KİK Kararı 2026/UH.I-2381

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/035 Gündem No: 58 Karar Tarihi: 09.09.2026 Karar No: 2026/UH.I-2381 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Türev İş Sağ. ve İş Güv. Eğ. Lab. Dan. Hiz. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Personel A.Ş. BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/867993 İhale Kayıt Numaralı “ Kısmi Süreli İş Sağlığı ve Güvenliği, Mobil(Gezici) Sağlık Tetkikleri Hizmet Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Personel A.Ş. tarafından 15.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kısmi Süreli İş Sağlığı ve Güvenliği, Mobil(Gezici) Sağlık Tetkikleri Hizmet Alım İşi, ” ihalesine ilişkin olarak Türev İş Sağ. ve İş Güv. Eğ. Lab. Dan. Hiz. Ltd. Şti.nin 11.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.08.2026 tarih ve 222978 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2071 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Kurul kararı sonrasında gerçekleştirilen ikinci aşırı düşük teklif sorgulamasında, önemli teklif bileşenlerinin açık, somut ve denetlenebilir şekilde belirlenmediği; araç, yakıt, bakım-onarım, personel ve organizasyon giderleri bakımından hesaplamaya esas kilometre, kullanım süresi, lokasyon ve benzeri objektif verilerin; A, B ve C sınıfı iş güvenliği uzmanları bakımından ise personel sayısı ve çalışma sürelerinin ortaya konulmadığı, bu suretle ilk sorgulamadaki belirsizliğin giderilmediği, ayrıca sorgulama yazısının F bölümünde yer alan eğitim, risk değerlendirmesi, acil durum planlaması, dokümantasyon, raporlama ve benzeri giderlerin ilk sorgulama ve Kurul kararı kapsamında bulunmadığı halde yeni maliyet unsurları olarak sorgulamaya dâhil edildiği, idarenin kendi varsayımsal maliyet modelini isteklilere dayattığı ve ikinci sorgulamanın Kurul kararına ve ilgili mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. (4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur. (5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.1 Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken idarece aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-form kullanılır. Bu formda; a) Teklifte önemli olduğu tespit edilen ve açıklanması istenen teklif bileşenlerine, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle yer verilmesi, b) Tekliflerin açıklanmasında kullanılmak üzere 79.2.2’nci maddede sayılan yöntemleri sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntemlerin belirlenmemesi, c) Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi, zorunludur. İdareler tarafından önemli teklif bileşenleri belirlenirken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamaz. Bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kısmi Süreli İş Sağlığı ve Güvenliği, Mobil (Gezici) Sağlık Tetkikleri Hizmet Alım İşi, b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 18 AY Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Personel Anonim Şirketi ve Bağlı İşyerleri” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu ihalenin Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Personel A.Ş. tarafından gerçekleştirilen “Kısmi Süreli İş Sağlığı ve Güvenliği, Mobil(Gezici) Sağlık Tetkikleri Hizmet Alım İşi” ihalesi olduğu, ihalenin 15.06.2026 tarihinde gerçekleştirildiği ve ihaleye 7 isteklinin katıldığı, 16.06.2026 tarihinde teklifi sınır değerin altında kalan iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 29.07.2026 tarihli ve 2026/UH.I-2004 sayılı Kurul kararı ile sorgulama yazısında yer alan önemli teklif bileşenlerinin belirsizlik oluşturduğu gerekçesiyle açıklamanın yenilenmesine karar verildiği, idarece 10.08.2026 tarihinde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 17.08.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile sınır değerin altında kalan iki isteklinin de açıklama sunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, ihalenin Neva İş Sağ. ve Güv. Hiz. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, idarenin aşırı düşük olarak tespit ettiği teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamayacağı, bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunların dikkate alınmayacağı anlaşılmıştır. İdarenin, 2026/UH.I-2004 sayılı Kurul kararı gereğince sınır değerin altında teklif veren iki istekliye yeniden aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazı gönderdiği, yazıda söz konusu teklifin aşırı düşük olarak tespit edildiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının 14.08.