KİK Kararı 2026/UY.II-1795

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/026 Gündem No: 38 Karar Tarihi: 03.07.2026 Karar No: 2026/UY.II-1795 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Alpçe Sistem Mühendislik İnşaat Taahhüt Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Eskişehir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1892915 İhale Kayıt Numaralı “ Eskişehir Anadolu Lisesi (Eal) Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Eskişehir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 03.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Eskişehir Anadolu Lisesi (Eal) Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Alpçe Sistem Mühendislik İnşaat Taahhüt Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ’nin 05.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.05.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.05.2026 tarih ve 215591 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1268 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı; -Yaklaşık maliyet cetveli, analizler, nakliye hesaplamaları, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde aritmetik hataların olduğu, aritmetik hata nedeniyle hesaplanan analizlerin yaklaşık maliyet cetveline yanlış yansıtıldığı ve dolayısıyla teklif edilen tutar ile hesaplan tutarın farklılık gösterdiği, -Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerdeki girdi cins ve miktarlarının isteklilerin kendi lehine fiyat avantajı yaratacak şekilde değiştirildiği, İhale ilan tarihinin 07.11.2025 olduğu, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yüksek Fen Kurulunun 19 Eylül 2025 tarihindeki duyurusu dikkate alınarak açıklamada bulunulması gerektiği, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve diğer kamu kurum ve kuruluşlar tarafından yayımlanan fiyatların kullanıldığı, ancak bu fiyatların güncel olmadığı, -Açıklaması istenilen analizlerde % 10’un altında kâr ve genel gider öngördüğü, -Açıklama istenilmeyen iş kalemleri için teklif tutarının % 10 unun altında olduğu, -Açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için 0,01 TL’nin altında fiyat öngörüldüğü, ayrıca açıklama istenilmeyen analiz girdileri için teklif edilen birim fiyat ile miktarın çarpılması sonucu elde edilen tutarın 0,01 TL’nin altında olması durumunun Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.3. maddesine aykırılık teşkil ettiği, -Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait analizler içerisinde yer alan nakliye formüllerinin yanlış hesaplandığı, mesafelerin yanlış alındığı, nakliye giderleri için öngörülen miktarların yalnızca açıklama istenilen iş kalemlerindeki miktarlar esas alınarak belirlendiği, diğer taraftan, nakliyesi hesaplanan malzemelere ilişkin olarak, aynı zamanda açıklama istenilen iş kalemleri içerisindeki miktarların düşürülmek suretiyle açıklama yapıldığı, -Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait yaklaşık maliyet cetvelinde yer verilen iş kalemi fiyatlarını tevsik etmek amacıyla analiz ve alt/yardımcı analizlerin sunulması zorunlu olmasına rağmen bu analizlerin sunulmadığı, -Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri malzeme ve işçilik ayrı ayrı olarak alınmış olmasına rağmen fiyat tekliflerinin dayanağı EK.O-6 tutanağının fatura bilgileri tablosunda işçiliğe ilişkin (montaj) herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, montaja ilişkin teklif edilen fiyatın dayanağının ortaya konulamadığı, - EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarında teklife konu olan malzemelerin ölçü birimlerine yer verilmediği, - Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların yasal mevzuatın aradığı şartları karşılamadığı, SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmadığı, yazılan ibarenin de doğru olmadığı, fiyat teklifleri üzerinde fiyat teklifinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağına ait tarih ve sayının yer almadığı, yazılan tarih ve sayının da sunulan tutanaklardaki tarih ve sayı ile örtüşmediği, tutanakların sunulmadığı, tutanaklarında defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, yazılan tarihlerde ilgili fatura dönemine ait defterlere ait bilgilerin olmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında, tutanağa konu üç aylık veya bir önceki üç aylık döneme ait bilgilerin yanlış