KİK Kararı 2026/UY.II-2063

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/031 Gündem No: 24 Karar Tarihi: 06.08.2026 Karar No: 2026/UY.II-2063 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Suryol İnşaat Madencilik Tur. San. ve Tic. A.Ş. - Arinya Grup İnş. Mak. Nak. Elekt. Mob. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, İHALEYİ YAPAN İDARE: Balıkesir Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/735235 İhale Kayıt Numaralı “ Balıkesir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Güçlendirme ve İkmal İnşaatı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Balıkesir Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 22.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Balıkesir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Güçlendirme ve İkmal İnşaatı ” ihalesine ilişkin olarak Suryol İnşaat Madencilik Tur. San. ve Tic. A.Ş. - Arinya Grup İnş. Mak. Nak. Elekt. Mob. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 10.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.07.2026 tarih ve 220787 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1844 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Sezgin Grup Taahhüt İnşaat A.Ş. - Canlar Car İnşaat Otomotiv Gıda Emlak Rent A Car San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; a) Sunulan analizlerin idarenin formatına uygun olmadığı, yaklaşık maliyetin hesaplandığı analizlerle uyuşmadığı, alt analizlerde girdi miktarlarının düşük hesaplandığı, b) Kar ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici karı ve genel giderlerin öngörülmediği, yuvarlamaların kendi lehine olacak şekilde yapıldığı, sunulan analizlerde aritmetik hataların bulunduğu, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda, analiz fiyatlarının o iş kalemine ait teklif edilen birim fiyatın üzerinde olduğunun görüleceği, c) Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarların, proje kapsamında oluşturulacak miktarlar uyumlu olmadığı, idare metrajlarından önemli ölçüde (%10’unundan daha fazla) düşük metraj kullanıldığı, hesaplanan birim fiyatlar ile miktarların çarpımı sonucunda hataların yapıldığı, ç) Sorgulamaya tabi olmayan iş kalemleri için teklif bedelinin %10’undan (24.431.300,00 TL) daha az bedel öngörüldüğü, d) Sunulan analizlerde birim fiyatlarla miktarların çarpımının en yakın 2 ondalık sayıya yuvarlanmadığı, aynı yuvarlama hatasının kar ve genel giderler için de yapıldığı, e) İlan tarihi içinde bulunulan aya ait kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış fiyatların kullanılmadığı, geçmiş dönemlere ait birim fiyatların kullanıldığı, açıklamada kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat poz numaralarının liste halinde belirtmediği ve bu sebeple analiz hesaplamalarında kullanılan fiyatların anlaşılamadığı ve asgari %10 oranında kar ve genel gider öngörülmediği, f) İş kalemlerinin aktarmalı analiz esas alınarak açıklandığı, aktarmalı analiz içinde işçilik, makine ve malzeme girdilerinin bulunduğu, bu girdilerin fiyatlarının münferiden açıklanması gerekirken girdilerin tamamını kapsayacak şekilde açıklandığı, g) Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için bir kuruşun altında bedel öngörüldüğü, ğ) Akaryakıt girdisine ilişkin yapılan açıklamaların, EPDK tarafından yayımlanan İstanbul ili, Avrupa yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların %90’ının altında olacak şekilde açıklandığı, ayrıca bu fiyatın KDV’den arındırılmış olmasına rağmen, motorinin kilograma dönüştürülmesi için kullanılacak katsayının 0,8200 kg/lt - 0,8450 kg/lt aralığında bir katsayı seçilerek yapılması gerektiği halde, litreden kilograma dönüşüm formülünün, belirtilen aralıkta bir katsayı kullanılmadan yapıldığı ve fiyat avantajı sağlandığı, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklamasında, KDV ayrıştırılırken de virgülden sonraki rakamların da lehe