KİK Kararı 2026/UY.II-2186

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/032 Gündem No: 97 Karar Tarihi: 19.08.2026 Karar No: 2026/UY.II-2186 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Melik Erol İnş. Nak. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Günkırı Belediyesi , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/955073 İhale Kayıt Numaralı “ Gençlik Merkezi ve Kapalı Spor Salonu ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Günkırı Belediyesi tarafından 16.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Gençlik Merkezi ve Kapalı Spor Salonu ” ihalesine ilişkin olarak Melik Erol İnş. Nak. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd.nin 17.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.07.2026 tarih ve 221306 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur Başvuruya ilişkin olarak 2026/1894 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Ümfa Gıda Tarım ve Hayvancılık Nakliye İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki, - Analizlerde kullanılan metrajların gerçek imalat miktarlarını yansıtmadığı, Aşırı düşük teklif açıklamasının temelini oluşturan hesap cetveli ve analizlerde yer verilen metrajların, ihale dokümanını oluşturan uygulama projeleri, mahal listeleri, teknik şartnameler ve idarece esas alınan yaklaşık maliyet hesaplarıyla uyumlu olması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan hesap cetveli incelendiğinde birçok iş kaleminde idarece öngörülen imalat miktarlarının altında metraj kullanıldığının görüldüğü, gerçekleştirilecek imalat miktarlarının eksik hesaplanmak suretiyle maliyetin yapay biçimde düşürüldüğü ve teklif bedelinin gerçeği yansıtmayacak seviyeye indirildiği, analizlerde yer alan birçok girdi miktarının, idarece açıklama istenilen analiz formatlarında öngörülen teknik gereklilikleri karşılamayacak şekilde azaltıldığı, işçilik, malzeme, makine ve yardımcı girdilere ilişkin miktarların aşağı yönlü revize edilmesi suretiyle toplam analiz maliyetinin yapay olarak düşürüldüğü, - Analizlerde, Hesap Cetvellerinde, Alt Analizlerde ve Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Tekliflerinde Bulunan Aritmetik Hatalar Nedeniyle Aşırı Düşük Teklif Açıklamalarının Mevzuata Aykırılığı Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; analizlerde, hesap cetvellerinde, yardımcı analizlerde ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayalı maliyet hesaplarında matematiksel tutarsızlıklar ile aritmetik hatalar bulunduğu, aritmetik hatanın yalnızca toplama veya çarpma işlemlerindeki yanlışlıklardan ibaret olmadığı, analiz girdilerine ait miktarların birim fiyatlarla uyumsuz olması, ara toplamların yanlış hesaplanması, alt analizlerden ana analize aktarılan tutarların farklı olması, hesap cetveli ile analiz toplamlarının birbirini karşılamaması, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde yer alan bedeller ile analizlerde esas alınan bedeller arasında farklılık bulunması gibi hususların da aritmetik ve hesaplama hatası niteliğinde olduğu, - Açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin maliyet dışında bırakılmasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.3 maddesine aykırı olduğu, Açıklama istenilmeyen analiz girdilerine ilişkin maliyetlerin teklif bedeli içerisinde gerçekçi şekilde dikkate alınmadığı, bazı iş kalemlerinde bu girdilere hiç yer verilmediği veya teklif bedeline etkisinin göz ardı edildiği, - Poz numaraları ile analiz tanımlarının birbiriyle uyumlu olmadığı, analizlerde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı güncel rayiçlerinin kullanılmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesinde yer alan düzenlemeler uyarınca, analizler ile yardımcı analizlerde kullanılan rayiçlerin ve maliyet bileşenlerinin, ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu ay itibarıyla yürürlükte bulunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı rayiçlerinin esas alınarak hazırlanması gerektiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde açıklama istenilen bazı iş kalemlerine ilişkin analizlerde kullanılan