KİK Kararı 2026/UH.II-2695

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/041 Gündem No: 44 Karar Tarihi: 21.10.2026 Karar No: 2026/UH.II-2695 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Yağmur Yemekçilik Gıda Taah. Tem. İnş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Yozgat Bozok Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1629627 İhale Kayıt Numaralı “ 2027 Yılı Hazır Yemek ve Servis ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Yozgat Bozok Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 30.09.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2027 Yılı Hazır Yemek ve Servis ” ihalesine ilişkin olarak Yağmur Yemekçilik Gıda Taah. Tem. İnş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.09.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.09.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.10.2026 tarih ve 227593 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.10.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2481 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle , ihale dokümanında yer verilen mevzuata aykırı düzenlemeler nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği, şöyle ki; 1) Teknik Şartname’nin 3.13, 4.3 ve 6.7’nci maddelerinde, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılacak personele ödenecek ücretlerin yüklenici tarafından karşılanacağına ilişkin düzenlemelere yer verildiği, ancak Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde ulusal bayram ve genel tatil günleri için ayrı bir satıra yer verilmediği, bu itibarla anılan düzenlemelerin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, 2) Teknik Şartname’nin 3.18’inci maddesinde, yemek hizmeti veren birimlerin kontrol ve denetimi ile yemekhane iş ve işlemlerinde kullanılmak üzere, şoför ve akaryakıt giderleri dâhil tüm masrafları yükleniciye ait bir aracın idarenin talebi üzerine görevlendirilmesi, aylık kullanım mesafelerinin belirlenmesi ve kullanılmayan kilometrelerin sonraki aylara devredilmesine ilişkin düzenlemelere yer verildiği, ancak idarenin kullanımına araç tahsis edilerek buna ilişkin tüm giderlerin yükleniciye yükletilmesinin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 27.05.2024 tarihli ve 2024/DK.D-91 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı’na aykırılık teşkil ettiği, 3) Teknik Şartname’nin 4.10’uncu maddesinde, yemekhanelerde, servis ofislerinde ve meydan hizmetlerinde çalıştırılacak işçilerin 18 yaşından küçük, kadın ise 58, erkek ise 60 yaşından büyük olamayacağına ilişkin düzenlemeye yer verildiği, ihale konusu işin niteliği dikkate alındığında, çalıştırılacak personele yönelik üst yaş sınırı belirlenmesini gerektiren objektif bir neden ortaya konulmaksızın bu yönde düzenleme yapılmasının İş Kanunu’na ve ilgili mevzuata aykırılık teşkil ettiği, 4) Teknik Şartname’nin 5.5’inci maddesinde, idareye ait demirbaşlarda meydana gelebilecek bozulma ve arızalardan, yüklenicinin kusuruna bağlı olup olmadığına bakılmaksızın sorumlu tutulmasına ilişkin düzenlemeye yer verildiği, yüklenicinin sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü kapsamında kamunun mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan mallara zarar vermemesi gerektiği açık olmakla birlikte, yüklenicinin kusuru olmaksızın meydana gelen yıpranma ve arızaların giderilmesi veya muadil demirbaş temin edilmesi yükümlülüğünün de yükleniciye yüklenmesinin öngörülemez maliyetlere yol açabileceği dikkate alındığında, anılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, 5) Teknik Şartname’nin 5.12’nci maddesinde kesin teminattan kesinti yapılmasına ilişkin düzenlemeye yer verildiği, kesin teminatın gelir kaydedilebileceği hâllerin mevzuatla sınırlı olarak belirlendiği, söz konusu alacakların hakedişlerden kesinti yapılması veya 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tahsil edilmesi gerektiği, kesin teminatın güvence işleviyle bağdaşmayacak şekilde kullanılmasının yüklenicinin mağduriyetine, bankalar nezdindeki kredi değerliliğinin düşmesine ve ticari itibarının zedelenmesine yol açabileceği dikkate alındığında, anılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, 6) İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde, yüklenicinin Yozgat ili sınırları içerisinde 2.000 yemek kapasiteli ve İşletme Kayıt Belgeli bir mutfak kiralayarak buna ilişkin belgeleri sözleşmenin imzalanmasından itibaren 30 gün içinde idareye sunması, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin 20’nci sıra numaralı özel aykırılık hâlinde ise söz konusu belgelerin süresinde sunulmaması durumunda cezai yaptırım uygulanmasına ilişkin düzenlemelere yer verildiği, ancak yemek üretiminin idareye ait mutfakta gerçekleştirilecek olması nedeniyle anılan yükümlülüğün gereksiz maliyet artışına ve ihaleye katılımın sınırlandırılmasına yol açabileceği, ayrıca kapasite raporunun sözleşmenin imzalanmasından sonra sunulmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 73’üncü maddesi ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, 7) Sözleşme Tasarısı’nın sözleşmenin feshini gerektiren ağır aykırılık hâllerinin düzenlendiği 16.1.3’üncü maddesinde, mücbir sebep olmaksızın sözleşme süresi içerisinde toplam 5 gün yemek hizmeti verilmemesi durumunda sözleşmenin feshedilmesine ilişkin düzenlemeye yer verildiği, yüklenicinin taahhüdünü sözleşme koşullarına uygun olarak yerine getirmesi gerektiği açık olmakla birlikte, yemek hizmetinin yükleniciden kaynaklanmayan nedenlerle de sunulamaması ihtimalinin bulunduğu dikkate alındığında, yüklenicinin kusuruna dayanmayan hâllerde dahi sözleşmenin feshine imkân tanıyan anılan düzenlemenin Tip Sözleşme’ye aykırılık teşkil ettiği, 8) İdari Şartname’nin 43.1.1’inci ve Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddelerinde yalnızca Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 6’ncı maddesine atıfta bulunulduğu, işçilik, gıda, akaryakıt, diğer girdiler ve makine-ekipman maliyetlerine ilişkin ağırlık katsayıları ile uygulanacak endekslerin belirtilmediği, 365 gün sürecek ve farklı dönemlerde değişen personel sayısının yanı sıra gıda, taşıma, enerji ve ekipman maliyetlerini içeren işin niteliği dikkate alındığında, fiyat farkının hesaplanmasına esas unsurların ihale dokümanında açıkça belirlenmemesinin isteklilerin tekliflerini sağlıklı biçimde oluşturmalarını engelleyebileceği ve bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur: … e) 2 ) Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. … 78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir. … 78.22. Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır. Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir...” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2027 Yılı Hazır Yemek ve Servis Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 400.000 öğün yemeğin; malzeme dahil pişirilmesi, yemekhanelere taşınması, korunması ve her türlü servis hizmetleri ile bulaşıkların toplanarak yıkanması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yüklenici Firma Yozgat Bozok Üniversitesi Merkez Yemekhanesi ve Mutfağı, Yozgat Meslek Yüksekokulu, Akdağmadeni Meslek Yüksekokulu, Akdağmadeni Sağlık Yüksekokulu, Sorgun Meslek Yüksekokulu, Boğazlıyan Meslek Yüksekokulu, Yerköy Meslek Yüksekokulu, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Şefaatli Meslek Yüksekokulu, Diş Hekimliği Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Çekerek Fuat Oktay Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Tıp Fakültesi, Sarıkaya Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu olmak üzere 16 yemekhanede hizmet verecektir. Üniversitemizce Yozgat ili sınırları içinde yeni yemekhanelerin hizmete açılması durumunda Firma bu yemekhanelerde de hizmet vermekle yükümlüdür.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin Mahiyeti” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 Yozgat Bozok Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığına bağlı 3.20. maddede belirtilen yemekhanelerde Üniversitede görevli akademik ve idari personel ile birinci ve ikinci öğretim öğrencilerine malzeme dâhil 4 kaptan oluşan yemek verilmesi hizmetinin ifası işi dir. Yemek hizmeti; yiyeceklerin siparişi, satın alınması, depolanması, mutfakta yemeğin üretilmesi-temizlenmesi, yemekhanelere taşınması, servise hazırlanarak servisinin yapılması, servis sonrası bulaşıkların toplanarak yıkanması ve yemekhane temizliğinin yapılması, (yemekhanelerde kullanılan cihazların, masaların, sandalyelerin, tezgâhların, yerlerin vb. temizlenmesi) yemek ve ambalaj atıklarının uygun olarak atılması/taşınması ve atıkların sebep olduğu tesisat ve kanalların açılması ayrıca merkezi yemekhane-mutfak binasındaki mescit, tuvaletler, lavabolar ve bina dış mıntıkasının temizlenmesi işidir…” düzenlemesi, 3.13’üncü maddesinde “Yüklenici Firma, Cumartesi ve Pazar ile resmi tatil günleri hariç haftanın diğer günlerinde yemek vermekle yükümlüdür. Ancak, İdarenin ihtiyaç duyması halinde Yüklenici Firmadan hafta sonu ve resmi tatil günlerinde de yemek ücretini ihale sözleşme birim fiyatından ödemek koşulu ile ihale şartlarında yemek talebinde bulunulabilecektir. Üniversitemizin düzenlediği gezilerde, spor ve kültürel etkinliklerde bu işlerin organizasyonunda kurum içi veya başka kurumlardan görevlendirilen öğrenci ve personel ile MEB’e bağlı okullar tarafından Üniversitemizi tanıtım amacıyla düzenlenen gezilerde gelen öğrenci ve görevlilere yemek, kumanya ve kahvaltı istenebilecektir. Bu yemeklerin ödemesinin yapılabilmesi için yemek talep eden birim veya kurumların resmi yazıyla(Olur vb.) ve Kongre ve Kültür Merkezindeki faaliyetlerde yenilen yemeklerin tutanak ile hak ediş hazırlayan birime bildirilmesi gerekmektedir.” düzenlemesi, 4.3’üncü maddesinde “Sosyal Sigortalar mevzuatına göre her türlü işçi ve işveren hakkındaki haklardan dolayı işçi alınması ve işçi haklarının ödenmesi (maaş, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti vb. alacakları), işçi çıkarılması gibi tüm sorumluluklar Yüklenici Firmaya ait olup, İdare bu konularda hiçbir sorumluluk taşımayacaktır. Yüklenici bu iş kapsamında çalıştıracağı tüm personelin iş akitlerini, sağlık kurulu raporlarını işe başlamasını müteakip ilk iş günü İdareye teslim edecektir. Yüklenici her ay hak ediş öncesi aynı ayın imzalı puantaj listesini (fazla çalışma vb.) Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’nın hak edişten sorumlu (satın alma) birimine sunmak zorundadır. İşçi alacaklarına ait tüm sorumluluk yükleniciye aittir.” düzenlemesi, 6.7’nci maddesinde “Yüklenici Firma, yemek yapımında ve diğer hizmetlerinde kullanacağı her türlü malzemeyi, kuruma Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma günlerinde 08.30-12.00 ile 13.00-16.30 saatleri arasında getirecektir. Bu saatler dışında ve hafta sonu tatil günleri ile diğer resmi tatil günlerinde getirilecek hammadde ve malzemeler kuruma alınmayacaktır. Tüm malzemeler teslim alınırken Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından görevlendirilen gıda mühendisi ve diyetisyenin onayından geçirilecektir. Kalite açısından uygun görülmeyen malzemeler kuruma alınmayacak ve hiçbir işte kullanılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Sorumlu Yönetici(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) Ay 1 12 2 Diyetisyen/Gıda Mühendisi(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) Ay 1 12 3 Aşcıbaşı(Brüt asgari ücretin %100 fazlası) Ay 1 12 4 Baş Aşçı Yardımcısı(Brüt asgari ücretin %60 fazlası) Ay 1 12 5 Kasap(Brüt asgari ücretin %40 fazlası) Ay 1 12 6 Aşçı(Brüt asgari ücretin %30 fazlası) Ay 1 12 7 Aşçı(Brüt asgari ücretin %30 fazlası) Ay 5 8 8 Aşçı Yardımcısı(Brüt asgari ücretin %20 fazlası) Ay 2 12 9 Aşçı Yardımcısı(Brüt asgari ücretin %20 fazlası) Ay 3 8 10 Depo Sorumlusu(Brüt asgari ücret) Ay 1 12 11 Bulaşıkçı(Brüt asgari ücret) Ay 1 12 12 Bulaşıkçı(Brüt asgari ücret) Ay 5 8 13 Şoför(Brüt asgari ücret) Ay 2 8 14 Şoför(Brüt asgari ücret) Ay 1 12 15 Servis Elemanı ve Diğerleri(Brüt asgari ücret) Ay 21 8 16 Servis Elemanı ve Diğerleri(Brüt asgari ücret) Ay 9 12 17 Engelli İşçi(Brüt asgari ücret) Ay 2 8 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Malzemeli Yemek (Malzeme dahil yemeğin pişirilmesi, yemekhanelere taşınması, korunması ve her türlü servis hizmetleri ile bulaşıkların toplanarak yıkanması) öğün 400.000 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Başvuruya konu ihalenin 30.09.2026 tarihinde gerçekleştirilen “2027 Yılı Hazır Yemek ve Servis” olduğu, 08.10.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Öztat Catering Gıda Tem. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. - Hami Nazlım İş Ortaklığı üzerinden bırakıldığı, Usta Yemek Tem. İnş. Oto. Eği. Teks. Cen. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Yağmur Yemekçilik Gıda Taah. Tem. İnş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin söz konusu ihaleye teklif sunmadığı ve iddialarının ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmıştır. Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı incelendiğinde, ihale kapsamında birim fiyat teklif cetvelinde yer verildiği üzere ihale konusu işin 400.000 adet malzeme dâhil 4 kaptan oluşan yemek verilmesi hizmetinin ifası işi olduğu, söz konusu iş kapsamında; 1 sorumlu yönetici, 1 diyetisyen/gıda mühendisi, 1 aşcıbaşı, 1 baş aşçı yardımcısı, 1 kasap, 6 aşçı, 5 aşçı yardımcısı, 1 depo sorumlusu, 6 bulaşıkçı, 3 şoför, 2 engelli işçi, 30 servis elemanı ve diğerleri olmak üzere 58 kişinin çalıştırılması gerektiğinin düzenlendiği, iş kapsamında çalışacak 58 personelin de tam zamanlı çalışacağının anlaşıldığı, söz konusu hizmetin cumartesi, pazar ile resmi tatil günleri hariç yürütüleceği, ancak idarenin ihtiyaç duyması halinde hafta sonu ve resmi tatillerde de hizmetin devam edeceği anlaşılmaktadır. Ayrıca idarece şikâyete verilen cevapta da, ihale dokümanında ihtiyaç duyulması hâlinde hafta sonu ve resmî tatil günlerinde de hizmetin yürütülebileceğinin düzenlendiği belirtilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 78’inci maddesinden, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesinin ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğu; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı, birim fiyat teklif cetvelinin 6 numaralı dipnotunda yer alan açıklama gereğince ise, ulusal bayram ve genel tatil günleri için ayrı bir satır açılması ve idarelerin bu satırı düzenlerken birim sütununa “gün” ibaresini yazarak, miktar sütununa çalışılacak “toplam tatil günü” süresini yazması gerektiği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamaları ve ihale dokümanı düzenlemeleri çerçevesinde yapılan incelemede, ihale konusu iş kapsamında toplam 58 personelin tam zamanlı olarak çalıştırılmasının öngörüldüğü, birim fiyat teklif cetvelinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmaya ilişkin ayrı satır açılmadığı, ancak hafta sonu ve resmî tatil günlerinde hizmet sunulmasının idarenin ihtiyaç duyması şartına bağlandığı, bu günlerde çalıştırılacak personel sayısı ile çalışma günlerinin ihale dokümanında belirlenmediği ve söz konusu çalışmanın kesin ve zorunlu bir yükümlülük olmayıp idarenin ihtiyaç duyması hâlinde gerçekleşebilecek olası bir duruma ilişkin olduğu, nitekim idarece verilen cevapta da ulusal bayram ve genel tatil günlerinde ancak ihtiyaç duyulması hâlinde hizmet sunulacağının ve bu hususta belirli ve hesaplanabilir bir işçilik maliyetinin oluşmadığının belirtildiği, bu itibarla söz konusu durumun basiretli bir tacir olarak hareket etmesi gereken isteklilerin teklif fiyatlarını oluşturmalarına engel teşkil etmediği ve tekliflerin sağlıklı biçimde hazırlanmasını güçleştiren bir belirsizliğe yol açmadığı, dolayısıyla birim fiyat teklif cetvelinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmaya ilişkin ayrı satır açılmamasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarece kullanılmak üzere araç, gereç, makine ve ekipmanın yükleniciler tarafından temin edilmesi” başlıklı 15.3’üncü maddesinde “İhale dokümanında ihale konusu işin yürütülmesi sırasında sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi gibi gerekçelerle idarece kullanılmak üzere araç, gereç, makine ve ekipmanın yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmayacaktır.” açıklaması, 27.05.2024 tarihli ve 2024/DK.D-91 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “1) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelerin ihale dokümanlarında (idari şartname, sözleşme tasarısı, işin projesini de kapsayan teknik şartname ile birim fiyat tarifleri dahil gerekli diğer belge ve bilgilerde) sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç, makine ve ekipmanın (kontrollük, makam hizmetleri gibi yerlerde kullanılacak araçlar, bilgisayar, telefon, tablet vb.) yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmamasına, …” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Kontrol Teşkilatı, görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İşin, sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütülüp yürütülmediği İdare tarafından görevlendirilen Kontrol Teşkilatı aracılığıyla denetlenir. Kontrol Teşkilatı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin Dördüncü Bölümünde belirtilen yetkileri kullanır ve görevleri yerine getirir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.3 Yüklenici Firma sorumlusu, Kontrol Teşkilatı ve İdare ile sürekli iletişim halinde bulunarak, uygun beslenme standartları ve özellikleriyle yemekhanelerin yiyecek ve sağlık politikasını doğru yorumlamak ve bütün öğrenci ve personel için üst düzey beslenme standartlarının devam etmesini sağlamaktan sorumludur. … 3.18’nci maddesinde “Yüklenici Firma kampüste, il merkezi ve ilçelerdeki yemek hizmeti veren birimleri kontrol etmek, denetlemek ve yemekhane iş ve işlemlerinde kullanılmak üzere (banka işlemler vb.) şoförüyle birlikte tüm giderleri kendine ait olmak üzere istenildiğinde acil şekilde bir araç görevlendirecektir. Söz konusu araçla eğitim öğretim döneminde aylık 200 km; eğitim öğretimin olmadığı dönemlerde ise aylık 100 km yol yapılacaktır. Kullanılmayan kilometreler sonraki aylarda kullanılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale dokümanlarında sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç, makine ve ekipmanın (kontrollük, makam hizmetleri gibi yerlerde kullanılacak araçlar, bilgisayar, telefon, tablet vb.) yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılamayacağı, İtirazen şikâyete konu Teknik Şartname maddesinde, yemek hizmeti sunulan birimlerin kontrol ve denetiminin yapılması ile yemekhanelere ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesi amacıyla, şoför ve tüm giderleri yükleniciye ait olmak üzere talep edilmesi hâlinde acil olarak araç görevlendirilmesi, eğitim öğretim döneminde aylık 200 km, eğitim öğretim dışındaki dönemlerde ise aylık 100 km yol yapılması ve kullanılmayan kilometrelerin sonraki aylara devredilmesi yönünde düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, Tebliğ’in 15.3’üncü maddesinde ve aynı hususa ilişkin 27.05.2024 tarihli ve 2024/DK.D-91 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, ihale dokümanında idarece kullanılmak üzere araç, gereç, makine ve ekipmanın yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmayacağının belirtildiği, itirazen şikâyete konu doküman düzenlemenin ise ihale konusu hizmet işinin denetiminin sağlanması, çalışma alanına ulaşımın temini ve denetim faaliyetlerinin yürütülmesi ile yüklenici tarafından kontrol teşkilatının işlerliğini sağlamaya yönelik olduğu, söz konusu denetimlerin yükleniciye ait araçlarla gerçekleştirileceği, dolayısıyla yükleniciden idarenin kullanımına sunulmak üzere herhangi bir araç, gereç, makine veya ekipmanın temin edilmesinin istenilmediği, anılan düzenlemeden söz konusu araçların sözleşme süresi boyunca idarenin kullanımına hazır bulundurulması gerektiği yönünde bir anlam çıkarılamayacağı, nitekim idarece şikâyete verilen cevapta da ilgili aracın sürekli olarak idarenin kullanımına tahsis edilmeyeceği, yalnızca talep edilmesi hâlinde görevlendirileceğinin belirtildiği, bu itibarla söz konusu düzenlemelerin idarenin anlık ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olduğu anlaşılmış olup itirazen şikayete konu düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü, 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinde “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz. İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmî süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz. İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz. Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz. İşçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanması, daha düşük bir ücretin uygulanmasını haklı kılmaz. İş ilişkisinde veya sona ermesinde yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir. 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31 inci maddesi hükümleri saklıdır. 20 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere işverenin yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davrandığını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak, işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel durumu” başlıklı 66’ncı maddesinde “ 66.1. Hizmet alımı ihalelerinde, personele yönelik yeterlik kriteri belirlenemeyecek ve bu kapsamda aday veya isteklilerden personele ilişkin herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesi uyarınca, idarece ihtiyaç duyulması halinde ihale konusu işin ifası sırasında istihdamı öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilecek, yine idarece gerek görülmesi halinde personelin niteliklerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler ile deneyim süresine ilişkin düzenlemeye teknik şartnamede yer verilecektir. Teknik şartnamede yapılan personele ilişkin düzenlemede personelin niteliği ve/veya deneyim süresi ile ilgili bazı belgeler istenmiş ise bu belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulacaktır.” açıklaması, Teknik Şartname’nin 4.10’uncu maddesinde “Yemekhanelerde, servis ofislerinde ve meydan hizmetlerinde çalıştırılacak işçiler 18 yaşından küçük, kadın ise 58, erkek ise 60 yaşından büyük olmayacaktır. Yeni işe başlayanlar ile işten ayrılanların listesi beş gün içerisinde Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından görevli personele yazılı olarak (SGK giriş-çıkış evrağı) bildirilecektir. Çalıştırılacak personelin kimliklerini belgeleyen liste, Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığına işe başlama tarihinden 5 iş günü öncesi ile 5 iş günü sonrası arasında teslim edilecektir. Yüklenici Firma tarafından çalıştırılacak personele dosya tutulacak, içinde iş sözleşmesi, SGK giriş formu, kimlik fotokopisi, adli sicil kaydı, ikametgah, nüfus kayıt örneği, hijyen belgesi ve sağlık raporu bulundurulacak, bir nüshası İdareye teslim edilecek, belgeler Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığının görevlendirdiği personel tarafından kontrol edilecektir. Yüklenici Firma adına çalışan personel hakkında oluşabilecek suç durumunda Yüklenici Firma sorumlu olacak ve oluşacak zararı karşılayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru sahibi tarafından iddiaya konu edilen Teknik Şartname düzenlemesinden, ihale konusu işte çalıştırılacak personelin 18 yaşından küçük olmaması, kadın personelin 58 yaşından, erkek personelin ise 60 yaşından büyük olmaması gerektiği anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihale konusu işin niteliği esas alınarak, idarelerce rekabet, eşit muamele, ihtiyacın uygun şartlarla karşılanması ile verimlilik ve fonksiyonellik ilkeleri çerçevesinde çalıştırılması öngörülen personelin niteliklerine ilişkin belirlemelerin ihale dokümanında yapılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.” hükmüne yer verilmiş, ayrıca Kanun’un çeşitli maddeleriyle özellik arz eden bazı durumlarda belirli yaş ve cinsiyet gruplarının belirli hallerde ve işlerde çalıştırılmasına kısıtlama getirilmiş olmakla birlikte, çalıştırılacak işçilere üst yaş sınırı getirilmesine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Çalışma hakkının yaş bakımından sınırlandırılmasına ilişkin iş mevzuatı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bir işte çalıştırılacak işçilere üst yaş sınırı getirilmesinin ancak bu sınırı gerektirecek Kanun’da sayılan hallerin bulunması veya işin niteliği gereği bünyesinde tehlike barındırması gibi nedenlerle belirli bir yaşın üzerindekilerin çalışmasını sakıncalı kılacak haklı gerekçelerin varlığı halinde mümkün olacağı kabul edilmelidir. İhale konusu işin yemek pişirme, dağıtım ve dağıtım sonrası hizmetleri alımı olduğu dikkate alındığında, personelin yapacağı işin mahiyeti ve niteliği itibarıyla özel olarak bir beden kuvveti, sağlık durumu, hızlı hareket edebilme kabiliyeti gibi özellikler dikkate alınmaksızın personelin tümü için Teknik Şartname’de üst yaş sınırı belirlenemeyeceği, bir işte çalıştırılacak işçilere üst yaş sınırı getirilmesinin bu sınırı gerektirecek ve kanunda sayılan hallerin bulunması veya işin niteliği gereği bünyesinde tehlike barındırması gibi nedenlerle belirli yaşın üzerindekilerin çalışmasını sakıncalı kılacak haklı nedenlerin bulunması durumunda mümkün olacağı, söz konusu ihale dokümanı ile getirilen yaş sınırı düzenlemesinde ise kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından somut bir gerekçenin bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir… ” hükmü, “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “ Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a)Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, “Yüklenicinin bakım ve düzeltme sorumlulukları” başlıklı 33’üncü maddesinde “Yapılan işlerin her türlü sorumluluğu, kabul işlemlerinin idarece onaylanması tarihine kadar, tümüyle yükleniciye aittir. Bu nedenle yüklenici, gerek malzemenin kötülüğünden ve gerekse işlerin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır. Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecektir...” hükmü, Teknik Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 1’inci maddesinde “…KONTROL TEŞKİLATI: Hizmet işinin, sözleşme ve eklerinde tespit edilen standartlara (kalite ve özelliklere) uygun yürütülüp yürütülmediğinin denetimi için İdare tarafından, İdare içinden görevlendirilmiş bir kişi veya bir komisyonu ve/veya İdare dışından bu işleri yapmak üzere görevlendirilen gerçek veya tüzel kişi veya kişileri ifade eder...” düzenlemesi, “Genel Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.20 Yüklenici Firma Yozgat Bozok Üniversitesi Merkez Yemekhanesi ve Mutfağı, Yozgat Meslek Yüksekokulu, Akdağmadeni Meslek Yüksekokulu, Akdağmadeni Sağlık Yüksekokulu, Sorgun Meslek Yüksekokulu, Boğazlıyan Meslek Yüksekokulu, Yerköy Meslek Yüksekokulu, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Şefaatli Meslek Yüksekokulu, Diş Hekimliği Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Çekerek Fuat Oktay Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Tıp Fakültesi, Sarıkaya Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu olmak üzere 16 yemekhanede hizmet verecektir. … 3.34 Yüklenici Firma mutfak ve yemekhanelerde ısıtma, pişirme, aydınlatma, yangın vb. amaçlarla kullanılacak her türlü yanıcı ve patlayıcı cihazların emniyetini almak zorundadır. 