KİK Kararı 2026/UH.I-1885

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/028 Gündem No: 23 Karar Tarihi: 16.07.2026 Karar No: 2026/UH.I-1885 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Gazi Kimya Laboratuvar Sis. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş., İHALEYİ YAPAN İDARE: İzmir İl Sağlık Müdürlüğü İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/880249 İhale Kayıt Numaralı “ 2 Kalem Mikrobiyoloji Laboratuvarı Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İzmir İl Sağlık Müdürlüğü İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 25.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2 Kalem Mikrobiyoloji Laboratuvarı Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Gazi Kimya Laboratuvar Sis. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.nin 10.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.06.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.06.2026 tarih ve 218863 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1621 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1’inci kısmı olan “ Tam Otomatize Makro ve Mikro Elisa Cihazı Kitleri”ne ilişkin Teknik Şartname’nin 4.1.10’uncu, 4.2.12’nci ve 4.2.15’inci maddelerinde yer alan düzenlemelerin rekabeti daralttığı ve eşit muamele ilkesine aykırı olduğu, teklif etmeyi planladığı “Siemens Advia Centaur XPT Sistemi”nin uluslararası kalite standartlarına sahip, dünya genelinde yaygın olarak kullanılan, yüksek test kapasitesi sunan, klinik güvenilirliği kabul edilmiş, kamu ve özel sağlık kuruluşlarında aktif olarak kullanılan bir analizör sistemi olduğu, buna rağmen Teknik Şartname’nin söz konusu düzenlemeleri nedeniyle ihaleye katılımının fiilen engellendiği, ihtiyacın karşılanması bakımından zorunlu olmayan kriterlerle eşdeğer sistemlerin ihale dışına itildiği, teklif etmeyi planladığı sistemlerin teknik yeterliliğinin tartışma konusu olmadığı, idarenin şikâyetin reddi yönündeki kararının teknik değerlendirmeden ziyade belirli teknoloji ve cihaz altyapılarının korunmasına yönelik subjektif tercihlere dayandığı, anılan Teknik Şartname düzenlemelerinin korunmasını haklı kılacak somut ve objektif gerekçelerin ortaya konulamadığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı beşinci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Teknik Şartname” başlıklı 16'ncı maddesinde “ (1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dâhil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir…” hükmü, İdari Şartname’nin İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2 Kalem Mikrobiyoloji Laboratuvarı Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 2 Kalem Mikrobiyoloji Laboratuvarı Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Hastanemiz Mikrobiyoloji Laboratuvarı” düzenlemesi, Aynı İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “ 20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 2’dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Bu ihale 2 kalem olup, istekliler istedikleri kısım/kısımlara teklif verebilirler.” düzenlemesi, İhalenin 1’inci kısmı olan “ Tam Otomatize Makro ve Mikro Elisa Cihazı Kitleri”ne ilişkin Teknik Şartname’nin 4.1.10’uncu maddesinde “ Cihazların çalışması durdurulmadan reaktif, sarf ve solüsyonlar yüklenebilmelidir. Preanalitik hataları azaltmak için teklif edilen killerin ana ve yardımcı reaktifleri, cihazın kullanmış olduğu yıkama solüsyonları (günlük bakım kitleri hariç) kullanıma hazır likit formda olmalı ve ön hazırlık gerektirmeden direkt olarak cihaza yüklenebilmelidir. ” düzenlemesi, Aynı Teknik Şartname’nin 4.2.12’nci maddesinde “ HBsAg, Anti HCV ve AntiHIV testlerinin sonuç verme süresi 45 dakikayı geçmemelidir. HbsAg, Anti HCV, Anti HIV ye Sifiliz testleri için teklif edilecek kitler Kan Bankası kullanımı için de uygun olmalıdır. Bu killerin kan transfüzyon merkezlerinde kullanılabileceğine dair üretici firma tarafından yasal ve bilimsel hiçbir sınırlama olmadığını gösterir belge sunulmalı ve Kan Bağışçılarına ait örneklerde tarama testi olarak kullanılabileceğine ilişkin açıklama kit prospektüsünde açıkça