KİK Kararı 2026/UM.I-1989

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/030 Gündem No: 31 Karar Tarihi: 29.07.2026 Karar No: 2026/UM.I-1989 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ck Boğaziçi Elektrik Perakende Satış A.Ş ., İHALEYİ YAPAN İDARE: Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/770669 İhale Kayıt Numaralı “ 2026 Yılı Serbest Piyasadan Enerji Alımı İşi ” İhalesi KURUMCA YAPILAN İNCELEME: Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 02.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2026 Yılı Serbest Piyasadan Enerji Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Ck Boğaziçi Elektrik Perakende Satış A.Ş . tarafından 29.06.2026 tarih ve 219052 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1642 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi: İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; yaklaşık maliyetin hazırlanması ile ihale tarihi arasında PTF ve YEKDEM değerlerinde meydana gelen olağan piyasa değişimlerin, tekliflerin ekonomik açıdan uygun olmadığı ve ihalenin iptaline gerekçe yapılmasının işin niteliği ve fiyat farkı amacıyla bağdaşmadığı, elektrik enerjisi alımlarında PTF ve YEKDEM değerlerinin değişiklik göstermesi, doğal fiyat oluşum unsurları olup, öngörülemeyen veya olağan dışı durumu yansıtmadığı, elektrik enerjisi fiyatlarının tedarikçilerin kontrolü dışında gelişen PTF, YEKDEM ve işletme maliyetleri ile finansman giderleri bileşenleri dikkate alınarak oluşturulduğu, fiyat farkı düzenlemesi bulunan ihalede giderlerde meydana gelebilecek değişikliklerin sözleşme sürecinde belirlenen esaslar çerçevesinde yansıtılabileceği, idarece yaklaşık maliyetin güncellenebileceği kabul edilse dahi yapılan hesaplamanın idarenin parametreleri ile uyumlu olmadığı, güncellemenin objektif şekilde doğruluğu ortaya konulmaksızın ihalenin iptaline karar verilemeyeceği, tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde kalmasının tek başına ihalenin iptaline yeterli olmadığı, hesaplamanın doğruluğu ve tekliflerin piyasa koşullarına uygunluğunun birlikte değerlendirilmesi gerektiği, bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verme yetkisinin sınırsız olmadığı, kamu yararı ve temel ilkelere uygun şekilde kullanılması gerektiği, iptali karar sonrasında henüz süreç kesinleşmeden idarece başka bir tedarikçiden ikili anlaşma süreci yürütülerek ihtiyacın temin edildiğinin anlaşıldığı ancak ihaleye teklif veren kendilerinden ikili anlaşma sürecinde herhangi bir teklif talep edilmediği, ihtiyacın ikili anlaşma ile karşılanması yoluna gidilmesinin doğal olarak vergi ve benzeri mali yükümlülüklerin tahsil edilememesi sonucunu doğurduğu, ihalenin iptaline dayanak gösterilen yaklaşık maliyet değerlendirmesinin elektrik tedarik işinin fiyat oluşum esasları ve fiyat farkı mekanizması ile uyumlu olmadığı, bununla birlikte Nisan ayı PTF ve YEKDEM değerleri üzerinden yaklaşık maliyet güncellemesi yapılabileceği kabul edilse dahi idarenin parametreleri ile doğrulanamadığı, ihalenin iptali gerekçesinin somut, objektif ve denetlenebilir olmadığı, idarelere tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile temel ilkelere uygun olarak kullanılması gerektiği, idarenin ihalenin iptali kararının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir. İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü, Anılan 39’uncu maddenin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir. ...” açıklaması, “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “... İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. ... İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü, Anılan 56’ncı maddenin gerekçesinde “ Kanunun muhtelif maddeleriyle idareye verilen iptal yetkisinin itirazen şikâyet incelemesine tabi tutulması idareyi ihale yapmaya zorlamak anlamına geleceğinden ve esasen iptal edilen ihaleden sonra aynı amaçla açılan ihalelerin