yazıldığı, fatura bilgileri tablosunda fatura düzenleyen ya da düzenlenen kişilere ait vergi numaralarının yazılmadığı, fiyat teklifinde beyan edilen fiyatın; satış tutarı tespit tutanaklarında; fatura bilgileri tablosunda ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosundaki tutarın % 80’inin altında olduğu, fiyat teklifinde beyan edilen fiyatın; maliyet tutarı tespit tutanaklarındaki toplam maliyet tutarının altında olduğu, maliyet tespit tutanaklarında sadece mamul/mal kısmına ilişkin tabloların doldurulduğu, diğer maliyet bileşenlerine ilişkin tabloların doldurulmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına ait fatura bilgileri tablosunda beyan edilen miktarların toplamı yaklaşık maliyetteki miktarın 1/20 miktarının altında olduğu, SMMM Faaliyet belgesi, imza beyannamesi ve teklif veren firmaya ait yetkililere ait imza beyannamesi ve yetkili olduklarını gösteren belgelerin sunulmadığı, fiyat teklifleri ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan imzalar ile söz konusu tutanaklar ekinde sunulan imza beyannamelerindeki imzaların bariz olarak birbiriyle farklılık gösterdiği, diğer bir anlatımla teklif verme yetkisi bulunmayan kişiler tarafından imzalandığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına ait fatura bilgileri tablosunda yer alan birim fiyat ve miktar çarpımı sonucu tutarın toplam fatura tutarına eşit olması gerekirken bu eşitliğin sağlanmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına ait ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ve toplam maliyet tutarı tablosundaki birim fiyat ve miktarlar ile fatura bilgileri tablosundaki miktarların uyumlu olmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların ihale ilan tarihinden önceki ya da bir önceki üç aylık dönem içerisindeki faturalar olmadığı, -Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanaklarda beyan edilen faturaların gerçeğe aykırı olarak salt başvuru konusu ihale ilan ve ihale tarihinden sonra açıklama istenilen iş kalemlerine özgü olarak düzenlenmiş faturalar olduğu, Özel.02 poz numaralı Isı Yalıtımlı Alüminyum Doğramalı Cam Giydirme Cephe Yapılması, Özel.11 SBS Modifiyeli 5 mm Homojen Kalınlıkta Kum yüzeyli Taşıyıcısız Bitümlü Membran ile Su Yalıtımı Yapılması, ÖZEL.HT01 Rooftop %40 Taze Havalı Hava Soğutmalı H01, ÖZEL.04 Mekanik Aksamlı Akustik Ahşap Panel Kaplama, ÖBF-4 Fibercement Cephe Kaplaması Yapılması, Özel.08 Seyirci Koltuğu Temin Edilmesi ve Yerine Montajının Yapılması, ÖZEL.04a Mekanik Aksamlı Akustik Ahşap Panel Kaplama ile Tavan Kaplaması Yapılması iş kalemleri ve diğer iş kalemleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmadığı, farklı malzemelere ait faturaların açıklama istenilen iş kalemlerine uyarlanmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, beyan edilen faturalar ihale ilan ve ihale tarihinden sonra, salt bu ihaledeki açıklama istenilen iş kalemlerine özgü olarak süresinden sonra düzenlenmiş faturalar olduğu, söz konusu beyan edilen faturaların GİB (Gelir İdaresi Başkanlığı ) veya Tutanakları düzenleyen SMMM’den istenilerek işlem tesis edilmesi gerektiği, fiyat teklifi veren firmaların vergi kayıtlarının daha önceki tarihlerde sildirilmiş olması faturaların da gerçekte vergi kayıtlarının silinmiş olmasına rağmen sahte bir şekilde düzenlendiği, beyan edilen fatura tarihlerinin gerçeği yansıtmadığı, söz konusu faturaların ihale ilan tarihinden önceki ya da bir önceki üç aylık dönem içinde olmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda her ne kadar iş kaleminin tanımı yazılmış olsa da gerçek faturada bu malzemenin teklife konu iş kalemiyle aynı olmadığı, beyan edilen faturada hakediş bedeli yazılı olduğu hakediş bedeli üzerinden birim fiyatın tespitinin mümkün olmadığı, tutanaklarda belirtilen faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde kayıtlı olmadığı, -Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda “Faturaya Konu Malın veya İşin Nevi” sütununda yer verilen açıklama ile açıklama istenilen iş kalemine ait açıklamanın aynı olmadığı, farklı malzemeye ait faturanın açıklama istenilen iş kalemine uyarlanmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, -Beyan edilen faturaların parasal tutarlarının gerçekte fatura üzerinde yazılı olan tutarlardan farklı olduğu, -Fiyat tekliflerinin yine aynı ihaleye teklif veren ve