KİK Kararı 2026/UM.I-2132

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/032 Gündem No: 32 Karar Tarihi: 19.08.2026 Karar No: 2026/UM.I-2132 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Canayaz İnşaat Nakliyat Gayrimenkul Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Şahinbey Belediye Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1265290 İhale Kayıt Numaralı “ Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Kalker Agrega Malzeme Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Şahinbey Belediye Başkanlığı tarafından 04.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Kalker Agrega Malzeme Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Canayaz İnşaat Nakliyat Gayrimenkul Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 21.07.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.08.2026 tarih ve 221705 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1931 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname'nin 7.3.2'nci maddesinde, ihaleye katılacak isteklilerin kendi adlarına düzenlenmiş Maden İşletme Ruhsatı ile Maden Ocağı Ruhsatına sahip olmalarının zorunlu olduğu, ayrıca ortak girişim olarak ihaleye katılım sağlanması halinde söz konusu belgelerin ortak girişimi oluşturan bütün ortaklar tarafından ayrı ayrı sunulmasının gerektiği, ihale konusu işin, bir maden işletme ruhsatının kullanılarak maden üretimi yapılmasına ilişkin bir faaliyet olmadığı, teknik şartnamede belirtilen özelliklere sahip ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş kalker agrega malzemesinin temin edilerek idareye teslim edilmesini konu alan bir mal alımı olduğu, dolayısıyla ihale sonucunda idarenin ulaşmak istediği amacın, teknik şartnameye uygun nitelikte agrega malzemesinin sözleşme süresi içerisinde eksiksiz ve zamanında teslim edilmesi olduğu, bu yönüyle değerlendirildiğinde, isteklinin mutlaka kendi adına maden işletme ruhsatına sahip olmasının, ihale konusu işin yerine getirilebilmesi bakımından vazgeçilmez ve zorunlu bir yeterlik kriteri olduğunun söylenemeyeceği, bu durum karşısında, ihale konusu malzemenin ruhsatlı ve yasal olarak faaliyet gösteren bir ocaktan temin edileceğinin taahhüt edilmesi veya tedarik sözleşmesi, üretici taahhüdü ya da benzeri belgelerle belgelendirilmesi, idarenin ihtiyaçlarının güvence altına alınması bakımından aynı sonucu sağlayabilecek nitelikte olduğu, diğer taraftan, mevcut düzenleme fiilen yalnızca kendi adına maden işletme ruhsatına sahip bulunan sınırlı sayıdaki işletmenin ihaleye katılımına imkan tanıdığı; buna karşılık ruhsat sahibi üreticilerden malzeme temin ederek sözleşmeyi eksiksiz yerine getirebilecek çok sayıdaki ekonomik işletmenin ihaleye katılımını sınırlandırdığı, bunun doğal sonucu olarak ihaleye teklif verebilecek istekli sayısının azalabileceği, fiyat rekabeti zayıflayabileceği ve idarenin daha avantajlı tekliflerle karşılaşma imkanı daralabileceği, ayrıca aynı düzenlemenin ortak girişimler bakımından daha ağır bir yeterlik kriteri öngörmesi de rekabet açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir husus olduğu, idarenin şikayet başvurusunu ret yazısında, "2026/1265290 Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Kalker Agrega Malzemesi Mal Alım İşi’nin ihalesinde İdari Şartnamesinin 7.3.2 Maddesinde belirtilen vasıflara uyan bütün firmalar katılabilmekte olup, ihalemiz açık ihale usulü ile yapılmaktadır" şeklinde son derece soyut ve genel geçer bir ifadeye yer verildiği, hiçbir somut gerekçe içermediği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler ” başlıklı 26’ncı maddesinde; “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez…..” hükmü, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 27’nci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir: … f) Alım konusu malın piyasaya arzı için zorunlu olan izin veya benzeri belgeler, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebilir. Bu belgelerin yeterlik belgesi olarak istenilmemesi durumunda, teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında bu belgelerin muayene ve kabul aşamasında sunulmasına yönelik düzenleme yapılması zorunludur…… i) İdareler tarafından, alımın niteliği ve bu Yönetmelikteki düzenlemeler esas alınarak, istenilmesi idarenin takdirinde bulunan ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterlik belgelerine yönelik düzenleme yapılabilir.….” hükmü, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında “İhale konusu malın satış faaliyetinin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında satış faaliyeti için özel olarak düzenlenen izin, ruhsat veya faaliyet belgeleri, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak ön yeterlik şartnamesinde ve idari şartnamede düzenlenir. İş ortaklığını oluşturan ortakların, bu belgeyi sunmasına ilişkin düzenleme ise alımın niteliği esas alınarak yapılır . Konsorsiyum ortaklarının her biri, teklif verdikleri kısmı esas alarak istenilen belgeyi sunar.