KİK Kararı 2026/UY.II-2208

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/032 Gündem No: 121 Karar Tarihi: 19.08.2026 Karar No: 2026/UY.II-2208 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş., İHALEYİ YAPAN İDARE: Defne Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/913766 İhale Kayıt Numaralı “ Defne İlçesi Sınırları Dahilindeki Cadde ve Sokaklarda Yapılmak Üzere Beton Asfalt Yapım İşi ” İhalesi KURUMCA YAPILAN İNCELEME: Defne Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 29.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Defne İlçesi Sınırları Dahilindeki Cadde ve Sokaklarda Yapılmak Üzere Beton Asfalt Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak İmfalt Yol Yapı Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından 22.07.2026 tarih ve 220943 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1857 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi: İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; İdarece 4734 sayılı Kanun'un 5’inci ve 39’uncu maddelerine dayanılarak ihalenin iptaline karar verildiği, ancak söz konusu iptal işleminin hukuka aykırı olduğu, şöyle ki; İdarenin iptal yetkisinin mutlak ve sınırsız olmayıp ancak somut bir hukuka aykırılık ya da kamu yararını zedeleyen somut bir eksiklik bulunması halinde kullanılabileceği, ihale komisyonu'nun 20.07.2026 tarihli kararıyla teklifleri usulüne uygun inceleyip ihaleyi kendi üzerlerinde bıraktığı, iptal kararının sürecin hukuka aykırılığına ilişkin değil ihale tamamlandıktan sonra ileri sürülen soyut ve subjektif piyasa konjonktürü değerlendirmelerine dayandığı, kendi tekliflerinin yaklaşık maliyetin yaklaşık %24,8 altında kalması nedeniyle ihalenin sonuçlandırılmasının kamu zararına sebebiyet vermeyeceği, yaklaşık maliyetin hesaplandığı dönemde jeopolitik gerilimler sebebiyle yüksek seyreden bitüm ve akaryakıt fiyatlarının ihale sürecinde gerilediği ve mevcut yaklaşık maliyetin piyasa rayiçlerinin üzerinde kaldığı gerekçesiyle verilen iptal kararının somut verilere dayanmayan soyut bir değerlendirme olduğu, İdari Şartname'nin 43.1.1’inci maddesinde akaryakıt (b3) ve bitüm (b4) katsayıları için öngörülen fiyat farkı formülü'nün hakediş dönemindeki piyasa dalgalanmalarını dengeleyeceği iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir. İddialarına yer verilmiştir. İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddede “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü, “ İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır. … İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü, “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “ İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dâhil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü, “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. ... İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.” hükmü, Söz konusu maddenin gerekçesinde ise “… Kanunun muhtelif maddeleriyle idareye verilen iptal yetkisinin itirazen şikayet incelemesine tabi tutulması idareyi ihale yapmaya zorlamak anlamına geleceğinden ve esasen iptal edilen ihaleden sonra aynı amaçla açılan ihalelerin de idari başvuruya konu edilmesi zaten mümkün olduğundan, idarenin ihalenin iptali işlemlerinin itirazen şikayete konu edilemeyeceği öngörülmekte, ancak idareye yapılan şikayet üzerine Kanunun 54 üncü maddesi uyarınca idare tarafından ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda veya 56 ncı maddesi uyarınca Kurul tarafından verilen kararların uygulanmasından kaçınmak için ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda ise bu kararlara karşı doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi öngörülmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “…(3) Şikayet veya itirazen şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararına karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir….” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: DEFNE İLÇESİ SINIRLARI DAHİLİNDEKİ CADDE VE SOKAKLARDA YAPILMAK ÜZERE BETON ASFALT YAPIM İŞİ b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 27 KALEM- YAPIM İŞİ Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Defne İlçesi Sınırları Dahilindeki Cadde ve Sokaklarda.” düzenlemesi, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 32’nci maddesinde “32.