poz numaraları ile analiz tanımlarının ihale dokümanındaki iş kalemleriyle tam olarak örtüşmediği, ayrıca analizlerde kullanılan bazı rayiçlerin ilan tarihinin içinde bulunduğu ayda yürürlükte bulunan güncel Bakanlık rayiçleriyle uyumlu olup olmadığının ortaya konulmadığı, - Poz numaraları ve analiz tanımlarında uyumsuzluk bulunduğu, Açıklama istenilen bazı iş kalemlerine ilişkin analizlerde kullanılan poz numaraları ile analiz tanımlarının ihale dokümanında yer alan poz numaraları ve iş kalemi tanımlarıyla birebir uyumlu olmadığı, - Proforma Faturalar ile Ek-O.5 ve Ek-O.6 belgelerinin Kamu İhale Genel Tebliği'ne aykırılığı, Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve ÖZEL – Prefabrik (Statik projesine göre bütün prefabrik elemanların temini, nakliyesi ve montajı), 15.365.1102 (PVC esaslı spor zemin kaplaması), 15.540.1529 (Su bazlı silikonlu yarı mat iç cephe boyası), 15.275.1112 (İç cephe sıvası), 15.535.1027(Alüminyum gizli taşıyıcılı asma tavan), 15.320.1001 (Poliüretan yalıtımlı çatı paneli), 15.160.1004 (Nervürlü beton çeliği), 15.180.1003 (Plywood kalıp), 15.341.1001(EPS mantolama), 15.150.1006 (C30/37 hazır beton), 77.135.1005 (Paslanmaz çelik merdiven korkuluğu), 77.135.1006 (Paslanmaz çelik küpeşte), 15.250.1011 (Tesviye tabakası), 15.275.1111 (Dış cephe sıvası), 15.230.1004 ve 15.230.1006 (Bimsbeton duvar blokları), 15.250.1111 (Çimento dozlu şap), 48.680.1003 (Bazalt cephe kaplaması), ÖZEL-5 (Soyunma dolabı), 35.740.1103 (30 kVA jeneratör) ve 15.540.1607 (Silikon esaslı dış cephe tekstürlü kaplama) iş kalemlerine ilişkin analizlerde kullanılan rayiçlerin dayanağı olarak proforma faturaların ibraz edildiği, bu iş kalemlerine ilişkin sunulan proforma faturalar incelendiğinde, fiyat tekliflerinin önemli bir kısmının ilgili ürün veya imalat konusunda uzmanlığı ve ticari faaliyet alanı açık şekilde ortaya konulmayan firmalardan alındığının görüldüğü, ayrıca birçok farklı malzeme grubuna ilişkin proforma faturaların aynı gerçek veya tüzel kişiler tarafından düzenlendiği, bu durumun fiyat tekliflerinin gerçek piyasa koşullarını yansıtıp yansıtmadığı hususunda ciddi tereddütler doğurduğu, proforma fatura düzenleyen firmaların söz konusu mal veya hizmetlerin ticaretini gerçekten yapıp yapmadıkları, bu mallara ilişkin alış ve satış kayıtlarının bulunup bulunmadığı, düzenlenen fiyat tekliflerinin Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarıyla uyumlu olup olmadığı hususlarında idarece herhangi bir araştırma ve değerlendirme yapılmadığının anlaşıldığı, - Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde nakliye, montaj ve demontaj giderlerine yer verilmediği, İhale konusu işte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, birçok iş kaleminde analiz girdilerine dayanak olarak üçüncü kişilerden alınan proforma faturaların kullanıldığının görüldüğü, ancak söz konusu proforma faturalar ile ilgili pozların birim fiyat tarifleri birlikte değerlendirildiğinde, fiyat tekliflerinin önemli bir kısmının yalnızca malzeme bedelini içerdiği, buna karşılık birim fiyat tariflerinde açıkça yer alan nakliye, yükleme, boşaltma, her türlü yatay ve düşey taşıma, montaj, montaj ekipmanları, vinç giderleri, demontaj, iş yerinde teslim ve yerine uygulanmasına ilişkin giderleri kapsamadığı, Örneğin ÖZEL–PREFABRİK pozunda, statik projesine uygun olarak bütün prefabrik elemanların temini, nakliyesi, montajı, her türlü yatay ve düşey taşıma giderlerinin birim fiyatın ayrılmaz unsuru olarak düzenlenmiş olmasına rağmen, bu poz için sunulan proforma faturaların söz konusu maliyet kalemlerini kapsadığının ortaya konulamadığı, benzer şekilde 15.535.1027pozunda gizli taşıyıcılı alüminyum asma tavan sisteminin yerine montajı, 15.320.1001pozunda poliüretan yalıtımlı çatı panellerinin çatı üzerine uygulanması, 77.135.1005ve77.135.1006pozlarında paslanmaz çelik korkuluk ve küpeştelerin yerine montajı, 35.740.1103 pozunda jeneratörün yerine teslimi ve kurulumu, ÖZEL-5 pozunda soyunma dolaplarının temini ile birlikte montajı, 48.680.1003pozunda bazalt cephe kaplamasının mekanik montaj sistemiyle