KİK Kararı 2026/UY.I-2085

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/031 Gündem No: 59 Karar Tarihi: 06.08.2026 Karar No: 2026/UY.I-2085 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Gnr Bey Yapı İnşaat Petrol Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Özbey Oğlu Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı , İHALEYİ YAPAN İDARE: Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/503826 İhale Kayıt Numaralı “ Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü İle Bolu Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü Yeni Hizmet Binaları Yapım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 06.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Bolu Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü Yeni Hizmet Binaları Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Gnr Bey Yapı İnşaat Petrol Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Özbey Oğlu Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı ’nın 25.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.07.2026 tarih ve 219918 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1761 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece yapmış oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin mevzuata aykırılık taşıdığı şöyle ki, a) Bolu Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü ve yeni Hizmet Binası Yapım İşinde yaklaşık maliyete göre yapılan değerlendirmede 15.120.1101, 15.125.1002, 15.125.1004, Nakliye.13, Nakliye.22 ve 25.490.2203 poz numaralı imalatların miktarları ile isteklinin vermiş olduğu miktarlardaki eksiklikler için öngörülmüş olan metrajların, idarenin metrajları ile birebir örtüşmesinin mümkün olamayacağı, hesaplama ve mühendislik hatalarının olabileceği, açıklama istenilen tüm iş kalemleri üzerinden değerlendirmenin yapılması gerektiği, b ve c) RAY.02 Ahşap Akustik Panel ve RAY.01 Alüminyum Baffle Asma Tavan malzemeleri için Kaya Panel Asma Tavan ve Dekoratif Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifi ve EK-O6 tutanaklarının Ali Bekir Kaya tarafından kaşelenerek imzalandığı, Ali Bekir Kaya'ya ait 05.01.2026 tarihli şirketi temsile yetkili imza sirkülerinin sunulduğu, Esabil Kaya ve Mustafa Kaya'ya şirketi münferiden temsil yetkisi verilmiş olsa da Ali Bekir Kaya'nın temsil yetkisinin kaldırıldığına dair herhangi bir gazetenin bulunmadığı, Kaya Panel Asma Tavan ve Dekoratif Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. de Ali Belir Kaya'nın temsil yetkisinin devam ettiği Esabil Kaya ve Mustafa Kaya'ya ayrıca yeni yetki verildiği, söz konusu fiyat teklifi ve eki olan EK.O-6 tutanağının Esabil Kaya ve Mustafa Kaya tarafından imzalanması zorunluluğunun bulunmadığı, bu nedenle Ali Bekir Kaya tarafından imzalanan fiyat teklifi ve eki EK-O.6 tutanağının geçersiz olduğu yönündeki değerlendirmenin hukuki ve fiili bir dayanağının olmadığı, d) Açıklanması istenilen EÖBF-008 Konferans Salonu Görüntü Aktarım ve Işıklandırma Sistemi iş kalemi için; -Koliba Elektrik Elektronik Mühen. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağının firma adına imza beyannamesi bulunan Selçuk Ünlü tarafından kaşelenerek imzalandığı ve imza sirküsünün yeterli olması sebebiyle ayrıca Ticaret Sicil tasdiknamesi veya Ticaret Sicil Gazetesi sunulmasına gerek bulunmadığı, sunulan imza sirkülerinin 06.12.2019 tarihli olduğu, söz konusu belgede şirketin temsil şeklinin ve temsil süresinin “aksi karar alınıncaya kadar münferiden” olduğunun açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde düzenlendiği, -İdarece açıklama talep edilen “Konferans Salonu Görüntü Aktarım ve Işıklandırma Sistemi” iş kalemine ilişkin olarak, proje ve teknik şartname kapsamında yer alan bazı malzemelerin kendilerince alınan fiyat teklifine dayanak faturada bulunmadığı gerekçesiyle aşırı düşük açıklamalarının uygun olmadığına ilişkin yapılan değerlendirmenin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, özel poz niteliğindeki analizlere yönelik formatın malzeme ve montaj girdilerinden oluştuğu, dolayısıyla idarenin analiz formatında herhangi bir malzemenin cinsi, teknik özelliği, miktarı veya alt bileşenlerinin belirtilmediği, iş kaleminin tamamen paçal bir iş kalemi olarak tanımlanmış olmasına karşın montaj giderinin