3.35 Yüklenici Firma bu tür maddelerin (Doğalgaz, LPG, Elektrik vb.) kullanımı ve işletmesi ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen önlemleri almak zorundadır.” düzenlemesi, “Demirbaşlar, Cihazlar ve Diğer Malzemelerle İlgili Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.2 Yüklenici Firma hizmetin ifası için gerekli olan makine-teçhizat ve demirbaşların temininden sorumludur. Birim kontrol teşkilatları, İdare tarafından Yüklenici Firmaya verilecek birimlerde bulunan demirbaşları yüklenici firma yetkilisi ve birim kontrol teşkilatı üyelerinin imzalarının bulunduğu tutanak ile teslim edecektir. Birim kontrol teşkilatları teslim edilen demirbaşların düzenli kullandırılmasından ayrıca Yüklenici Firmanın birimde bulundurması gereken malzemelerin yeterli olup olmadığının kontrolünden sorumludur. İdare mutfakta kendisine ait makine-teçhizat ve demirbaşlarını Yüklenici Firmaya iş başlangıcında Taşınır Kayıt Kontrol Yetkilisi tarafından teslim tutanağı ile devredip, tüm bakım onarımları ve ilgili maliyetleri Yüklenici Firmaya ait olacak şekilde kullandıracaktır. 5.3 Yüklenici Firma kendisine teslim tutanağı ile teslim edilen mutfakta ve yemekhanelerde yapacağı tadilat ve tesislerin masraflarını kendisi karşılayacaktır. Ayrıca bu değişiklikleri yapabilmesi için Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığının yazılı onayını almak zorundadır. Yüklenici Firma İdarece verilen üretim ve dağıtım ile ilgili malzemelerin yetersizliğini ya da arıza durumunu mazeret gösterip işi aksatamaz. Bu bağlamda gerekli olan malzemeyi tedarik etmek Yüklenici Firmanın sorumluluğundadır. 5.4 Yüklenici Firmanın tutanak ile teslim aldığı bina sabit tesisleri, hareketli eşyalar ve demirbaşların tümü Yozgat Bozok Üniversitesi’nin malıdır. Bunlar Birim Kontrol Teşkilatları tarafından Yüklenici Firmaya sayılarak teslim edilecek, yine Birim Kontrol Teşkilatı üyelerinin huzurunda sayılarak tutanak ile teslim alınacaktır. Yüklenici Firmanın iş bitiminde demirbaşların teslimini yapmaması durumunda Yüklenici Firma her şeyin sağlamlığını kabul etmiş; bina, teçhizat, malzeme, makinelerdeki arıza vb. durumlar için her türlü aksaklığı gidereceğini beyan etmiş kabul edilir. Herhangi bir anlaşmazlık durumunda zarar gören ya da kaybedilen demirbaş malzemelerin bedelleri taşınır mal yönetmeliği hükümlerine göre Yüklenici Firmadan tahsil edilecektir. 5.5 İdareye ait demirbaşlarda arıza meydana geldiğinde Yüklenici Firma acil durumlarda derhal, diğer durumlarda 7 gün içerisinde arızayı gidermekle sorumludur. Arıza geçinceye kadar arızalı makine/teçhizatın muadilini yerine koyarak yemek hizmetine eksiksiz bir şekilde devam etmek zorundadır. ... 5.14 Yüklenici İdareden teslim aldığı demirbaşları (masa, sandalye, mutfak malzemeleri vb.), mekânları hizmetin ifası dışında kullanmayacaktır. . .” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden, yüklenicinin, ihale konusu yemekleri idarenin kendi mutfağında pişireceği, isteklilerin fiyat teklifinde bulunurken, mutfağın mevcut malzemelerini inceleyip, gerekebilecek değişiklikleri de göz önünde bulundurmaları gerektiği, yüklenicinin sözleşmede yazılı süre içinde işe başlayabilmesi için makine, teçhizat ve demirbaşların teslimat tutanağı ile idare tarafından yüklenici firmaya teslim edileceği, yüklenicinin yemek hizmetinin yürütülmesi için gerekli olan her türlü makine ve teçhizatın temininden sorumlu olduğu, mutfakta ve yemekhanelerde (gerekli gördüğü takdirde) idarenin onayını alarak yapacağı tadilat ve tesislerin masraflarının yüklenici tarafından karşılanacağı, İdarece verilen üretim ve dağıtım ile ilgili malzemelerin yetersizliğini ya da arıza durumunu mazeret gösterip işi aksatamayacağı, bu bağlamda gerekli olan malzemenin tedarikinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, yüklenici tarafından tutanak ile teslim alınan bina sabit tesisleri, hareketli eşyalar ve demirbaşların tümünün Yozgat Bozok Üniversitesi’nin malı olduğu, bunların idare tarafından firmaya bir komisyon huzurunda sayılarak teslim edileceği, yine komisyon huzurunda sayılarak idarece teslim alınacağı, herhangi bir anlaşmazlık durumunda zarar gören ya da kaybedilen demirbaş malzemelerin bedellerinin taşınır mal yönetmeliği hükümlerine göre firmadan tahsil edileceği, mutfak ve yemekhanelerin sözleşme süresinin bitiminde verilen süre içerisinde yüklenici tarafından idareye teslim edileceği, idare tarafından yükleniciye teslim edilen araç ve gereçlerin tüm bakım ve onarımları ile ilgili maliyetlerinin yüklenici firmaya ait olacağı, idareye ait demirbaşlarda meydana gelen arızaların acil durumlarda derhal, diğer durumlarda ise 7 gün içerisinde giderilmesi, arıza giderilinceye kadar arızalı makine/teçhizatın muadilinin temin edilmesi ve yemek hizmetinin kesintisiz ve eksiksiz şekilde sürdürülmesi yükümlülüğünün yükleniciye ait olduğu anlaşılmaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan düzenlemeler gereğince, yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlaması, yürütmesi, tamamlaması ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekeceği, yüklenicinin bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için gereken bütün malzemeyi ve ekipmanı da temin edeceği; ayrıca işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallara ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyeceği ve bunların kullanımına engel olmayacağı; belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı hüküm altına alınmıştır. Başvuru sahibinin iddia ettiği Teknik Şartname maddesinde yer alan düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen düzenlemeleri gereği yüklenicinin genel sorumlulukları kapsamında olduğu; yüklenicinin, hizmet süresince kendi kullanımına verilen idareye ait demirbaşların bakım ve tamir sorumluluğunun da bu kapsamda değerlendirilebileceği, ayrıca teklif vermeden önce hizmetin yürütüleceği mutfak ve yemekhanenin görülerek varsa tesis, makine, teçhizat, malzeme ihtiyacının tespit edilmesi imkanının bulunduğu, tekliflerin hazırlanması kapsamında söz konusu ihtiyaçların tamamlanması maliyetinin de dikkate alınması gerektiğinin ihale dokümanında açıkça belirtildiği, bahse konu ihtiyaçlardan kaynaklı teklife etki edecek maliyetin, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir olarak istekliler tarafından tespit edilebileceği anlaşılmış ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddialarına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “ Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların; … b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı, Yükleniciye iade edilir. Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir… ” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesinde “ Kontrol teşkilatı, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren belirtiler ve kanıtlara ulaştığı takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklik, hata ve kusurların incelenmesi ve tespiti için yüklenicinin yapması gerekenleri kendisine tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak çağrıya uymazsa incelemeler kontrol teşkilatı tarafından tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesilir. Belli dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) tekrarlanmak suretiyle ifa edilen sürekli nitelikteki işlerde kontrol teşkilatı, yapılan işle ilgili olarak Genel Şartnamenin 34 üncü maddesindeki esaslara göre bu dönemler itibariyle kayıt tutar. Hakediş ödemelerinde bu kayıtlar da dikkate alınır ve sözleşme ve eklerine aykırı olarak gerçekleştirildiği tutanağa yazılan işler için sözleşmesinde belirtilen kesinti ve cezalar uygulanır.” hükmü, “Kesin teminatın ve ek kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 51’inci maddesinde “ Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir. Yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminat, 4735 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki (2) yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir. ” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “ ...11.4. Kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi: 11.4.1. Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir. 11.4.2. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye iade edilir. 11.4.3. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; kesin hesap ve kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve düzenleyen bankaya veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir… ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin 5.12’nci maddesinde “Yüklenici Firma, mutfak ve yemekhaneleri teslim edilen malzemelerle beraber sözleşme süresinin bitiminde eksiksiz olarak İdareye teslim edecektir. Teslim edilmediği durumlarda tüm masraflar Yüklenici Firmanın son hak edişinden veya teminatından kesilecektir. Kendisine ait olan mal ve cihazları almadığı takdirde depoya kaldırılacak ve iki ay sonra kolluk kuvvetleri eşliğinde boşalttırılacaktır. Yüklenici Firma bu nedenle İdareden tazminat dâhil hiçbir hak talebinde bulunmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 13’üncü maddesinde; kesin teminatın hangi hallerde iade edilmeyeceği, yüklenicinin hangi borçlarının kesin teminattan karşılanacağına yönelik hükümlere yer verildiği, buna göre, yüklenicinin iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatların paraya çevrileceği ve yüklenicinin borçlarına karşılık mahsup edileceği, varsa kalan tutarın yükleniciye geri verileceği anlaşılmaktadır. Bir diğer ifade ile taahhüt, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemişse ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcu varsa kesin teminatın paraya çevrileceği ve yüklenicinin borçlarına karşılık mahsup edileceği, varsa kalan tutarın yükleniciye geri verileceği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 32’nci maddesinde sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesileceğinin belirtildiği, söz konusu Genel Şartname düzenlemesinde idare tarafından yüklenicinin kusurundan kaynaklanan hasar ve giderlerin bedellerinin işin gerçekleştirme şekil ve durumuna göre, başka bir deyişle işin sürerken veya tamamlanmış olması durumlarına göre hakediş veya teminattan kesinti yapılmasının öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Söz konusu Genel Şartname maddesi ile 4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde yer alan hükümler gereğince kesin teminattan kesinti yapma veya kesin teminatın gelir kaydedilmesi işleminin işin bitiminde olabileceği, bir diğer ifade ile sözleşmeye konu iş devam ederken hakedişlerden, iş tamamlandıktan sonra bu durumların tespiti halinde ise kesin teminattan kesinti yapılacağı anlaşılmaktadır. İtiraza konu Teknik Şartname maddesinde, sözleşme süresinin bitiminde mutfak ve yemekhanelerin teslim edilen malzemelerle birlikte eksiksiz olarak idareye teslim edilmesinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun ve teslim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi hâlinde doğacak masrafların yüklenicinin son hakedişinden veya teminatından kesileceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır. 4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesi ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 32’nci maddesi uyarınca, yüklenicinin işin kabulüne kadar olan sürede idareye olan borçlarının hakedişlerinden , işin tamamlanmasından sonra tespit edilen borçlarının ise kesin teminatından karşılanabileceği, itiraza konu Teknik Şartname maddesinde sözleşme süresinin bitiminde mutfak ve yemekhanelerin teslim edilen malzemelerle birlikte eksiksiz olarak idareye teslim edilmemesi nedeniyle oluşacak masrafların yüklenicinin son hakedişinden veya teminatından kesileceği yönünde düzenleme yapıldığı, söz konusu düzenlemede doğrudan kesin teminattan kesinti yapılacağının belirtilmediği, işin sonunda kesin teminattan kesinti yapılacağı, dolayısıyla sözleşme konusu iş devam ederken bir borç çıkarılması durumunda kesin teminattan kesinti yapılması durumunun ortaya çıkmayacağı değerlendirilmiş olup bahse konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, “İhaleye katılımda yeterlik kuralları başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; 1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler, … 3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler, … 6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, … 8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar, … İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir… ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “ (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez. (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur… ” hükmü, “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) İşin niteliği göz önünde bulundurularak ön yeterlik şartnamesi ve idari şartnamede; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, hizmet yeterlilik belgesi ile deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının ve muayene kuruluşlarının kalite yeterliğine ilişkin düzenleme yapılabilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kapasite raporu” başlıklı 73’üncü maddesinde “ 73.