uygulanması gibi iş kalemlerinde montaj ve uygulama giderlerinin iş kaleminin ayrılmaz maliyet unsurlarını oluşturduğu, buna rağmen üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde bu giderlerin dâhil olduğuna ilişkin herhangi bir açıklama veya maliyet bileşenin bulunmadığı, Aynı şekilde 15.150.1006 pozunda betonun nakliye dâhil olarak pompalanması, 15.160.1004 pozunda nervürlü beton çeliğinin kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması, 15.180.1003 pozunda plywood kalıbın kurulması ve sökülmesi, 15.341.1001 pozunda mantolama sisteminin uygulanması, 15.365.1102 pozunda PVC spor zemin kaplamasının uygulanması, 15.540.1607 pozunda dış cephe tekstürlü kaplamanın uygulanması gibi imalatlarda da yalnızca malzeme bedeline ilişkin proforma faturaların analiz girdisi olarak kullanıldığı, ilgili pozların kapsamını karşılamadığı, - Ek-O.5 ve Ek-O.6 Tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği'ne Uygunluğunun Denetlenmemesi ve Meslek Mensubu Tarafından Düzenlenen Belgelerin İçerik Yönünden İncelenmemesi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38'inci maddesi uyarınca, sınır değerin altında teklif veren istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının yalnızca şekli yönden değil, içerik yönünden de incelenmesinin zorunlu olduğu, İdarenin, bu belgelerin Tebliğ'de öngörülen usule uygun olarak düzenlenip düzenlenmediğini, fiyat teklifi ile uyumlu olup olmadığını ve açıklamaya esas alınan maliyet verilerini gerçekten destekleyip desteklemediğini inceleme yükümlülüğünün bulunduğu, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin aynı kişi veya firmalardan temin edilmiş olması, birbirinden farklı sektörlere ilişkin çok sayıda malzeme için aynı kaynaklardan fiyat alınması ve fiyat tekliflerini düzenleyen firmaların faaliyet alanlarına ilişkin başvurumuzda ileri sürülen itirazlar karşısında, idarenin Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarını daha dikkatli incelemesi gerekirken bu yönde herhangi bir araştırma yapılmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesi ile amaçlanan hususun isteklilerin yalnızca şeklen düzenlenmiş belgeler ibraz etmeleri değil sunulan fiyat tekliflerinin gerçek ticari hayatı yansıttığının objektif şekilde ortaya konulması olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan üçüncü kişi fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının Tebliğ hükümlerine uygunluğunun idarece etkin şekilde incelenmediği, bu belgelerin içerik yönünden değerlendirilmediği, fiyat tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil edebilmesi için, söz konusu tekliflerin gerçek piyasa koşullarını yansıtması ve objektif olarak doğrulanabilir nitelikte olmasının zorunlu olduğu, fiyat teklifini düzenleyen gerçek veya tüzel kişinin teklif konusu mal veya hizmet alanında fiilen ticari faaliyette bulunmasına, söz konusu mal veya hizmetin üretimini, satışını veya tedarikini gerçekleştiren ekonomik bir işletme olmasına bağlı olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan çok sayıdaki proforma faturanın, teklif konusu mal ve hizmet alanında faaliyet gösterip göstermediği ortaya konulmayan firmalardan temin edildiği, ayrıca birbirinden tamamen farklı nitelikteki çok sayıda iş kalemine ilişkin fiyat tekliflerinin aynı kişi veya firmalar tarafından düzenlendiği, proforma faturaları düzenleyen firmaların ticaret sicili kayıtları, faaliyet konuları, vergi levhaları, NACE kodları ve teklif konusu mallara ilişkin ticari faaliyetlerinin idarece araştırıldığına ilişkin dosya kapsamında herhangi bir somut tespitin bulunmadığı, - Müteahhit kârı ve genel giderlerin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.3 maddesine aykırı olarak hesaplanması Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, birçok analizde yüklenici kârı ve genel giderlerin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.3 maddesinde öngörülen asgari %10 oranını karşılamadığı, bazı analizlerde ise yüklenici kârı ve genel gider hesaplamalarının analiz girdileriyle uyumlu olmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ... ” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. ... 