teklifleri sınır değer altında olan isteklilerden alındığı, fiyat teklifi veren firmalar hakkında 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar kapsamında yasaklama kararı bulunduğu, bu nedenle haklarında yasaklama kararı bulunan kişi veya firmaların aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında fiyat teklifi vermesinin mümkün olmadığı, -Söz konusu iş kalemlerinin teknik özellikleri ebat ve kapasiteleri, teknik şartnamede ve iş kaleminin tanımında belirtilmiş olduğu dolayısı ile alınan fiyat teklifine dayanak olan faturaların da gerek iş kaleminin tanımına ve ebatlarına gerekse teknik şartnamedeki tanım ve ebatlarına uygun olması gerektiği, ancak aynı özellik ve aynı ebatlarda olmayan farklı malzeme faturaları esas alınmak suretiyle yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının kabulünün mümkün bulunmadığı, -Açıklaması istenilen Özel.02 poz numaralı “Isı Yalıtımlı Alüminyum Doğramalı Cam Giydirme Cephe Yapılması” iş kalemi için sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında alınan fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanakta beyan edilen faturanın, açıklama istenilen iş kalemi ile aynı nitelikte olmadığı, -Beyan edilen faturanın, söz konusu iş kaleminin tamamını kapsar olmadığı, yalnızca malzemeye ilişkin olduğu, açıklama istenilen iş kaleminin kapsamı ve teknik gerekleriyle uyumlu bulunmadığı, yalnızca malzeme bedeline dayalı olarak yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, Açıklaması istenilen Özel.11 poz numaralı “SBS Modifiyeli 5 mm Homojen Kalınlıkta, Kum Yüzeyli, Taşıyıcısız Bitümlü Membran ile Su Yalıtımı Yapılması” iş kaleminin tanımından da açıkça anlaşılacağı üzere, kullanılacak malzemenin 5 mm homojen kalınlıkta ve kum yüzeyli olması gerektiği, buna karşın, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında beyan edilen faturada yer alan malzemenin, 5 mm homojen kalınlık özelliğini taşımadığı, ÖZEL.HT01 poz numaralı “Rooftop %40 Taze Havalı Hava Soğutmalı H01” iş kaleminin, projeye özel bir imalat olduğu, genel olarak yapım işlerinde ortam metrekarelerine göre projelendirilen ve bu nedenle özel nitelik taşıyan bir malzeme olduğu, söz konusu iş kaleminin serbest piyasada alım satımının mümkün olmadığı, farklı kapasiteye sahip bir malzeme ile ikame edilerek açıklanmasının mümkün olmadığı, Buna rağmen, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, beyan edilen fatura kapsamında yer alan malzemenin “Rooftop %30 Taze Havalı Hava Soğutmalı” bir cihaza ait olduğu, bu durumun teknik şartlara ve açıklama istenilen iş kaleminin niteliğine aykırılık teşkil ettiği, ÖZEL.04 poz numaralı “Mekanik Aksamlı Akustik Ahşap Panel Kaplama” iş kalemi için sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında beyan edilen faturanın, yalnızca ahşap panel kaplamaya ilişkin olduğu, söz konusu faturanın, açıklama istenilen iş kaleminin gerektirdiği mekanik aksamlı ve akustik özellikleri içermediği, dolayısıyla iş kaleminin teknik tanımını ve kapsamını karşılamadığı, ÖBF-4 poz numaralı “Fibercement Cephe Kaplaması Yapılması” iş kalemi için sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında beyan edilen faturanın, yalnızca cephe kaplamasına ilişkin olduğu, beyan edilen faturada yer alan malzemenin fibercement niteliğini taşımadığı, açıklaması istenilen ÖZEL.04a poz numaralı “Mekanik Aksamlı Akustik Ahşap Panel Kaplama ile Tavan Kaplaması Yapılması” iş kaleminin tanımından da açıkça anlaşılacağı, ancak söz konusu iş kalemi için sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında beyan edilen faturanın içeriğinin, yalnızca ahşap panel kaplamaya ilişkin olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ... ” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. ... 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek) Sıra No Poz No İş kaleminin adı Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları Teklif Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş Kar ve genel gider dahil birim fiyat Kar ve genel gider hariç birim fiyat Teklif edilen kar ve genel gider Teklif edilen birim fiyat (TL) (TL) (TL) (TL) 1 16.001 150 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 97,86 97,86 2 16.002 200 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 104,00 105,00 3 16.003 250 dozlu demirsiz beton Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 110,13 88,10 15,86 103,96 … … … … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. ... 