sonuç doğuracak şekilde yuvarlandığı, h) Analizlerde kullanılan işçilik giderinin ihale tarihinde yürürlükte olan 2026 yılı için açıklanmış olan 146,80 TL/saatlik asgari ücretin altında olduğu, ı) Hazır beton iş kalemi için fiyat teklifi alınan firmanın inşaat alanına uzaklığını gösteren veya mesafeyi tevsik eden herhangi bir belgenin sunulmadığı, nakliye girdilerine ilişkin mesafe açıklamalarının belgelendirilmesi ve bu mesafenin 180 km sınırları içinde kalması gerektiği, açıklama istenilen nakliye girdilerinde malzeme yoğunluklarının Teknik Şartname’de yer alan yoğunlukların altında bulunduğu, nakliye mesafelerinin nakliye formüllerinde doğru kullanılmadığı, K katsayısının cari değer olmadığı, mesafesi kısa gösterilen nakliyelere ilişkin mesafenin resmi kurumlar ile belgelendirilmediği gibi idarece belirlenen mesafelere de uygun olmadığı, nakliye formülleri hesaplanırken eksik km üzerinden açıklama sunulduğu, i) Açıklama istenilen iş kalemleri, analiz girdileri, nakliyeler ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin tablolarının yapılmadığı ve öngörülen fiyat listesinin oluşturulmadığı, j) İş kalemleri arasında yer alan ve amortismana dayalı açıklanan fiyatın kabul edilebilmesi için amortisman süresinin dolmuş olması ve makine ekipmanlarının isteklinin demirbaşına kayıtlı olması gerektiği, k) Sunulan analizlerde kullanılan rayiç bedellerin ilan tarihinden öncesine ait olduğu, analizlerde yapılan hesaplamalarda malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği, analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun açıklama sunulmadığı, önemli bileşenlerinin açıklamasının yapılmadığı ve yapım yönteminin ekonomik olması durumunun belirtilmediği, yapım yönteminin sağlayacağı maliyet avantajının belirtilmediği, avantajlı koşullar ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının açıklanmadığı, l) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin KİK106 formatına uygun düzenlenmediği, fiyat tekliflerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılmadığı ve teklifin %80’inin altında olduğu, ilan davet tarihinden önceki üç ay veya ondan önceki üç aylık zaman dilimindeki faturaların kullanılmadığı, mevzuata uygun olmayan aylara ait fatura satışlarının kullanıldığı, ilgili girdiğinin 1/20’si oranında satış yapılmadığı, satış tutarı tespit tutanağında (KİK106) firmaların envanter defterlerinin; tasdik numarası, tarih ve numarasının yanlış yazıldığı, fatura bilgileri tablosunda mükellefin vergi kimlik numarasının eklenmediği, o döneme ait eksik faturaların girildiği ve bu sebeple ağırlıklı ortalama birim fiyatın değişeceği, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, mükellefin imza beyannamesi, resmi gazetelerinin veya ticaret sicil tasdiknamesinin yüklenmediği ve bu alanda faaliyet gösterilmediği, KİK105 Maliyet Tespit Tutanağı, KİK106 Satış Tutarı Tespit Tutanağı ve KİK107 Maliyet-Satış Tutarı Tespit Tutanağı belgelerinin mevzuata uygun düzenlenmediği, Satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunun fiyat teklifindeki malzeme ile aynı olmayan malzemelere göre düzenlendiği, malzeme ismi ve miktarları ile malzemelerin en, boy, kalınlık gibi özelliklerinin aynı olmadığı, fatura bilgileri tablosundaki faturaların fiyat teklifini veren firma, vergi dairesi veya SMMM’den istenilmesi gerektiği, fiyat teklifi ile yapılan açıklamalarda, yaklaşık maliyete esas rayiç bedelin işyeri teslim fiyatı olduğu halde istekli tarafından alınan fiyat teklifinde işyeri teslimi olduğuna ilişkin veya nakliye bedelinin dahil olduğuna ilişkin açıklama veya hesaplamada bulunulmadığı, Teklif edilen malzemelerin Teknik Şartname’de istenilen özelliklere uygun olmadığı, analiz girdisinde açık bir şekilde TSE standartlarına uygunluk durumunun istenildiği, fiyat teklifi veren firmanın malzemesine ait böyle bir belgenin bulunmadığı, fiyat teklifi ekinde de bununla