KİK Kararı 2026/UY.II-1803

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/026 Gündem No: 47 Karar Tarihi: 03.07.2026 Karar No: 2026/UY.II-1803 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ak-Ta Yapı Mak. İnş. Pet. Nak. Mad. Oto. İth. İhr. San. Tic. A.Ş., İHALEYİ YAPAN İDARE: DSİ 1. Bölge Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2110590 İhale Kayıt Numaralı “ Kocaeli Kandıra Arıklar Göleti Sulaması 2 Kısım ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: DSİ 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kocaeli Kandıra Arıklar Göleti Sulaması 2 Kısım ” ihalesine ilişkin olarak Ak-Ta Yapı Mak. İnş. Pet. Nak. Mad. Oto. İth. İhr. San. Tic. A.Ş.nin 26.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.06.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.06.2026 tarih ve 217620 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1501 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığının özel ortağı Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat'a ait iş deneyim belgesinin, İdari Şartname'de belirlenen benzer iş ve asgari iş deneyim oranını karşılamadığı, pilot ortak Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan Ortaklık Durum Belgesi ve Ortaklık Tespit Belgesinin ise, e-forma uygun olmadığı gibi bu belgelerin içeriği ile güncel Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan bilgilerin uyuşmadığı, idarece bu hususun hiç incelenmediği, 2) Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığının pilot ve özel ortağı tarafından sunulan bilanço oranlarının, İdari Şartname'de belirlenen oranları sağlamadığı, 3) Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığının pilot ve özel ortağı tarafından sunulan yapım işleri cirolarının (taahhüt ettiği işler göz önüne alınarak) İdari Şartname'de istenilen şartları sağlamadığı, yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce güncel e-forma uygun belgenin sunulmadığı, iş hacmine ilişkin sunulan ciro bilgileri tablolarının 01.08.2025 tarihinde yürürlüğe giren güncel e-form (KİK032/033) formatlarına %100 uyumlu olması gerektiği, içeriği değiştirilmiş standart formların kullanılmasının Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin 6'ncı maddesine aykırılık teşkil edeceği ve bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılamayacağı, ayrıca sunulan faturaların yapım işleri niteliği taşımadığı ve damga vergilerinin yatırılmadığı, 4, 5 ) Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığına yönelik ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş sosyal güvenlik prim ve vergi borcu bulunmadığına dair teyitlerin, ihaleye katılım ve yeterlik şartları arasında olduğu, ilgili belgelerin ihaleye katılım belgesinde yanlış veya eksik beyan edilmesi durumunda, teklifin mali yeterlik yönünden de sakatlanacağı, idarece bu hususların incelenmediği, 6) Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; - Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç ve birim fiyatlarının 03.03.2026 tarihinde yayınlanmasına rağmen, avantaj sağlamak amacıyla bakanlığın ve diğer kamu kurumlarının 2025 yılı birim fiyat ve rayiçleri kullanılarak açıklama yapıldığı, - Analizlerde malzeme ve işçilik miktarlarında kendilerine avantaj sağlayacak değişikliklerin yapıldığı, - İşçilik rayiç bedeli olarak 2026 yılı için geçerli olan asgari ücretin brüt yerine net tutarın alındığı, analizlere dahil edilmediği, - Motorin bedelinin, kamu ihale mevzuatına aykırı olarak açıklandığı, - Açıklanması istenilen iş makinelerine ilişkin kendi malı/kiralık makinelerle yapılan açıklamada yer alan iş makinelerinin, analizde belirlenen özellikleri taşımadığı, - Beton ve çimento teklifi alınan firmanın, ihale dokümanı eki Beton Teknik Şartnamesinde belirtilen şartlara haiz olmadığı, - Fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklanan malzeme ve ekipmanın (Ön ödemeli ultrasonik tarımsal su sayacı, kreyn sistemi, boru vb.) ihale dokümanı eki Teknik Şartname'lerde belirtilen teknik özellik ve standartlara uygun olmadığı, 09.10.2019 tarih ve 2019/8 sayılı DSİ genelgesinde belirtilen DSİ tarafından uygunluk değerlendirmesi şartları taşımayan, üçüncü şahıslardan teklif alındığı, bu ekipmanların tedarik edileceği kuruluşların, ihale dokümanı eki şartnameler gereği DSİ Genel Müdürlüğünce onay verilmiş kuruluşlar olması gerektiği, - Açıklaması yapılan KAS-010, KAS-011, KAS-012, KAS-035, KAS-039, KAS-042, KAS-043, KAS-044, KAS-045, KAS-046, KAS-049 ve KAS-050 iş kalemlerine ait analizlerde yer alan boruların TS EN 12201-2, ek parçaların ise TS EN 12201-3 standartlarına uygun olmadığı, bunlarla ilgili alınan fiyat tekliflerinde ve aşırı düşük teklif açıklamasında boru ve ek parçalarının bu standartlara haiz olduklarına dair bilginin yer alması gerektiği, söz konusu analizlerde teklif edilen fiyatları tutturmak amacıyla işçilik saatlerinde oynama yapıldığı, işçilik bedellerinin ise 2026 yılı asgari ücret saatlik bedelinin altında olduğu, resmi kurum fiyatı kullanılarak yapılan açıklamalarda kurumların 2026 fiyatları yerine 2025 fiyatlarının kullanıldığı, - KAS-054, KAS-055 ve KAS-056 iş kalemlerinin açıklamasının da ilgili Teknik Şartname ve birim fiyat tariflerine aykırı olarak yapıldığı, analizde yer alan ön ödemeli ultrasonik tarımsal sulama sayacı, ön ödeme yazılımı ve ön ödeme kartının maliyetinin hesaplamaya dahil edilmediği, ayrıca bahse konu analiz girdisi için alınan fiyat teklifinde, bu girdiye ait teknik niteliklerin hiç gösterilmediği, sadece niteliği belirsiz “tarımsal sulama hidrantı” üzerinden açıklama yapıldığı, - Ön ödemeli ultrasonik tarımsal sulama sayacına yönelik olarak yapılan açıklama kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibarelerin bulunmadığı, meslek mensubu ve ilgili firma tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmediği ve mühürlenmediği, ilgili fiyat tekliflerinin eki tutanakların e-forma(KİK106) uygun doldurulmadığı, imza ve mühür bulunmadığı, ilan tarihinden önceki veya ondan önceki üç aya ilişkin faturaların kullanılmadığı, bu döneme ilişkin faturaların tamamının sunulmadığı, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin olarak sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının e-forma(KİK107) uygun olarak doldurulmadığı, kaşelenmediği ve mühürlenmediği, fatura bilgileri tablosunun forma uygun doldurulmadığı, ilan tarihinden önceki veya ondan önceki üç aya ilişkin faturaların kullanılmadığı, bu döneme ilişkin faturaların tamamının sunulmadığı, maliyete dayalı yapılan açıklamada beyan edilen üç aylık sürede ihale konusu işte kullanılacak malzemelerin miktarının en az yarısı kadar alım yapılmış olması gerektiği, ancak anılan iş ortaklığı tarafından bu miktarda bir alım yapılmadığı, satışlara dayalı yapılan açıklamada beyan edilen 3 aylık sürede ihale konusu işte kullanılacak malzemelerin miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerektiği, ancak anılan iş ortaklığı tarafından bu miktarda bir satış yapılmadığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu malzemelere ilişkin sunulan faturalarda kaşe ve imzanın bulunmadığı, ayrıca bu faturalarla birlikte sunulması gereken muayene ve kabul tutanağının da sunulmadığı, - Anılan iş ortaklığının, fiyat tekliflerinin ekinde "Ön Ödemeli Ultrasonik Tarımsal Sulama Sayacı", Çimento (TS EN 197-1, TS EN 197-5 ve TS EN 197-6 standartlarında) ve C25/30 ile türevleri Beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206) imalatı için, ilgisine göre, KİK105, KİK106 ve KİK107 e-formlarının sunulmadığı, fiyat teklifleri üzerinde bulunması gereken ibarelerin olmadığı, yanlış ve eksik olduğu ve kaşeleme işlemi ve bilgilerinin de mevzuata uygun olmadığı, fiyat teklifini imzalayan firmaların yetkilisinin imza sirküleri ve Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı ya da suretinin sunulmadığı, ayrıca fiyat teklifini imzalayan SMMM’ye ait faaliyet belgesinin de sunulmadığı, fiyat teklifi alınan firmanın faaliyet alanının uygun olmadığı, sunulan satış tutarı tespit tutanaklarında belirtilen faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde kayıtlı olmadığı, sistemde kayıtlı olması durumunda sistemlerine hangi tarih ve saatte girişinin yapıldığı, bir diğer ifade ile ilgili faturanın (e-fatura/e-arşiv fatura) düzenlenme tarihi ile sisteme yüklenme tarihi ve saati, ilgili faturaların muhteviyatı hakkında bilgi ve bu bilgilere dayanak teşkil eden belgelere ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığından bilgi ve belge talep edildiği takdirde faturaların şikayetlerine konu ihaleye özgü olarak tanzim