KİK Kararı 2026/UY.II-2649

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/040 Gündem No: 60 Karar Tarihi: 14.10.2026 Karar No: 2026/UY.II-2649 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Yavuz Selim Sulan Arten Mimarlık , İHALEYİ YAPAN İDARE: Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve İhale Şube Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1415290 İhale Kayıt Numaralı “ Tmo Horasan Ajans Amirliği Çok Amaçlı Alım Binası Yapımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve İhale Şube Müdürlüğü tarafından 17.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Tmo Horasan Ajans Amirliği Çok Amaçlı Alım Binası Yapımı ” ihalesine ilişkin olarak Yavuz Selim Sulan Arten Mimarlık ’ın 11.09.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.09.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.09.2026 tarih ve 226287 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.09.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2384 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1-3) İdare tarafından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi ve haklarında yasaklama işleminin başlatılmasına ilişkin işlemlerin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; 1) Tekliflerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11 ve 17’nci maddeleri kapsamında değerlendirme dışı bırakıldığı, idare tarafından yapım işine esas projenin mimari kısmında hizmet sunulmasının ve proje işiyle yapım işi arasında organik bağ bulunmasının gerekçe olarak gösterildiği, 2025 yılında TMO Erzurum Başmüdürlüğü tarafınca proje, yaklaşık maliyet ve ihale dokümanı hazırlanması amacıyla doğrudan temin işine teklif vermelerine rağmen işin başka bir yüklenici tarafından yerine getirildiği, idareyle kendileri arasında proje hizmetine ilişkin sözleşme imzalanmadığı, fatura düzenlenmediği, hakediş sunulmadığı, proje teslim tutanağı imzalanmadığı ve idareden herhangi bir proje bedeli alınmadığı, kendilerinin doğrudan temin işinin yüklenicisi olan firma adına veya idare adına proje müellifliği, teknik personel, danışmanlık ya da teknik sorumluluk sıfatıyla görevlendirilmediği, söz konusu unvanlara ilişkin taraflarınca imzalanmış herhangi bir belgenin ihale işlem dosyasında bulunmadığı, idarenin şikayete cevap dilekçesinde belirttiği 29.11.2025 tarihli teknik personel listesinin taraflarınca imzalanmadığı, söz konusu listeye kendilerinin eklenmesine herhangi bir şekilde onay vermedikleri, personel listesinde kendilerine verilen görev veya unvanın ne olduğunun tebliğ sürecinde öğrenildiği, doğrudan temin işinin yüklenicisi olan firmanın işbu ihalenin sonuçlanması sonrasında TMO Erzurum Başmüdürlüğünün isteği üzerine tek taraflı ve geçmiş tarihli belge düzenlenerek doğrudan temin dosyasına eklenen belgede adlarının olmasının proje hizmeti yüklenicisi veya proje müellifi oldukları anlamına gelmeyeceği, mevcut ihalenin yaklaşık maliyet, metraj, keşif özeti, birim fiyat analizi, mahal listesi, İdari ve Teknik Şartname gibi evrakların taraflarınca hazırlanmadığı, İdarenin şikayete cevap dilekçesinde belirttiği 30.12.2025 ve 29.01.2026 tarihli elektronik postaların proje müellifi veya teknik sorumlu sıfatıyla yaptıkları resmi proje teslimleri olmadığı, idarenin talebi üzerine işi yürüten yüklenicinin idare teknik personeliyle iletişim kurulamadığından teknik bir dosyanın aktarımına gayriresmi ve iyi niyetle aracılık edildiği, İdarenin şikayete cevap dilekçesinde damga vergisi ödeme belgesine ilişkin gerekçesinin yerinde olmadığı, belgenin hazırlanma veya ödeme süreciyle ilgilerinin bulunmadığı, belgeye sehven adlarının yazıldığı ve isimlerinin çizilerek yüklenici firmanın adının yazılarak hatanın düzeltildiği, Kendilerinin danışmanlık hizmetini yapan yüklenici konumunda bulunmadığı, dolayısıyla kendilerinin anılan Kanun’un 11’inci maddesindeki yasak kapsamında değerlendirilmesinin mevzuata aykırı olduğu, proje sürecine katılımın fatura, serbest meslek makbuzu, imzalı proje ve açık beyan gibi somut delillerle ispatlanması gerektiği, idarenin sadece antet veya e-posta gönderimine dayanarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı, 2) Geçici teminatlarının gelir kaydedilmesine yönelik işlemin mevzuata uygun olmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17 ve 58’inci maddelerinde geçici teminatın gelir kaydedilmesine yönelik herhangi bir hükme yer verilmediği, 3) İdare tarafından gerçekleştirilen yasaklama işleminin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, Kamu İhale Kurulu’nun