adet olarak belirtildiği, hangi tür işçilik girdisinin yer alacağı hususunda bir belirleme yapılmadığı, analizlerde asgari ücret kontrolü yapılabilmesi için saat/gün/ay şeklinde belirleme yapılması gerektiği, idarenin isteklilere malzeme detaylarını ve miktarlarını göstermeyen bir analiz formatı göndermemiş olması, ancak analiz içerisinde yer aldığı iddia edilen belirli malzemelerin fiyat tekliflerinde ayrıca gösterilmesinin beklenilmesinin açıkça hukuka aykırılık taşıdığı, e) EÖBF-010 Konferans Salonu Profesyonel Ses Sistemine ilişkin olarak; -Alınan fiyat teklifi ve tutanakların 07.12.2012 tarihinden itibaren şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili Özcan Keser tarafından imzalandığı fiyat teklifine ek olarak sunulan Ticaret Sicil Gazetesinin tüzel kişiliğin kuruluşunu ve teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğini tevsik eden bir belge niteliğinde olduğu, bununla birlikte kuruluş aşamasına ilişkin Ticaret Sicil Gazetesinde adı bulunan Tahsin Keser’in sonraki dönemde şirketi temsile yetkisinin bulunmadığının dosya kapsamında sunulan imza sirküleri ile açıkça ortaya koyulduğu, nitekim imza sirkülerinde tüzel kişiliği temsile yetkili kişilerin kimler olduğu ile temsil yetkilerinin kapsamı ve sürelerinin tereddüde mahal bırakmayacak şekilde düzenlendiği, kendilerince şirketi temsile yetkili kişinin imza sirküsü sunulduğundan Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Ticaret Sicil Gazetelerinin sunulması gerektiğine dair bir düzenleme olmadığından başkaca bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı ve idarece bu yönde yapılan değerlendirmenin uygun olmadığı, -Yine fiyat teklifi ve tutanaklarda imzası bulunan SMMM'ye ait faaliyet belgesinin süresinin 19.09.2025 tarihinde dolmuş olmasının esası etkileyecek bir noksanlık olmadığı, -Açıklaması istenilen iş kalemi için tanzim edilen EK-O6 tutanağının dayanağı olan faturanın ilgili firmadan istenilmesi neticesinde ibraz edilen fatura muhteviyatının Konferans Salonu Profesyonel Ses Sistemi olarak belirtildiği, ancak fatura içeriği incelendiğinde ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen teknik şartname ve uygulama projelerinde belirtilen malzemelerin önemli bölümünün yer almadığı, idarece hazırlanan teknik şartname ve uygulama projelerinde belirtilen malzemelere ilişkin idarece yapılan karşılaştırmaya ilişkin uygulamanın Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.4'üncü maddesine uygun olmadığı iş kalemi için böyle bir ayrım yapılmış ise bu iş kalemini ayrıca farklı bir iş kalemi içerisinde toplamanın yaklaşık maliyetin %80'ine tekabül eden iş kalemlerinin tespitinin yanlışlığını ortaya koyacağı, özel poz niteliğindeki analizlere yönelik formatın malzeme ve montaj girdilerinden oluştuğu, dolayısıyla idarenin analiz formatında herhangi bir malzemenin cinsi, teknik özelliği, miktarı veya alt bileşenlerinin belirtilmediği, iş kaleminin tamamen paçal bir iş kalemi olarak tanımlanmış olmasına karşın montaj giderinin adet olarak belirtildiği, hangi tür işçilik girdisinin yer alacağı hususunda bir belirleme yapılmadığı, analizlerde asgari ücret kontrolü yapılabilmesi için saat/gün/ay şeklinde belirleme yapılması gerektiği, idarenin isteklilere malzeme detaylarını ve miktarlarını göstermeyen bir analiz formatı göndermemiş olması, ancak analiz içerisinde yer aldığı iddia edilen belirli malzemelerin fiyat tekliflerinde ayrıca gösterilmesinin beklenilmesinin açıkça hukuka aykırılık taşıdığı, f) Açıklaması istenilen Tezgah Dolap Sistemleri imalatına ait Uğur medikal Laboratuvar Malz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. den alınan fiyat teklifi ve Ek-O6 tutanaklarını kaşeleyerek imzalayan kişinin imza beyannamesinin de bulunduğu ve bunun haricinde firmayı temsile yetkili olunduğuna dair Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Ticaret Sicil Gazetesine gerek bulunmadığı, Söz konusu iş kalemine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifi ile Ek-O6 satış tutarı tespit tutanağında sunulan belgelerin 05.12.2022 tarihinden itibaren aksi karar alınıncaya kadar şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili Ersoy Nalbantoğlu tarafından imzalandığının görüleceği, açıklamaların idarece imza beyannamesi olarak