edildiğinin anlaşılacağı, - Beton için fiyat teklifi alınan firmaların sıradan firmalar olmayıp bakanlıkça belirlenen kriterlere uygun firmalar olması gerektiği, beton imalatlarına ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın, örneğin 15.150.1005 no.lu pozuna ait birim fiyat tarifinde, 10.130.1505 poz nolu C25/30 beton rayicinin; asgari 60m3/sa kapasiteli, dört gözlü agrega bunkerli kompresörlü ve kumanda kabini ile birlikte bilgisayar kontrollü, min. 50 ton kapasiteli çimento silosu bulunan konveyör bant sistemli, geri kazanım ünitesi, agrega ve beton deneylerini yapabilecek kapasitede laboratuvar, jeneratör, yeteri kadar transmikser ve mobil beton pompası ile en az bir adet yükleyici, katkı tankı ve katkı tartı bunkeri, nem ölçer ve benzeri her türlü ekip ve ekipmana sahip periyodik kalibrasyonu yapılmış beton üretim tesisinde üretilmiş olması gerektiği belirtilmiş olup iş ortaklığının, beton santralini iş mahallinde kendi kurduğu takdirde santralın bu özelliklere sahip olması ve firmanın bu hususu aşırı düşük açıklamasında ispatlaması gerektiği, anılan iş ortaklığının, aşırı düşük savunma dosyasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı rayiçleri olan pozlar yerine fiyat teklifi alması halinde; resmi rayiç tarifinde belirtilen asgari şartları kanıtlayan yukarıda sayılan tesislere ait belgeler ile kalibrasyon belgelerinin sunulması gerektiği, ancak bahsi geçen belgelerin sunulmadığı, bunların yanında, beton teklifi alınan firmanın, “NACE Kodu: 23.63 - Hazır Beton İmalatı” koduna sahip olması gerektiği, hazır beton imalatı ve satışı yetkisi (ilgili NACE kodu) bulunmayan bir kum ocağından, taş kırma tesisinden veya sadece nakliye işi yapan bir firmadan alınan "Beton Proforma Teklifi"nin teknik ve hukuki olarak geçersiz olduğu, idarece, fiyat teklifi veren firmanın üretim kapasitesi, kapasite raporu ve vergi dairesi kayıtları üzerinden bu malı üretme veya satma yetkinliğinin olup olmadığının araştırılması gerektiği, - KAS-069, KAS-070, KAS-071, KAS-076 ve KAS-077 iş kalemlerinde; geçici servis yollarının açılması ve işin nihayetinde eski haline getirilmesi imalatına ait bir açıklamanın yapılmadığı, söz konusu imalatın birçok iş kaleminde yer aldığı ve büyük bir maliyet unsuru olduğu, - KAS-086 iş kalemine ait yapılan açıklamanın Tebliğ'e aykırı olduğu, analizde kullanılan makinenin "birim saatteki verimi" ile personelin "çalışma saati" arasında teknik bir uyumsuzluk olduğunun öngörüldüğü, iş ortaklığı tarafından, makine çalışma saatlerinin piyasa normlarının (DSİ verim tablolarının) çok altında gösterildiği, yakıt ve operatör maliyetinin düşürülmeye çalışıldığı, zorlu arazi şartlarında makine verim katsayılarının artırılması gerekirken, iş ortaklığının bu değerleri düşürmesinin fen kurallarına ve işin doğasına aykırı bir "kağıt üstü" savunma yolu olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde yer verilen açıklamalara göre, isteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolup dolmaması durumuna göre açıklamada farklı hesaplama yöntemlerinin kullanılacağının anlaşıldığı, buna göre satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman süresinin dolduğunu gösteren belgelerin sunulması gerektiği ve amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları toplamı ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutarın açıklama kapsamında kullanılması gerektiği, satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutarın açıklama kapsamında kullanılacağının anlaşıldığı, ancak satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olup olmadığına bakılmaksızın iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu elde edilecek tutarın iş makinesinin resmi rayici ile amortisman maliyeti katsayısı hariç makine katsayısının çarpımı sonucu elde edilecek tutardan az olmaması gerekmekte olup bu açıdan iş makinesinin maliyet unsurlarına ait katsayının çarpılması sonucu hesaplanacak tutarın açıklamada öngörülebilecek asgari maliyet tutarı olarak değerlendirilmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana (iş makinesi) yönelik analiz girdilerinin istekliler tarafından kendi malı olan iş makinesinin satın alma maliyeti üzerinden açıklama yapılabilmesi için iş makinesinin maliyet unsurlarına (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri) ilişkin resmi rayicinin yayımlanmış olması gerektiği, bu açıdan iş makinesi girdisinin satın alma maliyeti üzerinden açıklanabilmesi için iş makinesinin isteklinin kendi malı olması ve bu durumu iş makinesinin satın alma bedeli ve satın alma tarihine ilişkin bilgileri içerecek şekilde Yapım İşleri ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde yer verilen hükümler ışığında ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik etmesi gerektiği, ayrıca iş makinesinin maliyet unsurlarına ilişkin resmi rayicinin yayımlanmış olması gerektiği, anılan iş ortaklığı tarafından, kullanılması öngörülen makinelerin (Yatay Sondaj Makinesi, ekskavatör, greyder, dozer, silindir, traktör vb.) anılan teknik özellikleri sağladığına ilişkin herhangi bir belgeye yer verilmediği, kendi malı olarak beyan edilen makineler için Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nde yer alan zaruri belgelerin (Satın alma faturası, amortisman kayıtları ve demirbaş defteri dökümleri) eksiksiz sunulmadığı, amortisman ömrünü tamamlamış (ekonomik ömrü dolmuş) makineler için yasal katsayıların hatalı kullanılması veya bu makinelerin bakım-onarım ve yedek parça giderlerinin "sıfır" kabul edilmesinin mümkün olmadığı, makinelerin kendi malı olduğunu tevsik eden ruhsat örneklerinin, ilan veya davet tarihinden sonra noter tarafından onaylanmış (örnek çıkarma işlemi yapılmış) olmasının zorunlu olduğu, eski tarihli veya onay şerhi eksik belgelerle yapılan "kendi malı" beyanlarının geçersiz olup, kiralık makine rayiçlerinin (daha yüksek maliyetli) kullanılması zorunluluğunu doğuracağı, anılan iş ortaklığının, kendi malı makine ve ekipman için ilgili iş makinasına ilişkin amortisman hesap tablosu, tablo ekinde makine ve teçhizatın demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair mali müşavir raporu, iş makinasına ilişkin 1 adet fatura, iş makinası tescil belgesi ve sabit kıymet listesinin de sunulmadığı, - KAS-087 iş kalemi imalatı analizinde, birim fiyat tarifinde belirtilen özelliklere sahip makinelerin yer almadığı, anılan iş ortaklığı tarafından burada bahsolunan makinelere ilişkin amortisman hesap tablosu, tablo ekinde makine ve teçhizatın demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair mali müşavir raporu, iş makinasına ilişkin 1 adet fatura, iş makinası tescil belgesi ve sabit kıymet listesinin sunulmadığı, analiz makine ve işçilik saatlerinde mevzuata aykırı olarak iş ortaklığı lehine revizyon yapıldığı, - KAS-089 iş kaleminin tarifine göre iş ortaklığının, revize projeyi serbest mühendislik bürosuna yaptıracağı ve imzalanan mukaveleyi idareye sunacağının anlaşıldığı, alınan teklif ve eklerinin ise KAS-056 iş kalemine yönelik itirazda da belirtildiği üzere Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13'üncü ve alt maddelerindeki düzenlemelere uygun olması gerektiği, - KAS-090 iş kaleminin imalatında kullanılacak vantuzlu hava kazanlarının (2 adet DN100 PN25 darbesiz vantuz ve 2 adet çift küreli DN100 PN25 sürgülü vana) Şartnamesi gereği CE belgeli imalatçıya yaptırılması, proforma tekliflerin CE belgesine sahip imalatçılardan alınması gerektiği, açıklamada buna dair herhangi bir ibarenin yer almadığı, bu imalat kalemi ile ilgili alınan fiyat teklifi ve eklerinin de Tebliğ’e uygun olmadığı, - KAS-091 iş kaleminin kazı, beton, demir, çimento, kereste, kalıp, tuğla, kiremit, alüminyum doğrama, seramik imalatlar, ahşap imalatlar, elektrik, sıhhi tesisat vb. kalemler halinde metrajlı olarak açıklanması gerekirken açıklanmadığı, dokümanda bu yapının hazır yapı ya da prefabrik olarak değil, tamamen yerinde inşa edilen hafriyat, beton, kalıp, çatı, ince ve kaba inşaatları içeren bina inşaatı olarak yer aldığı, bu iş kalemine ilişkin açıklamanın üst yapı ihalelerinde olduğu gibi detaylı bir şekilde açıklanması, birim fiyat tariflerinde yer alan özel fiyatlı imalat kalemlerinin piyasadan teklif alınarak açıklanması gerektiği, - KAS-092 iş kalemine yönelik Terfi Merkezi Şartnamesi'nin "7.5 Yedek Parçalar" başlıklı bölümünde “Teklif sahibi tesisin normal işletmede iki yıl süre ile bakımı için gerekli gördüğü yedek parçaların fiyatlandırılmış listesini teklif ile birlikte verecektir. Önereceği listeyi hazırlarken ekipmanın Türkiye’de bulunması