KİK Kararı 2026/UM.I-2296

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/034 Gündem No: 35 Karar Tarihi: 02.09.2026 Karar No: 2026/UM.I-2296 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Üreten Tem. İnş. Kimya Gıda Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Gimat 10. Blok No:306 Yenimahalle/Ankara İHALEYİ YAPAN İDARE: Etimesgut Belediye Başkanlığı Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü - 30 Ağustos Mah. Şehit Hasan Öztürk Cad. Etimesgut/ANKARA BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/459569 İhale Kayıt Numaralı “ Aşevinde Kullanılmak Üzere Gıda Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Etimesgut Belediye Başkanlığı Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü tarafından 28.04.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Aşevinde Kullanılmak Üzere Gıda Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Üreten Tem. İnş. Kimya Gıda Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.08.2026 tarih ve 222305 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1995 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdare tarafından 22.06.2026 tarihinde isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, isteklilerce belirtilen süre içerisinde açıklamalar sunulduğu halde herhangi bir somut gerekçe belirtilmeksizin 30.06.2026 tarihinde sınır değer ve önemli teklif bileşenleri değiştirilerek yeniden açıklama talep edildiği, sınır değerin değiştirilmesinin 2026/UM.I-1562 sayılı kurul kararına aykırı olduğu, ikinci sorgulama yazısında bazı isteklilerin kapsam dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, idarelerin hukuka aykırı işlemlerini geri alabilme yetkisinin sınırsız olmadığı, aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği, 2) Sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmadığı ancak açıklamalarının mevzuata uygun olduğu, şöyle ki; Nakliye giderine ilişkin hangi maliyet unsurlarının açıklanacağına yer verilmediği, dokümanda bu giderin hesaplanmasında esas alınabilecek objektif verilerin bulunmadığı, buna karşın yapılabilecek en kapsamlı açıklamayı sundukları, İdarenin sözleşme, genel giderler ve firma kârına ilişkin değerlendirmesinin mevzuata aykırı olduğu, Parmak Tavuk ürününün maliyeti için sunulan tevsik edici belgede Taze Göğüs Eti ve Ürünleri ifadesi yer almasının aykırılık içermediği, kelimesi kelimesine aynı olmasının beklenemeyeceği, “ürünleri” ifadesinin neleri kapsadığının değerlendirilmesi gerektiği, Kemiksiz Derili But maliyetinin tevsikine ilişkin sunulan belgede ürünün kg olarak yer almasının aykırılık içermediği, ihale dokümanında ürünün 300 gr/adet olması gerektiğinin düzenlendiği, hesaplamanın dokümana uygun olarak gerçekleştirildiği, tutanakta dönüşüme ilişkin notun yer aldığı, 150 mL tam yağlı yoğurt ürünün maliyetine ilişkin olarak 200 ml tam yağlı yoğurt üzerinden açıklama yapılmasında maliyet avantajı oluşmadığı, Satış Tutarı Tespit Tutanağında 8x100 TL işlemi karşılığında 900 TL yazılmış olmasının ekonomik dayanağı ortadan kaldırmadığı, Domates Salçası ve Süt ürünlerine ilişkin sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan noter açılış tasdik tarihinin fatura tarihlerinden sonraya ait olduğuna ilişkin değerlendirme ile şekli bir unsurun maddi gerçeğin önüne geçildiği, söz konusu tarihin sehven hatalı yazıldığı, değerlendirmeye esas olanın tutanakta yer alan faturalar olduğu, Lor Peynir ürününe ilişkin üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinin dayanağını oluşturan EK-O.6 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında yer alan "Toplam Miktar" bilgisinin sehven hatalı yazıldığı, EFA2026000000256 numaralı faturada ürünün 1.000g'lık 10 adet Lor Peynir olduğu açıkça gösterildiği, toplam miktarın 10 adet × 1.000 GR = 10.000 GR = 10kg olarak doğrudan tespit edilebileceği, 3) İdare tarafından isteklilere gönderilen tekliflerin ve teminatların süre uzatımı konulu yazıda isteklilerin gelecekte doğabilecek hak ve alacaklarından peşinen feragat etmelerine yönelik