ilgili herhangi bir belge sunulmadığı, ÖZL_CM/01 poz numaralı “Jaluzili Taperli Cam Bölme Sistemi” analizinin girdisi olan “PRF.05 Jaluzili Taperli Cam Bölme Sistemi”, ÖZL_TV/01 poz numaralı “Ahşap Akustik Duvar Asma Tavan Kaplama” analizinin girdisi olan “PRF.06 Ahşap Akustik Duvar Asma Tavan Kaplama”, ÖZL_CP/01 poz numaralı “Silikon Sistem Alüminyum Giydirme Cephe” analizinin girdisi olan “PRF.07 Silikon Sistem Alüminyum Giydirme Cephesi”, ÖZL_KP/01 poz numaralı “Paslanmaz Çelik Tekmelik” analizinin girdisi olan “PRF.08 Paslanmaz Çelik Tekmelik”, Özl_Kl/01 poz numaralı “Amfi Koltuğu” analizinin girdisi olan “Prf.09 Amfi Koltuğu”, Özl_Ds/01 poz numaralı “Karo Halı Kaplama” analizinin girdisi olan “Prf.01 Karo Halı”, Özl_Dv/01 poz numaralı “Ses Yansıtıcı Ahşap, Derzli Akustik Duvar Kaplama” analizinin girdisi olan “Prf.02 Ses Yansıtıcı Ahşap, Derzli Akustik Duvar Kaplama”, Özl_Dv/02 poz numaralı “Ses Yutucu Ahşap, Delikli Akustik Duvar Paneli Kaplama” analizinin girdisi olan “Prf.03 Ses Ses Yutucu Ahşap, Delikli Akustik Duvar Paneli Kaplama”, Özl_Dv/03 poz numaralı “Hareketli Bölme Duvar Yapılması” analizinin girdisi olan “Prf.04 Hareketli Bölme Duvar Yapılması”, Özl-Mt-02- Dn25 poz numaralı “Oransal Kontrollü Basınçtan Bağımsız Kombine Balans Vanası Ve Termal Vana Motoru” analizinin girdisi olan “Özel-Mt-02/Mlz“(Malzeme Bedeli)Dn25 Oransal Kontrollü Basınçtan Bağımsız Kombine Balans Vanası Ve Termal Vana Motoru” Ve Özel-Mt-02/Mont“(Montaj Bedeli)Dn25 Oransal Kontrollü Basınçtan Bağımsız Kombine Balans Vanası Ve Termal Vana Motoru”, “Özl-Yt-01-“ poz numaralı “2 Adet Elektrikli ( 1 Asil + 1 Yedek ) Yangın Pompa Grubu 282 M3/H-10 Bar” analizinin girdisi olan “Özel-Yt-01/Mlz“(Malzeme Bedeli)2 Adet Elektrikli ( 1 Asil + 1 Yedek ) Yangın Pompa Grubu 282 M3/H-10 Bar” Veözel-Yt-01/Mont“(Montaj Bedeli)2 Adet Elektrikli ( 1 Asil + 1 Yedek ) Yangın Pompa Grubu 282 M3/H-10 Bar”, Özl-Ht-19- poz numaralı “Ths4taze Hava Santrali Laboratuvarlar” analizinin girdisi olan “Özel-Ht-19/Mlz“(Malzeme Bedeli)Taze Hava Santrali Laboratuvarlar” Veözel-Ht-19/Mont“(Montaj Bedeli)Taze Hava Santrali Laboratuvarlar”, Özl-Ht-18- Ths3 poz numaralı “Taze Hava Santrali Amfi-3” analizinin girdisi olan “Özel-Ht-18/Mlz“(Malzeme Bedeli)Ths3 Taze Hava Santrali Amfi-3” Ve Özel-Ht-18/Mont“(Montaj Bedeli)Ths3 Taze Hava Santrali Amfi-3”, Özl-Ht-17- Ths2 “Taze Hava Santrali Amfi-2” poz numaralı “Özel-Ht-17/Mlz“(Malzeme Bedeli)Ths2 Taze Hava Santrali Amfi-2” Ve Özel-Ht-17/Mont“(Montaj Bedeli)Ths2 Taze Hava Santrali Amfi-2”, Özl-Ht-16- Ths1 Taze Hava Santrali Amfi-1” analizinin girdisi olan “Özel-Ht-16/Mlz“(Malzeme Bedeli)Ths1 Taze Hava Santrali Amfi-1” Ve Özel-Ht-16/Mont“(Montaj Bedeli)Ths1 Taze Hava Santrali Amfi-1” için piyasadan oluşturulan proformaya konu malın Teknik Şartname ve birim fiyat tariflerine uygun olmadığı, fiyat tekliflerinin anılan girdileri karşılamadığı, Özel-Mt-02/Mont “(Montaj Bedeli)Dn25 Oransal Kontrollü Basınçtan Bağımsız Kombine Balans Vanası Ve Termal Vana Motoru”, Özel-Yt-01/Mont“(Montaj Bedeli)2 Adet Elektrikli ( 1 Asil + 1 Yedek ) Yangın Pompa Grubu 282 M3/H-10 Bar, Özel-Ht-19/Mont“(Montaj Bedeli)Taze Hava Santrali Laboratuvarlar” Özel-Ht-18/Mont“(Montaj Bedeli)Ths3 Taze Hava Santrali Amfi-3”, Özel-Ht-17/Mont“(Montaj Bedeli)Ths2 Taze Hava Santrali Amfi-2”, Özel-Ht-16/Mont“(Montaj Bedeli)Ths1 Taze Hava Santrali Amfi-1” analizinde işçilik giderlerinin olduğu ve mevzuata uygun açıklanmadığı, söz konusu girdilerin satış tutarı tespit tutanağıyla açıklanamayacağı, m) 77.160.1003_A1 pozunun alt analizi olan 77.160.1003_A1-KTS girdisinin, 77.160.1002_A1 pozunun alt analizi olan 77.160.1002_A1-KTS girdisinin ve 77.160.1003 pozunun alt analizi olan 77.160.1003-KTS girdisinin birim fiyatının yanlış hesaplandığı, açıklama istenilen çelik hasır, demir, kum, çimento, taş, kum, çakıl, kireç, sac ve profil gibi aktarma