güçlüğünü de dikkate alacaktır. Uygulamada tedarik edilecek yedek parçalar Garanti Süresi esnasında işveren tarafından tespit edilecektir. Garanti Süresince 1 yıl gerekli olacak yedek parçalar Yüklenici tarafından temin edilecektir” düzenlemesinin yer aldığı, iş ortaklığı tarafından gerek KAS-091 poz nolu imalatta gerekse KAS-092 poz nolu bu imalatta yedek parçaların fiyatlandırılmış listesinin teklif ile birlikte verilmediği, ilaveten gerek birim fiyat tariflerinde yer alan ve Teknik Şartnamesi'nde özellikleri belirtilen, önemli bir maliyet unsuru olan kreyn sistemi temini ve montajı imalatına ait hiçbir açıklama yapılmadığı, - KAS-093 iş kalemine ait birim fiyat tarifleri incelendiğinde regülasyon deposunda kullanılacak betonun C25/30WR beton yani su geçirmezlik özelliğine sahip beton olması gerektiği, iş ortaklığı tarafından sunulan analizde beton sınıfının normal C25/30 olarak alındığı, - Açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamında nakliye girdisinin bulunduğu, nakliye bedelleri açıklanırken gerekli formül ve mesafelerin iş ortaklığı tarafından dikkate alınmadığı ve kazı, çimento, demir, beton, moloz, taş nakli ve kum çakıl nakline ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı, - İş ortaklığı tarafından sunulan açıklama ve içeriğindeki ilgili belgelerde kaşe ve imzası bulunan kişilerin imza sirküleri ve imza beyannamelerinde deklere edilen kişilerle uyuşmadığı, imzaların örtüşmediği, açıklamaların gerekli bölümlerinin isteklinin özel ortağı Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat tarafından da kaşelenerek imzalanmadığı, imzaların imza sirküleri ve imza beyannamelerindeki imzalarla uyumlu olmadığı, - Analizlerde birim fiyatlar ile miktarların çarpımı sonucunda oluşan rakamlarda lehe avantaj sağlamak amacıyla mevzuata aykırı yuvarlamalar yapıldığı, birim fiyatların virgülden sonraki basamaklarında yapılan mikro ölçekli (0,001 seviyesindeki) aşağı yönlü yuvarlamaların toplam metrajda yüz binlerce liralık bir maliyet kaybına ve suni bir "sınır değer altı" başarısına yol açtığı, - DSİ ihalelerinde kullanılacak C25/30 beton rayicinin; ihale dokümanı eki Şartnamesi gereği asgari 60 m3/sa kapasiteli, dört gözlü agrega bunkerli kompresörlü ve kumanda kabini ile birlikte bilgisayar kontrollü, min. 50 ton kapasiteli çimento silosu bulunan konveyör bant sistemli, geri kazanım ünitesi, agrega ve beton deneylerini yapabilecek kapasitede laboratuvar, jeneratör, yeteri kadar transmikser ve mobil beton pompası ile en az bir adet yükleyici, katkı tankı ve katkı tartı bunkeri, nem ölçer ve benzeri her türlü ekip ve ekipmana sahip periyodik kalibrasyonu yapılmış beton üretim tesisinde üretilmiş olması gerektiği, iş ortaklığı tarafından fiyat teklifi alınan beton santralinin, bu asgari teknik donanımlara sahip olduğunu kanıtlayan kapasite raporu, periyodik kalibrasyon belgelerinin ve jeneratör/laboratuvar yeterlilik belgelerinin açıklama dosyasında sunulmadığı için bu beton santralinden alınan fiyatın geçersiz olduğu, idarece, fiyat alınan tesisin bu devasa projenin beton ihtiyacını ve teknik şartlarını karşılayıp karşılayamayacağının "Kapasite Raporu" üzerinden de sorgulanmadığı, kaldı ki sayılan hususların iş ortaklığının kendi kuracağı beton santrali ve aşırı düşük açıklaması için de geçerli olduğu, - İş ortaklığı tarafından yakıt fiyatına ilişkin yapılan açıklamanın Tebliğ’e uygun yapılmadığı, EPDK tarafından İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan pompa fiyatının dayanak gösterildiği, ancak bu fiyatın KDV’den arındırılmış olmasına rağmen, motorinin kilograma dönüştürülmesi için kullanılacak katsayının 0,820 kg/lt - 0,845 kg/lt aralığında bir katsayı seçilerek yapılması gerektiği, ancak litreden kilograma dönüşüm formülünün, belirtilen aralıkta bir katsayı kullanılmadan yapıldığı ve maliyet avantajı sağlandığı, sunulan mazot açıklamasının, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının %90’ının altında olduğu, ekskavatör makinesine ilişkin motorin açıklamasının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın rayiçleri kullanılarak yapıldığı, ancak 2026 yılı rayiçleri yerine 2025 yılı rayiçleri ile yapılarak avantaj sağlandığı, - 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca, aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik maliyetlerinin hiçbir suretle yürürlükteki asgari ücretin (brüt) altında olamayacağı, 2026 yılı için belirlenen asgari işçilik sınırının 146,80 TL/saat olduğu, iş ortaklığı tarafından sunulan analizlerde bu rakamın altında bir değer öngörüldüğü ve "brüt ücret" yerine "net ücret" üzerinden hesaplama yapıldığı, anılan iş ortaklığı tarafından sunulan analizlerde aşırı düşük açıklama istenilme tarihinde yayınlanmış olmasına rağmen Bakanlığın 2026 yılı birim fiyat ve rayiçleri yerine 2025 yılı işçilik rayiçlerinin kullanıldığı, ayrıca, sunulan tüm analizlerde öngörülen kâr ve genel gider oranının (%10)altında olduğu, - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde yer verilen açıklamalara göre aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana (iş makinesi) yönelik analiz girdilerinin istekliler tarafından kendi malı olan iş makinesinin satın alma maliyeti üzerinden açıklama yapılabilmesi için iş makinesinin maliyet unsurlarına (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri) ilişkin resmi rayicinin yayımlanmış olması gerektiği, bu açıdan iş makinesi girdisinin satın alma maliyeti üzerinden açıklanabilmesi için iş makinesinin isteklinin kendi malı olması ve bu durumu iş makinesinin satın alma bedeli ve satın alma tarihine ilişkin bilgileri içerecek şekilde Yapım İşleri ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde yer verilen hükümler ışığında ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik etmesi gerektiği, ayrıca iş makinesinin maliyet unsurlarına ilişkin resmi rayicinin yayımlanmış olması gerektiği, anılan iş ortaklığı tarafından kullanılması öngörülen makinenin anılan teknik özellikleri sağladığına ilişkin herhangi bir belgeye yer verilmediği, kendi malı olarak beyan edilen makineler için Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nde yer alan zaruri belgelerin (satın alma faturası, amortisman kayıtları ve demirbaş defteri dökümleri) eksiksiz sunulmadığı, amortisman ömrünü tamamlamış (ekonomik ömrü dolmuş) makineler için yasal katsayıların hatalı kullanılması veya bu makinelerin bakım-onarım ve yedek parça giderlerinin "sıfır" kabul edilmesinin mümkün olmadığı, makinelerin kendi malı olduğunu tevsik eden ruhsat örneklerinin, ilan veya davet tarihinden sonra noter tarafından onaylanmış (örnek çıkarma işlemi yapılmış) olmasının zorunlu olduğu, eski tarihli veya onay şerhi eksik belgelerle yapılan kendi malı beyanları geçersiz olup, kiralık makine rayiçlerinin (daha yüksek maliyetli) kullanılması zorunluluğunu doğuracağı, kendi malı makine ve ekipman için ilgili iş makinasına ilişkin amortisman hesap tablosu, tablo ekinde makine ve teçhizatın demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair mali müşavir raporu, iş makinasına ilişkin 1 adet fatura, iş makinası tescil belgesi ve sabit kıymet listesinin sunulmadığı, makineler konusunda yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, - İş ortaklığının teknik özellikleri, Teknik Şartname'de ayrıntılı olarak belirtilen araç ve ekipmanlarla (ekskavatör, greyder, yatay delici vb) ilgili bakım-yedek parça ve onarımı hakkında yaptığı açıklamaların da kamu ihale mevzuatı ile bağdaşmadığı, büyük gider kalemi olan bakım-yedek parça ve onarımı giderleri ile ilgili olarak somut bir açıklama yapılmadığı, şöyle ki: Kendi malı ya da kiralık makine-araç ve ekipmanın bakım-onarımı kapsamındaki giderlerin tamamının belgelendirilmediği, bu konuya ilişkin olarak sunulan belgelerin yetkili servislerden alınmadığı, bakım-onarım giderlerinin işin süresine uygun şekilde hesaplanmadığı, yapılan hesaplamalarda bakım onarım yağ, yağlama yedek parça hava filtresi yağ filtresi mazot filtresi, ekskavatör parçaları, akü, fren balataları, debriyaj balataları, işçilik ücretleri gibi giderlerin dahil olduğunun belirtilmediği, teklif alınan servisin ticaret sicilinden söz konusu alanda faaliyet göstermediğinin görüleceği, işte kullanılacak araçlar ile bakım onarım yapılacağı belirtilen araçların birbiri ile uyumlu olmadığı, bakım ve onarım giderlerine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifleri ve tutanaklardaki araçların model yılı ve teknik özelliklerinin, Teknik Şartname’de istenen teknik özelliklerden farklı olduğu, tutanakların ve sunulması gereken