaktır...” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’ın “Genel Hususlar” başlıklı 1’inci maddesinde “...1.7. Özel Yükler ve Mobil Merkezler Taşıma İşletme Müdürlüğünde üzerinde katlanır vinç ile tamburlu çekme vinci bulunan kamyonların sürücüleri; ağır vasıta araç sürücü belgesine ve ayrıca vinç operatörlük belgesine sahip olacaktır. Bu araç sürücüleri hem kamyonun kullanımından hem de kamyon üzerindeki vinçlerin kullanımından sorumlu olacaktır. 1.8. Vinçli kamyonların ve ekip araçlarının üzerinde sürekli taşınması gerekli olan trafo indirme yükleme ekipmanlarının korunmasından yüklenici sorumlu olacaktır. Söz konusu ekipmanların hasarlanması veya kaybolması halinde zarar yüklenici tarafından tazmin edilecektir. ... 1.11. Üzerinde personel ve yük yükseltici platformlu vinci bulunan kamyonların sürücüleri; ağır vasıta araç sürücü belgesine, personel ve yük yükseltici platform operatörlük belgesine sahip olacaktır. Bu araç sürücüleri hem kamyonun kullanımından hem de kamyon üzerindeki platformlu vinçlerin kullanımından sorumlu olacaktır.” düzenlemesi, Anılan Özel Şartlar’ın “Kiralanacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 2’nci maddesinde “...2.13. Kiralanacak yükseltilebilen seyyar iş platformlarında aşağıda belirtilen hususlara dikkat edilecektir. 2.13.1. Yükseltilebilen seyyar iş platformu TS EN 280-1 standardına uygun olacaktır. ... 2.13.6. Sepette çalışan personelin güvenliği için emniyet kemerini takabileceği en az 2 (iki) adet emniyet kemeri bağlantı aparatı olacaktır. ... 2.13.10. Çalışma sepeti üzerinde dış etkenlere karşı muhafazalı kumanda panosu bulunacaktır.” düzenlemesi, Aynı Özel Şartlar’ın “Sürücüler İle İlgili Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. İşçilik, işveren maliyeti, verilen hizmetin farklılığı gereği aşağıdaki belirtildiği şekilde uygulanacaktır; 3.1.5-11. Bölge Müdürlüğünün (Kayseri) hizmet aracı sürücülerine ise Aylık brüt asgari ücretin %35 fazlası ile yol ve yemek ücretlerini... ... 3.4.1. Özel Yükler ve Mobil Merkezler Taşıma İşletme Müdürlüğü için yüklenici dış göreve göndereceği personele işin başlama tarihi itibariyle İdare tarafından belirlenen günlük dış görev ücreti ile konaklama ücretinin toplamının 20 (yirmi) günlük tutarını avans olarak verecektir. Bu avans sözleşme bitimine kadar personelde kalacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde; İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesi, Birim Fiyat Teklif Cetveli ve Sözleşme Tasarısı’nın 5.1’inci maddesinde ihale konusu işin 6 ay süreyle binek otomobil, kamyonet, kombivan, pick-up ve minibüs olmak üzere toplam 31 adet taşıtın kiralanması olarak belirlendiği, ihale kapsamında herhangi bir iş makinesi, vinç, yükseltilebilen seyyar iş platformu veya otobüs kiralanmasının öngörülmediği, Buna karşın ihalede iş makinesi bulunmamasına rağmen Teknik Şartname’nin 1/b, 1/c, 1/j, 1/k, 5/d, 5/e, 7/a, 7/b ve 7/h maddelerinde iş makineleri, operatörlük şartları, çalışma saati puantajları, yevmiye ödemeleri ve periyodik kontrol raporlarına yer verildiği, Özel Şartlar’ın 1.7 ve 1.11’inci maddelerinde ihalede yer almayan katlanır vinçli ve yükseltici platformlu kamyon şoförleri için operatörlük belgesi şartının, 1.8’inci maddesinde trafo indirme-yükleme ekipmanlarının korunması yükümlülüğünün, 2.13’üncü maddesinde ise yükseltilebilen seyyar iş platformlarının teknik özellikleri ile TS EN 280-1 standardının düzenlendiği, İşi yürütecek birimler TEİAŞ 11. Bölge Müdürlüğü (Kayseri) ve bağlı üniteleri olarak gösterilmişken Özel Şartlar’ın 1.7 ve 3.4.1’inci maddelerinde alımla ilgisi bulunmayan "Özel Yükler ve Mobil Merkezler Taşıma İşletme Müdürlüğü" personeline 20 günlük peşin harcırah ve konaklama avansı verilmesine yönelik düzenleme yapıldığı, Teknik Şartname’nin 7/h maddesindeki akaryakıt sarfiyat tablosunda ihale kalemleri arasında yer almayan 3,5–5 tonluk kamyonlar, 5 ton üzeri kamyonlar ve otobüslere ait tüketim oranlarının bulunduğu, İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda işin süresi 6 ay (01.09.2026–28.02.2027) olarak düzenlenmişken Teknik Şartname kapağında "TEMMUZ 2025" tarihinin yer aldığı, Özel Şartlar’ın 3.1’inci maddesinden doğrudan 3.1.5’inci maddeye atlandığı ve Özel Şartlar'ın 3.1.6’ncı maddesinde “24 aylık süre için öngörülen fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma süreleri aşağıda belirtilmiştir: Fazla Çalışma Saatleri: 3915, Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri: 72,5” düzenlemesine yer verilerek işin süresi ve miktarları bakımından bir uyumsuzluk yaratıldığı görülmektedir Aktarılan mevzuat hükmü uyarınca ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin birbirine aykırı olmaması gerekmektedir. Buna karşın, mevcut doküman düzenlemeleri arasında ciddi bir karışıklık ve uyumsuzluk bulunduğu; dokümanı EKAP üzerinden indirip inceleyen bir isteklinin, ihale konusu 31 adet taşıtın yanı sıra dokümanda yer alan ancak ihale kapsamında bulunmayan iş makineleri, vinçler, platformlar ve diğer idari birimlere ilişkin düzenlemeler karşısında neye ve hangi şartlara göre teklif vereceğini belirlemekte zorlanacağı değerlendirilmektedir. İhale konusu olmayan bu kadar çok ve çeşitli unsuru tek tek ayıklamanın ve idarenin gerçekte neyi talep ettiğini anlamanın dokümanı