değerlendirildiği görülmüş olsa da beyanname değil, noter tarafından düzenlenmiş şirket imza sirküsü olduğu, dolayısıyla belgelerin usulüne uygun şekilde imzalandığı, g) Açıklaması istenilen ÖZEL-132 Absolute Black Granit Levhaya ait sunulan fiyat teklifi ve EK-O6 tutanağını tanzim eden SMMM'ye ait faaliyet belgesinin süresinin dolmuş olmasının esasa etkili olmadığı, Faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin sona ermiş olmasının Ek-O6 satış tutarı tespit tutanağının hukuki geçerliliğini, doğruluğunu veya içeriğinin güvenilirliğini ortadan kaldıran bir eksiklik olarak değerlendirilemeyeceği, h) Açıklama istenilen HT-1 1 Nolu klima Santrali (Genel Ofis Mahalleri) HT-2 2 Nolu Hijenik Klima Santralı (Mikrobiyoloji-Kimyasal-Kalıntı Laboratuvarı), HT-3 3 Nolu Hijenik Klima Santralı ((Mikotoksin/Fiziksel-GDO/Katkı Mineral Numune kabul/Rezerv) iş kalemlerine alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan faturaların firmadan istenildiği ve fatura muhteviyatındaki klima santralları ile açıklama istenilen iş kalemlerindeki klima santrallarının aynı olmadığı hususundaki tespitin yerinde olmadığı çünkü açıklama istenilen iş kaleminin adı ile birebir fatura bulunmasının imkânsız olduğu, teknik ve kapasite olarak farklı tanımda olan, teknik özellikleri ve kapasiteleri aynı olup farklı tanımla düzenlenmiş faturanın kullanılmış olmasının reddetme gerekçesi olamayacağı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Yapım yönteminin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır. 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir .… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, sunacaklardır. Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz. Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, İlgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir. 45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. 45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir. 45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler; a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri, c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir. İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapıl mış olması gerekir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. 45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.) 45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.) 45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. 45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir. 45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir. 45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir. 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir. 45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz. 45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir. İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak; a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar, b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir. 45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. … 45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “Madde 2 - İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Bolu Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü Yeni Hizmet Binaları Yapım İşi b) Türü: Yapım işi c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 2 adet yapım işi. Bolu İl Tarım-(Bodrum+zemin+3 kat) Bolu Gıda Kontrol-(Bodrum+zemin+2 kat) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bolu ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 06.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bolu İl tarım ve Orman Müdürlüğü ile Bolu Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü Yeni Hizmet Binaları Yapım İşi” ihalesine 41 isteklinin teklif verdiği, sınır değerin altında kalan 9 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, sadece başvuru sahibi isteklinin süresi içinde açıklamada bulunduğu ancak açıklamaları uygun görülmediğinden teklifinin reddedildiği, 16.06.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Kılıç Grup Savunma Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde ihalenin bırakıldığı, Beta Yol Yapı İnşaat Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,-Defne Yapım İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İdarece 13.05.