doğrudan ihaleden yasaklama kararlarını inceleme yetkisi bulunmamakla birlikte yasaklama işlemine dayanak oluşturan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik işlem dikkate alındığında tekliflerinin değerlendirmeye alınması halinde idarece gerçekleştirilen işlemin hukuki dayanağının ortadan kalkacağı, 4) Mevcut yapım işinin doğrudan temin usulüyle yapılan projeye dayandırılarak gerçekleştirildiği, mevzuatın zorunlu kıldığı SMM belgesi, mimar oda sicil kaydı, müelliflik taahhütnamesi ve imzalı paftaların doğrudan temin alımı kapsamındaki dosyaya eklenmediği ve usulsüz ödeme yapıldığı, idarenin doğrudan temin dosyasındaki kusurunu örtbas etmek amacıyla kendilerini yasaklama kararı ile tehdit ederek geriye dönük evrak imzalatmaya çalışmasının yetki saptırması olduğu, bu kapsamda alt yapısı ve idari kabulü uygun olmayan proje üzerinden ihaleye çıkıldığının anlaşıldığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinde yer alan “Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz.” hükmü uyarınca doğrudan temin işine ait Teknik Şartname’nin 6.2.1 ve 6.2.5 maddeleri kapsamında idareye sunulmuş taahhütname, teknik personele ait bilgiler formu, SMM tescili veya resmi bir müelliflik kaydı bulunmadığı, dolayısıyla işbu yapım ihalesinin dayanağı olan mimari ve uygulama projeleri hukuken tamamlanmış nitelikte bulunmadığı, uygulama projesinin tamamlanmış ve ihaleye esas alınabilir sayılması için mevzuatın zorunlu kıldığı e-imzalı/ıslak imzalı onaylı paftalar, SMM belgesi, Mimar Oda Sicil Kaydı ve yetkili müellifin taahhütnamesi gibi kurucu unsurları sağlaması gerektiği, dolayısıyla idare tarafından taslak çizimler üzerinden ihaleye çıkıldığı, dolayısıyla mevcut ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1, 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “ Danışman: Danışmanlık yapan, bilgi ve deneyimini idarenin yararı için kullanan, danışmanlığını yaptığı işin yüklenicileri ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, idareden danışmanlık hizmeti karşılığı dışında hiçbir kazanç sağlamayan ve danışmanlık hizmetlerini veren hizmet sunucularını, ”hükmü, Anılan Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Aynı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: … j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü, Anılan Kanun’un “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11’inci maddesinde “ Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar: ... İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir. … Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü, Aynı Kanun’un “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11’inci maddenin gerekçesinde “Kamu ihalelerinde şeffaflığın ve tarafsızlığın sağlanabilmesi amacıyla; ihale dokümanı hazırlığı, yaklaşık maliyet tespiti gibi ihale öncesi hazırlık işlemleri yapanlar, ihaleyi yürüten ve sonuçlandıran ihale komisyonları, ihale öncesi ve sonrası onay makamı olan ihale yetkilileri, ihale işlemlerine ilişkin aşamalarda bilgi sahibi olanlar, kamu ihalelerine girmekten geçici veya sürekli olarak yasaklanmış olanlar ile ilgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenlerin doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak kendileri veya başkaları adına herhangi bir şekilde ihalelere katılmaları önlenmektedir. İhaleye katılacak istekliler arasında eşitlik ve rekabeti sağlamak ve ihaleye fesat karıştırılmasını önlemek üzere; ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin o işin ihalesine katılması ve ihale konusu işin yüklenicilerinin o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılması engellenmiştir. Ayrıca, bu yasakların organik bağ içinde bulundukları şirketleri için de geçerli olması düzenlenmiştir.” açıklaması, Anılan Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’inci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır: a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek. b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak. c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek. d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek. e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak. Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü, Aynı Kanun’un “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir: … d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar (Birmilyonyirmibirbinsekizyüzyirmiyedi Türk Lirası)*, diğer idarelerin beşmilyar Türk Lirasını (Üçyüzkırkbinüçyüzdoksanbir Türk Lirasını) * aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.” hükmü, Anılan Kanun’un “Danışmanlık hizmetleri” başlıklı 48’inci maddesinde, “Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır.” hükmü, Aynı Kanun’un “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinde “…b) Bu Kanuna göre yapılacak ihaleler ile ilgili olarak Kurumun görev ve yetkileri aşağıda sayılmıştır: 1) İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikayetleri inceleyerek sonuçlandırmak.” hükmü, Anılan Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir...” hükmü, Aynı Kanun’un “Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı” başlıklı 61’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar; ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemezler, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamazlar. Aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyideler uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Danışmanlık hizmetlerinin kapsamı” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) (1) Kanunun 48 inci maddesinde belirtilen mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır. (2) Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen yapımla ilgili hizmet işlerinin tamamı danışmanlık hizmetlerinin kapsamında olup, bu işler aşağıda sayılmıştır: a) İmar planlarının hazırlanması. b) Planlama, fizibilite ve yapılabilirlik etüdleri. c) Yapımla ilgili sondaj –zemin etüdleri. ç) Topoğrafya çalışmaları ve harita işleri (sayısal kadastral harita hizmetleri hariç). d) Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu hazırlanması. e) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım hizmetleri. f) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım kontrollüğü. g) Yapım işi kontrollüğü ve yapı denetimi. ğ) Yapım işi ihalesine ilişkin teknik şartname hazırlanması.” hükmü yer almaktadır. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 53’üncü maddesinde “(1) Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar: … (2) İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar ve alt yüklenicisi olamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir.” hükmü yer almaktadır. Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “… (7) Danışmanlık hizmetleri, Kanunun 22 nci maddesinde belirtilen hallerden birinin gerçekleştiği durumlarda, bu Tebliğ hükümlerine göre temin edilebilir.” açıklaması yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “… 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde; “Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar: a) Bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanlar. b) İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler. c) İhaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler. d) İhaleyi yapan idarenin ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanlar. e) (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri. f) (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilenlerin ortakları ile şirketleri (bu kişilerin yönetim kurullarında görevli bulunmadıkları veya sermayesinin % 10'undan fazlasına sahip olmadıkları anonim şirketler hariç). İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir. ….” hükmü bulunmaktadır. Bu hükümler uyarınca bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ihalelere katılamayacaklardır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: TMO Horasan Ajans Amirliği Çok Amaçlı Alım Binası Yapımı b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Tek katlı olmak üzere yaklaşık 255 m² 1 adet çok amaçlı alım binası yapımı. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İnönü Mahallesi Eski Kars Caddesi No:72/1 Horasan/Erzurum” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde ihaleye katılamayacağı belirtilenler ile 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (b) bendinin (8) numaralı alt bendi gereğince alınan Cumhurbaşkanı Kararları ile belirlenen yabancı ülkelerin isteklileri doğrudan veya dolaylı ya da alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihaleye katılamazlar. 9.2. Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “… 10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. 10.3. 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır. 17.08.2026 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 11 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 5 isteklinin katıldığı, 02.09.