belgelerin sunulmadığı, bakım periyotlarının belirtilmediği, fiyat tekliflerinin ekinde ilgisine göre KİK105, KİK106 veya KİK107 belgelerinin sunulmadığı, fiyat teklifleri üzerinde bulunması gereken ibarelerin olmadığı, yanlış ve eksik olduğu ve kaşeleme işlemi ve bilgilerinin de mevzuata uygun olmadığı, fiyat teklifini imzalayan firmaların yetkilisinin imza sirküleri ve Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı ya da suretinin sunulmadığı, ayrıca fiyat teklifini imzalayan SMMM’ye ait faaliyet belgesinin de sunulmadığı, fiyat teklifi alınan firmanın faaliyet alanının uygun olmadığı, açıklamada yedek parça, tamir- bakım giderlerine mevzuata uygun olarak yer verilmediği, dolayısıyla ayrı ayrı önemli teklif bileşeni olarak belirlenmesi gereken giderlere ilişkin, tüm giderlerin dahil edilmesi suretiyle tek proforma teklif ile açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı, söz konusu giderlere ilişkin ayrı ayrı belirtilerek her yedek parça, tamir-bakım giderleri için ayrı maliyet öngörülmesi gerektiğinden, anılan iş ortaklığı tarafından sunulan fiyat teklifinin bu haliyle uygun olmadığı, Öte yandan, araç/makinelerin bakım giderinin tevsikine ilişkin sunulan fiyat teklifinin eki satış tutarı tespit tutanağının iki farklı üç aylık döneme ait bilgiler kullanılarak oluşturulmakla birlikte, söz konusu tespit tutanağının başvuruya konu ihale ilan tarihinin bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi gerektiği, sunulan tutanağın ise 2 önceki geçici vergi beyanname döneminden önce düzenlenen faturalar esas alınarak düzenlendiği, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği, bunun yanı sıra, bahse konu tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların “periyodik bakım-işçilik” hizmet bedellerini göstermesine rağmen, faturaların hangi mala/hizmete ilişkin düzenlendiğinin tabloda belirtilmediği, ayrıca, beyan edilen faturaların tutanakta mükellefin tespiti yapılan dönemine ait olmadığı, dolayısıyla fiyat teklifine konu mala/hizmete ilişkin teklif edilen birim fiyatların tespit tutanağında belirtilen ağırlıklı ortalama satış tutarlarının %80’inin altında olduğunun tespitinin yapılamayacağı, isteklilerin, bakım-onarım-yedek parça gereksinimlerinden bir kısmını kendi atölyelerinde yapmaları halinde isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin olarak düzenlenebilecek KİK107 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gibi belgelere dayalı açıklamada bulunulması gerektiği, - İdari Şartname'nin 25'inci maddesinde her türlü sigortanın yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, aşırı düşük açıklaması kapsamında sunulması gereken sigorta poliçelerinin; Tebliğ'in 79.3.4'üncü maddesindeki “..sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştireceğine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir.” açıklamasına aykırı olduğu, acenteden temin edilen poliçelerin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden teyit ettirilmediğinin görüleceği, sigorta konusunda açıklama yapılmaması durumunda değerlendirme dışı bırakılmaları gerekeceği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur: … h) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, yüzyirmiikibinüçyüzseksenyedi Yeni Türk Lirası (İkimilyondokuzyüzaltmışbirbinyediyüzaltmışiki Türk Lirası)* olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz. Bu bent kapsamında elde edilen deneyim mühendis ve mimarın beş yıldır en az % 51 hissesine sahip olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilir.” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında; … b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri, … d) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini, … ifade eder.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “ (1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur. (2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur. (3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir. (4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir. … (6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur. (7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz. … (9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu (yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir. … ” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez. (2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir. … (6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde; a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak, b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında, dikkate alınır. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ortaklık durum belgesi ve ortaklık tespit belgesi” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. İhaleye katılan tüzel kişinin, ilgili İhale Uygulama Yönetmeliğine göre ortağına ait iş deneyimini gösteren belgeyi sunması halinde, bu belgeyle birlikte ortaklık durum belgesi veya ortaklık tespit belgesinin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. 11.2. Ortaklık durum belgesi veya ortaklık tespit belgesinin kimin tarafından düzenleneceği ve hangi durumlarda aday veya isteklilerce sunulmasının zorunlu olduğu hususlarına İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı maddesinde yer verilmiştir. Sunulacak belgenin İhale Uygulama Yönetmeliklerinin ekinde yer alan ilgili standart forma uygun şekilde ve ihalenin ilk ilan veya ihaleye davet tarihinden sonra YMM, SMMM ya da ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri tarafından düzenlenmiş olması zorunludur.” açıklaması, “Mühendis veya mimarların mezuniyet belgeleri ile ihalelere katılmaları” başlıklı 43’üncü maddesinde “… 43.3. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinde birden fazla iş deneyiminin toplanarak değerlendirilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu doğrultuda, mezuniyet belgeleri için 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca hesaplanan iş deneyim tutarları, iş deneyim (iş bitirme, iş durum, iş denetleme ve iş yönetme) belge tutarları ile toplanarak değerlendirilmeyecektir. 43.4. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması durumunda; özel ortakların istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin iş deneyim belgesi sunmaları mümkündür. Ancak özel ortakların iş deneyimini tevsik amacıyla mezuniyet belgeleri sunması durumunda, mezuniyet belgelerinin ihale konusu iş veya benzer işe denk sayılacağı belirtilen mimarlık veya mühendislik bölümlerine ait olması gereklidir.” açıklaması, “Yapım işlerinde ortaklık durum belgesi ve ortaklık tespit belgesi” başlıklı 44’üncü maddesinde “44.1. Tüzel kişi aday veya isteklilerin, ortaklarına ait iş deneyimini gösteren belgeleri sunmaları durumunda; Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin dokuz, ve onbirinci fıkralarında yer alan hükümler uyarınca, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya YMM ya da SMMM tarafından düzenlenen belgeleri sunmaları zorunludur. Bu kapsamda; a) Tüzel kişiliğin en az bir yıldır yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili ortağının iş bitirme/durum/yönetme/denetleme belgesi ile ihaleye katılım durumunda, ortaklık hisse oranları ve süreleri ile temsil ve yönetim yetkisine ilişkin olarak (KİK031.1/Y) nolu standart formun, … c) Tüzel kişiliğin en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip ortağının mezuniyet belgesi ile ihaleye katılım durumunda; ortaklık hisse oranları ve sürelerine ilişkin olarak (KİK031.3/Y) nolu standart formun, düzenlenerek başvuru veya teklif kapsamında sunulması gereklidir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Kocaeli Kandıra Arıklar Göleti Sulaması 2. Kısım b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Mevcut sulama hattında proje ve şartnamelerine uygun olarak HDPE (PE100) boru ve özel parçaların temini ve döşenmesi, boru hendek kazı ve dolgularının yapılması, Mevcut sulama hattında, projedeki adet ve muhtelif çaplarda kelebek veya sürgülü hat kapama vanası ve daimî teçhizatları ile birlikte inşası, muhtelif çaplarda hava vanası koruma yapısının kazısı ve inşaatı ile mekanik aksamın temini ve yerleştirilmesi, pompajlı tahliye vanasının temini, koruma yapısının kazısı ve inşaatı ile mekanik aksamın temini ve yerleştirilmesi, cazibeli tahliye vanasının temini, koruma yapısının kazısı ve inşaatı ile mekanik aksamın temini ve yerleştirilmesi, beton gömlekli yol geçişi imalatı, taş tahkimatlı beton gömlekli dere geçişi imalatı, Ø600 yatay sondaj ile yol geçişi yapısının kazısı ve inşaatının yapılması, Ø700 yatay sondaj ile yol geçişi yapısının kazısı ve inşaatının yapılması, pompa istasyonu mekanik aksamın temini ve yerleştirilmesi, pompa binası ve regülasyon deposu inşaatının yapılması ile pompa istasyonu elektrik, aydınlatma, otomasyon ve ENH işlerinin yapılması. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kocaeli Kandıra” düzenlemesi, “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.3.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen, d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80?ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40?ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur. İş deneyimi olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği?nin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş iş durum belgesi sunulması halinde, belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80?inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. İş deneyimi olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği?nin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş ve geçici kabulü yapılmamış bir işe ait iş denetleme veya iş yönetme belgesinin sunulması halinde; belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işin geçici kabulünün yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa geçici kabul tarihi, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80?inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç yurt dışında gerçekleştirilen diğer işlerle ilgili olarak, iş deneyimini tevsik için, o ülke mevzuatına göre, iş sahibinin adı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin adı veya unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlenmiş iş bitirme belgesinin sunulması gereklidir. 7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Bu ihalede 19.06.2018 tarih ve 30453-M sayılı Resmi Gazetede yayınlanan; “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği” ekindeki “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde yer alan iş gruplarından; (A) Alt Yapı İşleri, “IX. Grup: Su Yapıları İşleri veya III. Grup: Boru ve İletim Hattı İşleri” benzer iş olarak kabul edilecektir. 7.3.1.1.1 İş deneyimi olarak mezuniyet belgesini/diplomasını sunmak suretiyle ihaleye teklif verecek olan mühendis ve mimarlar için, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri: Belge Adı Açıklama İnşaat Mühendisliği İş Deneyimi olarak, Mezuniyet Belgelerini sunmak suretiyle ihaleye girecek olan İnşaat Mühendisleri, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48. Maddesi (8) fıkrası uyarınca, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacaktır. 7.3.1.2. Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, e-forma uygun belgenin kullanılması zorunludur. 7.3.1.3. 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince pay çoğunluğuna dayanarak kurulan şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde bu hukuki ilişkiyi ve bu ilişkinin süresini tevsik eden belgelerin sunulması zorunludur. 7.3.1.4. Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren e-forma uygun belgenin sunulması zorunludur. …” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamalarından, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesinin zorunlu olduğu, iş deneyiminin tevsiki için ilk ilân veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgelerin sunulabileceği, iş ortaklıklarında pilot ortağın istenen iş deneyim tutarının en az %80’ini, diğer ortakların her birinin ise istenen asgari iş deneyim tutarının en az %20’sini sağlaması gerektiği, iş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması durumunda; özel ortakların istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin iş deneyim belgesi sunmalarının mümkün olduğu, İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yılın, 2.961.762,00 TL olarak hesaplanmak üzere 10’uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınacağı, mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Başvuruya konu edilen ihalenin Devlet Su İşleri 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.01.2026 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Kocaeli Kandıra Arıklar Göleti Sulaması 2 Kısım” yapım işi ihalesi olduğu, söz konusu ihalede sınır değerin 236.216.763,83 TL olarak hesaplandığı ve teklifi sınır değer altında kalan Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı / Baltacı İnş. İş Ortaklığına 15.01.2026 tarihinde EKAP üzerinden “2025/2110590-4” sayılı yazının gönderildiği, söz konusu yazı üzerine anılan istekli tarafından idare şikayet başvurusunda ve akabinde Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kurul tarafından alınan 25.02.2026 tarihli ve 2026/UY.II-643 sayılı kararında “…sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/gruplarına ilişkin bütün analizlerde yer alan girdilerin temel girdi düzeyinde (malzeme, işçilik, makine, nakliye vb.) ayrıştırılması, açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre belirlenmesi ve sınır değerin altında teklif sunan istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi…” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine karar verildiği görülmüştür. Bahse konu Kurul kararı üzerine 04.05.2026 tarihinde idarece Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı / Baltacı İnş. İş Ortaklığından yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı, yapılan değerlendirmeler neticesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunduğu ve 15.05.2026 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı / Baltacı İnş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Ak-Ta Yapı Mak. İnş. Pet. Nak. Mad. Oto. İth. İhr. San. Tic. A.Ş. - Nil-Ta Pet. Ürün. İnş. Müt. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. Yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddiasının Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığının özel ortağı Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat'a ait iş deneyim belgesinin, İdari Şartname'de belirlenen benzer iş ve asgari iş deneyim oranını karşılamadığı ve pilot ortağı Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan Ortaklık Durum Belgesi ve Ortaklık Tespit Belgesinin, e-forma uygun olmadığı, bu belgelerin içeriği ile güncel Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan bilgilerin uyuşmadığına yönelik olduğu anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığının pilot ortağı olan Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan "İhaleye Katılım Belgesi" incelendiğinde; “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” kısmında “Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi - 99,00%; Yusuf Demir - 1,00%” adına düzenlenmiş, 2020/757540-4768288-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerine göre isteklilerin iş deneyimini tevsik etmek amacıyla ortağına ait iş deneyim belgesi veyahut mezuniyet belgesi ile katılım olması durumuna göre ortaklık tespit belgesi veya ortaklık durum belgesinin ihaleye katılım belgesinde beyan edilmesi gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağı tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla ortağına ait iş deneyim belgesi veyahut mezuniyet belgesi ile katılımın bulunmadığı, dolayısıyla bu kapsamda ortaklık tespit belgesi veya ortaklık durum belgesinin ihaleye katılım belgesinde beyan edilmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır. İhale üzerinde bırakılan Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığının özel ortağı olan Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat tarafından sunulan "İhaleye Katılım Belgesi" incelendiğinde; “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” kısmında Feridun Baltacı’ya ait mezuniyet belgesi ile “Bülent Genç - 51,00%; Feridun Baltacı - 49,00%” adına düzenlenmiş yapım işine ilişkin iş bitirme belgesinin beyan edildiği görülmüştür. İdari Şartname’nin 7.3.1.1.1’inci maddesinde iş deneyimi olarak mezuniyet belgesini/diplomasını sunmak suretiyle ihaleye teklif verecek olan mühendis ve mimarlar için, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümlerinin inşaat mühendisliği olarak düzenlendiği, bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının özel ortağı Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat tarafından mezuniyet belgesinin(inşaat mühendisliği) sunulduğu, ilgili mezuniyet belgesinde, mezuniyet tarihinin 26.07.1976 olduğu, ayrıca “Bülent Genç - 51,00%; Feridun Baltacı - 49,00%” adına düzenlenmiş yapım işinden elde edilen iş bitirme belgesinin de sunulduğu, Kanun’da ifade edildiği üzere iş deneyimi bulunan mühendisler için 15 yıllık süre kısıtı olmaksızın mezuniyet tarihinden itibaren Kanun’da belirtilen bedel dikkate alınarak hesaplama yapılacağı, bu kapsamda yapılan hesaplamayla birlikte iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan mezuniyet belgesi tutarının, iş ortaklığının teklif bedeline (231.357.901,00 TL) göre ihalede karşılaması gereken iş deneyim tutarını (37.017.264,16 TL) karşıladığı (146.442.676,60 TL) ve dokümanda düzenlenen benzer işe uygun olduğu tespit edilmiştir. Yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait; a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin, b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin, her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur. (2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında; a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belgeyi, sunar. (3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. (4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. … (9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.2.1. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri. a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından e- forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunmaları gerekmektedir. Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İhale tarihi yılın ilk dört ayında olduğundan, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır. Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. … İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur. …” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerinden, bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olmasının, öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olmasının, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olmasının ve belirtilen bu üç kriterin de birlikte sağlanmasının gerekli olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanların, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilecekleri, ihale tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde ise, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanların, iki önceki yıla ait belgelerini, bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanların ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilecekleri anlaşılmıştır. İtirazen şikâyet başvurusuna konu ihalenin tarihinin 05.01.2026 olduğu göz önüne alındığında 2024 yılına veya 2024 ile birlikte 2023 yıllarına veyahut 2024, 2023 ve 2022 yıllarına ait belgelerin sunulabilme imkânı bulunmaktadır. İhale üzerinde bırakılan Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığının pilot ortağı Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” sütununun “Bilançoya Bilgileri” kısmına 2024 yılına ait cari oranın “2,28217116” , öz kaynak oranının “0,2839981” , kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,00380983” olarak beyan edildiği görülmüş olup söz konusu oranlara esas tutarlar EKAP üzerinden teyit edilmiştir. İhale üzerinde bırakılan Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığının özel ortağı Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinde “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” sütununun “Bilançoya Bilgileri” kısmına 2024 yılına ait cari oranın “179,73202614” , öz kaynak oranının “0,99443616” , kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0” olarak beyan edildiği görülmüş olup söz konusu oranlara esas tutarlar EKAP üzerinden teyit edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde; ihale üzerinde bırakılan Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığının pilot ve özel ortağı tarafından, ihaleye katılım belgesinde kamu ihale mevzuatına uygun şekilde, ihalenin yapıldığı yıldan iki önceki yıla ait bilanço bilgilerinin beyan edildiği, Gelir İdaresi Başkanlığının bilişim sistemi ile gerçekleştirilen entegrasyon aracılığıyla edinilen bilgilerin de ihaleye katılım belgesinde beyan edilen bilgiler ile uyumlu olduğu, anılan iş ortaklığının ortaklarına ait bilançoların kamu ihale mevzuatında düzenlenen ve İdari Şartname’de belirtilen yeterlik kriterlerini sağladığı tespit edilmiş olup başvuru sahibinin bu konulara yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler ” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait; a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu, b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir. (2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir. (3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması, …gerekir. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihaleler hariç olmak üzere, yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir. (4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. … İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihalelerde, üçüncü fıkradaki kriterleri sağlayamayan aday veya isteklinin yapım işleri cirosuna ilişkin asgari tutarın yarısını sağlaması ve toplam ciro tutarının üçüncü fıkranın (a) bendinde sayılan ihalelerde teklif ettiği bedelin %40’ından veya üçüncü fıkranın (b) bendinde sayılan ihalelerde yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutarın iki katından az olmaması durumunda, yapım işleri ile ilgili ciro kriterinin sağlandığı kabul edilir. Bu durumda, aday veya isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu da teklif veya başvuru kapsamında sunması gereklidir. (6) Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. … (8) Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır. … (11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. … (13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır (14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.2.2 İş hacmini gösteren belgeler İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir; a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu, b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler, İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İhale tarihi yılın ilk dört ayında olduğundan, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır. Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır. Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir. …” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerinden isteklinin iş hacmine ilişkin yeterliklerini tevsik etmek amacıyla ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu veya yapım işleri cirosunu gösteren belgeleri sunması gerektiği, isteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerektiği anlaşılmaktadır. İhale üzerinde bırakılan Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığının pilot ve özel ortağı tarafından ihaleye katılım belgesinde iş hacminin tevsikine ilişkin olarak toplam ciroyu gösteren 2024 yılına ait gelir tablolarının beyan edildiği, Pilot ortak Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. (%99,50) tarafından 2024 yılına ait beyan edilen toplam ciro tutarının *****538,52 TL olduğu ve istenilen tutarı (231.357.901,00 x 0,25 x 0,995 = 57.550.277,87 TL) karşıladığı, özel ortak Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat tarafından 2024 yılına ait beyan edilen toplam ciro tutarının *****950,00 TL olduğu ve istenilen tutarı (231.357.901,00 x 0,25 x 0,005 = 289.197,37 TL) karşıladığı edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının ortakları tarafından iş hacmini gösteren belgeler kapsamında ihaleye katılım belgesinde toplam cirosunu gösteren gelir tablolarının beyan edildiği ve söz konusu tabloların da İdari Şartname’de istenilen şartları karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 4’üncü ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: … c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan. d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan. … Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmelik’in “Başvuru ve/veya tekliflerin açılması” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Teklifler, ihale komisyonu tarafından ihale tarih ve saatinde EKAP'ta açılır. Yaklaşık maliyet tutarı ile teklif verenler ve teklif fiyatları isteklilerin erişimine açılır. Bu aşamada, isteklilerin geçici teminatlarının uygun olup olmadığı, EKAP üzerinden yapılan sorgulamalara göre; ihale tarihi itibarıyla ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı ile kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Yabancı isteklilerin, kendi ülkelerinin mevzuat hükümleri uyarınca ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunup bulunmadığına ilişkin kontrol ise sözleşmenin imzalanması aşamasında gerçekleştirilir. (2) Birinci fıkra kapsamında yapılan işlemlere ilişkin hususlar ile yaklaşık maliyet tutarı, teklif verenler ile teklif fiyatları ve varsa açılamayan teklifler tutanağa bağlanır ve bu tutanak isteklilere bildirilir…" hükmü, “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Teklifler açıldıktan sonra 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde son fiyat tekliflerinin alınması işlemi, elektronik eksiltme yapılan ihalelerde ise eksiltme işlemleri; teklifi bu aşamada değerlendirme dışı bırakılmayan istekliler davet edilerek gerçekleştirilir. …. (3) İkinci fıkraya göre yapılan değerlendirmede, ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez..." hükmü yer almaktadır. İdare tarafından 05.01.2026 tarihinde düzenlenen “Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanak”ta, Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığına ilişkin satırda “SGK borcu” sütununun “Yoktur” ve “Vergi Borcu” sütununun ise “Kontrol Edilmektedir” şeklinde doldurulduğu, idarece “Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanak”ın teklif veren isteklilere ikinci kez gönderilmediği, ancak 15.05.2026 tarihli ihale komisyonu kararında tüm tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği görülmüştür. Yapılan inceleme neticesinde; Salma İnş. Taah. Eml. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı/Baltacı İnşaat İş Ortaklığın ortaklarına ait ihale tarihi itibarıyla vergi ve SGK borcu bulunmadığı anlaşıldığından; başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “…(5) Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. (6) İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin son başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgelerin, aday veya isteklinin son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını göstermesi gereklidir. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; … b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. … Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, … ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu edilen ihalenin Devlet Su İşleri 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.01.2026 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Kocaeli Kandıra Arıklar Göleti Sulaması 2 Kısım” yapım işi ihalesi olduğu, söz konusu ihalede sınır değerin 236.216.763,83 TL olarak hesaplandığı ve teklifi sınır değer altında kalan Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı Baltacı İnş. İş Ortaklığına 15.01.2026 tarihinde EKAP üzerinden “2025/2110590-4” sayılı yazının gönderildiği, söz konusu yazı üzerine anılan istekli tarafından idare şikayet başvurusunda ve akabinde Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kurul tarafından alınan 25.02.2026 tarihli ve 2026/UY.II-643 sayılı kararında “…sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/gruplarına ilişkin bütün analizlerde yer alan girdilerin temel girdi düzeyinde (malzeme, işçilik, makine, nakliye vb.) ayrıştırılması, açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre belirlenmesi ve sınır değerin altında teklif sunan istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi…” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine karar verildiği görülmüştür. Bahse konu Kurul kararı üzerine 04.05.2026 tarihinde idarece Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı Baltacı İnş. İş Ortaklığından yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı, anılan iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının 06.05.2026 tarihinde idareye sunulduğu görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığına tebliğ edilen yazı ekinde, sıralı analiz girdileri tablolarına, açıklama istenilen 28 adet iş kalemleri listesine, açıklanması istenilen ve istenilmeyen analiz girdi listelerine yer verildiği, açıklama istenen iş kalemlerinin; “KAS-001 Ø110 mm Anma Çapında 6 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-010 Ø560 mm Anma Çapında 6 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-011 Ø630 mm Anma Çapında 6 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-012 Ø800 mm Anma Çapında 6 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-035 Ø180 mm Anma Çapında 12,5 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-039 Ø280 mm Anma Çapında 12,5 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-042 Ø400 mm Anma Çapında 12,5 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-043 Ø500 mm Anma Çapında 12,5 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-044 Ø110 mm Anma Çapında 16 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-045 Ø160 mm Anma Çapında 16 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-046 Ø180 mm Anma Çapında 16 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-049 Ø280 mm Anma Çapında 16 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-050 Ø400 mm Anma Çapında 16 Atm Basınç Dayanımlı HDPE(PE100) Boru ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi KAS-054 H Tipinde Tek Çıkışlı Hidrolik Sulama Hidrantlarının ve Ön Ödemeli Ultrasonik Tarımsal Sulama Sayacının Temini, Koruma Yapısının Kazısı ve İnşası, Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi KAS-055 H Tipinde Çift Çıkışlı Hidrolik Sulama Hidrantlarının ve Ön Ödemeli Ultrasonik Tarımsal Sulama Sayacının Temini, Koruma Yapısının Kazısı ve İnşası, Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi KAS-056 H Tipinde Tek Çıkışlı Hidrolik Sulama Hidrantın , Dört Fonksiyonlu Ø50 Vantuzun ve Ön Ödemeli Ultrasonik Tarımsal Sulama Sayacının Temini, Koruma Yapısının Kazısı ve İnşası, Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi KAS-069 Dört Fonksiyonlu Ø150 Vantuzların Temini, Koruma Yapısının Kazısı ve İnşası, Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi KAS-070 Pompajlı Tahliye Vanasının Temini, Koruma Yapısının Kazısı ve İnşası, Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi KAS-071 Cazibeli Tahliye Vanasının Temini, Koruma Yapısının Kazısı ve İnşası, Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi KAS-076 Ø800 Kelebek Hat Vanası ve Ø150 Vantuzun Temini, Koruma Yapılarının Kazısı ve İnşası, Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi.(Bütün mekanik aksam dahil) KAS-077 Ø600 Kelebek Hat Vanası ve Ø150 Vantuzun Temini, Koruma Yapılarının Kazısı ve İnşası, Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi.(Bütün mekanik aksam dahil) KAS-086 Ø700 Yatay Sondaj ile Yol Geçişi Yapısının Kazısı ve İnşaatının Yapılması KAS-087 Tuvenan Malzeme ile Stabilize Yol Temel ve Taban Kaplaması Yapılması KAS-089 Revize Proje Yapımı KAS-090 Pompa İstasyonu Mekanik Aksamın Temini ve Yerleştirilmesi KAS-091 Pompa Binası İnşaatının Yapılması KAS-092 Terfi Hattı Cebri Borusu Yapılması KAS-093 Regülasyon Havuzu İnşaatı Yapılması” olduğu görülmüştür. Teklifi sınır değer altında kalan Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı Baltacı İnş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin, başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelenmesi neticesinde aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır. İdare tarafından açıklama istenen iş kalemleri için anılan iş ortaklığı tarafından sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, ihale dokümanında tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olduğu, analiz girdi ve miktarlarının değiştirilmediği, analiz girdilerinin tamamına yer verildiği, açıklama istenen analiz girdileri ile açıklama istenmeyen analiz girdilerine ilişkin miktarların ve fiyatların belirtildiği, açıklama istenen iş kalemlerine ait her bir analizdeki tüm girdiler için ayrı ayrı fiyatlandırmanın yapıldığı, Açıklama istenmeyen analiz girdilerinin birim fiyatına, miktarına ve girdi tutarına sunulan analizlerde yer verildiği ve analizlerde aritmetik hata yapılmadığı, her bir iş kaleminde en az %10 oranında yüklenici karının öngörüldüğü, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin tutarlarının 1 kuruşun altında belirlenmediği, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan cari yıl (2025) Aralık ayı rayiç fiyatlarının kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesinden istekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği, motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemelerinin dikkate alınacağı anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda anılan iş ortaklığı tarafından ihale ilan tarihinden sonra olan 15.12.2025 tarihli petrol piyasası bayi satış fiyat bülteninde yer alan motorin fiyatının (K.D.V hariç) kullanıldığı, motorine yönelik litreden kilograma dönüşüm hesaplamasının yapıldığı, yapılan açıklamanın bu haliyle uygun olduğu, Nakliye girdilerine ilişkin açıklama kapsamında idarece verilen