belirtilmelidir.” düzenlemesi, Anılan Teknik Şartname’nin 4.2.15’inci maddesinde “ Yüklenici firmanın teklif etmiş olduğu cihaz ihale listesinde yer alan makro eliza testlerinin tamamını çalışabilmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır. Birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Tam Otomatize Makro ve Mikro Elisa Cihazı Kitleri puan 59.162.577 2 İnterferon Gama Testi puan 6.722.208 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Yapılan incelemede, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından, 25.06.2026 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ 2 Kalem Mikrobiyoloji Laboratuvarı Hizmet Alımı ” olduğu, 11 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye toplam 5 isteklinin katıldığı, ihalenin şikâyete konu 1’inci kısmı olan “Tam Otomatize Makro ve Mikro Elisa Cihazı Kitleri” kısmına 2 isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibinin bu kısma teklif vermediği ve ihale komisyonu kararının henüz alınmadığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından 10.06.2026 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, Teknik Şartname’nin, analizör cihazlarıyla ilgili bölümünde belirtilen bazı teknik kriterler nedeniyle Siemens Sağlık A.Ş. tarafından üretilen ve mevcutta aktif olarak kullanılan saatte 240 test kapasiteli CENTAUR XPT model cihazı ile ihaleye katılamadığını belirterek Teknik Şartnamenin cihazlara ilişkin bölümlerinde, tüm eşdeğer teknolojilerin ihaleye katılımını sağlayacak şekilde güncelleme yapılmasını ve eşdeğer ürünlerin de değerlendirmeye alınmasını talep ettiği, iddia konusu düzenlemelerin mevcut halleri ile değiştirilmesi talep edilen hallerine yer verildiği, bir diğer ifade ile itiraza konu edilen maddelerde değişiklik talebinde bulunulduğu görülmüştür. İdare tarafından şikâyete verilen cevapta “…4.1.10, 4.2.12 ve 4.2.15 maddelerinde yapılması istenen değişiklikler incelenmiş olup, söz konusu düzenlemelerin hizmetin niteliği, laboratuvar güvenliği, standardizasyon ve test süreçlerinin bütünlüğü açısından uygun olmadığı değerlendirilmiştir. 1-Teknik Şartnamenin 4.1.10 maddesine ilişkin itiraz: Maddenin eski halinde yer alan; “...ön hazırlık gerektirmeden direkt olarak cihaza yüklenebilmelidir.” ifadesinin yeni düzenlemede çıkarılması, laboratuvar süreçlerinde standardizasyonun azalmasına ve preanalitik hata riskinin artmasına neden olabilecek niteliktedir. Tam otomatik immünoassay sistemlerinde özellikle yüksek numune yoğunluğu bulunan merkezlerde reaktif ve yardımcı solüsyonların kullanıma hazır formatta olması; kullanıcı kaynaklı hazırlama hatalarının önlenmesi, yanlış dilüsyon riskinin ortadan kaldırılması ve cihaz performansının sürdürülebilirliği açısından önem taşımaktadır. Konsantre solüsyonların manuel hazırlanması sırasında: *yanlış oranlarda sulandırma, *kontaminasyon, *cihaz performansında etkilenme gibi riskler ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca modern tam otomatik sistemlerde kullanıcı müdahalesinin en aza indirilmesi; laboratuvar akreditasyon süreçleri, kalite yönetim sistemleri ve hasta güvenliği açısından temel bir gereklilik olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle ilgili ibarenin kaldırılması teknik standardı düşürücü nitelikte olup, idarenin hizmet kalitesi ve laboratuvar güvenliği açısından uygun görülmemektedir. 2-Teknik Şartnamenin 4.2.12 maddesine İlişkin İtiraz: Maddenin eski halinde yer alan “sonuç verme süresi 45 dakikayı geçmemelidir” düzenlemesinin kaldırılarak yerine “inkübasyon süresi 58 dakikayı geçmemelidir” ifadesinin getirilmesi, laboratuvarın gerçek hizmet ihtiyacını karşılamamaktadır. İnkübasyon süresi yalnızca analitik sürecin bir bölümünü ifade etmekte olup; laboratuvar açısından klinik öneme sahip olan esas parametre toplam sonuç verme süresidir. Özellikle: *acil örneklerde sonuç verme, *enfeksiyon tarama süreçleri, *kan bankası iş akışı, *hızlı klinik karar gerektiren durumlar açısından toplam sonuç verme süresi kritik öneme sahiptir. Bu nedenle “inkübasyon süresi” esas alınarak yapılan düzenleme farklı cihazların toplam çalışma