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş kalker agrega malzeme alım işi b) Türü: Mal alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 8.000 Ton 12-19 Mm Asfalt Agregası (Kalker) Malzemesi-20.000 Ton 5-12 Mm Asfalt Agregası (Kalker) Malzemesi-22.000 Ton 0-5 Mm Asfalt Agregası (Kalker) Malzemesi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Şahinbey İlçe Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğüne bağlı Akbulut Mahallesinde bulunan asfalt şantiyesine teslim edilecektir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: …. 7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: 7.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.2. İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler: Belge Adı Açıklama İş Ortaklıklarında Maden işletme ruhsatı Belge İstekliye ait olacaktır. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. Maden Ocağı Ruhsatı Belge İstekliye ait olacaktır. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. 7.3.2.1. İş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, her bir ortak tarafından 7.3.2 nci maddede yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. 7.3.3. Bu maddede istenen kalite standartlarına ilişkin diğer belgeler : Belge Adı Açıklama İş Ortaklıklarında TS EN 13043 Asfalt Agregaları, TSE Standartlarına uygunluğunu gösteren belge Tüm ortakların sunması gerekmektedir. ….” düzenlemesi, Teknik Şartname’de; “ALINACAK AGREGALARININ TAŞIMASI GEREKEN ŞARTLAR “1. İsteklilerin malzeme temin edecekleri Maden ocağı ruhsatı, Maden işletme ruhsatı ve TSE EN 13043 asfalt agregaları standartı belgesi istekli adına olacaktır. (istenen belgelerin tarihleri güncel olacaktır) Söz konusu malzemelerin Karayolları Asfalt Agregaları Standartlarına ve TS EN 13043 Asfalt Agregaları, TSE Standartlarına uygunluğunu gösteren belgeler ile Maden Ocağı Ruhsatı, Maden İşletme Ruhsatı ihaleden sonra 3 gün içerisinde idare tarafından istenecek olup, 5 takvim günü içerisinde idareye sunulacaktır. 2. İstenilen belgeler (TS EN 13043, Maden Ocağı Ruhsatı, Maden İşletme Ruhsatı) İhaleye katılım tablosunda ekapta sunulacaktır. 3. Sözleşme imzalandıktan sonra yüklenici idareye sunmuş olduğu TS EN 13043 standardındaki ve kendisine ait ruhsatlı maden ocağından temin ettiği idarece istenilen miktardaki malzemeyi en geç 3 gün içinde hazır hale getirecektir. 4. Bu malzemeler Belediyemizin Asfalt üretim tesisinde kullanılacak olup, (Binder ve Aşınma) Asfalt üretiminde kullanılacaktır. 5. Söz konusu malzemeler Karayolları Asfalt Agregaları Standartlarına ve TS EN 13043 Asfalt Agregaları, TSE Standartlarına uygun olarak (Ocak Taşından) konkasörle kırılmış ve elenmiş olarak hazır hale getirilecektir. 6. Belediye yetkilileri istedikleri zaman kontrol amaçlı malzemeden numune alıp idareye ait laboratuvarda veya TSE tarafından yetkilendirilmiş laboratuvarlarda analiz yaptıracak olup, (Analiz Bedelleri Yükleniciye aittir.) Bu madde de istenilen standartları taşımayan malzemeler kabul edilmeyecektir. 7. Söz konusu malzemenin imalatı sırasında arta kalan elek altı malzemeler Belediye yetkilileri tarafından teslim alınmayacaktır. Alınacak malzeme için belirlenen asgari limitler aşağıda gösterilmiştir; a) Termal ve Bozunma özellikleri Magnezyum sülfat deneyi % maks. (MgSO4) : %16 den fazla kayıp olmayacaktır. b) Aşınma kaybı (Los Angeles), maksimum % : % 30 den fazla olmayacaktır. c) Soyulma mukavemeti (Katkısız veya katkılı) : Katkısız % 50 veya katkılı % 70 den az olmayacaktır. d) Agreganın su absorbsiyonu: TSE 13043 Asfalt Agregaları Standartlarına uygun olacaktır. e) Yassılık indeksi maksimum % : 35 f) Yoğunluk en az 2,20 8. Temin edilecek malzemelerde istenilen çaplardan büyük taş, toprak ve yabancı madde bulunmayacaktır. 9. Nakliye dahil olduğundan, söz konusu malzemeler, Şahinbey İlçe Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğüne bağlı Akbulut Mahallesinde bulunan asfalt şantiyesine teslim edilecektir. Teslim edilen malzemeler idare kantarı ile tartımı yapılarak kamyonların kantar fişleri elektronik cihaz çıktısı olacak ve hiçbir şekilde manuel tartı fişi kabul edilmeyecektir. Alınacak malzemenin tartılacağı kantarın önceden idareye bildirilmesi zorunlu olup, ilk tartım işinde kalibrasyon yapılması ve takip eden her altı ayda bir akredite kuruluş tarafından kalibrasyon işleminin yapılarak idareye bildirilmesi ve bu kapsamda her türlü kantar değişikliği arıza, elektrik kesintisi vb. durumların idareye bildirilmesi zorunludur. 