taahhüt istenilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1 ve 2'nci iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü, Anılan Kanun’un 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. (2) İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen malların özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: AŞEVİNDE KULLANILMAK ÜZERE GIDA ALIMI b) Türü: Mal alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 93 KALEM GIDA MALZEMESİ ALIMI Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ETİMESGUT BELEDİYESİ AŞEVİ” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde, bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar istenir. İhale komisyonu tarafından; a) İmalat sürecinin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen malın özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklifler değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. İncelemeye konu ihalenin Etimesgut Belediye Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aşevinde Kullanılmak Üzere Gıda Alımı” ihalesi olduğu, 28.04.2026 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin e-teklif verdiği, 07.05.2026 tarihinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 12.06.2026 tarihli 2026/UM.I-1562 sayılı Kurul kararı ile önemli teklif bileşenleri belirlenmediği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yenilenmesine karar verildiği, idare tarafından 22.06.2026 tarihinde 5 istekliye ve 30.06.2026 tarihlerinde ise yeniden hesaplanan sınır değere göre 2 istekliye açıklama talebine ilişkin yazı gönderildiği, 20.07.2026 tarihli komisyon kararı ile başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, ihalenin Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır. İdare tarafından, başvuru sahibi istekli dâhil beş istekliye 07.05.2026 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı gönderildiği, söz konusu yazı ekinde yer alan tutanakta, aşırı düşük tekliflerin tespitinde kullanılmak üzere sınır değeri hesaplama yönteminin açıkça belirtildiği, geçerli teklif veren isteklilerin teklif tutarları ile yaklaşık maliyetin tutarının ortalaması alınarak 42.708,96 TL hesaplandığı, söz konusu hesaplamaya ilişkin yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 12.06.2026 tarihli ve 2026/UM.I-1562 sayılı Kurul kararı ile “… isteklilere ait tekliflerin bahsi geçen yönteme göre aşırı düşük teklif olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamakla birlikte isteklilerde bu hususta tereddüt oluşturan hatalı sınır değer tutarının düzeltilerek ihale işlemlerinin gerçekleştirilmesi için idare tarafından tutanakta belirtilen hesaplama yöntemi kullanılarak bulunan sınır değer tutarına yer verilmesi gerektiği” yönünde karar verildiği anlaşılmıştır. 12.06.2026 tarihli ve 2026/UM.I-1562 sayılı Kurul kararı üzerine idare tarafından 22.06.2026 tarihinde teklifi sınır değerin altında kalan 5 istekliye aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazının gönderildiği, sınır değerin aritmetik ortalama yolu ile 42.384.020,68 TL olarak hesaplandığı, önemli teklif bileşenlerinin “Kırmızı Et Grubu, Beyaz Et Grubu, Süt Grubu, Sebze ve Meyve Grubu” olarak belirlendiği, isteklilerin açıklamalarını 26.06.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle göndermeleri gerektiğinin yer aldığı, Üreten Temiz. İnş. Kim. Gıda Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunduğu görülmüştür. Ancak daha sonra idare tarafından 30.06.2026 tarihinde teklifi aşırı düşük olarak belirlenen iki istekliye yeniden açıklama talebi konulu yazı gönderildiği, söz konusu yazı ile sınır değer hesabında kullanılan formülün değiştirildiği, yeni sınır değerin yaklaşık maliyetten %25 oranında kâr ve genel giderler çıkarılarak 35.595.266,20 TL olarak hesaplandığı, daha önce teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Orka Ev Dışı Tük. Mad. Gıda İnş. San. ve Tic. A. Ş. ve Dns Sosyal Hiz. Ltd. Şti.nin tekliflerinin hesaplanan yeni sınır değere göre aşırı düşük olmadıkları ve söz konusu 3 istekliden açıklama istenilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca önemli teklif bileşenlerinin de değiştirilerek “Domates Salçası 4300 Gr, Ayçiçek Yağı 18 Lt, Karkas Et, Et Döner, Tavuk Baget, Tavuk Pirzola, Parmak Tavuk, Tavuk Şinitzel, Kemiksiz Derili But Dönerlik Tavuk Göğsü, Yoğurt 150 Gr, Ayran 200 Ml Koli, Kova Yoğurt 10 Kg, Süt 10 Lt, Lor Peynir, Domates kalemlerine yönelik gıda malzeme bedeli, nakliye giderleri, sözleşme ve genel giderler ve firma kârı” olarak belirlendiği anlaşılmıştır. 