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının sınır değerin altında kalan 9 istekliye EKAP üzerinden tebliğ edildiği, anılan yazıda “Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Bolu Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü Yeni Hizmet Binaları Yapım İşi ihalesinde 06.05.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 22.05.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir..” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde sıralı iş kalemleri listesinin sunulduğu sunulan tablo üzerinde açıklama istenilecek iş kalemlerinin (135 kalem) belirlendiği, ayrıca açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri tablolarının sunulduğu, İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından 18.05.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklamasının gönderilmesi” konulu” yazı ekinde aşırı düşük açıklamalarının sunulduğu, söz konusu açıklama belgelerinin incelenmesinde, açıklama istenen iş kalemlerine ait sıralı analiz girdi tabloları, Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Bedeli Hesap Cetveli, analizler, fiyat teklifleri, fiyat tekliflerinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanakları, faaliyet belgeleri, imza sirküleri, Ticaret Sicili Gazetesi örneklerinin sunulduğu görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesindeki hükümden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, idarenin tespit ettiği sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır. İdare tarafından başvuru sahibince açıklama istenilen bazı iş kalemlerine ilişkin sunulmuş olan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmaması gerekçesiyle reddedildiği ve başvuru sahibinin idarenin reddetme gerekçelerine ilişkin iddialarda bulunduğu anlaşılmaktadır. İdarenin başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını uygun bulmadığı hususlar açısından yapılan incelemede aşağıda yer alan değerlendirmelere ulaşılmıştır. a) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde, aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yapılan yazılı açıklamanın, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmaması durumunda isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. Bu noktada anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. Dolayısıyla, ihale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemekle birlikte, aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir. Ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kalemi miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı gibi, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı açıktır. Netice itibariyle, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte, aradaki metraj farkının makul kabul edilebilecek bir oranda olmasının yanında, açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı ve kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususu da dikkate alınmalıdır. Bu nedenle, idare tarafından bir iş kaleminde başvuru sahibi isteklinin metrajının idare metrajına oranla önemli ölçüde düşüklüğü gerekçesinin aşırı düşük teklif açıklamalarının doğrudan reddedilmesi sonucunu doğurmayacağından açıklama istenilen tüm iş kalemleri üzerinden değerlendirme yapılması gerekmektedir. İdarece sorgulamaya tabi tutulan 135 adet iş kalemine ilişkin olarak istekli tarafından hesaplanan miktarlar incelendiğinde, 6 adet iş kaleminde idare tarafından hesaplanan miktarlardan daha düşük olduğu görülmüştür. Başvuru sahibi istekli tarafından bahse konu 135 adet iş kalemini açıklamak için kullanılan fiyatlar ile isteklinin metrajı ve idarenin metrajları arasındaki farkların çarpılması sonucunda; istekli aleyhine olmak üzere 1.870.842,61 TL tutar fark oluşmakla birlikte söz konusu farklılığın istekliye avantaj sağlamadığı anlaşıldığından idarece söz konusu hususun değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olarak görülmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. b ve c) RAY.01 Alüminyum Baffle Asma Tavan ve Ray.02 Ahşap Akustik Panel malzemeleri için Kaya Panel Asma Tavan ve Dekoratif Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd: Şti. ‘den alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan satış tutarı tespiti tutanağının Ali Bekir Kaya tarafından imzalandığının söz konusu belgeler ekinde sunulan imza sirkülerinden anlaşıldığı, imza sirkülerinin incelenmesinde, Ali Bekir Kaya’nın yetki kullanım şeklinin münferiden, temsil şekli/süresinin aksi karar alınana kadar olduğu ve belgenin tarihinin 05.01.2016 tarihini taşıdığı, yine ekte yer alan 15.01.2016 tarih ve 8990 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinden Kaya Panel Asma Tavan Yapı Malz. San. ve Tic. Ltd.