KİK Kararı 2026/UY.II-2658

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/040 Gündem No: 72 Karar Tarihi: 14.10.2026 Karar No: 2026/UY.II-2658 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Nazilli Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1353650 İhale Kayıt Numaralı “ Hayvan Barınağı Yaptırılması İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Nazilli Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 19.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Hayvan Barınağı Yaptırılması İşi ” ihalesine ilişkin olarak İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. nin 10.09.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.09.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.09.2026 tarih ve 226599 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.09.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2415 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Göçen Zafer İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Taker Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'nın aşırı düşük teklif açıklamasının ihale mevzuatına uygun olmadığı şöyle ki; a- Fiyat tekliflerinde "Satış tutarı tespit tutanağı" ve "Maliyet tespit tutanağı" dayanak alınarak sunulması gereken mevzuat ibarelerinin bulunmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, yetkili kişilerce imzalanmadığı, meslek mensubu ibarelerinin yer almadığı ve analizlere hatalı yansıtıldığı, maliyet tespit tutanağında, fiyat teklifinde yer alan mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olduğu ve mali müşavir beyanının mevzuata uygun şekilde düzenlenmediği, satış tutarı tespit tutanağındaki "Faturaya Konu Malın veya İşin Nevi" hücresinde yazılan mal ile fiyat teklifi ve sorgulamaya konu iş kaleminin analizindeki malın aynı olmadığı, malzemelerin cinslerinde adet, m3, m2, m, kg ve ton olarak yanlış birimlerin yazıldığı, fatura bilgileri tablosunda fatura konusu malın adı, nevi, fiyat ve miktarının anlaşılamadığı ve tutar/miktarların hatalı hesaplandığı, tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmediği ve fatura tarihlerinin bu süreyle uyumlu olmadığı, Meslek mensubu faaliyet belgelerinin sunulmadığı ve mali müşavirin faaliyet belgesi yerine oda kayıt belgesinin sunulduğu, belgelerin geçerlilik tarihlerinin aşıldığı, fiyat tekliflerinin tarihleri ve sayıları ile sunulan tutanaklarda yer alan tarih ve sayıların birbirleri ile uyuşmadığı, tespit tutanaklarında yer alan faturaya konu ürün isimleri ve miktarları ile fatura bilgileri tablosunda yer alan ürün isimleri ve miktarlarının uyuşmadığı, fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20'si satış, en az yarısı kadar alım yapılmadığı, Açıklama istenen iş kalemleri içerisinde fiyat teklifine konu edilen malzemeler için kesilen faturaların ihale ve aşırı düşük teklif açıklama talebi tarihinden sonraki tarihlerde GİB sistemine gönderilmiş olduğu, b- Stok tespit tutanaklarının ihalede kullanılacak mal miktarını karşılamadığı, c- Analiz girdi miktarlarının ve birim fiyatlarının çarpımında aritmetik hata yapıldığı, analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10'u oranında yüklenici kârı hesaplanırken girdi miktarlarının azaltıldığı, girdi eklenmesi/çıkarılması ve ölçü birimlerinin farklılaştırıldığı, d- Açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin miktar ve birim fiyat çarpımları sonucu elde edilen tutarın 0,00 TL olarak belirlendiği, e- Analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu ve başvuru sahibi tarafından 2026 yılı asgari saatlik işçilik fiyatı olan 146,80 TL'nin altında açıklama yapıldığı, f-Akaryakıt fiyatlarının EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90'ının altında sunulduğu ve motorin dönüşüm katsayılarının hatalı kullanıldığı, g- Güncel rayiç fiyatların kullanılması gerekirken farklı fiyatların kullanıldığı, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar ile sunulan birim fiyatların uyumlu olmadığı ve hatalı fiyatların hesaplamalara aktarıldığı, h- Sunulan metrajların kabul edilemeyecek düzeyde düşük olduğu ve hatalı hesaplandığı, ihale yaklaşık maliyetinin 81.605.168,83 TL, başvuru sahibi teklifinin 58.245.000,00 TL olduğu ve teklifin yaklaşık maliyetin %28,63 altında olduğu, eksik gösterilen metrajların isteklinin teklif etmiş olduğu birim fiyatlar ile çarpılması sonucunda ortaya çıkan tutarın, isteklinin teklifine eklendiğinde ihaleye teklif veren isteklilerin teklif sıralamasının değişmesine yol açtığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, … sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. … 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. … 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. …” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Hayvan Barınağı Yaptırılması İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 20.284,92 m² yüzölçümlü taşınmaz üzerine yaklaşık 3.200,00 m² inşaat alanlı Hayvan Barınağı Yaptırılması işi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Aydın ili, Nazilli İlçesi, Demirciler Mahallesi, tapuda 134 ada 6 nolu parselde yaptırılacaktır” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. 