inceleyen istekliler açısından teklif hazırlama sürecini güçleştirdiği, bu durumun tekliflerin sağlıklı ve eşit koşullarda oluşturulmasını engellediği gibi sözleşmenin yürütülmesi aşamasında da tereddütlere yol açabileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kontrol Teşkilatı ile Yüklenici arasındaki anlaşmazlıklar” başlıklı 59’uncu maddesinde “İşin yürütülmesi sırasında ve kesin hesapların çıkarılmasında kontrol teşkilatı ile, yüklenici arasında çıkabilecek anlaşmazlıklar, sözleşme ve eklerindeki hükümler dikkate alınmak suretiyle aşağıda yazılı olduğu şekilde idare tarafından çözüme bağlanacaktır. Yüklenici, anlaşmazlığa neden olan konuda, bu durumun ortaya çıktığı günden başlamak üzere on gün içinde itiraz ve şikayetlerini maddi ve hukuki gerekçeleriyle birlikte açıklayan bir dilekçe ile idareye başvuracaktır. İdare, bu dilekçeyi aldığı tarihten itibaren en çok iki ay içinde konuyu inceleyip bu husustaki kararını yükleniciye bildirecektir. Bu süre içinde kendisine bir cevap verilmediği veya verilen karara razı olmadığı takdirde yüklenicinin, anlaşmazlıkların çözümüne dair sözleşmede belirtilen çözüm yöntemini harekete geçirme hakkı saklıdır.” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmenin ekleri” başlıklı 8’inci maddesinde “ 8.1. İhale dokümanı, bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, İdareyi ve Yükleniciyi bağlar. Ancak, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır. 8.2. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir: 1) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, 2) İdari Şartname, 3) Sözleşme Tasarısı, 4) Birim fiyat tarifleri (varsa), 5) Özel Teknik Şartname (varsa), 6) Teknik Şartname, 7) Açıklamalar (varsa), 8.3. Zeyilnameler ait oldukları dokümanın öncelik sırasına sahiptir” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Anlaşmazlıkların çözümü” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. Bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde Kayseri Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.” düzenlemesi, İhale dokümanı ekinde yer alan Yüklenici Gizlilik Taahhütnamesi’nin “Taahhütname’nin Bütünü, Uygulanacak Hukuk ve Yargı Yetkisi” başlıklı 9’uncu maddesinde “İşbu Taahhütname Taraflar arasındaki Gizli Bilgiler ile ilgili anlaşmanın bütününü teşkil eder ve bu konuyla ilgili daha önceki her türlü Taahhütname, mutabakat ve taahhüdü hükümsüz kılar. İşbu Taahhütname sadece Taraflar’ın yazılı anlaşmasıyla değiştirilebilir. İşbu Taahhütname’nin yorumlanması, uygulanması ve sonuçları her bakımdan Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına tabidir ve Taraflar Ankara il Mahkeme ve İcra Müdürlükleri’nin münhasır yargı yetkisini kabul eder…” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan doküman düzenlemelerinden; sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde Sözleşme Tasarısı’nın 37.1’inci maddesinde Kayseri Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin, ihale dokümanı eki Yüklenici Gizlilik Taahhütnamesi’nde ise Ankara Mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerinin yetkili kılındığı tespit edilmiştir. Söz konusu düzenlemeler arasında farklı yargı yerlerinin belirlenmiş olması bir çelişki teşkil etmekle birlikte; Sözleşme Tasarısı’nın 8.2’nci maddesinde yer alan doküman öncelik sıralaması uyarınca Sözleşme Tasarısı’nın ihale dokümanı eklerinden önce geleceği ve uyuşmazlığın çözümünde anılan Tasarı'nın 37.1’inci maddesinde belirlenen Kayseri Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin esas alınacağı açık olduğundan, söz konusu aykırılığın teklif vermeyi engelleyici ve esasa etkili nitelikte olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 9) Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “… Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir...” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.4 İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin 'Teklif fiyata dahil olan giderler' maddesi kapsamında teklif fiyatına dahil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1. Her türlü vergi, resim, harç giderleri teklif fiyata dahildir. Kiralık araçların ve iş makinelerinin her türlü vergileri (motorlu taşıt vergileri vb.), fenni ve egzoz muayene ücreti, sigorta [Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası, Ferdi Kaza Sigortası, Kasko Sigortası (sürücü muafiyetsiz ve teminat muafiyetsiz)], her türlü yedek parça, bakım-onarım giderleri, trafik cezaları (sürücüsüz araç kiralamalarında sürücü hatalarından kaynaklanan cezalar hariç), sürücü ücretleri (sürücüsüz araç kiralamaları hariç), araç amortisman gideri veya araç kiralama gideri, işle ilgili zorunlu teçhizat vb. giderler, her türlü işletme giderleri[1], iş makinelerinin yakıt dahil kiralamalarındaki yakıt vb. giderleri ve su bazlı üre çözeltisi giderleri yükleniciye ait olacaktır..” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşletme, Bakım ve Diğer Giderler” başlıklı 3’üncü maddesinde “...a) Kiralık araçların ve iş makinelerinin her türlü vergileri (motorlu taşıt vergileri vb.), fenni ve egzoz muayene ücreti, sigorta [Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası, Ferdi Kaza Sigortası, Kasko Sigortası (sürücü muafiyetsiz ve teminat muafiyetsiz, kaldırma, tutma, indirme tahliye montaj, demontaj görevi ile aktarma işleri esnasında halat kopması, zincir kopması, bom kırılması, göbek kırılması gibi hasarları temin edecek sigorta)], her türlü yedek parça, bakım- onarım giderleri, trafik cezaları (sürücüsüz araç kiralamalarında sürücü hatalarından kaynaklanan cezalar hariç), sürücü ücretleri (sürücüsüz araç kiralamaları hariç), araç amortisman gideri araç kiralama gideri, işle ilgili zorunlu teçhizat vb. giderler, her türlü işletme giderleri, su bazlı üre çözeltisi, Ulusal Taşıt Tanıma Sistemine (UTTS) ait giderleri yükleniciye ait olacaktır. … c) 1- Sözleşme konusu araçlara ilişkin Motorlu Taşıtlar Vergisi (ek Motorlu Taşıtlar Vergileri dâhil), Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası, Tam (Genişletilmiş) Kasko Sigortası, Ferdi Kaza Koltuk Sigortası (yalnızca minibüsler için), sınırsız İhtiyari Mali Mesuliyet (ÎMM) Sigortası ile bunlara benzer her türlü sigorta, vergi, harç, fon, prim ve diğer yasal mali yükümlülükler, 10/10/2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller"in "Genel Esaslar" başlıklı 1 inci maddesinin (d) bendi uyarınca yüklenici tarafından karşılanacaktır. Bu kapsamda doğacak her türlü gider teklif fiyata dâhil olup, yüklenici bu giderler nedeniyle idareden herhangi bir ad altında ilave bedel talebinde bulunamayacaktır. 2- Yüklenici, sözleşme konusu araçların tamamı için sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kesintisiz olarak Tam (Genişletilmiş) Kasko Sigortası yaptırmak ve sözleşme süresince poliçelerin geçerliliğini kesintisiz şekilde sağlamak zorundadır. Kasko poliçeleri çok kullanıcılı olarak düzenlenecek ve asgari olarak; deprem, sel ve su baskını, yangın, yıldırım, hırsızlık ve hırsızlığa teşebbüs, terör, grev, lokavt ve halk hareketleri, çarpma, çarpışma, devrilme ve yuvarlanma, yetkisiz kişilerce aracın çekilmesi, ferdi kaza, ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal koruma, yardım hizmetleri, enflasyon koruma teminatı ile poliçe genel ve özel şartları kapsamında teminat altına alınabilen benzeri tüm riskleri kapsayacaktır. Ayrıca poliçe, araçta meydana gelebilecek her türlü zarar ve ziyanın, poliçe kapsamı dâhilinde üçüncü kişilere karşı doğabilecek maddi ve manevi sorumlulukların karşılanmasına imkân verecek şekilde düzenlenecektir. 3- Yüklenici, sözleşme konusu araçlar için yürürlükteki mevzuata uygun Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ile sınırsız İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) Sigortasını yaptırmak ve sözleşme süresince kesintisiz olarak yürürlükte bulundurmak zorundadır. Minibüsler için ayrıca Ferdi Kaza Koltuk Sigortası yaptırılması zorunludur. … 8- Yüklenici; sigortaların süresinde yaptırılmaması, yenilenmemesi, eksik teminatla düzenlenmesi, poliçe prim veya taksitlerinin süresinde ödenmemesi, teminat limitlerinin mevzuata veya idarenin ihale dokümanında öngördüğü limitlerin altında kalması ya da herhangi bir nedenle sigorta teminatının geçersiz hâle gelmesi nedeniyle doğacak her türlü hukuki, idari, mali ve cezai sorumluluktan münhasıran sorumludur. Bu nedenle idarenin uğrayacağı her türlü zarar, gecikmeksizin yüklenici tarafından tazmin edilir. 9- İdare, sözleşme süresi boyunca sigorta poliçelerini, prim ödeme belgelerini ve teminatlara ilişkin diğer bilgi ve belgeleri yükleniciden her zaman talep edebilir. Yüklenici, talep edilen belgeleri idarenin belirleyeceği süre içinde ibraz etmekle yükümlüdür. Sigorta teminatlarının kesintiye uğradığının veya bu maddede öngörülen şartlara aykırılığın tespit edilmesi hâlinde, sözleşme ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır…” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri” başlıklı 21’inci maddesinde “...21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan doküman düzenlemelerinden; İdari Şartname’de teklif fiyata dahil giderler arasında üç adet sigorta türünün [zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası, ferdi kaza sigortası, kasko sigortası] sayıldığı, Teknik Şartname’de ise bu sigortaların yanında tam (genişletilmiş) kasko, ferdi kaza koltuk sigortası ve sınırsız ihtiyari mali mesuliyet (imm) sigortasının yaptırılmasının ve yürürlükte bulundurulmasının öngörüldüğü, Sözleşme Tasarısı’nda sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitlerine ilişkin maddenin boş bırakıldığı, Teknik Şartname’de kasko sigortası tanımında halat kopması, zincir kopması, bom kırılması ve göbek kırılması gibi hasarların belirtildiği, araç özellikleri tablosunda ise yalnızca 12 adet pick-up kamyonet için elektrikli ön vinç donanımına yer verildiği, Teknik Şartname’de teminat limitlerinin ihale dokümanında öngörülen limitlerin altında kalması halinin yüklenicinin sorumluluğuna ve zararların tazmini yaptırımına bağlandığı anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 76.4’üncü maddesinde; iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitinin belirlenmesi gerektiği, sigorta türleri belirtilmesine rağmen teminat kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dahilinde istendiğinin kabul edileceği düzenlenmiştir. Söz konusu Tebliğ açıklaması uyarınca dokümanda teminat limitlerinin gösterilmediği hallerde sigortaların asgari limitler dahilinde talep edildiği kabul edilerek işlem yapılması gerekmekle birlikte; Sözleşme