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir .Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ( ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16.Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. . .” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Eskişehir Anadolu Lisesi (EAL) Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 1 Adet Anadolu Lisesi (EAL) Yapım İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Eskişehir Tepebaşı İlçesi” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “ 19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin tekliflerin anahtar teslim götürü bedel alınmak suretiyle ihale edilen “Eskişehir Anadolu Lisesi (EAL) Yapım İşi” olduğu, ihaleye 13 isteklinin katıldığı, sınır değerin altında teklif veren 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, isteklilerden sadece Ertekin Enerji Anonim Şirketi- Ordo Mühendislik Anonim Şirketi İş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu ve açıklamalarının reddedildiği, bir isteklinin teklifinin iş deneyim belgesinin asgari iş deneyim tutarını sağlamadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin Alpçe Sistem Mühendislik İnşaat Taahhüt Elektrik Elektronik Bilgisayar İletişim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, Ertekin Enerji Anonim Şirketi- Ordo Mühendislik Anonim Şirketi İş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi işleminin uygun olmadığı gerekçesiyle şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvuru üzerine 18.02.2026 tarih ve 2026/UY.II-590 sayılı Kurul kararı ile “...Bu itibarla, idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısına konu edilen iş kalemlerinin bir kısmının özel/paçal iş kalemi oldukları, bu iş kalemlerine ilişkin analiz hazırlanmadığı, anılan iş kalemlerine ilişkin analizlerin verilmemesinin aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ve sunulan açıklamaların denetlenmesini engellediği göz önüne alındığında, idare tarafından bu nitelikteki özel iş kalemlerine ait analiz girdilerinin gösterildiği analiz formatlarının hazırlanması, hazırlanacak analizler kapsamında yer alan girdiler de göz önünde bulundurulmak suretiyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine göre açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesinin ve bu liste kullanılmak suretiyle kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ü dikkate alınarak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin oluşturulması ve teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden, özel pozlara ait analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği analizlere de yer verilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle düzeltici işlem tesis edildiği, Kurul kararı sonrasında idarece sınır değerin altında teklif veren 2 istekliden tekrardan aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, sorgulama yazısının ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri, özel pozlara ilişkin analizlere yer verildiği, açıklama istenecek 91 adet iş kalemi bulunduğu, İsteklilerden Ertekin Enerji Anonim Şirketi- Ordo Mühendislik Anonim Şirketi İş ortaklığı tarafından açıklama sunulduğu, açıklamaların uygun kabul edilerek ihalenin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; -Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında nakliyeye ilişkin olarak herhangi bir açıklama yapılmasının istenilmediği, nakliye hesabı yapılmasını gerektirecek bir iş kaleminin bulunmadığı, -Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin toplam tutarın da belirtildiği, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olmadığı, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesinin yeterli olduğu, bu bedelin isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olmadığı, -54 iş kalemi için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine uygun şekilde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış 2025 yılı kasım ayı birim fiyatlarının poz numaraları belirtilerek liste halinde sunulduğu, bu nedenle söz konusu iş kalemleri için analiz düzenlenmesinin zorunlu olmadığı, açıklama istenilen diğer iş kalemleri için analizlerin ve analizlerde girdilerin fiyatını tevsik etmek üzere üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, -Söz konusu analiz içeriklerinin idarece verilen analizlerle uyumlu olduğu, sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider belirlendiği, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülmediği, yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıklarının bulunmadığı, -Açıklama kapsamında üçüncü kişlerden alınan fiyat tekliflerinin de sunulduğu, fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içerdiği, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifleri ile uyuştuğu, fiyat tekliflerinin üzerine Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazıldığı, fiyat teklifleri ve tutanakların meslek mensubu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği, tutanakların mevzuat gereği içermesi gereken bilgileri içerdiği, -Satış tutarı tespit tutanaklarının ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmiş olduğu, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ait tarihlerin tutanağa esas üç aylık süre kapsamında bulunduğu, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinde kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/malzeme miktarının 1/20’si tutarında satış yapma şartının sağlanmış olduğu, fiyat teklifleri ile tespit tutanakların fatura bilgileri arasında malzemelerin cinsleri yönünden uyumsuzluk bulunmadığı, malzemelerin ölçü birimlerinin idarece verilen analizlere uygun olduğu, fiyat tekliflerine konu malzemelerin teknik şartnameye ve poz tariflerine uygun olduğunun belirtildiği, ayrıca fiyat teklifleri ile tutanakların fatura bilgileri tablosu bölümünün malzeme ve montaj açısından da uyumlu olduğu, -Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği, fiyat tekliflerinin ekinde sunulan ticaret sicili gazetelerinden ve şirket unvanlarından anlaşıldığı üzere, fiyat teklifi verenlerin teklife konu alanda faaliyet gösterdiklerinin anlaşıldığı, fiyat teklifi veren şirketlerin ihaleye katılan istekliler olmadığı, -Satış tutarı tespit tutanaklarının ekinde, mükellef adına tutanağı imzalayanların yetkisini gösteren belgelere yer verildiği, tutanakların yetkili kişilerce imzalandığı, -Satış tutarı tespit tutanaklarının ekinde ilgili meslek mensuplarına ait faaliyet belgelerine yer verildiği, -Özel-02 iş kaleminin analizi incelendiğinde analizde üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin bulunmadığı, özel.11 iş kalemi, özel ht01,özel.04,öbf-4 özel.04a iş kalemleri için sunulan fiyat teklifleri ve eki satış tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablolarının fiyat teklifine konu mal/mamul/hizmetin tanımı ile açıklaması istenilen iş kalemlerinin tanımının birbiri ile örtüştüğü, - Diğer taraftan, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak isteklilere verilmesi, isteklilerin de bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle bitirmesinin esas olduğu, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerektiği, -İdare tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin kendi metrajı ile anılan isteklinin öngördüğü metraj arasında yapılan kıyaslama incelendiğinde, 5 iş kaleminin aynı, 19 iş kaleminde eksiklik, diğer iş kalemlerinde fazlalık, ayrıca eksiklik olan iş kalemlerinde eksikliğin %10’dan fazla, fazlalık olan iş kalemlerinde ise fazlalığın %10’un üzerinde olan iş kalemlerinin bulunduğu, -İsteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemeyeceğinden söz konusu metraj farklılıkların makul ve kabul edilebilecek bir oranda olması gerekmekte ise de açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı diğer bir ifade ile kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerektiği, istekli tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki iş kalemlerinin miktarları ile idarenin miktarları arasındaki farkın söz konusu isteklinin teklif birim fiyatları ile çarpımı sonucunda oluşan toplam net fark tutarının istekli aleyhine olduğu, anılan isteklinin hesap cetvelinde vermiş olduğu miktarlar ile kendisine avantaj sağlamadığı, aksine miktar farklılığının tutarın daha fazla olmasına sebep olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan satış tutarı tespit tutanağında belirtilen faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde kayıtlı olup olmadığı, sistemde kayıtlı olması durumunda sistemlerine hangi tarih ve saatte girişinin yapıldığı, bir diğer