gereken girdilerin nakliyeleri hesaplanmadan analizlerinin sunulduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. … 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. … 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Balıkesir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Güçlendirme ve İkmal İnşaatı b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 3 Blok (A Blok : B + Z + 2 Kat, B Blok : Z + 2 Kat + Çatı Katı, C Blok : Z +2 Kat) Betonarme Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Çağış Kampüsü – Altıeylül/Balıkesir” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddesine göre de ihale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemlerine ait idare tarafından anılan Tebliğ’in 38.1’inci maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği, tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyeceği, aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi analizinde yer alması halinde bu girdinin oranının her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılacağı, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenileceği, analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı, ihale komisyonunun teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden belirlenen iş kalemleri için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirteceği, isteklilerin, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstermesi gerektiği açıklanmıştır. Başvuruya konu ihalede sınır değerin 245.069.665,84 TL olarak belirlendiği, teklifi sınır değerin altındaki geçerli teklif sahibi 3 adet isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bu isteklilerden sadece Sezgin Grup Taahhüt İnşaat A.Ş. - Canlar Car İnşaat Otomotiv Gıda Emlak Rent A Car San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın açıklama sunduğu ve söz konusu açıklamanın uygun kabul edildiği, 01.07.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Sezgin Grup Taahhüt İnşaat A.Ş. - Canlar Car İnşaat Otomotiv Gıda Emlak Rent A Car San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Suryol İnşaat Madencilik Turizm San. ve Tic. A.Ş. - Arinya Grup İnşaat Makina Nakliye Elektrik Mobilya San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. EKAP üzerinden yapılan kontrollerde idare tarafından 02.06.2026, 15.06.2026 (iki defa) ve 16.06.2026 tarihlerinde olmak üzere dört farklı yazıyla aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, idare tarafından 02.06.2026 ve 15.06.2026 tarihli yazılarda yer alan eksiklikler giderilerek 16.06.2026 tarihinde yeni bir yazı gönderildiği, söz konusu yazıda “Balıkesir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Güçlendirme Ve İkmal İnşaatı ihalesinde 21.05.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 24.06.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, anılan yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilen analiz girdileri listesi, açıklama istenmeyen analiz girdileri listesi, sıralı iş kalemleri listesi, nakliye analizleri, açıklama istenen aktarmasız inşaat, makine tesisat, elektrik tesisat analizleri, inşaat iş kalemleri birim fiyat analizlerinin yer aldığı anlaşılmıştır. İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ve eklerinde “(Malzeme Bedeli) DN25 Oransal Kontrollü Basınçtan Bağımsız Kombine Balans Vanası ve Termal Vana Motoru, (Montaj Bedeli) DN25 Oransal Kontrollü Basınçtan Bağımsız Kombine Balans Vanası ve Termal Vana Motoru”, “(Malzeme Bedeli) 2 Adet Elektrikli (1 Asil + 1 Yedek) Yangın Pompa Grubu 282 m3/h-10 bar (Montaj Bedeli) 2 Adet Elektrikli (1 Asil + 1 Yedek) Yangın Pompa Grubu 282 m3/h-10 bar” “(Malzeme Bedeli) THS1 Taze Hava Santrali Amfi-1 (Montaj Bedeli) THS1 Taze Hava Santrali Amfı-1” “(Malzeme Bedeli) THS2 Taze Hava Santrali Amfı-2 (Montaj Bedeli) THS2 Taze Hava Santrali Amfi-2” “(Malzeme Bedeli) THS3 Taze Hava Santrali Amfi-3 (Montaj Bedeli) THS3 Taze Hava