Tasarısı’nda sigorta limitlerine ilişkin madde boş bırakılarak herhangi bir belirleme yapılmamış olmasına karşın Teknik Şartname’de teminat limitlerinin ihale dokümanında öngörülen limitlerin altında kalması halinin yüklenicinin sorumluluğuna ve tazminat yaptırımına bağlandığı, İdari Şartname’de üç sigorta türü sayılmışken Teknik Şartname’de sınırsız İMM sigortası dahil ilave sigortaların yürürlükte bulundurulmasının öngörüldüğü, araç özellikleri tablosunda bomlu vinç yer almadığı halde kasko tanımında bom ve göbek kırılması hasarlarının temin edilmesinin istendiği, ayrıca dokümanda idarece belirlenmemiş limitlerin altında kalınması halinin mali ve cezai yaptırıma bağlanmasının istekliler açısından tekliflerin oluşturulmasında tereddüt oluşturacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 10) Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; ... d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bölge Müdürlüğü Merkez Melikgazi/KAYSERİ, Sivas İletim Şebekeleri İşletme Ve Bakım Müdürlüğü/ SİVAS, Kırşehir İletim Şebekeleri İşletme Ve Bakım Müdürlüğü /KIRŞEHİR, Niğde İşletme ve Bakım Grup Baş Mühendisliği /NİĞDE, Avanos İletim Hat Bakım Ekibi /Nevşehir, Pınarbaşı İletim Hat Bakım Ekibi /Kayseri” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Kayseri, Sivas, Kırşehir, Niğde, Nevşehir İllerinde bulunan işyerlerimizdir. 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Yükleniciye işyeri teslimi yapılarak 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanır...” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Araçlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 1’inci maddesinde “a) Kiralanacak taşıt ve iş makineleri; Sıra No. CİNSİ MİKTAR (Adet) ÖZELLİKLERİ 1 2 3 4 5 6 7 8 n .” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’ın “Genel Hususlar” başlıklı 1’inci maddesinde “...1.2. Araçların takipleri, puantajları ve ödemeleri aracın çalıştığı ilgili ünitesince yapılacak olup hak edişlere ait faturalar ilgili üniteye kesilecektir.” düzenlemesi, Anılan Özel Şartlar’ın “Kiralanacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 2’nci maddesinde “...2.6. Yüklenici, araçları ekipmanları ile birlikte tescili yapılmış halde ruhsatı ile birlikte belirtilen adreslerde hizmete başlatacaktır …” düzenlemesi, Aynı Özel Şartlar’ın “Diğer Hususlar” başlıklı 8’inci maddesinde “...8.6. Hizmet alımı yolu ile kiralanacak araçların görevlendirileceği ilgili üniteler ve adresleri aşağıdadır: 11. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ (Kayseri) Osman Kavuncu Mahallesi Osman Kavuncu Bulvarı 7.Km P.K 152 No:269 38060 Melikgazi/KAYSERİ Sivas İletim Şebekeleri İşletme ve Bakım Müdürlüğü, Kırşehir İletim Şebekeleri İşletme ve Bakım Müdürlüğü Niğde İşletme ve Bakım Grup Başmühendisliği” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartnamenin 1/a Maddesinde Bulunan Araç Özellikleri tablosunda S.N. CİNSİ MİKTAR (Adet) ÖZELLİKLERİ 1 Binek Otomobil (4+1) 4 Dizel veya benzinli, sedan, otomatik şanzımanlı, motor silindir hacmi min. 1400 cc, motor gücü min. 110 HP, yan camları görüşü engellemeyecek şekilde cam filmi ile kaplı olacaktır. Araçların tümü Kayseri'de çalışacaktır. Aracın 3 adedi sürücülü, 1 adedi sürücüsüz olacaktır. Bir aracın aylık yaptığı km=2750 2 Minibüs (16+1) 2 Motor gücü min. 150 HP, arka akslar tek tekerlekli, klimalı, otomatik kayar (sürgülü) kapılı, yolcu kısmının camları perdeli, yük ile yolcu kısmı koruma fensiyle (orjinal bölme veya metal malzemeden) ayrılacaktır. Araçlar suruculu olacaktır. Bir aracın yaptığı aylık km=2500 3 Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet (6+1) 5 Sürücülü, klimalı, geri ikaz kornalı, sürücü ve ön yolcu kısmı hava yastıklı, kargo yükleme alanı tenteli olacaktır. Kasada 6 adet yük kancası bulunacak ve yan camları görüşü etkilemeyecek şekilde cam filmiyle kaplı olacaktır. Araçların 3 adedi Kayseri, 1 adedi Sivas ve 1 adedi Kırşehir'de çalıştırılacaktır. Bir aracın aylık ortalama km= 2500 44 Kombivan Uzun Şase(5+1) 8 Sürücülü, motor gücü min. 140 HP, klimalı, uzun şaşe, her koltukta bağımsız emniyet kemeri, sürücü ve ön yolcu kısmı hava yastıklı, geri ikaz kornalı ve kayar kapılı (sürgülü) olacaktır. Yük ile yolcu bölümü koruma fensi ile (orjinal bölme veya metal malzemeden) ayrılacak olup, kasa kısmına 6 adet spanzet bağlantı halkası eklenecek ve yükün kaymaması için kauçuk malzemeden taban döşemesi yapılacaktır. Yan camların görüşü etkilemeyecek şekilde cam filmiyle kaplı olacaktır. Araçların 6 adedi Kayseri, 1 adedi Sivas ve 1 adedi de Kırşehir'de çalıştırılacaktır. Bir aracın aylık ortalama km=3500 55 Çift Kabinli Açık Kasa Pick-Up 4x4 Kamyonet (4+1) 7 Dizel, otomatik şanzımanlı, klimalı, motor silindir hacmi min. 2400 cc, motor gücü min. 140 HP, kancalı (yüklerin; sabitlenmesi için), çeki demirli (en az 5 tonluk), uzaktan kumandalı elektrikli ön vinçli (en az 5 tonluk ve 24 metre halat boylu), merdiven aparatlı, kasa havuzlu ve araç üzerine 4 adet 50 watt'lık projektör (1 tanesi sağ-sol ve aşağı-yukarı hareket edebilecek) taktırılacaktır. Araçlar Kayseri, Sivas, Niğde, Kırşehir, Avanos ve Pınarbaşı'nda çalıştırılacak olup, tümü sürücülü olacaktır. Bir aracın aylık ortalama km= 3500 66 Çift Kabinli Kapalı Kasa Pick-Up 4x4 (4+1)" 5 Dizel, otomatik