analizlerdeki formüllerin kullanıldığı, analizlerdeki taşıma mesafelerine, malzeme yoğunluk katsayılarına uygun açıklama yapıldığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2025 yılı Aralık ayına ait “Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı K:” taşıt katsayısının 2.151,68 olarak kullanıldığından yapılan açıklamanın bu haliyle uygun olduğu, Açıklanması istenilen analiz girdileri arasında yer alan “Ekskavatör (paletli) (210-259 HP) (maksimum 2,5 m³)” analiz girdisinin kendi malı amortisman hesabı şeklinde açıklamasının yapıldığı, amortisman yönteminin kullanımında amortisman süresi dolmamış makinaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinin (b) bendine ilişkin hesaplamanın (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmayacak şekilde açıklamada kullanıldığı, söz konusu analiz girdisine dair yapılan açıklamaların mevzuat kapsamında olduğu, ayrıca kendi malı olan makinaya ilişkin amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair serbest muhasebeci mali müşavir raporu sunulduğu, anılan belgenin de Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesine uygun olduğu, Anılan iş ortaklığı tarafından açıklanması istenilen 35 adet analiz girdisi için 11 adet fiyat teklifi alındığı ve fiyat teklifleri ile birlikte fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanakları ile maliyet tutarı tespit tutanaklarının, fiyat teklifini veren firmalara ait ticaret sicili gazeteleri ile imza sirkülerinin, tutanakları onaylayan meslek mensuplarına ait faaliyet belgelerinin sunulduğu, Fiyat teklifleri üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamaları gereği meslek mensubu tarafından ilgili ibarelerin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği/mühürlendiği, söz konusu belgelerde, meslek mensubunun kaşesi ve imzası ile iletişim bilgileri ve fiyat teklifini veren firmalara ait imza ve kaşenin de bulunduğu ve anılan firmaların fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterdikleri, fiyat tekliflerindeki teklif sahibinin ve meslek mensubunun imzaları hem tutanaklardaki hem de tutanakların ekinde sunulması gereken imza sirkülerinde ve imza beyannamelerindeki imzalarla aynı olduğu, fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil eden faturaların fiyat teklifine konu mala ilişkin olduğu, fiyat tekliflerinde tarih, fiyat teklifine konu malın veya hizmetin adı, birim fiyatı ve miktar bilgilerinin bulunduğu, yer verilen bilgilerin ise fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil etmesi gereken tespit tutanaklarındaki bilgilerle aynı olduğu, satışların dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerindeki birim fiyatların satış tutarı tespit tutanaklarında gösterilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin, maliyetler dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerindeki birim fiyatların ise maliyet tespit tutanaklarında gösterilen ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığı, fiyat tekliflerini düzenleyen gerçek ya da tüzel kişilerin ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının 1/20’si kadar alım ya da satım yaptıkları, ayrıca meslek mensubunun sorumluluğunda düzenlenen fiyat tekliflerine dayanak olan tespit tutanaklarında yer alan işlemlerin ihale ilan tarihinden önceki son 3 ayı veya bir önceki 3 ayı kapsadığı, Beton veya çimento girdisinin açıklanmasında fiyat teklifi alma yoluna gidilmediği, Başvuru sahibinin faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde kayıtlı olmadığı iddiasını destekleyici somut herhangi bir bilgi veya belgeye de yer verilmediği, varsayımsal ifadelere dayandığı, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddiasını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek bulunmadığı, Öte yandan, “Revize Proje Yapımı” analiz girdisinin açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlendiği, anılan iş ortaklığı tarafından söz konusu analiz girdisinin açıklamasını tevsiken Hakan Güven Taah. İnş. A.Ş.den 29.04.2026 tarihli fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, fiyat teklifinin ekinde de Satış Tutarı Tespit Tutanağının sunulduğu, anılan firmadan alınan fiyat teklifinin 10.000,00 TL olduğu, Satış Tutarı Tespit Tutanağının ağırlıklı ortalama birim satış tutarı bölümünde ise proje yapımına ilişkin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 100.000,01 TL olduğu, yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına göre, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması gerektiği, ancak anılan girdiye ilişkin teklif edilen birim fiyatın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, “Tek Çıkışlı Yüksek Basınçlı Entegre Ön Ödemeli Sayaçlı Hidrolik Hidrant” analiz girdisinin açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlendiği, anılan iş ortaklığı tarafından söz konusu analiz girdisinin açıklamasını tevsiken Arkoç Metal İletişim Vana Pik Döküm İnş. San. ve Tic. A.Ş’den 30.01.2026 tarihli fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, fiyat teklifinin ekinde de Satış Tutarı Tespit Tutanağının sunulduğu görülmüştür. Fiyat teklifinde analiz girdisinin “Tek Çıkışlı Yüksek Basınçlı Entegre Ön Ödemeli Sayaçlı Hidrolik Hidrant” şeklinde yer aldığı, ancak Satış Tutarı Tespit Tutanağının ağırlıklı ortalama birim satış tutarı bölümünde ve fatura bilgileri tablosunda yer alan 7 adet faturada anılan analiz girdisinin “DN100 PN10-H Tipi Hidr. Çift Çık. Ult. Say. Yüksek Bas. Ark-m” olarak yer aldığı anlaşılmış olup, fiyat teklifi ile ekinde sunulan Satış Tutarı Tespit Tutanağı arasında uyumsuzluk bulunduğu, bu kapsamda yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Kaldı ki bahse konu uyumsuzluğun idare tarafından da tespit edildiği ve EKAP üzerinden Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı / Baltacı İnş. İş Ortaklığı’na gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında EKAP’a yüklenen belgelerin fiziki olarak sunulması talebi” konulu ve 06.05.2026 tarihli yazıda “… İdari Şartnamenin 7.7. maddesine uygun olarak 13/05/2026 tarihi mesai saati bitimine kadar İdaremize fiziki olarak sunmanız gerekmektedir. Sunulması Gereken Belgeler: 1) 2025/2110590 İKN numara kayıtlı dosyanızda yer alan aşırı düşük teklif açıklamalarınızın incelenmesi neticesinde; 30.01.2026 tarihli ARKOÇ firmasının EK-O.6 “Aşırı Düşük Teklif Açıklama Formu” üzerinde yer alan fatura bilgileri ile müşavir onaylı sunulan söz konusu formda beyan edilen kalemler ile ilgili faturalarda belirtilen isimleri arasında uyumsuzluk bulunduğu görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca, aşırı düşük teklif açıklamalarının, teklif edilen bedelin gerçekçi olduğunu ve teknik gerekçelere dayandığını kanıtlar nitelikte, belgelerle tam uyumlu ve tevsik edilebilir olması zorunludur. Bu kapsamda, mevcut dosyanızdaki tutarsızlıkların giderilmesi, form üzerinde yer alan verilerin sunulan faturalar ile tam eşleşmesinin sağlanması ve mevzuata uygun şekilde düzenlenmiş güncel EK-O.6 formu ile ilgili faturaların bir bütün halinde, tebliğ tarihinden itibaren 5 iş günü içerisinde idaremize sunulması hususunda bilgilerinizi ve gereğini rica ederim. …” ifadelerine yer verildiği, Anılan iş ortaklığı tarafından idareye sunulan 08.05.2026 tarihli yazı ekinde Satış Tutarı Tespit Tutanağının ağırlıklı ortalama birim satış tutarı bölümünde ve fatura bilgileri tablosunda yer alan 7 adet faturada anılan analiz girdisinin bu kez “DN100 PN10-H Tipi Hidr. Tek Çık. Ult. Say. Yüksek Bas. Ark-m” olarak yer aldığı görülmüştür. Yapılan inceleme neticesinde, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından “Tek Çıkışlı Yüksek Basınçlı Entegre Ön Ödemeli Sayaçlı Hidrolik Hidrant” analiz girdisinin açıklanması için fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, ancak fiyat teklifi ekinde yer alan Satış Tutarı Tespit Tutanağında anılan analiz girdisinin yer almadığı, ayrıca “Revize Proje Yapımı” analiz girdisine ilişkin alınan fiyat teklifine ilişkin tutarın Satış Tutarı Tespit Tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu anlaşıldığından bahse konu iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçelerle mevzuata uygun yapılmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 6 (altı) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı (1/6) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 43.997,70 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Salma İnşaat Taahhüt Emlak Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. - Feridun Baltacı / Baltacı İnş. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.