Santrali Amfi-3” “(Malzeme Bedeli) THS4 Taze Hava Santrali Laboratuvarlar (Montaj Bedeli) THS4 Taze Hava Santrali Laboratuvarlar” analizlerine ilişkin malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilecek şekilde açıklama istenildiği, Aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik itirazen şikayet başvurularında, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. Bu kapsamda yukarıda aktarılan malzeme ve montaja ilişkin giderlerin yer aldığı analizlerin idare tarafından ayrı ayrı açıklanmasının istenildiği, söz konusu girdilerde montaja ilişkin “(Montaj Bedeli) DN25 Oransal Kontrollü Basınçtan Bağımsız Kombine Balans Vanası ve Termal Vana Motoru” girdisinde miktarının adet, “(Montaj Bedeli) 2 Adet Elektrikli (1 Asil + 1 Yedek) Yangın Pompa Grubu 282 m3/h-10 bar” girdisinde miktarının grup, “(Montaj Bedeli) THS1 Taze Hava Santrali Amfı-1” girdisinde miktarının grup, “(Montaj Bedeli) THS2 Taze Hava Santrali Amfı-2” girdisinde miktarının grup, “(Montaj Bedeli) THS3 Taze Hava Santrali Amfi-3” girdisinde miktarının grup ve “(Montaj Bedeli) THS4 Taze Hava Santrali Laboratuvarlar” girdisinde miktarının grup olarak belirlendiği, İhale dokümanı düzenlemeleri dikkate alındığında yukarıda aktarılan iş kalemi/analiz girdilerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan özel bir iş kalemi/analiz girdisi olduğu görülmüştür. Yukarıda aktarılan Tebliğ maddesi gereğince, idareler tarafından özel iş kalemlerine ilişkin olarak bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının detaylı şekilde gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi gerektiği, isteklilerin bu iş kalemlerine yönelik açıklamalarını bu analizleri esas alarak yapmaları gerektiği, niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp bu iş kalemlerine ilişkin açıklamaların 45.1.13’üncü maddesi uyarınca yapılacağı anlaşılmıştır. Bu kapsamda idarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında yer alan yukarıda aktarılan iş kalemi/analiz girdilerine ilişkin analiz değerlendirildiğinde, analiz girdileri ve miktarlarına Tebliğ’in anılan açıklamalarına aykırılık teşkil edecek şekilde yer verildiği, ayrı şekilde açıklama istenilen montaj girdisine yönelik herhangi bir miktar belirlemesi yapılmadığı, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin anılan montaj girdilerine yönelik açıklamasında belirtilen tutarların asgari işçilik maliyetinin altında olup olmadığının anlaşılamadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması sunacak isteklilerin bu hususlarda açıklama sunmalarının ve itirazen şikayete yönelik iddialara ilişkin değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, mevcut durumun yukarıda aktarılan kamu ihale mevzuatı hüküm ve açıklamalarına aykırı olduğu, Ayrıca aktarılan montaj girdisinin işçilikten oluştuğu dikkate alındığında girdi niteliklerine uygun olmayacak şekilde “adet”, “grup” olarak belirleme yapıldığı, bu belirleme ile analizlerde yer alan işçilik girdisine ilişkin isteklilerce yapılacak açıklamaların ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olup olmadığına ilişkin kontrolün de sağlanamayacağı, işçiliğe ilişkin girdi birimlerinin saat, gün veya ay olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Mevzuata uygun olmayan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde yapılan işlemlerin sağlıklı şekilde incelenemeyeceği sonucuna varıldığından aşırı düşük teklif sorgulamasının, ilgili Tebliğ açıklamaları ve yukarıda aktarılan gerekçeler doğrultusunda, iş kalemlerinin analizleri hazırlanmak suretiyle sınır değerin altında teklif sunan bütün isteklilere yeniden gönderilmesi ve aşırı düşük teklif değerlendirilmesi işlemlerinin bu çerçevede yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, teklifi sınır değerin altında olan ve geçerli teklif sahibi olan isteklilerden yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.