şanzımanlı, klimalı, motor silindir hacmi min. 2400 cc, motor gücü min. 140 HP, kancalı (yüklerin sabitlenmesi için), çeki demirli (en az 5 tonluk), uzaktan kumandalı elektrikli ön vinçli (en az 5 tonluk ve 24 metre halat boylu), kasa havuzlu (kapalı kasa), araç üzerine 4 adet 50 watt'lık projektör (1 tanesi sağ-sol ve aşağı-yukarı hareket edebilecek) taktırılacaktır. Araçlar Kayseri, Sivas ve Avanos'ta çalışacaktır. Araçların 4 adedi sürücülü 1 adedi de sürücüsüz olacaktır. Bir aracın aylık ortalama km= 3500" ” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan doküman düzenlemelerinden; Teknik Şartname metnindeki araç tablosunun boş bırakıldığı, araç özelliklerinin ise Şartname sonundaki tabloda gösterildiği; anılan tabloda binek otomobil, açık kasa kamyonet ve kombivan cinsi toplam 17 aracın çalışma yerleri ile birim bazında sayısal dağılımı açıkça belirlenmişken, 2 adet minibüs için çalışma yerine hiç yer verilmediği, 7 adet açık kasa ile 5 adet kapalı kasa olmak üzere toplam 12 adet pick-up kamyonet için ise çalışılacak yerler sayılmasına karşın araçların bu birimlere sayısal dağılımının yapılmadığı ve böylece toplam 31 aracın 14 adedinin fiilen nerede görev yapacağının belirsiz bırakıldığı; öte yandan İdari Şartname’de işin yapılacağı yerler arasında sayılan Avanos ve Pınarbaşı birimlerine Özel Şartlar’daki ünite listesinde yer verilmediği, ayrıca Bölge Müdürlüğü dışındaki ünitelerin açık adreslerinin dokümanda gösterilmediği tespit edilmiştir. İhale konusu iş kapsamında kiralanacak araçların görevlendirileceği yerlerin ve adreslerin; sürücü temini ve ulaşımı, periyodik bakım-onarım ve lastik değişimlerinin yapılacağı servis ağları, arıza ve kaza hallerinde 2 iş günü içinde temin edilmesi gereken ikame araçların hazır bulundurulması, hakediş ve faturalandırma işlemlerinin yürütüleceği idari birimler ile sözleşmenin işyeri teslimi yapılarak başlatılması açısından teklif fiyatını doğrudan etkilediği açıktır. Dokümanda yer alan araç özellikleri tablosunda minibüslerin çalışma yerinin hiç gösterilmemesi, pick-up cinsi kamyonetlerin çalışacağı yerler genel olarak sıralanmakla birlikte araçların bu yerlere sayısal dağılımının yapılmaması, ayrıca İdari Şartname’de işin yapılacağı yerler arasında sayılan Avanos ve Pınarbaşı birimlerine Özel Şartlar’daki listede yer verilmemesi ve Kayseri dışındaki ünitelerin adreslerinin belirtilmemesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; söz konusu düzenlemelerin dokümanda çelişki ve belirsizlik yarattığı, bu durumun isteklilerin teklif fiyatlarını sağlıklı ve objektif bir biçimde oluşturmalarını engellediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 11) Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihaleler sonucunda; … c) Yapım işlerinde; ön veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine, mal veya hizmet alımı işlerinde ise işin ayrıntılı özelliklerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme, ... düzenlenir.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “...Gün: Takvim gününü ... ifade eder.” hükmü, Anılan Şartname’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “...a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi: Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (Ek ibare: 18/05/2024-32550 R.G/74. md., yürürlük: 15/06/2024) (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir. İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır. Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır. 1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde; Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir. İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir. Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir. Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez. Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz. Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir. (İptal hüküm: Danıştay 13. Dairesinin 06/06/2023 tarih ve E:2023/404, K:2023/2898 sayılı kararına istinaden 16/08/2023 tarihli ve 2023/DK.D-208 sayılı Kamu İhale Kurulu kararıyla) Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır. ..” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.09.2026; işi bitirme tarihi 28.02.2027. 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin ilgili kısmında Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri gün 72,5 2 Fazla Çalışma saat 3.915 3 4 adet Binek Otomobil (4+1) gün 720 4 5 adet Çift Kabinli Açık Kasa Kamyonet (6+1) gün 900 5 8 adet Kombivan Uzun Şase (5+1) gün 1.440 6 7 adet Çift Kabinli Açık Kasa Pıck-Up Kamyonet 4x4 (4+1) gün 1.260 7 5 adet Çift Kabinli Kapalı Kasa Pıck-Up Kamyonet 4x4 (4+1) gün 900 8 2 adet Minibüs (16+1) gün 360 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) …” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’ın “Genel Hususlar” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. Araçlar aylık ortalama 30 (otuz) gün 7 gün/24 saat üzerinden, sürücüler ise 22 (yirmiiki) iş günü üzerinden çalışacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan doküman düzenlemelerinden; Sözleşme Tasarısı’nda işin başlama ve bitirme tarihleri arasında kalan sürenin 181 takvim gününe karşılık geldiği, buna karşılık birim fiyat teklif cetvelinde araç kalemleri için Özel Şartlar’daki aylık ortalama 30 gün kabulü üzerinden toplam 180 gün öngörüldüğü tespit edilmiştir. Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca; birim fiyat sözleşmelerde, idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden sözleşme bağıtlandığı, hakediş ödemelerinin ise sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından fiilen gerçekleştirilen kısmı üzerinden, teklif edilen birim fiyatlar esas alınarak kontrol teşkilatı ile birlikte hesaplanıp ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, birim fiyat sözleşmelerde hakediş ödemelerinin fiilen çalışılan gün sayısı üzerinden yapılacak olması karşısında; cetveldeki araç günü miktarının takvim süresinden 1 gün eksik belirlenmiş olmasının idare veya yüklenici lehine ya da aleyhine bir durum yaratmadığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 12) Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder: … b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir. 16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 15'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır. 16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 56 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Araç km veya motor çalışma saati ile oynandığının tespit edilmesi. On Binde 10 3 2 Yüklenicinin kaza, sürekli arıza vb. durumların ortaya çıkması durumunda İdarenin belirlediği süre içerisinde mevcut aracı veya uygun ikame aracı teslim etmemesi durumunda her bir gün için On Binde 3 5 3 Kiralık araçların sözleşme dönemi içerisinde ihale dokümanında belirtilen şartları kaybetmesi halinde bahse konu eksikliklerin giderilmesi için yükleniciye verilen süreden sonra aracın getirilmemesi ve/veya tespit edilen eksikliklerin giderilmemesi durumunda her bir gün için On Binde 2 5 4 Kiralık araç sürücüsünün çeşitli nedenlerle işe gelmemesi (yasal izinler hariç) ve/veya İdarenin talep etmesi halinde yeni bir sürücü görevlendirmemesi On Binde 2 3 5 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve verilen süre sonunda; aracın güvenliğe ilişkin aksamları (lastik, emniyet kemeri, far sinyal, yakıt kapağı, silecek vb.) görevini tam olarak yerine getiremediğinin tespiti durumunda her bir araç için On Binde 3 5 6 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve verilen süre sonunda; araçta mevsim koşullarına uygun lastik kullanılmadığının tespit edilmesi durumunda her bir araç için On Binde 2 10 7 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve süre sonunda; yangın söndürme cihazlarının periyodik kontrollerinin yapılmadığının tespiti durumunda her bir araç için On Binde 2 10 8 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve süre sonunda; motorlu veya motorsuz taşıtta yangın söndürme cihazı bulunmadığının tespiti bir araç için On Binde 2 10 9 İlgili ünite tarafından yapılan bildirim ve süre sonunda; aracın güvenliğe ilişkin aksamları (emniyet kemeri, far, sinyal yakıt kapağı silecek vb.) görevini tam olarak yerine getiremediğinin tespiti durumunda her bir araç için On Binde 3 5 16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır Aykırılık Halleri 1 Yüklenicinin sözleşme ve eklerinde belirtilen şartları sağlayan araçlarla iş başı yapması zorunludur. İdare işbaşı tarihinden önce görevli komisyon marifetiyle yapacağı kontrol neticesinde araçlardaki eksiklikleri tespit eder. Söz konusu eksikliklerin giderilmesi için yükleniciye belirli bir süre verilir. İdarenin belirlediği süre sonunda araçların eksiklikleri tamamlanmış şekilde çalışmaya hazır hale getirilmemesi durumunda yükleniciye son olarak 2 (iki) iş günü süre tanınır. Bu süre sonunda eksikliklerin giderilmemesi 2 Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikâp, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek 3 Sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek 4 Sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme araç veya usuller kullanmak 5 Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek 6 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun ?Sözleşmenin Devri? başlıklı 16?ncı maddesi hükmüne aykırı olarak sözleşmenin devredilmesi veya devir alınması 16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2?si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Araçlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 1’inci maddesinde “...o) Yüklenicinin sözleşme ve eklerinde belirtilen şartları sağlayan araçlarla işbaşı yapması zorunludur. İdare işbaşı tarihinden önce görevli komisyon marifetiyle yapacağı kontrol neticesinde araçlardaki eksiklikleri tespit eder. Söz konusu eksikliklerin giderilmesi için idare tarafından yükleniciye belirli bir süre verilir. İdarenin belirlediği süre sonunda araçların eksiklikleri tamamlanmış şekilde çalışmaya hazır hale getirilmemesi durumunda yükleniciye 2 (iki) iş günü süre tanınır. Bu süre sonunda araçların getirilmemesi halinde sözleşmenin ağır aykırılık hallerine ilişkin hükmü uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan doküman düzenlemelerinden; Sözleşme Tasarısı’nda ağır aykırılık halleri arasında yer alan düzenlemede işbaşı öncesinde araçlarda tespit edilecek eksikliklerin giderilmesi için yükleniciye “belirli bir süre” verileceğinin, Özel Şartlar’da ise bahse konu sürenin “İdarenin belirlediği süre” şeklinde ifade edildiği, bu sürenin bitiminde