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinde, idareler tarafından alımın niteliği göz önünde bulundurulmak suretiyle “mesleki ve teknik yeterlik kriteri” olarak kapasite raporuyla ilgili düzenleme yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, yüklenicinin mutfağında veya tesisinde yemek üretiminin gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü yemek hizmeti alımı ihalelerinde kapasite raporuna ilişkin olarak idari şartnamede istenebilecek günlük üretim miktarı, idarenin günlük yemek ihtiyacını aşmayacak şekilde ve her bir öğün türü (kahvaltı, diyet vb.) bakımından ayrı ayrı kapasite miktarına sahip olunması şartı aranmaksızın toplam öğün miktarı esas alınarak belirlenecektir. İdarenin kendi mutfağında yemek üretiminin gerçekleştirileceği yemek hizmeti alımı ihalelerinde ise idarece öngörülecek kapasite raporuna ilişkin günlük üretim miktarı, idarenin günlük yemek ihtiyacının yarısını (1/2) geçmeyecektir. İhale dokümanında, üretim miktarı belirtilmeden aday veya isteklilerce kapasite raporu sunulacağına yönelik bir düzenleme yapılmayacaktır. 73.2. İdareler tarafından idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde iş ortaklıklarındaki ortaklardan her birinin, kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hissesi oranında yeterliği sağlamaları gerektiğine yönelik düzenleme yapılmamış olması durumunda, yüklenicinin iş ortaklığı olması halinde kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriteri ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir...” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2027 Yılı Hazır Yemek ve Servis Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 400.000 öğün yemeğin; malzeme dahil pişirilmesi, yemekhanelere taşınması, korunması ve her türlü servis hizmetleri ile bulaşıkların toplanarak yıkanması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yüklenici Firma Yozgat Bozok Üniversitesi Merkez Yemekhanesi ve Mutfağı, Yozgat Meslek Yüksekokulu, Akdağmadeni Meslek Yüksekokulu, Akdağmadeni Sağlık Yüksekokulu, Sorgun Meslek Yüksekokulu, Boğazlıyan Meslek Yüksekokulu, Yerköy Meslek Yüksekokulu, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Şefaatli Meslek Yüksekokulu, Diş Hekimliği Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Çekerek Fuat Oktay Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Tıp Fakültesi, Sarıkaya Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu olmak üzere 16 yemekhanede hizmet verecektir. Üniversitemizce Yozgat ili sınırları içinde yeni yemekhanelerin hizmete açılması durumunda Firma bu yemekhanelerde de hizmet vermekle yükümlüdür.” düzenlemesi, “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.5. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.6. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.7. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.8. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.3.9. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: ....................................................................... 7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.” düzenlemesi, “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1…İhale üzerine kalan Yüklenici Firma Yozgat ili sınırları içerisinde 2000 kapasiteli Tarım İl Müdürlüğünden İşletme Kayıt Belgeli bir mutfak kiralayarak ilgili sözleşmeyi İdaremizle imzaladığı ihale sözleşmesinden itibaren 30 gün içerisinde İdareye teslim edecektir.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1.2 Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 60 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı … … … … 20 İhalenin teknik şartnamesi ve idari şartnamesinde sözleşme sonrası istenecek belgelerin süresi içinde İdareye sunulmaması halinde zamanında getirilmeyen her gün için On Binde 2 5 ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin Mahiyeti” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 Yozgat Bozok Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığına bağlı 3.20. maddede belirtilen yemekhanelerde Üniversitede görevli akademik ve idari personel ile birinci ve ikinci öğretim öğrencilerine malzeme dâhil 4 kaptan oluşan yemek verilmesi hizmetinin ifası işidir. Yemek hizmeti; yiyeceklerin siparişi, satın alınması, depolanması, mutfakta yemeğin üretilmesi-temizlenmesi, yemekhanelere taşınması, servise hazırlanarak servisinin yapılması, servis sonrası bulaşıkların toplanarak yıkanması ve yemekhane temizliğinin yapılması, (yemekhanelerde kullanılan cihazların, masaların, sandalyelerin, tezgâhların, yerlerin vb. temizlenmesi) yemek ve ambalaj atıklarının uygun olarak atılması/taşınması ve atıkların sebep olduğu tesisat ve kanalların açılması ayrıca merkezi yemekhane-mutfak binasındaki mescit, tuvaletler, lavabolar ve bina dış mıntıkasının temizlenmesi işidir…” düzenlemesi yer almaktadır. İncelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Yozgat ili sınırları içerisinde 2.000 kişi kapasiteli ve Tarım İl Müdürlüğünden alınmış İşletme Kayıt Belgesi bulunan bir mutfağın kiralanarak sözleşmenin imzalanmasından itibaren 30 gün içinde kira sözleşmesinin idareye sunulması yönünde düzenleme yapıldığı, Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde ise ihale dokümanında sözleşme sonrasında sunulması istenen belgelerin süresinde idareye sunulmaması hâlinde gecikilen her gün için ilk sözleşme bedeli üzerinden on binde 2 oranında ceza uygulanması ve özel aykırılık sayısının belirlenen sınırlara ulaşması durumunda sözleşmenin feshedilmesi yönünde düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır. İhale dokümanı incelendiğinde; ihaleye katılacak isteklilerden istenilen yeterlik belgelerinin İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde düzenlendiği, iddiaya konu belgelerin anılan Şartname maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, mevcut ihale kapsamında yemeğin idareye ait yemekhanelerin mutfaklarında hazırlanacağı anlaşılmıştır. İdarece şikâyete verilen cevap incelendiğinde, ihale konusu yemek üretiminin idare mutfağında gerçekleştirileceği, tadilat gibi herhangi bir nedenle idare mutfağında üretim yapılamaması hâlinde ise üretimin, yüklenici tarafından Yozgat ili sınırları içerisinde kiralanacak 2.000 kişi kapasiteli ve Tarım İl Müdürlüğünden alınmış İşletme Kayıt Belgesi bulunan bir mutfakta gerçekleştirilerek yemeklerin yemekhanelerde dağıtılacağı, söz konusu mutfağa ilişkin kira sözleşmesinin ihaleye katılımda yeterlik şartı olarak belirlenmediği ve yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulmasının istendiği yönünde açıklamalara yer verildiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat ve doküman düzenlemeleri ile idarece şikayete verilen cevap birlikte değerlendirildiğinde, şikâyete konu yemek hizmeti alımı ihalesinde, esas olarak yemeğin idare mutfağında hazırlanacağının düzenlendiği ancak tadilat gibi herhangi bir nedenle yemek üretimini engelleyecek koşulların oluşması durumunda yemeğin Yozgat il sınırları içerisinde yemek üretim tesisinde gerçekleştirilebileceği, yemek üretim tesisi için kendi malı olma şartı getirilmediği, kiralık tesis kullanılabileceği, bu durumda, kiralanacak yemek üretim tesisine ilişkin yukarıda yer verilen belgeler ile İdari Şartname’de belirtilen oranda kapasite raporunun yüklenici tarafından sözleşme imzalandıktan sonra idareye sunulacağı yönünde düzenleme yapılarak idare ile sözleşme imzalayan yüklenicinin yükümlülüğün belirlendiği, anılan düzenlemenin olağan koşullarda değil ancak idarece şikayete verilen cevapta belirtildiği gibi yemek üretimini engelleyecek koşulların oluşması durumunda işin yürütülmesi sırasında yemek üretiminin aksatılmadan gerçekleştirilmesine ve hizmetin sürekliliğine ilişkin olduğu, bu sebeple anılan şartların tekliflerin hazırlanmasını engelleyecek bir çelişkiye, maliyet hesaplarında belirsizliğe veya rekabetin engellenmesine yol açmayacağı, olası üretim engelleri karşısında hizmetin devamlılığını temin amacıyla sözleşme imzasından sonra sunulmak üzere ikinci bir üretim tesisine ilişkin belge talep edilmesinin olağan olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “ Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez. Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur. ” hükmü, “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır. İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir. ” hükmü, “Mücbir sebepler” başlıklı 10’uncu maddesinde “ Mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller aşağıda belirtilmiştir: a) Doğal afetler. b) Kanuni grev. c) Genel salgın hastalık. d) Kısmî veya genel seferberlik ilânı. e) Gerektiğinde Kurum tarafından belirlenecek benzeri diğer haller. Süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dahil olmak üzere, idare tarafından yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için; yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi zorunludur. ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme Tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “ (1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar. (2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir. … (5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz. ” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2027; işi bitirme tarihi 31.12.2027 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ …16.1.3 Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Ağır Aykırılık Halleri 1 Sözleşme süresi içerisinde mücbir sebep olmadan toplamda 5 (beş gün) yemek hizmeti verilmemesi durumunda 16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır… ” düzenlemesi yer almaktadır. İtiraza konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesindeki tablonun 1’inci satırında “ Sözleşme süresi içerisinde mücbir sebep olmadan toplamda 5 (beş gün) yemek hizmeti verilmemesi durumunda ” ağır aykırılık haline yer verildiği görülmüş olup bahse konu aykırılığın gerçekleşmesi durumunda protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, söz konusu düzenlemede açıkça yüklenici kusuruna atıf yapılmamakla birlikte, ilgili aykırılığın yüklenicinin kusurundan kaynaklanan nedenlerle gerçekleşmesi durumuna ilişkin olduğunun anlaşılması gerektiği, şöyle ki yüklenici kusurundan kaynaklanmayan veya mücbir sebep teşkil eden bir durumun varlığında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmesi Kanunu’nun ilgili hükümlerinin uygulama bulduğu, bir diğer ifade ile yüklenicinin kusurundan kaynaklanmayan veya kusurunu ortadan kaldıran mücbir sebep hallerinin gerçekleştiği durumların anılan düzenlemenin konusu olmadığı, bu çerçevede mevcut düzenlemede mücbir sebep bulunmaksızın yemek hizmetinin sözleşme süresi boyunca toplam 5 gün sunulmamasının yaptırım koşulu olarak belirlendiği ve ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacirler açısından teklif hazırlanmasını engelleyecek nitelikte bir belirsizlik oluşturmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. 81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir. Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde; Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3), Malzeme hariç yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi, Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri, Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi, asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır. a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan; 1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idare için kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir. 2) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “…43.1.1. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2027; işi bitirme tarihi 31.12.2027 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “…14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır. Aktarılan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenleme yapılmasının zorunlu olduğunun, aynı maddenin (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde ise sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan; ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idare için kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6’ncı maddeye göre (asgari ücret fiyat farkı) veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebileceği hüküm altına alınmıştır. Başvuruya konu Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesi incelendiğinde, işin süresinin 01.01.2027 ile 31.12.2027 tarihleri arasında toplam 365 takvim günü olarak belirlendiği görülmektedir. Bu haliyle ihale konusu iş, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında “sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan” bir hizmet alımı niteliğindedir. Anılan Esaslar uyarınca, sözleşme süresi 365 günü aşmayan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı verilmesinin idarelerin takdirine bırakıldığı dikkate alındığında, idarece dokümandaki takdir yetkisini sadece personel işçilik maliyetlerindeki değişimleri karşılamak üzere Esaslar’ın 6’ncı maddesi uyarınca fiyat farkı hesaplanması yönünde kullanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmekte olup başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam sekiz iddiasından bir iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/8 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 25.231,05 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.