Şti.’nin kurucusunun ve tek ortağının Ali Bekir Kaya olduğu, 06.08.2019 tarih ve 9884 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinden şirketin sermaye artırımına karar verildiği, 10.09.2024 tarih ve 11161 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinden Ali Bekir Kaya’nın 15.000.000,00 TL sermaye karşılığı 50 adet payını Esabil Kaya’ya devrettiği ve şirketin tek ortaklık durumunun sona erdiği, Gerçekleşen pay devrine bağlı olarak şirketin son ortaklık yapısının beheri 300.000 TL’si değerinde 50 adet paya karşılık 15.000.000,00 TL’si Ali Bekir Kaya ve beheri 300.000 TL’si değerinde 50 adet paya karşılık 15.000.000,00 TL’sinin Esabil Kaya şeklinde olduğu, ancak söz konusu devirde şirketi temsil noktasında herhangi bir değişikliğe yer verilmediği, 26.11.2024 tarih ve 11215 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinden pay değişikliği kararı alındığının anlaşıldığı, alınan kararda, Ali Bekir Kaya’nın 3.000.000,00 TL sermaye karşılığı 10 adet payını hukuki ve mali yükümlülükleri ile Ahmet Tevfik Kaya’ya, 10 adet payını İsmail Kaya’ya, ve 10 adet payını ise Mustafa Kaya’ya devrettiği, Aynı gazetede Esabil Kaya ve Mustafa Kaya’nın aksi karar alınıncaya kadar şirketi münferiden temsile yetkili müdür olarak seçildiği, 15.01.2016 tarih ve 8990 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği üzere aksi karar alınıncaya kadar şirketi temsil yetkisi olan Ali Bekir Kaya’nın şirketi temsil yetkisinin sona erdiğine dair herhangi bir karara söz konusu gazetede yer verilmediği görülmüştür. Bu çerçevede 26.11.2024 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yapılan işlemin Ali Bekir Kaya’nın temsil yetkisinin sona erdirilmesi niteliğinde değil, şirketin temsiline iki kişinin daha katılması niteliğinde olduğu, dolayısıyla Ali Bekir Kaya’nın şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkisinin devam etmesinin yanı sıra Esabil Kaya ve Mustafa Kaya’ya da temsil yetkisinin verildiği anlaşılmış olup, fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanaklarının şirketi temsile yetkili kişi olan Ali Bekir Kaya tarafından imzalanmasının hukuka uygun olduğu değerlendirildiğinden idarece bu gerekçeyle aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli kabul edilmemesinin mevzuata aykırılık taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. d) Açıklama istenilen EÖBF-008 nolu Konferans Salonu Görüntü Aktarım ve Işıklandırma Sistemi iş kalemine ilişkin sunulan fiyat teklifi ve dayanağı satış tutarı tespit tutanağını imzalayan ve şirketi aksi karar alınıncaya kadar münferiden temsil ve ilzama yetkili olan Selçuk Ünlü’nün imza sirkülerinin sunulduğu, imza sirküsünün şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğunu gösteren bir belge olduğu ve dolayısıyla Ticaret Sicil Gazetesi veya Ticaret Sicil Tasdiknamesinin sunulmasına gerek bulunmadığı değerlendirildiğinden açıklamanın bu yönüyle reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İdarece aynı iş kalemine yönelik olarak satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda faturaya konu malın veya işin nevi kısmında “Konferans Salonu Görüntü Aktarım ve Işıklandırma Sistemi” şeklinde ifade edilen iş kalemine ilişkin olarak meslek mensubundan fatura içeriğinin talep edilmek suretiyle kontrollerinin sağlandığı fatura içeriklerinin incelenmesi sonucunda da ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen teknik şartname ve uygulama projelerinde belirtilen malzemelerin önemli bölümünün (ışıklandırma sisteminin tamamı) yer almadığının görüldüğü (örn.8x2x0,22 sinyal kablosu(40 metre), sistem bağlantı konnektörleri 8 adet, güvenlik zincir 12 adet, DMX sinyal kablosu (50 metre) vb.) ve açıklamanın Tebliğin 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen kriterlere göre hazırlanmadığı belirtilerek söz konusu iş