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: GENÇLİK MERKEZİ VE KAPALI SPOR SALONU YAPIMI b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı:1 Adet Kapalı Spor Salonu. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Günkırı Beldesi” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. 19.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin, Günkırı Belediye Başkanlığı tarafından anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen Gençlik Merkezi ve Kapalı Spor Salonu Yapım işi olduğu, ihalede 26 adet ihale dokümanı indirildiği, 16.06.2026 tarihinde yapılan ihaleye 14 isteklinin katıldığı, sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sözü edilen isteklilerden sadece Ümfa Gıda Tarım ve Hayvancılık Nakliye İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu ve sunulan açıklamaların uygun görülerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Sınır değerin altında teklif veren isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri/iş grupları listesi ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi, sıralı analiz girdileri tablosu ve iş kalemi fiyat analizlerine yer verildiği, açıklama istenecek 23 adet iş kalemi bulunduğu görülmüştür. Açıklama istenilen iş kalemleri arasında özel iş kalemi olarak nitelendirilen “Özel-Prefabrik (Statik projesine göre bütün prefabrik elemanların temini, nakliyesi, montaj bedeli ve her türlü yatay düşey taşıma dahil fiyatı) ve Özel-5 (Projesine göre soyunma dolabı temini ve montaj bedeli dahil fiyatı” iş kalemlerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, idareler tarafından özel iş kalemlerine ilişkin olarak bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının detaylı şekilde gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi ve isteklilerin bu iş kalemlerine yönelik açıklamalarını bu analizleri esas alarak yapmaları gerektiği, niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin olarak ise isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmadığı ve bu iş kalemlerine ilişkin açıklamaların anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesi çerçevesinde yapılacağı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda idarece isteklilere tebliğ edilen yazı ekinde özel poz niteliğindeki iş kalemlerine ait herhangi bir analiz formatına yer verilmediği; bu durumun, özel poz niteliğindeki iş kalemlerine ait açıklanması istenilen ve/veya istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesini ve istekliler tarafından yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarını etkileyebileceği anlaşılmıştır. Bu itibarla, idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısına konu edilen iş kalemlerinden iki tanesinin özel iş kalemi olduğu, bu iş kalemlerine ilişkin analiz hazırlanmadığı, anılan iş kalemlerine ilişkin analizlerin verilmemesinin aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ve sunulan açıklamaların denetlenmesini engellediği göz önüne alındığında, idare tarafından bu nitelikteki özel iş kalemlerine ait analiz girdilerinin gösterildiği analiz formatlarının hazırlanması, hazırlanacak analizler kapsamında yer alan girdiler de göz önünde bulundurulmak suretiyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine göre açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesinin ve bu liste kullanılmak suretiyle kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ü dikkate alınarak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin oluşturulması ve teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden, özel pozlara ait analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği analizlere de yer verilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, özel iş kalemleri için analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının hazırlanıp ihale dokümanına uygun teklif veren sınır değerin altındaki isteklilere gönderilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1- Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2- İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.