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle gönderilmesi gerektiği ifadelerine yer verilmiş ve önemli teklif bileşenlerinin; İş Güvenliği Uzmanı Hizmet Giderleri, İşyeri Hekimi Hizmet Giderleri, Diğer Sağlık Personeli Giderleri, Sağlık Tetkiklerine ilişkin giderler, mobil sağlık hizmeti ile iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin araç, ulaşım ve organizasyon giderleri ve teknik şartname kapsamında teklif fiyatına yansıtılan diğer maliyetler olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Söz konusu yazıda; iş güvenliği uzmanı giderlerine ilişkin A, B ve C sınıfı uzmanlar bakımından personel sayısı, ücret ve işveren maliyetleri ile teklif fiyatına yansıtılan diğer maliyet unsurlarının açıklanacağı, işyeri hekimi hizmet giderine ilişkin çalışma süresi, personel ücreti ve işveren maliyetinin açıklanacağı, diğer sağlık personeli hizmet giderine ilişkin çalışma süresi, personel ücreti ve işveren maliyetinin açıklanacağı, sağlık tetkiklerine ilişkin odyometri, solunum fonksiyon testi, PA akciğer grafisi, göz ölçümü ve muayenesi, EKG, hemogram, biyokimya, ELISA testleri, kolinesteraz enzimi testleri bakımından tetkik başına maliyet, cihaz ekipman, sarf malzeme, laboratuvar veya hizmet alım gideri, personel gideri, gerekli diğer maliyet unsurlarının açıklanacağı, ulaşım ve organizasyon giderlerine ilişkin araç kullanım gideri, akaryakıt, bakım onarım gideri, yedek parça ve lastik gideri, sigorta vergi ve muayene gideri, şoför/personel gideri, hizmet verilecek lokasyona ilişkin ulaşım giderleri, ulaşım ve saha organizasyon gideri, koordinasyon giderleri, bilgisayar giderleri, yazıcı ve ilgili giderler, yazılım ve lisans giderleri, raporlama ve elektronik kayıt giderleri ve katlanılması gereken diğer maliyetlerin açıklanacağı, teknik şartname kapsamında teklif fiyatına yansıtılan diğer maliyetlere ilişkin isteklilerin varsa teklif fiyatında önemli maliyet unsuru olarak dikkate alınan maliyetin açıklanacağı belirtilmiştir. Başvuru sahibi istekli itirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idarece önemli teklif bileşenlerinin mevzuata uygun olarak belirlenmediği, sorgulamanın belirsizlik içermeyen bileşenler ile yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğini iddia etmektedir. İdarece 13.08.2026 tarihli şikâyete cevap yazısında; isteklilerin belirli bir araç, km, güzergâh veya maliyet yöntemi ile sınırlanmadığı kendi teknik ve ekonomik organizasyonlarına göre açıklama yapılmasına imkân tanındığını, eğitim, risk değerlendirmesi, acil durum planlaması, dokümantasyon, raporlama ve benzeri faaliyetlere ilişkin önemli teklif bileşeni belirlemesi yapılmadığı ancak istekli tarafından önemli maliyet unsuru olarak dikkate alınması halinde açıklamaya eklenebileceği, “diğer maliyetler” ve “benzeri faaliyetler” ifadelerinin önemli teklif bileşeni ile bağlantılı maliyetler bakımından dikkate alınması gerektiği, yeni ve bağımsız bir önemli teklif bileşeni oluşturmayacağı belirtilmiştir. Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ilgili mevzuat düzenlemelerinden idarenin aşırı düşük olarak tespit ettiği teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibarelere yer verilse bile bu ifadelerin dikkate alınmayacağının anlaşıldığı, somut olayda idarece Kurul kararı üzerine yeniden gerçekleştirilen aşırı düşük teklif açıklama talebinde iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, diğer sağlık personeli, sağlık tetkikleri ile mobil sağlık hizmeti ve iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin araç, ulaşım ve organizasyon giderlerinin önemli teklif bileşenleri olarak belirlendiği, anılan bileşenlere ait alt girdilerinin de ilgili hizmetlerin niteliği dikkate alınarak ayrıntılı şekilde ortaya konulduğu, isteklilerin ihale dokümanı düzenlemeleri doğrultusunda kendi teknik ve ekonomik organizasyonlarına göre açıklama yapabilecekleri, idarece belirli bir araç, kilometre, güzergâh veya maliyet yöntemi öngörülmek suretiyle isteklilerin açıklama yapma yöntemine yönelik herhangi bir kısıtlamaya gidilmediği, ayrıca “teklif fiyatına yansıtılan diğer maliyetler”, “gerekli diğer maliyetler” gibi belirsiz ifadelerin ilgili mevzuatı uyarınca dikkate alınmaması gerektiği, idarenin değerlendirme aşamasında da açıklamanın reddedilme gerekçesi olamayacağı, ayrıca istekliye tebliğ edilen şikâyete cevap yazısında söz konusu “diğer maliyetler” in ancak istekli tarafından teklif fiyatında önemli bir maliyet unsuru olarak değerlendirilmesi hâlinde açıklanmasının isteklinin takdirinde olduğunun belirtildiği anlaşılmış olup, bu itibarla sorgulama yazısında isteklilerin açıklama yapmasını engelleyecek veya açıklamanın kapsamını belirsiz hâle getirecek nitelikte mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığı, önemli teklif bileşenlerinin isteklilerin açıklamalarına esas teşkil edecek yeterli açıklıkta belirlendiği sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.