eksikliklerin giderilmemesi durumunda yükleniciye 2 iş günü süre tanınacağı ve bu sürenin sonunda da eksikliklerin giderilmemesi halinin sözleşmenin feshi sonucunu doğuran ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği tespit edilmiştir. Aktarılan mevzuat hükümlerinden protesto çekilmeksizin sözleşmenin feshine, teminatın gelir kaydedilmesine ve ihalelerden yasaklamaya dayanak teşkil eden ağır aykırılık hallerinin idarece ihale dokümanında belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda; doğrudan sözleşmenin feshi gibi en ağır hukuki ve mali yaptırımlara bağlanan bir süreçte, araçlardaki eksikliklerin giderilmesi amacıyla yükleniciye ilk aşamada tanınacak sürenin objektif bir gün sayısı olarak belirlenmeyerek “belirli bir süre” / “İdarenin belirlediği süre” şeklinde idarenin takdirine bırakılmasının, yüklenici aleyhine telafisi güç bir durum oluşturduğu değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 13) Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır… (Değişik fıkra: 25/10/2014-29156 R.G./1. md., Geçerlilik: 11/9/2014) Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür. … (Değişik fıkra: 25/10/2014-29156 R.G./1. md., Geçerlilik: 11/9/2014) İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır….” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) TEİAŞ 11. Bölge Müdürlüğü Muhasebe Servisi Tarafında TEİAŞ ödeme planı ve şartları dahilinde ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir: Yüklenicinin çalıştığı gün ile oluşan toplam aylık hakediş tutarı ve fiyat farkı tutarını faturada belirtmesi durumunda fatura toplam tutarının idarenin ödeme yönetmeliğine göre idare ilgili servislerin kontrolü ve idari mali yetkisinin Onayı ile ödeme yapılacaktır. İdare tarafından yükleniciye hak edişin ödenebilmesi için yüklenici tarafından hazırlanacak belgelerden, fatura, SGK ve vergi borcu yoktur belgeleri ile çalıştırdığı elemanlarının hak edişini aldığı bir önceki aya ait aylık SGK hizmet belgeleri, tahakkuk fişleri, maaş bordrosu (imzalı) ve istihkaklarının ödendiğine dair ödeme dekontlarının aslının idare yetkili kişilerine teslim edilmesinden sonra ödeme yapılacaktır. Yüklenici belgeleri zamanında idarenin yetkili servislerine teslim etmediği takdirde, belgeler teslim edilip, kontrolü yapılıncaya kadar idare, yüklenicinin o ayki hak edişini bekleterek ödeme yapmamaya yetkilidir. 12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır…” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’ın “Uygulamalar” başlıklı 7’nci maddesinde “...7.1. Yüklenici sözleşme süresince her ayın ilk 5 iş günü içinde hakedişle ilgili ödeme talebini ve hakediş evraklarının tamamını aracın çalıştığı ilgili ünitesine sunacaktır. Ancak bahse konu günlerin resmi tatil veya hafta tatiline vb. denk gelmesi durumunda müteakip iş günü teslim edilecektir. Ödemenin yüklenicinin ödeme talep yazısında belirttiği banka hesabına geçtiği tarihi takip eden 3 iş günü içinde işçi ücretleri çalışanların banka hesaplarına yatırılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan doküman düzenlemelerinden; Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’inci maddesinde bir önceki aya ait işçi ücretlerinin ödendiğine ilişkin maaş bordrosu ve banka ödeme dekontları da dâhil olmak üzere ilgili belgeler idareye teslim edilmediği sürece yüklenicinin o ayki hakedişinin bekletilerek ödeme yapılmayacağının düzenlendiği; buna karşılık Özel Şartlar’ın 7.1’inci maddesinde çalışan ücretlerinin hakediş bedelinin yüklenicinin banka hesabına geçmesini takip eden 3 iş günü içinde işçilerin hesaplarına yatırılacağının belirtildiği tespit edilmiştir Aktarılan mevzuat hükmü uyarınca; çalışanların ücret ve/veya yan ödemelerinin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespiti halinde, bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanmasının sağlanarak hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilmesi, ücret ve/veya yan ödemelerin ödenmeyen kısmının ise yüklenicinin hakedişinden kesilerek idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılması gerekmektedir. Bu kapsamda; mevzuatta işçi ücretlerinin ödenmemesi durumunda yalnızca ödenmeyen kısmın hakedişten kesilerek doğrudan işçiye ödenmesi usulü benimsenmişken, Sözleşme Tasarısı'nda bir önceki aya ait işçi ücretlerinin ödendiğine ilişkin belgeler sunulmadıkça ilgili ay hakedişinin tamamının bekletileceğinin düzenlenmesinin anılan Genel Şartname hükmüne aykırılık teşkil ettiği; öte yandan Sözleşme Tasarısı'nda ücretlerin ödenmiş olması ilgili ay hakedişinin ödenmesi için bir ön koşul olarak belirlenmişken, Özel Şartlar'da ücretlerin hakediş bedelinin yüklenici hesabına geçmesini takip eden 3 iş günü içinde ödeneceğinin belirtilmesi suretiyle ihale dokümanı düzenlemeleri arasında çelişki yaratıldığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 14) Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3.1. ...Araçların temizliği için gerekli olan uygun malzemeler her 1 (bir) araç için aşağıda belirtilmiştir. Antifirizli cam suyu 5 litre, Şampuan 4 litre, Temizlik bezi (en az 30x30 cm ölçüsünde) 5 adet, Fırça 1 adet, Kova 1 adet, Oto paspası 1 adet. Araç temizliği ilgili ünitesince yapılacak ise temizlik malzemeleri yüklenici tarafından tedarik edilerek ilgili ünitesine teslim edilecektir. Ancak aracın temizliği piyasada yaptırılacak ise yüklenici tarafından ayda 4 sefer araçların iç-dış temizliği özenle yapılacaktır. Ayrıca Köpük makinesinin olduğu yerlerde İdarenin talep etmesi halinde yukarıda şampuan için belirtilen miktar kadar endüstriyel oto şampuanı (fırçasız oto şampuanı) verilecektir...” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu ile Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel Şartlar’ın “İşletme, bakım ve diğer işlemler” başlıklı 4’üncü maddesinde “...4.5. İşe başlama tarihinden itibaren 1 ay içerisinde, İdareye teslim edilecek şekilde araçların temizliğinde kullanılacak uygun malzemeler sözleşme süresi içerisinde bir defaya mahsus verilmek üzere her 1 (bir) araç için aşağıda belirtilmiştir. Antifirizli cam suyu 5 litre, Şampuan 3 litre, Temizlik bezi (en az 50x70 cm ölçüsünde) 5 adet, Fırça 3 adet, Kova 1 adet, Oto paspası 1 adet. Araç temizliği ilgili ünitesince yapılacak ise temizlik malzemeleri yüklenici tarafından tedarik edilerek ilgili ünitesine teslim edilecektir. Ancak aracın temizliği piyasada yaptırılacak ise yüklenici tarafından ayda 4 sefer araçların iç-dış temizliği özenle yapılacaktır. Ayrıca Köpük makinesinin olduğu yerlerde İdarenin talep etmesi halinde yukarıda şampuan için belirtilen miktar kadar endüstriyel oto şampuanı (fırçasız cilalı oto yıkama köpüğü) verilecektir. Yüklenicinin temizlik malzemelerini tedarik etmemesi ve araç temizliğini piyasada yapmaması halinde; ilgili ünite tarafından temizlik malzemeleri piyasadan tedarik edilir veya aracın temizliği piyasada yaptırılır bedeli yansıtma faturası düzenlenerek yüklenicinin hakedişinden kesilir....” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan doküman düzenlemelerinden; her bir araç için yüklenici tarafından karşılanacak temizlik malzemelerine ilişkin olarak İdari Şartname’de şampuan miktarının 4 litre, temizlik bezinin en az 30x30 cm, fırçanın 1 adet ve ürün tanımının “endüstriyel oto şampuanı (fırçasız oto şampuanı)” olarak gösterildiği; buna karşılık Özel Şartlar’da şampuan miktarının 3 litre, temizlik bezinin en az 50x70 cm, fırçanın 3 adet ve ürün tanımının “endüstriyel oto şampuanı (fırçasız cilalı oto yıkama köpüğü)” şeklinde belirlendiği; öte yandan dokümanda araç temizliğinin hangi ünitelerde yalnızca temizlik malzemesi teslim edilerek ünitece yapılacağı, hangi ünitelerde ise yüklenici tarafından ayda 4 sefer piyasada yaptırılacağına ilişkin bir ayrıma ve belirlemeye yer verilmeyerek bu iki farklı maliyetli yöntem hususunda belirsizlik yaratıldığı tespit edilmiştir Bu kapsamda; teklif fiyata dâhil edilecek temizlik malzemelerinin miktarı, ebadı ve niteliği hususlarında İdari Şartname ile Özel Şartlar düzenlemeleri arasında çelişki bulunduğu; ayrıca araç temizliğinin hangi ünitelerde yalnızca malzeme teslimi suretiyle ünite bünyesinde yapılacağı, hangi ünitelerde ise sözleşme süresince ayda 4 kez piyasada yaptırılmak suretiyle ifa edileceği hususunda dokümanda somut bir belirleme yapılmayarak sürecin idarenin tek taraflı tercihine bırakılmasının farklı maliyet kalemleri doğuracağı ve istekliler açısından teklif maliyetinin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engellediği değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 15) Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde “25.3.1. ...Yüklenici, sözleşme süresince çalıştıracağı sürücülerine fiilen çalıştığı gün üzerinden günlük brüt 330,30-TL yemek ücreti ile günlük brüt 330,30-TL yol ücretini, nakdi olarak karşılayacak ve bu ücretleri maaş bordrosunda gösterecektir. Diğer resmi kuruluşlarda geçici süreli olarak görevlendirilen hizmet alımı yolu ile temin edilen araçların sürücülerine belgelendirilmek kaydı ile aynı ücretler ödenecektir. Yüklenici aynı zamanda bu tutarları maaş bordrosunda da gösterecektir... Dış görev ve konaklama bedelleri hak edişle birlikte yükleniciye ödenecek olup bu bedeller personele yüklenici tarafından ücretleri ile birlikte ayrıca ödenecektir...” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Çalışma yeri, süresi ve ücretlendirme” başlıklı 5’inci maddesinde “...g) Sözleşme süresi içinde göreve çağrılan kiralık araç sürücüleri için görev gereği geceyi İdarenin iş yerinin bulunduğu il veya ilçe dışında geçirmeleri halinde, Taşıt Görev Emri (Ek-1) esas alınmak kaydıyla, oluşturulan komisyon marifetiyle belirlenen ve TEİAŞ Genel Müdürlük Makamı tarafından onaylanan güncel dış görev ücreti ve konaklama ücreti (belgelendirmek kaydıyla belirlenen ücrete kadar) araç sürücülerine ödenmek üzere yükleniciye takip eden ayın hakkedişi ile birlikte ayrıca ödenecektir. Dış göreve gidiş ve görevden dönüş günlerinde günlük yol ücretinin %50'si ödenir. Ancak diğer günler için günlük yemek ve yol ücreti ödenmeyecektir. … Çalıştığı birimlerce resmi bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilen hizmet alım personeline, Resmi görevli oldukları yerde ve yolda; 1. 0 - 24 saat öğle veya akşam yemeği zamanlarından birini geçirenlere dış görev ücretinin 2/3’si ödenir ve yemek ücreti kesilmez. 2. 0 - 24 saat öğle ve akşam yemeği zamanlarından ikisini geçirenlere dış görev ücretinin tamamı ödenir ancak yemek ücreti kesilir….” düzenlemesi, Hizmet Alımı Yolu İle Kiralanacak Araçlar ve Sürücüler İçin Özel