KİK Kararı 2026/UM.II-2331

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/035 Gündem No: 14 Karar Tarihi: 09.09.2026 Karar No: 2026/UM.II-2331 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ülgen Dayanıklı Tüketim Malları Gıda İnşaat Hayvancılık Nakliye Petrol Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: İzmir Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1154448 İhale Kayıt Numaralı “ 22 Kalem Meyve ve Sebze Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İzmir Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından 30.07.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 22 Kalem Meyve ve Sebze Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Ülgen Dayanıklı Tüketim Malları Gıda İnşaat Hayvancılık Nakliye Petrol Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin 14.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.08.2026 tarih ve 223255 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2094 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye katılan istekliler tarafından teklifleri çerçevesinde 22 kalem sebze ve meyvenin “menşei”ne yani yerli veya yabancı olacağına ilişkin idareye herhangi bir belge veya bilgi sunulmadığı, fakat elektronik eksiltme sürecinde idarece eksiltmeye katılan tüm isteklilere yönelik düzenlenmiş olan tutanaklarda “menşei” hanesinin 22 kalem meyve ve sebzenin tamamı için “yabancı” şeklinde sabit olarak belirlendiği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, söz konusu ihalenin mevcut haliyle sonuçlandırılıp sözleşmeye bağlanması durumunda, hem sözleşmenin fiilen uygulanmasının mümkün olmayacağı hem de sözleşmelerde tarafların eşitliği ilkesine aykırı davranılmış olunacağı, zira sözleşme kapsamında yüklenici tarafından teslim edilecek meyve ve sebzelerin tamamının “yabancı” olmasının zorunlu hale geleceği, oysa ihale dokümanının hiçbir yerinde ihale konusu meyve ve sebzelerin tamamının “yabancı” olmasına ilişkin bir düzenleme olmadığı gibi bu şekilde istenmesinin de rekabet ilkesine aykırı olduğu, istenen yabancı meyve ve sebzelerin dayanma süreleri, gümrük işlemleri ve gümrük masrafları, tedarik süresi ve ürünlerin idarenin ihtiyacına binaen peyderpey alınma şartı da göz önüne alındığında, söz konusu ürünlerin yüklenici tarafından zamanında idareye getirilmesi ve bunların yabancı ürün olduğunun belgelendirilmesinin fiilen mümkün olmadığı, ayrıca Teknik Şartname’de yerli muz istendiğinin açıkça belirtilmesine rağmen idarece elektronik eksiltmede ürünlerin menşeinin yabancı olarak işaretlendiği, sonuç olarak idare tarafından teklif değerlendirme işlemi hatalı yapıldığından ihalenin mevcut haliyle gerçekleşmesinin fiilen imkansız olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik eksiltme” başlıklı 58/B maddesinde “(1) İlan ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, açık ihale veya belli istekliler arasında ihale usulleri ile yapılan ihalelerde, fiyat ve/veya fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılabilir. (2) Elektronik eksiltmeye davet edilecek istekliler ilgili e-form kullanılarak aynı anda eksiltmeye davet edilirler. Davet edilmeyecek isteklilere ise davet edilmeme gerekçeleri elektronik eksiltme başlamadan önce bildirilir. Eksiltme gerekli durumlarda ertelenebilir. (3) Davette, eksiltmeye konu fiyat ve/veya fiyat dışı unsurlar ile eksiltmenin zamanı, süresi, tur sayısı ve asgari fark aralığı gibi gerekli hususlar belirtilir. (4) Yeni teklifler EKAP üzerinden e-teklif olarak verilir. e-teklifte, yeni fiyatlar ve/veya fiyat dışı unsurlara ilişkin yeni değerler, en az asgari fark aralığı kadar eksiltilmek suretiyle teklif edilebilir. Birden fazla kalemden oluşan ihalelerde/kısımlarda eksiltme kalem fiyatları üzerinden yapılır ve eksiltilmiş kalem fiyatlarının toplamı, eksiltilmiş teklif olarak verilir. (5) Fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılması öngörülen ihalelerde; tekliflerin açıldığı aşamaya ilişkin tutanak, eksiltmeden önce, isteklilerin yalnızca kendi durumunu görebileceği şekilde hazırlanarak bildirilir. Teklif verenler, teklif fiyatları ve eksiltmeye konu fiyat dışı unsurların değerleri ise yaklaşık maliyet ile birlikte, elektronik eksiltme tamamlandıktan sonra açıklanır. (6) Davetin gönderildiği tarihten itibaren iki iş günü geçmeden eksiltmeye başlanamaz. (7) Elektronik eksiltmenin her aşamasında, isteklilere o andaki sıralamaları EKAP üzerinde bildirilir. (8) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlendiği ihalelerde, yapılan ilk değerlendirme sonucu ile eksiltmede verilen yeni tekliflere göre sıralamayı düzenleyen matematiksel formül de davette bildirilir. Bu formül, ihale ilanında veya ihale dokümanında belirtildiği şekilde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde kullanılan bütün unsurların varsa nispi ağırlıklarını da içerir. (9) Eksiltmede tur sayısı beşi geçemez ve turlardan birinde yeni teklif vermeyen istekli, sonraki turlarda da teklif veremez. (10) Eksiltmeye katılarak yeni teklif veren isteklilerin son teklifleri geçerli kabul edilerek önceki teklifleri değerlendirmeye alınmaz. Eksiltmeye yeni bir isteklinin katılmasına yol açacak şekilde değişiklik olması sebebiyle tekrar eksiltme yapılması halinde, yeni eksiltme daha önceki eksiltmede verilmiş olan son teklifler üzerinden yapılır.” hükmü, “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması ” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. (2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. (3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir. (4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur...” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 22 KALEM SEBZE VE MEYVE ALIMI b) Türü: Mal alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 22 KALEM SEBZE VE MEYVE ALIMI İHALESİ Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İZMİR AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU GENEL BÜTÇE AMBAR DEPOLARI” düzenlemesi, “Elektronik eksiltme” başlıklı 23’üncü maddesinde “23.1. İhalede kısım/kısımlarında , 29.2 nci madde kapsamında yapılan değerlendirmeye göre teklifi uygun bulunan istekliler aynı anda eksiltmeye davet edilirler. Davet edilmeyecek isteklilere ise davet edilmeme gerekçeleri elektronik eksiltme başlamadan önce bildirilir. Eksiltme gerekli durumlarda ertelenebilir. 23.2. Davette, eksiltmeye konu fiyat ve/veya fiyat dışı unsurlar ile eksiltmenin zamanı, süresi, beşi geçmemek üzere tur sayısı ve asgari fark aralığı gibi gerekli hususlar belirtilir ve davette belirtilen kurallara göre eksiltme gerçekleştirilir. Davetin gönderildiği tarihten itibaren en az iki iş günü geçmeden eksiltmeye başlanamaz. 23.3. İstekliler tarafından yeni fiyatlar ve/veya fiyat dışı unsurlara ilişkin yeni değerler, en az asgari fark aralığı kadar eksiltilmek suretiyle teklif edilebilir. Birden fazla kalemden oluşan ihalelerde/kısımlarda eksiltme kalem fiyatları üzerinden yapılır ve eksiltilmiş kalem fiyatlarının toplamından oluşan yeni teklif eksiltilmiş teklif olarak gönderilir. Ancak turlardan birinde yeni teklif vermeyen istekli, sonraki turlarda da teklif veremez. 23.4. Eksiltme gerçekleştirilirken isteklilere o andaki sıralamaları EKAP üzerinde gösterilir. 23.5. Eksiltmeye katılarak yeni teklif veren isteklilerin son teklifleri geçerli kabul edilerek önceki teklifleri değerlendirmeye alınmaz. 23.6. Eksiltme aşağıdaki durumlardan biri veya birkaçının gerçekleşmesi halinde sona erdirilir: a) Eksiltmeye katılım için yapılan davette eksiltmenin tamamlanacağı belirtilen tarih ve saatin dolması. b) Yeni tekliflerin verilebilmesine ilişkin olarak davette bildirilen bekleme süresi içinde asgari fark aralığını sağlayan tekliflerin alınamaması. c) Davette bildirilen tur sayısının tamamlanması. 23.7. Eksiltmeye yeni bir isteklinin katılmasına yol açacak şekilde 29.2 nci madde kapsamında yapılan değerlendirmede değişiklik olması sebebiyle tekrar eksiltme yapılması halinde, yeni eksiltme daha önceki eksiltmede verilmiş olan son teklifler üzerinden yapılır. 23.8. Ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde, eksiltilmiş tekliflerin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur.” düzenlemesi, “Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.3.1. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 1 (yüzde bir ) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin bilgilerin ihaleye katılım belgesine aktarılması zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin elektronik eksiltme uygulanacak olan ve tek kısımdan oluşan “22 kalem sebze ve meyve” alımı olduğu, ayrıca ihalede yerli malı teklif eden istekliler lehine % 1 (yüzde bir ) oranında fiyat avantajı uygulanacağı, ancak ihaleye katılan hiçbir istekli tarafından ihaleye katılım belgesine, teklif edilen mallara yönelik yerli malı belgelerine ilişkin bilgilerin aktarılmadığı, ihaleye katılım belgelerinde yer alan yerli malı belgesine ilişkin kısımların boş bırakıldığı anlaşılmıştır. İhalede tüm isteklilere elektronik eksiltme için EKAP aracılığıyla 30.07.2026 tarihinde 50.000 TL asgari fiyat aralıklı, her oturumun arasının 30 dk. süreli olduğu, 5 turlu Elektronik Eksiltme için Davet Formu’nun gönderildiği, 04.08.2026 tarihinde gerçekleştirilen e- eksiltme süreci sonucunda ihalenin Mehmet Altın üzerinde bırakılmasına, başvuru sahibi isteklinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesine karar verildiği görülmüştür. Başvuruya konu ihalede yerli malı teklif eden istekliler lehine % 1 (yüzde bir ) oranında fiyat avantajı uygulanacağının belirtildiği ve fakat ihaleye katılan isteklilerin ihaleye katılım belgelerinde yer alan yerli malı belgesine ilişkin kısımların boş bırakıldığı, bu durumda hiçbir isteklinin ihale dokümanında belirtilen yerli malı fiyat avantajından yararlanamayacağı anlaşıldığından idarece gerçekleştirilen e- eksiltme sürecinde teklif edilen ürünlere ilişkin “menşei” bilgilerinin “yabancı” olarak girildiği, tüm istekliler tarafından teklif edilen ürünlere ilişkin “menşei” bilgilerinin “yabancı” olarak belirlenmesinin isteklilerin ihale dokümanında belirtilen yerli malı fiyat avantajından yararlandırılmayacağı anlamına geldiği, idarece yapılan bu belirlemenin ihale dokümanına etki eden bir unsur olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının aksine sözleşme kapsamında yüklenici tarafından teslim edilecek meyve ve sebzelerin tamamının “yabancı” olmasının zorunlu hale gelmeyeceği, yüklenicinin ihale dokümanı kapsamında ürünlere ilişkin belirlenen şartlar çerçevesinde, yerli ve/veya yabancı ürün teslim etmesinde herhangi bir aykırılık oluşmayacağı, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.