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Dündar Yaşam Konutları İnşaat Taahhüt Madencilik İnşaat Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Yavuz Selim Sulan Arten Mimarlık’ın teklifinin “İsteklilerden Yavuz Selim Sulan Arten Mimarlık’ın; bahse konu yapım işine esas proje hizmet alımı kapsamında bulunan projelerin mimari kısmında hizmet sunduğu tespit edilmiş olup, işin proje kısmı ile yapım kısmı arasındaki organik bağ nedeniyle avantaj sağlamaya yönelik davranış olarak değerlendirilerek, Kamu İhale Kanunun 11 inci maddesine göre ihaleye katılamayacak olanlar arasında olduğundan geçici teminatının gelir kaydedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve Kanunun 17 nci maddesine göre 58 inci madde hükümlerinin uygulanmasının gerektiği sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. İdare tarafından başvuru sahibi isteklinin şikayet başvurusuna verilen cevapta; Şikayete konu yapım işine esas proje hizmet alımı kapsamında bulunan projelerin mimari kısmında hizmet sunduğu ve işin proje kısmı ile yapım kısmı arasında organik bağ olduğuna delalet eden hususlar şu şekildedir: - Proje hizmet alımı işini üstlenen yüklenici firmanın, sözleşme yükümlülükleri kapsamında hizmet alimini yapan TMO Erzurum Başmüdürlüğüne 29.11.2025 tarihinde sunduğu dilekçedeki proje işinde çalıştırılacak teknik personel listesi içinde açıkça Yavuz Selim SULAN’ın adının ve TC kimlik numarasının yer aldığı, - Proje hizmet alımı işinin yüklenicisi tarafından hazırlanacak olan proje, rapor, yaklaşık maliyet cetvellerinin ve ihale dokümanlarının ilgili yönetmelik gereğince fen ve sanat kuralları çerçevesinde teknik şartname ve sözleşmesine uygun olarak, ilgili kurumlardan alınacak yapı ruhsatına engel teşkil etmeyecek şekilde tamamlanması için gerekli inceleme ve kontrol işleri yapmak üzere TMO Erzurum Başmüdürlüğünce inşaat kontrolörü olarak görevlendirilen personelin resmi kurum e-mail adresine 30.12.2025 ve 29.01.2026 tarihlerinde Yavuz Selim SULAN tarafından (yssulan@gmail.com ) mimari projelerin gönderildiği ve istekli Yavuz Selim SULAN ARTEN MİMARLIK’ın EKAP’a kayıtlı mail adresinin de aynı e-mail hesabı olduğunun açıkça görüleceği, - Proje hizmet alımı kapsamında TMO Erzurum Başmüdürlüğü muhasebe birimine, hizmet alımı kapsamında imzalanan sözleşme nedeniyle ortaya çıkan damga vergisinin ödenmesi sırasında düzenlenen alındı belgesine önce sehven kendi ismi olan “Yavuz Selim SULAN” yazıldığı, daha sonra işin yüklenicisinin Miçon Yapı olduğunun farkına varılarak kendi isminin üzeri çizilerek Miçon Yapı adına evrakın düzenlendiği, Hususları bir arada değerlendirildiğinde, İhale Komisyon Üyelerinde, Yavuz Selim SULAN’ın projenin hazırlanması sürecinde bizzat görev aldığı ve projenin mimari müellifi olduğu kanaati oluşmuştur. 4734 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinde, ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin bu işin ihalesine katılamayacakları hüküm altına alınmıştır. Aynı kanunun “(4734/11) Gerekçe madde 11.” kısmında “...İhaleye katılacak istekliler arasında eşitlik ve rekabeti sağlamak ve ihaleye fesat karıştırılmasını önlemek üzere; ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin o işin ihalesine katılması ve ihale konusu işin yüklenicilerinin o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılması engellenmiştir. Ayrıca, bu yasakların organik bağ içinde bulundukları şirketleri için de geçerli olması düzenlenmiştir... ” hükmü yer almaktadır. 4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinde ayrıca yukarıda belirtilen hükümlere rağmen ihaleye teklif verenlerle ilgili olarak “Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. ” hükmü bulunmakta, 4734 sayılı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17'nci maddesinin (e) bendinde “11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak. ” hükmü ve devamında “Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır. ” hükümleri bulunmaktadır.” ifadelerine yer verildiği, bu kapsamda ihale komisyon kararı, idarenin şikayete cevabı ve başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11 ve 17’nci maddeleri kapsamında değerlendirme dışı bırakıldığı, geçici teminatının gelir kaydedilmesine ve hakkında yasaklama işleminin başlatılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11’inci maddesinde ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin bu işin ihalesine katılamayacakları, aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicilerinin de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamayacakları ve bu yasakların, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerli olduğu hüküm altına alınmıştır. Anılan Kanun’un 17’inci maddesinin (b) bendinde ise rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmanın yasak fiil ve davranışlar içerisinde sayıldığı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca Kanun’un 58’inci maddesinde 17’nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği hüküm altına alınmıştır. Yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapanların o işe ilişkin ihaleye katılamaması, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde ihaleye katılacak olanlar arasında eşitliği ve rekabeti sağlamak bakımından önem taşımakta olup bu husus Kanun’un 11’inci maddesinin ikinci fıkrasında ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin bu işin ihalesine katılamayacağı ve bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri, bir başka deyişle organik bağ içinde bulundukları şirketleri için de geçerli olduğu belirtilmek suretiyle hüküm altına alınmıştır. Anılan maddenin gerekçesinde de bu durumun ihaleye katılacak istekliler arasında eşitlik ve rekabeti sağlamak ve ihaleye fesat karıştırmasını önlemek amacıyla olduğu ifade edilmiştir. Bu hüküm ile işin danışmanlık ve yapımının aynı kişide birleşmesine engel getiren kısıtlamanın etkin biçimde uygulanabilmesi ve şirket ortaklıkları kullanılarak aşılmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Kanun’un 48’inci maddesinden, mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetlerin, danışmanlık hizmet sunucularından alınabileceği anlaşılmaktadır. Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje hazırlanması gibi teknik alandaki hizmetlerin, danışmanlık hizmeti ihalesi olarak belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, yaklaşık maliyeti Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalan danışmanlık hizmet alımları hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebilecek olup, bu kapsamda söz konusu danışmanlık hizmetinin hizmet alımı ihalesi ile gerçekleştirilmesi bu alımın danışmanlık alımı niteliğini etkilememekte olup sadece alımın parasal tutarının belli limitler altında olması sebebi ile alım usulünün basitleştirilmesi amaçlanmıştır. Böylece sadece belli istekliler arasında yapılabilecek bir alım türü olan danışmanlık hizmet alımları mevzuatta öngörülen diğer yöntemler ile de alınması mümkün olmaktadır. İdare tarafından ihale işlem dosyasında gönderilen proje işine ilişkin bilgi ve belgeler incelendiğinde; TMO Erzurum Başmüdürlüğü tarafından “TMO Horasan Ajans Amirliği Sahasında Hizmet Binası, Güvenlik Kulübesi ve Çevre Düzenleme İşlerinin Yapımına Ait Zemin Etüt, Uygulama Projeleri ve İhale Dokümanlarının Hazırlanması Hizmet Alım İşi” ne çıkıldığı, söz konusu işin Micon Yapı İnşaat Taah. Müh. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, söz konusu yüklenici tarafından işin yürütümü kapsamında idareye çeşitli belgelerin sunulduğu, damga vergisine ilişkin sunulan belgelerden birinde “Teslim Eden” kısmında “Yavuz Selim Sulan Arten” yazıldığı ve söz konusu ismin üzeri çizilerek “Micon Yapı İnşaat Taah.” yazıldığı, Ayrıca Micon Yapı İnşaat Taah. Müh. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan proje işi kapsamında çalıştırılacak personel bilgilerine ilişkin belgenin “Mimari Projesi” kısmında “Yavuz Selim Sulan” isminin yer aldığı ve TC kimlik numarası bilgilerinin bulunduğu, Buna ek olarak Micon Yapı İnşaat Taah. Müh. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından idareye sunulan başka bir belgede iş kapsamındaki projelerin dijital ortamda idareye teslim edildiğinin belirtildiği, Yavuz Selim Sulan tarafından (yssulan@gmail.com) idareye mimari proje ve ısı kaybına ilişkin farklı tarihlerde birden fazla mail gönderildiği, Ayrıca ihale dokümanında yer alan çizimlerde “Arten Mimarlık”’a ait proje müellifi “Yavuz Selim Sulan”ın bilgilerinin düzenlendiği proje kapağının (antet) yer aldığı, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanında yer alan söz konusu belgeye ilişkin herhangi şikayet başvurusunda bulunulmadığı ve ihale dokümanının da bu haliyle kesinleştiği tespit edilmiştir. İdare tarafından işbu ihale kapsamında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde ise başvuru sahibi Yavuz Selim Sulan Arten Mimarlık’ın ihale kapsamında yer alan bilgi ve belgeleriyle proje işi kapsamında Micon Yapı İnşaat Taah. Müh. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin bünyesinde mimari projede çalışan Yavuz Selim Sulan’ın bilgilerinin aynı olduğu (İsim, TC kimlik numarası, mail adresi vb.) görülmüştür. 