kalemine ilişkin açıklamanın bu yönüyle de uygun bulunmadığı tespit edilmiştir. İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında başvuru sahibine gönderdiği analizlerde “EÖBF-008 poz nolu Konferans Salonu Görüntü Aktarım ve Işıklandırma Sistemi” ne ilişkin analizde girdilerin sırasıyla iş kaleminin kendisinin yanı sıra, elektrik ustası, elektrik usta yardımcısı, erbab işçi, test ayar ve devreye alma uzmanı olarak belirtildiği ve başkaca da bir ayrıntıya yer verilmediği, açıklama istenilen analiz girdileri tablosunda söz konusu iş kaleminin malzeme bedeli ve montaj bedelinden oluştuğu dikkate alındığında, Her ne kadar idarece fatura bilgileri tablosunda yer alan bir fatura içeriğinin anlaşılabilmesi açısından meslek mensubundan istenilip incelenmesinde bir aykırılık olmadığı anlaşılmış olsa da, isteklilere verilen bilgi ve belgeler ışığında bir sonuca varılması gerektiği, zira paçal olarak düzenlenen iş kaleminin ayrıntılarının isteklilere yeterli şekilde bildirilmemesi halinde tahmine dayalı girdiler ile açıklama yapılmasının gerekeceği ve bekleneceği, dolayısıyla idarece ayrıntılı analiz girdileri ve miktarları açıklanmayan söz konusu iş kalemi için teknik şartname ve uygulama projelerinde yer aldığı ancak fatura içeriğinde bulunmadığı gerekçe gösterilerek açıklamanın uygun bulunmamasının Tebliğin yukarıda belirtilen 45.1.4’üncü maddesine aykırılık taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan bahse konu iş kalemine ait fiyat teklifinde “…yapım işi ile ilgili ihale dokümanı, proje, mahal listesi, tüm ihale dokümanı ve teknik şartnamede özellikleri belirtilmiş bulunan yukarıda cinsi ve miktarına yer verilen giderlere ilişkin KDV hariç nakliye, montaj ve her türlü yatay, düşey taşıma dahil birim fiyat teklifimiz belirtilmiştir.” ibarelerine de yer verildiği görülmüş olup, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından EÖBF-008 poz numaralı iş kaleminin idarenin gönderdiği analiz formatında belirtilen niteliklere uygun olacak şekilde açıklandığı ve yine anılan istekli tarafından bahse konu “Konferans Salonu Görüntü Aktarım ve Işıklandırma Sistemi” ile ilgili olarak ihale konusu işle alakalı Teknik Şartname ve projede belirtilen ve cins ve miktarlarına dokümanda yer verilen girdilere uygun olduğunun ifade edildiği, söz konusu iş kalemi ile ilgili olarak ihale konusu işte kullanılması öngörülen malzemelerin ayrıntılı özelliklerine yer verilmesinin bu aşamada beklenemeyeceği, söz konusu malzemelerin Teknik Şartname’ye uygunluk kontrolünün sözleşmenin uygulanması aşamasında idarece yapılması gereken işlemlerden olduğu bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. e) Açıklama istenilen EÖBF-010 nolu Konferans Salonu Profesyonel Ses Sistemleri iş kalemine ilişkin sunulan fiyat teklifi ve dayanağı satış tutarı tespit tutanakları ekinde mükellef adına Mehmet Keser ve Özcan Keser’e ait imza sirküsünün sunulduğu imza sirküsünün şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğunu gösteren bir belge olduğu ve Ticaret Sicil Gazetesi veya Ticaret Sicil Tasdiknamesinin sunulmasına gerek bulunmadığı, dolayısıyla açıklamanın bu yönüyle uygun olduğu, ayrıca imza sirkülerinin içeriğinde “ 21.12.2012 tarih ve 8220 sayılı nüshasının 29’uncu sayfasında ilan olunan Özmeta Elektronik Elektrik İletişim Hizmetleri Turizm İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd.Şti.’ne ait ortaklar kurulu kararına göre 07.12.2012 tarih ve 10 nolu karar ile şirket müdürlüğü yetkisi verilmiş olan Tahsin Keser’in şirket Müdürlüğü yetkisinin iptaline, şirket işleri ve muameleleri ortaklar kurulu tarafından seçilecek bir veya birkaç müdür tarafından müdürler kurulu başkanı Mehmet Keser’dir. 07.12.2012 tarihinden itibaren Yirmi yıl için ortaklardan Özcan Keser ve Mehmet Keser şirket müdürü olarak seçilmesine şirketi en geniş manada ayrı ayrı imzaları ile ve tek başlarına sevk ve idaresine temsil ve ilzamına yetkili kılınmalarına Oybirliği ile karar verilmiştir .” ifadelerine yer verilmek suretiyle 07.12.2012 tarihinde Tahsin Keser’in şirket müdürlüğü yetkisinin iptal edildiği ve Mehmet Keser ile Özcan Keser’in ise aynı tarihten itibaren 20 yıl süreyle şirketi münferiden temsile yetkili müdür olarak seçildiği ve imza yetkisi verildiği görülmüş