ifade ile ilgili faturanın (e-fatura/e-arşiv fatura) düzenlenme tarihi ile sisteme yüklenme tarihi ve saati, ilgili faturaların muhteviyatı hakkında bilgi ve bu bilgilere dayanak teşkil eden belgelere ilişkin olarak 01.06.2026 tarihli Kurum yazısı ile Gelir İdaresi Başkanlığından bilgi ve belge talep edilmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gelen 12.06.2026 tarihli cevabi yazısında kayıtlarda söz konusu faturaların herhangi bir iptal/itiraz durumu bulunmadığı ve geçerli faturalar olduğunun ifade edildiği görülmüş olup, yazı ekinde söz konusu faturalara ilişkin bilgiler gönderilmiştir. Gönderilen belgeler incelendiğinde, belirtilen faturaların sistem üzerinde kayıtlı olduğu, faturaların sonradan düzenlenmediği, faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine gönderilme tarihlerinde bir aykırılık bulunmadığı, faturaların tutanaklarda belirtilen gerçek kişi/tüzel kişi adına düzenlendiği görülmüştür. Bunun yanı sıra idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliye tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında yer alan açıklama istenilen iş kalemleri listesinde; -Özel.11 poz numaralı “SBS Modifiyeli 5 mm Homojen Kalınlıkta Kum yüzeyli Taşıyıcısız Bitümlü Membran ile Su Yalıtımı Yapılması” iş kalemi analizinde yer alan “Proforma02” numaralı girdinin adının “ SBS Modifiyeli 5 mm Homojen Kalınlıkta Kum yüzeyli Taşıyıcısız Bitümlü Membran ” ve biriminin “ m2 ” olması gerektiği anlaşılmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın ilgili yazısı ekinde yer alan faturalar incelendiğinde yukarıda anılan iş kalemine ait girdi için Bisufa Yapı ve Yalıtım Sistemleri Anonim Şirketi tarafından düzenlenen faturada “flexobit 5 mm 6 m2” ibaresinin yer aldığı, beyan edilen miktar ve birim fiyat uyuşmakla birlikte faturada bahse konu analiz girdisi için herhangi bir bilginin yer almadığı, bu itibarla bahse konu faturadaki bilginin söz konusu analiz girdisi ile uyumlu olmadığı, -Özel.HT01 poz numaralı “Rooftop %40 Taze Havalı Hava Soğutmalı H01” iş kalemi analizinde yer alan “Proforma03” numaralı girdinin adının “Rooftop %40 Taze Havalı Hava Soğutmalı H01” ve biriminin “ Adet ” olması gerektiği anlaşılmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın ilgili yazısı ekinde yer alan faturalar incelendiğinde yukarıda anılan iş kalemine ait girdi için Üntes Isıtma Klima Soğutma Sanayi Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen faturada “çatı tipi paket klima cihazı, ecoser, ADV HP, YB, çatı kaidesi yok, URES 253A” ibaresinin yer aldığı, bu itibarla bahse konu faturadaki bilginin söz konusu analiz girdisi ile uyumlu olmadığı, -Özel.HT04 poz numaralı “Konnektör” iş kalemi analizinde yer alan “Özel HT.04- Malzeme” numaralı girdinin adının “Konnektör (Malzeme Bedeli)”, “Özel HT.04- Montaj” numaralı girdinin adının “Konnektör (Montaj Bedeli)” ve birimlerinin “ M ” olması gerektiği anlaşılmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın ilgili yazısı ekinde yer alan faturalar incelendiğinde yukarıda anılan iş kalemine ait girdi için Emtes Müteahhitlik Elektrik Taahhüt Elektrik Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturada “ “elektrik işleri hakediş bedeli” ve “mekanik işleri hakediş bedeli”” ibaresinin yer aldığı, bu itibarla bahse konu faturadaki bilginin söz konusu analiz girdisi ile uyumlu olmadığı, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen ilgili yazı ekinde yer alan faturaların incelenmesi neticesinde; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyasında yer alan satış tutarı tespit tutanaklarındaki fatura bilgileri tablolarında beyan edilen bilgilerin (“SBS Modifiyeli 5 mm Homojen Kalınlıkta Kum yüzeyli Taşıyıcısız Bitümlü Membran”, “Rooftop %40 Taze Havalı Hava Soğutmalı H01”, “Özel.HT04 konnektör” için) Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen yazı ekinde yer alan faturalar ile uyumlu olmadığı, dolayısıyla beyan edilen bilgilerle fatura içeriğindeki bilgilerin örtüşmediği tespit edilmiştir. Bu çerçevede, yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde, tespit edilen aykırılıklar sebebiyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 258.810,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Ertekin Enerji Anonim Şirketi- Ordo Mühendislik Anonim Şirketi İş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.