sürelerindeki ciddi farklılıkları göz ardı etmekte ve hizmetin hız kriterini ortadan kaldırmaktadır. Ayrıca yeni düzenlemede; “üretici firma tarafından Kan Merkezlerinde çalışılabileceğine dair yazı verilmelidir” ifadesine yer verilmesi, kit prospektüsünde açık kullanım beyanı bulunmayan sistemlerin yalnızca firma yazısı ile uygun kabul edilmesine imkân tanımaktadır. Kan bankacılığı ve donör tarama süreçleri yüksek güvenlik gerektiren alanlar olup, bu kullanım amacının kit prospektüsü dokümanlarında açık şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Yalnızca firma yazısına dayanılarak değerlendirme yapılması; *bilimsel standardizasyon, *uluslararası validasyon kriterleri, *izlenebilirlik, *denetlenebilirlik açısından yetersiz kalabilecektir. Bu nedenle mevcut düzenleme teknik güvenilirliği azaltacaktır. 3-Teknik Şartnamenin 4.2.15 maddesine İlişkin İtiraz: Yeni düzenleme ile bazı testlerin ayrı bir ELFA sistemi üzerinde çalışılabilmesine imkân tanınması; laboratuvarın bütüncül cihaz yönetimi, standardizasyonu ve iş akışı açısından uygun görülmemiştir. İhale konusu sistemin temel amacı mümkün olan en fazla parametrenin aynı ana platform üzerinde çalışılmasıdır. Testlerin farklı metodolojilere ve farklı cihaz altyapılarına bölünmesi; *cihazlar arası standardizasyon farklılığı, *farklı kalite kontrol süreçleri, *ek bakım ve kalibrasyon ihtiyacı, *ek sarf ve kullanıcı yönetimi, *sonuçların bütüncül takibinde zorluk, *iş akışında bütünlüğün sağlanamaması gibi sorunlara yol açabilecektir. Ayrıca avidite ve EBV serolojilerinin ayrı bir ELFA platformuna taşınması, ana sistemin test menü yeterliliğinin azaltılması sonucunu doğurmaktadır. Bunun yanında iki farklı teknolojinin aynı süreç içerisinde kullanılması laboratuvar personeli açısından ek eğitim ihtiyacı doğurmakta, kalite yönetim süreçlerini karmaşıklaştırmaktadır. Sonuç olarak firmanın şikâyetlerinin reddine eski düzenlemenin korunmasının teknik açıdan daha uygun olacağı kanaatine varılmıştır…” hususları yer almaktadır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır. İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılaması ve kamu ihale mevzuatına aykırı olmamak kaydıyla ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak şekilde doküman düzenlemesi konusunda takdir hakkı ve yetkisinin bulunduğu, diğer ifade ile idarelerce ihtiyacın farklı sistemlere ilişkin özellikler dikkate alarak belirlenmesi gibi bir zorunluluğunun bulunmadığı, esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak doküman düzenlemelerinin yapılması olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyaçları olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu sistemin özelliklerini belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunmaktadır. Buradan hareketle, idarelerin teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri ve belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır. Netice itibarıyla, idarelerin kamu ihale mevzuatına aykırı olmamak kaydıyla ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak şekilde doküman düzenlemesi yapabileceği, başvuruda yer verilen hususların, Teknik Şartnameyi kendi ürününe/sistemine uygun hale getirmeye yönelik olduğu, idare tarafından, başvuruya konu değişikliklerin yapılmaması noktasında gerekçelerin ortaya konulmak suretiyle cevap verildiği, idarenin şikâyete verdiği cevap dikkate alındığında, talep edilen değişikliklerin idarenin ihtiyacı ile örtüşmediği ve talep edilen düzenlemelerin hizmetin niteliği, laboratuvar güvenliği, standardizasyon ve test süreçlerinin bütünlüğü açısından uygun olmadığının ve mevcut düzenlemenin korunmasının teknik açıdan daha uygun olacağının değerlendirildiği, dokümanlardaki teknik özelliklerin alım konusu alanda faaliyette bulunan tüm firmaların ihaleye katılımını sağlayacak şekilde düzenlenemeyeceği, idarenin farklı sistemlere ilişkin özellikleri dikkate alarak ihtiyacını belirleme zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin değişiklik taleplerinin idarece yerinde görülmeyerek şikâyet başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.