19.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi, Söz konusu Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Nazilli Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 19.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile anahtar teslim götürü bedel teklif alınarak gerçekleştirilen “Hayvan Barınağı Yaptırılması İşi” yapım işi ihalesi olduğu, 31.08.2026 tarihli ihale komisyonu kararından; söz konusu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, bahse konu ihalede sınır değerin 58.628.688,72 TL olarak hesaplandığı ve sınır değer altında teklif veren Göçen Zafer İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Taker Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülerek söz konusu ihalenin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi İbm İnş. İth. İhr. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesindeki açıklamalara göre, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. İdarece 20.08.2026 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değer altında kalan Göçen Zafer İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Taker Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu tebligatın yapıldığı, söz konusu tebligat ile anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının EKAP üzerinden gönderilmesinin talep edildiği görülmüştür. Söz konusu tebligatın ekinde; “Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.1’inci maddesi uyarınca aşağıdaki 31 iş kalemi için açıklama verilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, 1. Söz konusu iş kalemlerine ait analizlerin, 2. Analizlerde kullanılan miktar ve rayiçlerin dayanaklarının, 3. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile diğer tevsik edici belgelerin, Yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğüne ilişkin açıklamaların mevzuata uygun şekilde hazırlanması gerekmektedir.” ifadelerinin yer aldığı yazı ile 31 adet iş kaleminin sıralandığı listeye yer verildiği, söz konusu listede bu iş kalemlerinin pursantaj oranları ile kümülatif oranların sıralandığı görülmüş olup; sadece açıklama istenecek iş kalemlerine yer verildiği ve bu iş kalemlerine ilişkin olarak herhangi bir poz numarasının yer almadığı, bunun dışında sıralı analiz girdileri listesi, açıklama istenecek analiz girdileri listesi, açıklama istenmeyen analiz girdileri listelerinin de yer almadığı, İhale işlem dosyasında yer alan yaklaşık maliyete ilişkin icmal incelendiğinde, açıklaması istenen iş kalemleri listesinde yer alan; örneğin inşaat iş kalemlerinden olan “Özel poz-1” poz numaralı “Çim çit yapay yeşil duvar (mevcut taşıyıcı sistem üzerine montaj)” ve “Özel poz-4” poz numaralı “1,5 mm sac kapı kanadı yapılması ve yerine montajı”; Yangın Tesisatı iş kalemlerinden olan; “Özel poz-1” poz numaralı “Elektrikli asıl pompa 45 kw, dizel yedek pompa 41 kW ve Jokey Pompa 9 kW; TSE ve NFPA normuna uygun”, “Özel poz-4” poz numaralı “180x16 PE-100 boru (metre)” ile “Özel poz-41” poz numaralı “Yangın galvaniz boru işçiliği – DN50 galvaniz boru (metre)” özel iş kalemlerinin yer aldığı, ancak bahse konu iş kalemleri ile bu nitelikteki diğer iş kalemlerine ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının söz konusu tebligatta ve ihale dokümanı kapsamında yer almadığı görülmüştür. Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. İdarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısına konu edilen ve açıklanması talep edilen iş kalemlerinin bir kısmının özel/paçal iş kalemi oldukları, ancak söz konusu iş kalemlerine ait alt analiz girdilerinin ihale dokümanında yer almadığı, aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde de bulunmadığı tespit edilmiş olup, idare tarafından; a) “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi, b) Açıklama istenilecek iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması, c) İş kalemlerine ait analizde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması (örneğin aynı paçal iş kalemi analizi içerisinde yer alan tüm mazot girdilerinin toplanması), d) Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi, e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal/özel iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi, f) Açıklama istenilecek iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması, İdarece hazırlanan açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği analiz formatları ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin sınır değer altında teklif sunan Göçen Zafer İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Taker Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulama işleminin mevzuata ve yukarıda bahsedilen hususlara uygun şekilde yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.