4734 sayılı Kanun’un 11'inci maddesinde ihaleye katılamayacak olanların doğrudan veya dolaylı olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacakları, ihale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yüklenicilerin de bu işin ihalesine katılamayacakları düzenlenmiş, maddenin gerekçesinde ihale öncesi hazırlık işlemlerini yapanların ve bu aşamalarda bilgi sahibi olanların ihaleye katılmasının önlenmesinin amaçlandığı belirtilmiştir. Başvuru sahibi Yavuz Selim Sulan’ın proje hizmetine ilişkin sözleşmenin tarafı olmamakla birlikte, bu hizmeti üstlenen şirketin idareye bildirdiği teknik personel arasında yer aldığı, mimari projelerin kendi e-posta adresinden idareye gönderildiği ve ihale dokümanındaki proje paftalarında müellif olarak adının geçtiği, bu bağlamda projeyi hazırlayan şirket bünyesinde bu işte görev alan başvuru sahibinin, işin projesinden ve ihale öncesi hazırlık sürecinden haberdar olmamasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, danışmanlık hizmetini fiilen yürüten kişinin yalnızca sözleşmenin tarafı olmadığı gerekçesiyle yasak kapsamı dışında tutulmasının 4734 sayılı Kanun’un 11'inci maddesinin lafzına ve amacına uygun olmadığı, somut olayın anılan madde kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla idarece başvuru sahibinin teklifinin Kanun’un 11'inci maddesi ile 17'nci maddesinin (e) bendi uyarınca değerlendirme dışı bırakılmasında ve 11'inci maddenin son fıkrası gereğince geçici teminatının gelir kaydedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak; Kamu İhale Kurumunun ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin itirazen şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırma görevinin bulunduğu, ayrıca yasaklama kararının niteliği ve bu işlemin denetiminin Kanun’un 53’üncü maddesinde Kurum’un görev alanında sayılmadığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının incelenmesi bakımından Kurumun görev ve yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: … d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. … Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; … c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir…” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü, Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir… Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler..." hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP hesabına giriş yapılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, … izleyen günden itibaren başlar.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “ İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; … c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, … yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “ … İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz. ” açıklaması yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını ya da zarara uğrama ihtimalinin bulunduğunu iddia eden aday, istekli veya istekli olabileceklerin idareye şikâyet başvurusunda bulunabileceği, bu başvuruların Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde yapılmasının zorunlu olduğu, dokümana yönelik şikâyetlerin ise anılan süreler aşılmamak kaydıyla teklif verilmeden önce en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna konu edilen idare tarafından kamu ihale mevzuatına aykırı şekilde ihaleye çıkıldığına yönelik iddiası bakımından şikayet konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarih olan ihale dokümanın indirildiği 17.08.2026 tarihini izleyen on gün içinde ve her durumda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 28.09.2026 tarihinde doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Buna ek olarak başvuru sahibi tarafından mevcut iddianın 11.09.2026 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusuna konu edilmediği, anılan iddiaya ilk kez 28.09.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer verildiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu yapılabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir. Bahse konu Kanun maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuru yapması gerektiği, şayet şikâyet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikâyet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu ihale Kurumu’na başvuruda bulunulabileceği anlaşılmaktadır. Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklaması 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda Kurum’a verilen yetki çerçevesinde şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup; idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usûlî güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.