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. 32.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin "Defne İlçesi Sınırları Dahilindeki Cadde ve Sokaklarda Yapılmak Üzere Beton Asfalt Yapım İşi" olduğu, ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 21.07.2026 tarihli "İhale İptal Kararının Bildirilmesi Hk." konulu tebligatla ihalenin iptali kararının bildirildiği, tebligat içeriğinde iki adet yazıya (İhale İptal Gerekçesi ve İhale Komisyonu Kararı) yer verildiği, aynı doküman içeriğinde yer alan ihale komisyonu kararında, teklifi sınır değerin altında kalan Kaan Yatırım İnşaat Turizm Ticaret Anonim Şirketi – İketaş İnşaat Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı'ndan aşırı düşük teklife yönelik açıklama isteminde bulunulduğu, 20.07.2026 tarihli ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan anılan isteklinin açıklamasının, dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulmaması nedeniyle uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak fiyat dışı unsur puanlaması da gözetilerek 1.202.892.500,00 TL teklif bedeli ile İmfalt Yol Yapı Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak 1.109.474.000,00 TL teklif bedeli ile Farsel İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi'nin belirlendiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesi çerçevesinde, idarelerin sunulan tüm teklifleri reddederek ihaleyi iptal etme hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, bu kararın isteklilere gecikmeksizin bildirilmesinin zorunlu olduğu, idarenin tekliflerin reddinden dolayı herhangi bir sorumluluk üstlenmeyeceği, ancak talep halinde iptal nedenlerini açıklamakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Bununla beraber, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarda ve vaktinde karşılanması ile kaynakların verimli kullanımı ilkeleri gereğince, idareye tanınan bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ile hizmet gerekleri doğrultusunda, ölçülülük ve objektiflik kriterleri dahilinde kullanılmasının esas olduğu görülmektedir. Ayrıca, Kanun’un 40 ve 41’inci maddeleri uyarınca, ihale yetkilisinin ihale komisyonu kararını onaylaması veya sebebini açıkça belirterek iptal etmesi gerektiği, onay durumunda kararın geçerli, iptal durumunda ise hükümsüz sayılacağı ve bu hususun tüm isteklilere gerekçesiyle birlikte tebliğ edilmesinin mecburi olduğu hükme bağlanmıştır. Kanun’un 56’ncı maddesi kapsamında, idarece alınan ihalenin iptali kararına karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının sadece idarenin sunduğu iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak tetkik edileceği, dolayısıyla Kurumun incelemesinin ihalenin esasına yönelik olmayıp , iptal kararının dayandığı gerekçelerin hukuka ve kamu yararına uygunluğuyla sınırlı kalacağı anlaşılmaktadır. İdarece isteklilere tebliğ edilen 21.07.2026 tarihli ihalenin iptali bildiriminin, biri "İhale İptal Gerekçesi", diğeri "İhale Komisyonu Kararı (KİK024)" başlıklı iki ayrı belgeden müteşekkil olarak gönderildiği, iptal gerekçesi yazısının son paragrafında "…yukarıda açıklanan gerekçeler doğrultusunda ve ihale komisyonu kararı gözönüne alındığında…" ifadesine yer verilerek ihale komisyonu kararına atıfta bulunulduğu, bu haliyle idarenin iptal işlemine dayanak gösterdiği gerekçelerin yalnızca iptal yazısında sayılan piyasa veya maliyet analizinden ibaret olmadığı, aynı zamanda ekli ve atıf yapılan ihale komisyonu kararında yer alan tespit ve değerlendirmelerin de iptal gerekçesinin bütünleyici bir parçasını oluşturduğu anlaşılmıştır. İhalenin iptaline ilişkin isteklilere gönderilen tebligat içeriğinde yer alan ihale komisyonu kararı incelendiğinde, “Fiyat dışı unsur olarak belirlenen iş kalemi gruplarının miktarlarının yüksek olduğu ki ihalede yapılması öngörülen miktarların üzerinde bir değer belirlenmiştir. (ÖRNEK: Asfalt betonu binder tabakası yapılması 3 yıl için toplam miktar 100.000 ton iken tek bir sözleşmede 125.000 ton’luk iş yapılmış olmasının istenmesi), Talep edilen iş gruplarında tek bir sözleşmede her iki iş kaleminin bulunması istenmiştir. (ÖRNEK:Termoplastik boya ile püskürtme (sprey) yöntemi ile yol çizgilerinin çizilmesi (makine İle 2 mm kalınlıkta) ile Otokorkuluk yapılması işleri). Bazı firmalar bu işleri yapmış olmalarına rağmen aynı sözleşmede olmadığı için puan alamamışlardır. İdari Şartnamenin 7.2.2 İş Hacmini Gösteren Belgeler maddesinde Yapım işleri cirosu olarak teklif edilen bedelin %15, toplam cirosu olarak %25 olarak belirlenmiş iken Fiyat Dışı Unsur için istenen ciro tutarının teklif edilen bedelin %100 olarak istenmesi, Yukarıda belirtilen hususların katılımı daraltıcı nitelikte olduğu ve rekabetin kısıtlamış olduğu kanaatine varılmıştır. Zira ihale dokümanını 17 firma indirmiş, ancak sadece 4 firma teklif vermiştir. Ayrıca teklif veren firmalardan sadece 1 tanesi Diğer (Manuel giriş) puanı alabilmiştir. İhaleden önce ihale dokümanına yapılan Şikayet Başvurularının büyük bir bölümünde de aynı durum vurgulanmıştır. Buna göre ihalede en düşük teklif Kaan Yatırım İnş. Turz. Tic. A.Ş. – İketaş İnş. Turz. Nak. San ve Tic. A.Ş. Ortak Girişiminin 1.047.789.625,00-tl.’lik teklifi olduğu halde, puanlama sonucunda ihale yaklaşık 155.000.000,00-tl. daha yüksek fiyatla İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş.’de kalmıştır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür. İsteklilere gönderilen tebligat içeriğindeki “İhale iptal gerekçesi” isimli diğer belgede ise; özetle yaklaşık maliyet hesaplamalarının yapıldığı dönemde İran-İsrail ekseninde yaşanan bölgesel çatışmalar ve jeopolitik krizler nedeniyle küresel petrol piyasalarında olağanüstü fiyat artışları meydana geldiği, asfalt imalatının ana girdisi olan bitüm ve akaryakıt fiyatlarının bu gelişmeler doğrultusunda üst seviyeye ulaştığı ve yaklaşık maliyetin bu yüksek piyasa verileri esas alınarak belirlendiği, ardından bölgesel gerilimlerin durulması sebebiyle petrol, bitüm ve türevi ürün fiyatlarında küresel ve ulusal ölçekte gerileme yaşandığı, bu durumun yaklaşık maliyetin güncel piyasa rayiçlerinin ve güncel imalat maliyetlerinin üzerinde kalmasına neden olduğuna yönelik ifadelere yer verildiği görülmüştür. İhalenin iptaline yönelik idare işleminin gerekçeleri incelendiğinde; “ Bölgesel çatışmalar ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle bitüm ve petrol fiyatlarının düşmesi nedeniyle maliyetlerin tekrar hesaplanması gerektiği ” gerekçesine ilişkin olarak; idarece gerekçe gösterilen bölgesel çatışmaların ihalenin ilan tarihinden (20.05.2026) önce başladığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybettiği yönünde bir husus söz konusu ise bunun idarece ihale ilan tarihine kadar geçen sürede yaklaşık maliyetin güncellenmesi suretiyle giderilmesinin mümkün olduğu, bu imkân kullanılmaksızın ihalenin iptaline gerekçe olarak bitüm ve petrol fiyatlarındaki değişimin gösterilmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. "Fiyat dışı unsur puanlaması yönünden yapılan düzenlemelerin rekabeti engellediğinin anlaşılması" gerekçesine ilişkin olarak; ihale komisyonu kararında, fiyat dışı unsur puanlaması kapsamında öngörülen iş kalemi miktarlarının işin 3 yıllık toplam ihtiyacının dahi üzerinde belirlendiği, birden fazla iş kaleminin aynı sözleşmede birlikte aranmasının piyasada bu işleri ayrı ayrı yapmış isteklilerin arasındaki rekabeti kısıtladığı, İdari Şartname'nin 7.2.2'nci maddesinde iş hacmini gösterir belge olarak aranan ciro oranı ile fiyat dışı unsur kapsamında talep edilen ciro oranı arasındaki farkın yüksek olması gibi hususlara yer verilerek rekabetin engellendiğinin idarece tespit edildiği, nitekim bu düzenlemeler sonucunda teklif fiyatı en düşük olan istekli yerine, fiyat dışı unsur puanlaması neticesinde 155.000.000,00 TL daha yüksek bedele sahip başka bir isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiğinin idarece ortaya konulduğu, bu bağlamda, ihalenin iptal edilmesine ilişkin kararda idarelere ihalenin iptaline ilişkin tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı biçimde kullanıldığına dair bir tespit bulunmadığından, idarece alınan ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiğine yönelik itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrası uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı soncuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.