de idari başvuruya konu edilmesi zaten mümkün olduğundan, idarenin ihalenin iptali işlemlerinin itirazen şikâyete konu edilemeyeceği öngörülmekte, ancak idareye yapılan şikâyet üzerine Kanunun 54 üncü maddesi uyarınca idare tarafından ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda veya 56 ncı maddesi uyarınca Kurul tarafından verilen kararların uygulanmasından kaçınmak için ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda ise bu kararlara karşı doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi öngörülmektedir.” açıklaması, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin ilkeler ” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ihale konusu malın KDV hariç olmak üzere yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. ... (7) İhale komisyonu, yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığını belirlemesi durumunda; değişikliğin gerekçelerini belirtmek suretiyle güncellediği yaklaşık maliyeti dikkate alır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu; a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını, b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını, c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını, Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir. 16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2026 Yılı Serbest Piyasadan Enerji Alımı İşi ... ç) Miktarı: 4 Kalem Elektrik Enerjisi - Mal Alımı” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. ...” düzenlemesi, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 32’inci maddesinde “32.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. 32.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir. Sıra No Mal Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT), Sanayi Abone Grubu - OG Tek Terimli - Tek Zamanlı Kilowatt-Saat 18.085.409,73 2 Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT), Kamu ve Özel Hizmetler Sektörü ve Diğer Abone Grubu - OG Tek Terimli - Tek Zamanlı Kilowatt-Saat 277.637,1 3 Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT), Sanayi Abone Grubu - AG Tek Terimli - Tek Zamanlı Kilowatt-Saat 1.341.731,73 4 Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT), Kamu ve Özel Hizmetler Sektörü ve Diğer Abone Grubu - AG Tek Terimli - Tek Zamanlı Kilowatt-Saat 289.490,979 Toplam Tutar (KDV Hariç) Başvuru konusu ihalenin serbest piyasadan 4 kalem elektrik enerjisi alımı olduğu, yaklaşık maliyetin 82.461.867,033 TL olarak belirlendiği, ihale onayının 21.04.2026 tarihinde alındığı, ihale ilanının 30.04.2026 tarihinde yayımlandığı, ihale dokümanını edinen 2 istekli olabilecek bulunduğu, 02.06.2026 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 isteklinin katıldığı, başvuru sahibinin teklifinin 77.676.021,31 TL, diğer isteklinin teklifinin ise 84.918.375,20 TL olduğu ve ihale komisyonu tarafından tekliflerin tamamının reddedilerek ihalenin iptal edilmesine yönelik alınan 03.06.2026 tarihli kararın ihale yetkilisince 04.06.2026 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır. İhale komisyonu kararında ihalenin iptaline ilişkin olarak “... Komisyonumuz geçerli teklifleri dikkate alarak değerlendirdiğinde elektrik birim fiyatlarının hesaplanmasında aylık bazda değişen PTF ve YEKDEM değerleri güncellenmesi gerekmektedir. İhale hazırlık sürecinde yayınlanan Şubat ayı PTF (Piyasa Takas Fiyatı) ve YEKDEM fiyatlarına göre yaklaşık maliyet 82.461.867,033TL olarak hesaplanmıştır. Ck Boğaziçi ... 77.676.021,31TL ve Dicle Elektrik ... 