20.07.2026 tarihli komisyon kararı ile başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun olmadığı, açıklama istenilen diğer isteklinin de açıklama sunmadığı gerekçesi ile tekliflerinin reddedildiği, ihalenin sınır değerin üzerindeki ilk isteklinin üzerinde bırakıldığı görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde hüküm altına alındığı üzere idareler bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, şikâyete konu ihalede idare tarafından 07.05.2026 ve 22.06.2026 tarihlerinde teklifleri aritmetik ortalama yolu ile hesaplanan sınır değerin altında kalan 5 isteklinin aşırı düşük olarak belirlendiği, söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarından sonra 30.06.2026 tarihinde sınır değerin yaklaşık maliyetten %25 oranında kâr ve genel giderler çıkarılarak yeniden hesaplandığı ve teklifi değiştirilen sınır değerin altında kalan 2 isteklinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, daha önce teklifi aşırı düşük olarak belirlenen 3 isteklinin ise kapsam dışı bırakıldığı tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklaması için verilen süre dolduktan sonra idare tarafından aşırı düşük teklif sayısını değiştirecek şekilde resen sınır değer hesaplama formülünün değiştirilmesinin mevzuatta yeri olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde görülmüştür. Bu çerçevede, idarece 07.05.2026 ve 22.06.2026 tarihli sorgulama yazılarında yer alan ilk sınır değer hesaplama yönteminin değiştirilmeden kullanılması ve teklifleri söz konusu sınır değerin altında kalan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ … Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline, b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine, c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir.” hükmü yer almaktadır. İdare tarafından isteklilere 04.08.2026 tarihinde tebliğ edilen yazıda isteklilerin tekliflerinin geçerlilik süresinin ve geçici teminat mektubu süresinin en az 90 (doksan) gün süreyle uzatılmasını, ayrıca bu gecikme süreci nedeniyle, ileride idareye geriye dönük herhangi bir fiyat farkı, ek maliyet artışı, munzam zarar veya tazminat talebinde bulunmayacaklarını taahhüt etmeleri kaydıyla bu uzatmanın yapılacağını belirtildiği anlaşılmıştır. Yine idare tarafından isteklilere 06.08.2026 tarihinde tebliğ edilen yazıda “04.08.2026 tarihinde tarafınıza EKAP üzerinden gönderilmiş olan tebligatta "İdaremizden kaynaklanmayan bu gecikme süreci nedeniyle ileride idaremizden geriye dönük herhangi bir fiyat farkı, ek maliyet artışı munzam zarar veya tazminat talebinde bulunmayacağınızı taahhüt etmeniz kaydıyla bu uzatmanın yapılacağı" maddesi sevhen yazılmış olup tarafınızca dikkate alınmaması” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, idare tarafından iddiaya konu maddenin sehven yazıldığının kabul edildiği ve dikkate alınmaması gerektiğinin isteklilere bildirildiği göz önünde bulundurulduğunda uyuşmazlığın konusuz kaldığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin 3 iddiasından 2 iddiasında (1 ve 2’nci iddia) haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 2/3 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 130.036,95 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece 07.05.2026 ve 22.06.2026 tarihli sorgulama yazılarında yer alan ilk sınır değer hesaplama yönteminin değiştirilmeden kullanılması ve teklifleri söz konusu sınır değerin altında kalan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine Oybirliği ile karar verildi.