10. Nakliye dahil olduğundan, Malzemelerin nakli esnasında yüklenici araçlarının trafik kazası, iş kazası veya üçüncü şahıslara verilen zararlardan yüklenici sorumludur. 11. İmal edilecek asfalt agregasında aranan teknik özellikleri, gradasyon limitleri, maden sahasından (taş ocağından) başlayarak nihai ürün elde edilinceye kadar ki işletme şartları, stoklama şartları, kalite kontrol deneyleri ve diğer şartlar bu şartnamede verilen esaslara uygun olacaktır. 12. Kırma eleme tesisinde toz indirgeme-sistemi kullanıldığı takdirde, kullanılan sistem kesinlikle ürün kalitesini etkilemeyecek ve agrega yüzeyinde yapışma veya kirlenmeye sebep olmayacaktır. Sistem su pülverizasyonu ile yapıldığında malzeme nemi maksimum % 0,2 olacaktır 13. Alınacak asfalt agregası, teknik şartnamede belirtilmeyen diğer teknik şartlar için Karayolları Genel Müdürlüğü Bitümlü Sıcak Karışımlar ( binder, aşınma) için geçerli olan tüm teknik şartları taşımak zorundadır. 14. Firma tarafından nakli yapılan malzemeler Belediyemize ait kantarda tartımı yapılacaktır. 15. İşe Süresi; İşin süresi 100 takvim günü olup, Sözleşme imzalanmasına müteakiben işe 3 iş günü içerisinde malzeme nakline başlanacaktır. Malzemeler idarenin siparişine istinaden, en geç 1 takvim günü içerisinde temin edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale konusu mal alımının 8.000 Ton 12-19 Mm Asfalt Agregası (Kalker) Malzemesi-20.000 Ton 5-12 Mm Asfalt Agregası (Kalker) Malzemesi-22.000 Ton 0-5 Mm Asfalt Agregası (Kalker) Malzemesi olduğu, bu malzemelerin TS EN 13043 standardına uygun olması istenildiği, bu malzemelerin Belediyenin asfalt üretim tesisinde, (Binder ve Aşınma) asfalt üretiminde kullanılacağı, bu malzemelerin tedarik edileceği isteklilerin İdari Şartname’nin “ihale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:” kapsamında “Maden işletme ruhsatı” ve “ Maden ocağı ruhsatı” na sahip olması gerektiğinin düzenlendiği, aynı Şartname’nin 7.3.2.1’nci maddesinden ihaleye iş ortaklığı olarak katılması durumunda 7.3.2.’nci bendinde belirtilen belgelerin iş ortaklığının her bir ortağı tarafından ayrı ayrı sunulması zorunlu tutulduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, idarelerin ihtiyaçlarını anılan Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, ihalelere katılımlarda ihale konusu işin özelliği gereği belirlenen bazı yeterlik kriterlerinin getirilmesi ve bu kriterleri taşıyan isteklilerin de ihaleye katılabilmelerine olanak sağlayan düzenlemeler yapılabilmesi takdir ve sorumluluğunun idarelerde olduğu, İdarelerin mal alımı ihalelerinde alımın niteliğini göz önünde bulundurarak hangi belgeleri isteyebilecekleri düzenlenmiş olup, bu konuda yapacakları düzenlemelerde anılan madde hükümlerini esas almaları gerektiği, idarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevapta düzenlemeye yönelik herhangi bir somut teknik veya hukuki gerekçe yer almadığı, idari şartnamede “ Maden işletme ruhsatı” dışında ihale konusu malzemenin temin edileceğinin, tedarik sözleşmesi, üretici taahhüdü ya da benzeri belgelerle belgelendirilmesinin istendiği durumlarda “ Maden işletme ruhsatı” sahiplerinin de ihaleye teklif verebileceği, başvuruya konu ihalenin kapsamının belediyenin genel nitelikli olarak belediye hizmetlerine yönelik olarak belirlendiği, ihale konusu malın niteliği ve işin kapsamına göre sadece “Maden işletme ruhsatı” ve “ Maden ocağı ruhsatı” sunulmasına ilişkin şartname düzenlemesinin makul ve orantılı olmadığı, bu durumun da rekabeti, eşit muameleyi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını ilkeleri ile fırsat eşitliğini zedelediği, sadece “Maden işletme ruhsatı” ve “ Maden ocağı ruhsatı” istenilmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesine aykırı olduğu ve idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilir nitelikte olmadığı, aynı Şartname’nin 7.3.2.1’nci maddesinden ihaleye iş ortaklığı olarak katılma durumunda 7.3.2.’nci bendinde belirtilen belgelerin iş ortaklığının her bir ortağı tarafından ayrı ayrı sunulması zorunlu tutulduğundan, ihaleye iş ortaklığı halinde teklif verilmesi halinde ortakların ayrı ayrı söz konusu belgeyi sunması gerektiği anlaşıldığından, yukarıdaki düzenlemenin bu yönüyle de rekabete uygun olmayacağı sonucuna ulaşılmış olup, bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olduğu, ihalenin iptali gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 129.385,00 TL başvuru bedeli yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 129.385,00 TL’nin iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.