olup, bu aşamada sunulan imza sirküsünün mevzuatın öngördüğü koşullarda yeterli olduğu ve şirketi temsile yetkili kişiye ait başkaca bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı değerlendirilmiş olup, idarece başvuru sahibinin bu gerekçeyle aşırı düşük açıklamasının uygun bulunmamasının mevzuata aykırılık taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağında imzası bulunan meslek mensubu SMMM’nin faaliyet belgesinin süresinin 19.09.2025 yılında dolduğu anlaşılmış ise de meslek mensubunun faaliyetine ilişkin belgenin geçerlilik süresinin fiyat teklifi ile fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının esasını etkileyecek nitelikte olmadığı ve söz konusu belgenin geçerlilik tarihinin fiyat teklifinin düzenlenme tarihini kapsamamasının meslek mensubunun yetkisinin sona erdiği anlamına gelmeyeceği hususları dikkate alındığında anılan gerekçe ile başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmama işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Yine idarece aynı iş kalemine yönelik olarak satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda faturaya konu malın veya işin nevi kısmında “Konferans Salonu Profesyonel Ses Sistemleri” şeklinde ifade edilen iş kalemine ilişkin olarak meslek mensubundan fatura içeriğinin talep edilmek suretiyle kontrollerinin sağlandığı fatura içeriklerinin incelenmesi sonucunda da ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen teknik şartname ve uygulama projelerinde belirtilen bazı malzemelerin faturada bulunmadığı belirtilerek söz konusu iş kalemine ilişkin açıklamanın bu yönüyle uygun görülmediği tespit edilmiştir. İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında başvuru sahibine gönderdiği analizlerde “EÖBF-010 poz nolu Konferans Salonu Profesyonel Ses Sistemleri” ne ilişkin analizde girdilerin sırasıyla iş kaleminin kendisinin yanı sıra, elektrik ustası, elektrik usta yardımcısı, erbab işçi, test ayar ve devreye alma uzmanı olarak belirtildiği ve başkaca da bir ayrıntıya yer verilmediği, açıklama istenilen analiz girdileri tablosunda söz konusu iş kaleminin malzeme bedeli ve montaj bedelinden oluştuğu dikkate alındığında, Her ne kadar idarece fatura bilgileri tablosunda yer alan bir fatura içeriğinin anlaşılabilmesi açısından meslek mensubundan istenilip incelenmesinde bir aykırılık olmadığı anlaşılmış olsa da, isteklilere verilen bilgi ve belgeler ışığında bir sonuca varılması gerektiği, zira paçal olarak düzenlenen iş kaleminin ayrıntılarının isteklilere yeterli şekilde bildirilmemesi halinde tahmine dayalı girdiler ile açıklama yapılmasının gerekeceği ve bekleneceği, dolayısıyla idarece ayrıntılı analiz girdileri ve miktarları açıklanmayan söz konusu iş kalemi için teknik şartname ve uygulama projelerinde yer aldığı ancak fatura içeriğinde bulunmadığı gerekçe gösterilerek açıklamanın uygun bulunmamasının Tebliğin yukarıda belirtilen 45.1.4’üncü maddesine aykırılık taşıdığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan bahse konu iş kalemine ait fiyat teklifinde “…yapım işi ile ilgili ihale dokümanı, proje, mahal listesi, tüm ihale dokümanı ve teknik şartnamede özellikleri belirtilmiş bulunan yukarıda cinsi ve miktarına yer verilen giderlere ilişkin KDV hariç nakliye, montaj ve her türlü yatay, düşey taşıma dahil birim fiyat teklifimiz belirtilmiştir.” ibarelerine de yer verildiği görülmüş olup, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından EÖBF-010 poz numaralı iş kaleminin idarenin gönderdiği analiz formatında belirtilen niteliklere uygun olacak şekilde açıklandığı ve yine anılan istekli tarafından bahse konu “Konferans Salonu Profesyonel Ses Sistemleri” ile ilgili olarak ihale konusu işle alakalı Teknik Şartname ve projede belirtilen ve cins ve miktarlarına dokümanda yer verilen girdilere uygun olduğunun ifade edildiği, söz konusu iş kalemi ile ilgili olarak ihale konusu işte kullanılması öngörülen malzemelerin ayrıntılı özelliklerine yer verilmesinin bu aşamada beklenemeyeceği, söz konusu malzemelerin Teknik Şartname’ye uygunluk kontrolünün sözleşmenin uygulanması aşamasında idarece yapılması gereken işlemlerden olduğu bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. f) Açıklama istenilen Lab. Tezgah Dolapları Sistemleri iş kalemine ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından fiyat teklifi ve eki satış tutarı tespit tutanağını imzalayan ve fiyat teklifinin alındığı Uğur Medikal Lab. Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. adına 05.12.2022 tarihinden itibaren aksi karar alınıncaya kadar şirketi münferiden temsile yetkili kılınan Ersoy Nalbantoğlu’na ilişkin imza sirkülerinin sunulduğu görülmüş olup, imza sirküsünün şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğunu gösteren bir belge olduğu ve dolayısıyla Ticaret Sicil Gazetesi veya Ticaret Sicil Tasdiknamesinin sunulmasına gerek bulunmadığı değerlendirildiğinden idarenin bu yöndeki gerekçesinin mevzuata aykırılık taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır. g) Açıklama istenilen ÖZEL.132 Absolute Black Granit Levha (30xSerbest Boy) iş kalemine ilişkin olarak fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağında imzası bulunan meslek mensubu SMMM’nin faaliyet belgesinin süresinin 05.01.2026 yılında dolduğu anlaşılmış ise de meslek mensubunun faaliyetine ilişkin belgenin geçerlilik süresinin fiyat teklifi ile fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının esasını etkileyecek nitelikte olmadığı ve söz konusu belgenin geçerlilik tarihinin fiyat teklifinin düzenlenme tarihini kapsamamasının meslek mensubunun yetkisinin sona erdiği anlamına gelmeyeceği hususları dikkate alındığında anılan gerekçe ile başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmama işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. h) Fiyat teklifinde ve eki satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda faturaya konu malın veya işin nevi kısmında 1 nolu Klima Santrali (Genel Ofis Mahalleri) 165 Kw, 2 nolu Hijenik Klima Santrali (Mikrobiyoloji-Kimyasal-Kalıntı Laboratuvarı) 99 Kw ve 3 nolu Hijenik Klima Santrali (Mikotoksin/Fiziksel-GDO/Katkı Mineral-Numune Kabul/Rezerv) 132 Kw şeklinde yer alan ve aynı zamanda açıklama istenilen iş kalemleri de olan girdiler için idarece meslek mensubundan fatura içerikleri talep edilmek suretiyle kontrollerinin sağlandığı ve fatura içeriklerinin incelenmesi sonucunda da ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen teknik şartname ve uygulama projelerinde belirtilen bazı malzemelerin faturada bulunmadığı belirtilerek söz konusu iş kalemine ilişkin açıklamanın bu yönüyle uygun görülmediği tespit edilmiştir. Fatura bilgileri tablosuna bakıldığında 1 nolu klima santrali (Genle ofis mahalleri) 165 Kw için Burakcan İnş. ve Tic. Ltd.Şti.(24.10.2025), Arlı Taah. Mimar. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. (11.12.2025) ve Tahir Babacan (26.12.2025)’a ait farklı sayılarda ve farklı miktarlarda üç adet faturaya, 2 (99 Kw)ve 3 (132 Kw) nolu hijenik klima santralleri için de Yusuf Sütbaş’dan alınan 13.10.2025 tarihli ve aynı sayılı aynı tutarda faturaya yer verildiği görülmüştür. İdarece meslek mensubundan talep edilen faturaların incelenmesinde de fatura içeriklerinin 1 nolu klima santrali karşılığı “Havalandırma Santrali STD, PKC 60T Taş Yünü, Plaka Tipi 1GK, UKS 188x26, 2 ve 3 nolu hijenik klima santralleri (99 Kw ve 132 Kw) için ise aynı fatura olmak üzere “Havalandırma Santrali HJY, PKC 60 Taş Yünü, Plaka Tipi 1GK, UKS 168x098” olarak belirtildiği, dolayısıyla fatura bilgileri tablosundaki faturaya konu malın veya işin nevi ile faturada belirtilen işin nevi arasında farklılık olduğu, Ayrıca 2 nolu Hijenik Klima Santrali (Mikrobiyoloji-Kimyasal-Kalıntı Laboratuvarı) 99 Kw ve 3 nolu Hijenik Klima Santralinin (Mikotoksin/Fiziksel-GDO/Katkı Mineral-Numune Kabul/Rezerv 132 Kw) farklı kapasitelerde olmasına karşın aynı teknik özelliklere sahip havalandırma santrali faturası ile açıklama yapıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece açıklanması istenilen 3 adet klima santralinin tanımlanmış teknik özelliklerini ve kapasitelerini tevsik edici nitelikte olmadığı anlaşılmış olup, idarece bu gerekçeyle açıklamanın uygun bulunmamasının mevzuata aykırılık taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez. Başvuru dilekçesinde aynı iddia kapsamında birden fazla hususa yer verilmesi halinde bu hususlar Kurum tarafından ayrı birer iddia olarak değerlendirilir …” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.