84.918.375,20TL tutarlarında teklifler gelmiştir. Söz konusu tedarik firmalarının vermiş olduğu tekliflerde kullandıkları PTF ve YEKDEM fiyatları Nisan ayının güncel değerlerine göre verilmiş olup İdaremizin yaklaşık maliyetinin Nisan PTF ve YEKDEM’e göre güncellediğimizde 71.210.020,80 TL olarak hesaplanmıştır. Ayrıca Ck Boğaziçi Elektrik Perakende Satış Anonim Şirketi ve Dicle Elektrik Perakende Satış Anonim Şirketi firmalarının vermiş oldukları tekliflere göre KBK oranları ulusal tarife (0,0938) KBK oranından yukarıda olduğu tespit edilmiştir. Firmaların vermiş oldukları teklifler bu durumda yaklaşık maliyetimizin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Komisyonumuz tarafından yapılan değerlendirme sonucunda; teklifi geçerli istekliler tarafından verilen tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereğince kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olan idarenin kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanılması ilkelerine aykırı hareket edilmesini önlemek amacıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesine dayanarak ihalenin iptal edilmesine ve söz konusu Kanunun 40’ıncı maddesi gereğince ihale yetkilisinin onayına sunulmasına Oybirliği ile karar verilmiştir.” gerekçesine yer verilmiştir. 4734 sayılı Kanun’a göre yapılacak ihalelerde idarelerin rekabeti, güvenirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, idareler tarafından ihale onayı alınmadan önce mevzuatta belirlenen usul ve esaslara göre ihale konusu malın yaklaşık maliyetini hesaplanarak dayanakları ile birlikte hesap cetvelinde gösterileceği, ihale komisyonunca yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar değişikliğe uğradığının belirlenmesi halinde ise gerekçeleri belirtilmek suretiyle güncellenen yaklaşık maliyetin dikkate alınacağı, ihale komisyonu kararı üzerine idarelerin ihaleye verilen bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal edebileceği anlaşılmaktadır. İdarelere verilen ihaleyi iptal etme yetkisi de mutlak ve sınırsız olmayıp, yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkelere ve mevzuata uygun şekilde kullanılması gerektiği her türlü izahtan varestedir. İdare tarafından ihalenin iptali kararının; ihale onayı alınmadan önce belirlenen 82.461.867,03 TL yaklaşık maliyetin, elektrik enerjisi piyasasında aylık değişim gösterebilen ve piyasa fiyatlarının oluşumunu etkileyen Piyasa Takas Fiyatı (PTF) ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) değerlerindeki değişiklikler nedeniyle güncelliğini kaybettiği ve isteklilerin tekliflerinin de ihale tarihi itibarıyla yeni PTF ve YEKDEM değerleri esas alınarak güncellenen 71.210.020,80 TL yaklaşık maliyetin üzerinde kalması gerekçesine dayandırıldığı görülmektedir. İdarelerin ihalenin iptali kararlarına yönelik yapılan itirazen şikâyet başvurularının iptal gerekçeleriyle sınırlı incelendiği, elektrik enerjisi piyasasında birim fiyatların PTF, YEKDEM, KBK ve dağıtım bedeli gibi değişim gösterebilen dinamik maliyet unsurlarına göre belirlendiği, idarenin ihtiyacı mal kalemleri için yaklaşık maliyetin Şubat ayı PTF ve YEKDEM maliyet verileri esas alınarak hazırlandığı, ihalenin 02.06.2026 tarihinde yapıldığı, ihale tarihine en yakın Nisan ayı güncel piyasa verilerinde PTF değerinde azalış, YEKDEM değerinde ise artış gerçekleşmesi üzerine yeni birim fiyatlar esas alınarak yaklaşık maliyetin güncellendiği ve isteklilere ait tekliflerinin güncel yaklaşık maliyetin üzerinde kaldığının görüldüğü, ihalenin iptaline ilişkin gerekçelerin idarece somut olarak ortaya konulduğu, mal alımlarında ihale komisyonunca yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar değişikliğe uğradığını belirlemesi durumunda güncel yaklaşık maliyetin dikkate alınması gerektiği, kaynakların verimli kullanılması sorumluluğu bulunan idarelerin ihale tarihinde güncellenen yaklaşık maliyetin üzerindeki fiyatlarla ihtiyaçlarını karşılamaya zorlanamayacağı hususları bir arada değerlendirildiğinde ihaleye verilen bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline dair idarenin kararında kamu yararı ve hizmet gerekleri ile mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez. ...” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrası uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.