KİK Kararı 2026/UM.I-2003

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/030 Gündem No: 56 Karar Tarihi: 29.07.2026 Karar No: 2026/UM.I-2003 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: İdris KALKAN, İHALEYİ YAPAN İDARE: Batman İl Özel İdaresi, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/758070 İhale Kayıt Numaralı “Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı Tasarım ve Beceri Atölyelerine Mal Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Batman İl Özel İdaresi tarafından 04.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı Tasarım ve Beceri Atölyelerine Mal Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak İdris Kalkan ’ın 29.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.07.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.07.2026 tarih ve 219690 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1727 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1-2) İhale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 62/A ve 79’uncu maddeleri ile emsal Kamu İhale Kurulu kararlarına aykırı olduğu, bu nedenle söz konusu isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği, şöyle ki; Sunulan fiyat tekliflerinde Tebliğ'de öngörülen meslek mensubu ibaresi ile iletişim bilgileri, kaşe ve imza unsurlarının eksik olabileceği, Satış tutarı tespit tutanaklarında, mükellefin ilgili döneme ait yasal defter tasdik bilgilerinin eksik veya hatalı düzenlenmiş olabileceği, Tespit tutanaklarını imzalayan meslek mensubuna ait yetkiyi gösteren belgelerin (ticaret sicil gazetesi ve imza beyannamesi gibi) sunulmamış olabileceği, Fiyat teklifleri ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı veya suretinin sunulmamış olabileceği, Tebliğ'in 79.2.2.7’nci maddesi kapsamında açıklama yapılması durumunda sunulan faturaların 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere düzenlenmiş olması gerektiği, üçüncü kişilere düzenlenen faturaların bu kapsamda kullanılamayacağı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 62/A maddesinde “62/A.1. Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde 79 uncu maddedeki hükümler uygulanır.” açıklaması, “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: BATMAN İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE BAĞLI TASARIM VE BECERİ ATÖLYELERİNE MAL ALIMI İŞİ b) Türü: Mal alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 50 Adet atölyeye mal alımı ve montajı yapılacaktır. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Batman” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde, bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar istenir. İhale komisyonu tarafından; a) İmalat sürecinin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen malın özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklifler değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu “Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı Tasarım ve Beceri Atölyelerine Mal Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak, EKAP üzerinden 26 adet ihale dokümanı indirildiği ve 04.06.2026 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin e-teklif verdiği, İdare tarafından teklifi yaklaşık maliyetin %50’sinin altında kalan geçerli teklif sahibi Muhammed Erkam Kaya - Muhammed Kaya İş Ortaklığı ve Bürolüks Ofis Mob. Dek. Orm. Ürün. Met. İşl. Okul Don. İnş. Nak. Gıda Gis Bilg. San. Tic. Ltd. Şti.ne 10.06.2026 tarihinde EKAP üzerinden “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının gönderildiği, bahse konu yazıda, aşırı düşük teklif açıklamasının 18.06.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle idareye gönderilmesi gerektiğinin ifade edildiği, söz konusu yazının ekinde “Savunma İstenecek Kalemler” başlıklı tabloya yer verildiği, anılan tablo incelendiğinde, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce yapılacak açıklamalara esas önemli teklif bileşeni sayısının 111 olarak belirlendiği, adı geçen isteklilerce süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, İdarece yapılan değerlendirme neticesinde, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Muhammed Erkam Kaya - Muhammed Kaya İş Ortaklığı üzerine bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Bürolüks Ofis Mob. Dek. Orm. Ürün. Met. İşl. Okul Don. İnş. Nak. Gıda Gis Bilg. San. Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği, buna ilişkin ihale komisyonu kararının 24.06.2026 tarihinde onaylandığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olarak belirlenen tekliflerin reddedilmeden önce, belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 62/A.1’inci maddesinden, mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde bu Tebliğ’in 79’uncu maddesindeki hükümlerin uygulanacağı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddiaları ile sınırlı olmak üzere, ihale üzerinde bırakılan Muhammed Erkam Kaya - Muhammed Kaya İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelenmiş olup yapılan tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir. Anılan iş ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler arasında; idareye hitaben yazılan genel açıklama yazısı ile bu yazının ekinde yer alan fiyat teklifleri/tedarikçi teklifleri, fatura/proforma faturalar, piyasa araştırma belgeleri, tevsik edici diğer belgeler ve “Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanağı” na yer verildiği görülmüştür. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılacak 111 adet önemli teklif bileşenine ilişkin 9 gerçek ve/veya tüzel kişiden fiyat teklifi/proforma faturanın alındığı görülmüştür. Alınan fiyat teklifleri/proforma faturalar üzerinde yapılan inceleme neticesinde; Fiyat tekliflerinden 6’sının yalnızca teklifi veren tüzel kişi tarafından kaşelenip imzalandığı, söz konusu tekliflerin meslek mensubunca kaşelenmediği ve imzalanmadığı, fiyat teklifleri üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmadığı, fiyat tekliflerinin ekinde meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal için düzenlenmiş maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağına yer verilmediği, Fiyat tekliflerinden 2’sinin yalnızca teklifi veren gerçek kişi tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifleri üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazıldığı, ancak söz konusu tekliflerin meslek mensubunca kaşelenmediği ve imzalanmadığı, fiyat tekliflerinin ekinde meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal için düzenlenmiş maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağına yer verilmediği, Fiyat tekliflerinden 1’inin ise yalnızca teklifi veren gerçek kişi tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifleri üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazıldığı, fakat söz konusu tekliflerin meslek mensubunca kaşelenmediği ve imzalanmadığı, öte yandan, bahse konu fiyat teklifinin ekinde meslek mensubu tarafından teklife konu mal için düzenlenen satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, tutanağın fiyat teklifini veren gerçek kişi ile meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, tutanakta işletme defterinin “Tasdik Makamı” kısmında “Defter Beyan” ibaresine yer verildiği, tutanağın ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da suretinin ise sunulmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin yanı sıra çeşitli gerçek ve tüzel kişiler tarafından muhtelif mal alım satımlarına ilişkin olarak düzenlenen e-fatura/e-arşiv faturaların da sunulduğu görülmüştür. Ancak söz konusu faturaların tek başına Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde öngörülen aşırı düşük teklif açıklama yöntemlerinden biri olmadığı, dolayısıyla bu faturalar esas alınarak yapılan açıklamanın da mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin iddiasının “… Tebliğ'in 79.2.2.7’nci maddesi kapsamında açıklama yapılması durumunda sunulan faturaların 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere düzenlenmiş olması gerektiği, üçüncü kişilere düzenlenen faturaların bu kapsamda kullanılamayacağı” kısmına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler arasında “Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanağı” na yer verildiği görülmüştür. Söz konusu tutanak incelendiğinde, belgenin düzenlenmesine konu işin “Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne Ait Beceri Atölyelerine Mal Alımı İşi” olduğu, muayenesi yapılan malzemenin veya malın Muhammed Kaya’dan alındığı, söz konusu malı teslim alan birimin Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğü; muayene tarihinin ise 05.06.2026 olduğu ve muayenesi yapılan malzemelerin istenilen niteliklere uygun olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.7’nci maddesindeki açıklamadan, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabileceği, isteklinin ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabileceği anlaşılmaktadır. Netice itibarıyla, somut olayda, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında "Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanağı" nın sunulduğu, anılan tutanakta, Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğüne teslim edilen malların muayene ve kabul işlemlerinin gerçekleştirildiği ve mallarını istenilen niteliklere uygun bulunduğunun tespit edildiği, söz konusu tutanağın satılan malların idarece kabul edildiğini gösterir nitelikte olduğu, ancak anılan Tebliğ'in ilgili maddesinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmaksızın açıklama yapılabilmesi için idarece kabul şartının yanında açıklamaya konu satışın, satışa ilişkin fatura örnekleri veya bunların noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile belgelendirilmesinin zorunlu tutulduğu, buna rağmen, istekli tarafından bu nitelikte herhangi bir belgenin sunulmadığı, dolayısıyla yalnızca "Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanağı" esas alınarak yapılan açıklamanın Tebliğ'in 79.2.2.7'nci maddesinde öngörülen belgelendirme şartını karşılamadığı ve bu yönüyle ilgili Tebliğ hükmüne uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan Muhammed Erkam Kaya - Muhammed Kaya İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin iddiaları ile sınırlı olmak üzere, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Bürolüks Ofis Mob. Dek. Orm. Ürün. Met. İşl. Okul Don. İnş. Nak. Gıda Gis Bilg. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelenmiş olup yapılan tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir. Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler arasında; idareye hitaben yazılan genel açıklama yazısı ile bu yazının ekinde yer alan 4 adet fiyat teklifi/proforma teklif formuna yer verildiği görülmüştür. Alınan fiyat teklifleri/proforma teklif formları üzerinde yapılan inceleme neticesinde; Fiyat tekliflerinden 3’ünün teklifi veren tüzel kişi ile meslek mensubu tarafından kaşelenmediği ve imzalanmadığı, fiyat teklifleri üzerine meslek mensubunca yazılması gereken ibarenin yazılmadığı, fiyat tekliflerinin ekinde meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal için düzenlenmiş maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağına yer verilmediği, Fiyat tekliflerinden 1’inin ise yalnızca teklifi veren tüzel kişi tarafından kaşelenip imzalandığı, söz konusu teklifin meslek mensubunca kaşelenmediği ve imzalanmadığı, fiyat teklifleri üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmadığı, fiyat tekliflerinin ekinde meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal için düzenlenmiş maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağına yer verilmediği anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Bürolüks Ofis Mob. Dek. Orm. Ürün. Met. İşl. Okul Don. İnş. Nak. Gıda Gis Bilg. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı anlaşılmıştır. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Muhammed Erkam Kaya - Muhammed Kaya İş Ortaklığı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Bürolüks Ofis Mob. Dek. Orm. Ürün. Met. İşl. Okul Don. İnş. Nak. Gıda Gis Bilg. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.