KİK Kararı 2026/UH.II-2574

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/039 Gündem No: 15 Karar Tarihi: 07.10.2026 Karar No: 2026/UH.II-2574 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Star Kızıltepe Taşımacılık Gıda Temizlik İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Mardin İl Milli Eğitim Müdürlüğü Artuklu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1242991 İhale Kayıt Numaralı “ Mardin İli Artuklu İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 894 Ortaöğretim Öğrencinin 10 Taşıma Merkezi Okula 81 Hat 81 Araç ile 181 İş Günü Taşınması İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Mardin İl Milli Eğitim Müdürlüğü Artuklu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 07.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Mardin İli Artuklu İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 894 Ortaöğretim Öğrencinin 10 Taşıma Merkezi Okula 81 Hat 81 Araç ile 181 İş Günü Taşınması İşi ” ihalesine ilişkin olarak Star Kızıltepe Taşımacılık Gıda Temizlik İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 13.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.08.2026 tarih ve 223762 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.08.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2141 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, yaklaşık maliyetin, Millî Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 23.06.2026 tarihli ve E-83068516-140-162546304 sayılı yazısında belirtilen emredici usul ve formüllere uyulmaksızın, Taşımalı Öğrenci Modülüne hatalı parametre girişi ve Bakanlık katsayılarının dışına çıkılması suretiyle 54.972.657,15 TL olarak belirlendiği, 1.362,49 TL günlük işçilik ve motorin fiyatları esas alınarak hazırlanan hesaplama tablosuna göre tespit edilen 40.745.930,99 TL tutarındaki gerçek maliyetle arasındaki 14.226.726,16 TL'lik (%34,92) farkın, ihalede sınır değerin yapay biçimde yükselmesine, aşırı düşük teklif sorgulamasının ve tekliflerin değerlendirilmesinin sakatlanmasına yol açtığı, ihale dokümanında yer alan 81 hat, 81 araç ve 181 iş günü ile resmi güzergâh mesafelerinin modüle gerçeğe aykırı ve mükerrer şekilde işlendiği, ayrıca parasal tutarı 12.549.000 TL'yi aşan bu hizmet alımının Strateji Geliştirme Başkanlığının ön malî kontrolüne tabi olmasına rağmen yaklaşık maliyet hesabının usulüne uygun şekilde denetlenmediği veya hatalı veriler üzerinden onaylandığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Yaklaşık maliyet" başlıklı 9'uncu maddesinde "Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz." hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler" başlıklı 7'nci maddesinde "İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. (...) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır. (...) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. (...)" hükmü, Aynı Yönetmelik'in "Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti" başlıklı 8'inci maddesinde "İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. (...) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde; a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar, b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar, ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar, (...) esas alınır. (...) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde (...) belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler. (...) Yaklaşık maliyet tespit edilirken kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatların esas alınması halinde, güncelliğini kaybeden fiyatlar, ilgili alt endeks veya endeksle güncellenir. (...)" hükmü, Aynı Yönetmelik'in "Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi" başlıklı 9'uncu maddesinde "Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde; a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir. (...) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. (...) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir. (...) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir. (...)" hükmü, İhaleye ait İdari Şartname'nin "İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler" başlıklı 2'nci maddesinde "2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Mardin İli Artuklu İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 894 Ortaöğretim Öğrencinin 10 Taşıma Merkezi Okula 81 Hat 81 Araç ile 181 İş Günü Taşınması İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında Mardin ili Artuklu ilçesinde bulunan taşımalı eğitim kapsamındaki ortaöğretim öğrencilerinin taşıma merkezi okullara 81 araç ile 181.iş günü taşınması hizmet alımı işi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Fehim Adak Mesleki Ve Teknik Anadolu Lisesi Borsa İstanbul Anadolu Lisesi Aziz Sancar Anadolu Lisesi İstasyon Anadolu Lisesi Mardin Anadolu İmam Hatip Lisesi Mevlana Anadolu Lisesi Meydan Başı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Şakir Nuhoğlu Kız Anadolu İhl Mardin Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Tevfik İlleri Anadolu İmam Hatip Lisesi" düzenlemesi, Aynı Şartname'nin "Teklif ve sözleşme türü" başlıklı 19'uncu maddesinde "19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır." düzenlemesi, Aynı Şartname’nin "Kısmi teklif verilmesi" başlıklı 20'nci maddesinde "20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 2 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Bu hizmet ihalesinde kısmi teklif verilebilir. Teklif mektuplarında, teklifin ihale konusu alımın tamamını mı yoksa bir kısmını mı kapsadığı hususu açıkça belirtilecektir. İstekliler bu Şartname'de ve birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir kısım olarak belirlenen taşıma merkezi okullara bağlı güzergâhların tamamına teklif vereceklerdir. Teklif değerlendirmesi her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. Birden fazla kısımda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli ile uhdesinde kalan her bir kısım için ayrı sözleşme imzalanacaktır." düzenlemesi yer almaktadır . Başvuruya konu ihalenin Mardin İl Milli Eğitim Müdürlüğü Artuklu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mardin İli Artuklu İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 894 Ortaöğretim Öğrencinin 10 Taşıma Merkezi Okula 81 Hat 81 Araç ile 181 İş Günü Taşınması İşi” olup ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve iki kısımdan oluştuğu, 03.07.2026 tarihli ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde ilk yaklaşık maliyetin 41.917.245,19 TL olarak gösterildiği; ihale komisyonu kararlarında ise toplam yaklaşık maliyetin 54.972.657,15 TL, 1'inci kısmın yaklaşık maliyetinin 27.525.922,27 TL ve 2'nci kısmın yaklaşık maliyetinin 27.446.734,88 TL olarak yer aldığı görülmüştür. İhale işlem dosyasında iki ayrı ihale onay belgesi ve bunların eki iki yaklaşık maliyet hesap cetveli bulunduğu; ilk hesap cetvelinin 03.07.2026 tarihli ihale onay belgesi ekinde, ikinci hesap cetvelinin de 03.07.2026 tarihli ihale onay belgesi ekinde yer aldığı, ilân tarihi 09.07.2026 olan ihalenin 07.08.2026 tarihinde yapıldığı, dolayısıyla her iki ihale onay belgesinin de ihale ilân tarihinden önce düzenlendiği ve yaklaşık maliyete ilişkin değişikliğin teklifler açılmadan önce yapıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu iki hesap cetveli mukayeseli olarak incelendiğinde; ihale kapsamındaki 81 hat, her hat için öngörülen 181 iş günü, toplam 894 öğrenci ile işin başlangıç ve bitiş tarihlerinin değiştirilmediği, buna karşılık ilk hesaplamada güzergâh satırına göre 56,319 TL veya 56,533 TL olarak kullanılan motorin birim değerinin ikinci hesaplamada 69,716 TL olarak esas alındığı, bazı güzergâhlara yeni yerleşim yerlerinin eklendiği ve yol uzunluklarının değiştirildiği görülmüştür. İdarenin ek bilgi ve belge talebi üzerine sunduğu nihai açıklama ile imzalı hesap cetvellerinde, ilk tutarın 2025 Ocak fiyatlarıyla hazırlanmış çalışma olduğu ve güncelleme sonrasında ulaşılan tutarın iki kısım itibarıyla ayrıntılandırıldığı anlaşılmıştır. İdarenin nihai açıklamasında, 23.06.2026 tarihli Bakanlık yazısının 11'inci maddesi uyarınca teklif değerlendirmesi öncesinde yaklaşık maliyetin güncel fiyatları yansıtıp yansıtmadığının kontrol edildiği, akaryakıt veya asgari ücretteki değişiklikler nedeniyle maliyette artış ya da azalış olması halinde yaklaşık maliyetin, ihale saatinden önce Taşımalı Eğitim Modülü üzerinden güncellendiği belirtilmiştir. Aynı açıklamada yol satırlarının coğrafi zorluklara göre katsayılandırıldığı, eski güzergâhlar ile güncel GPS ölçümü ve yeni güzergâh kararları arasında kilometre farkı oluştuğunun ifade edildiği, iki kısma ilişkin imzalı cetvellerde güzergâh, günlük yaklaşık maliyet, motorin, iş günü, yol ve toplam maliyet bilgilerine yer verildiği tespit edilmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca yaklaşık maliyetin iş kalemleri ve miktarları belirlenerek, kamu kurum ve kuruluşlarınca tespit edilen fiyatlar dâhil olmak üzere Yönetmelik'te sayılan kaynaklardan yararlanılarak hesaplanması; işçilik maliyetlerinde ihale tarihine kadar meydana gelen mevzuat kaynaklı değişikliklerin gerekçesi belirtilerek ihale komisyonunca, diğer maliyet unsurlarının ise ilgili güncelleme yöntemleri kullanılarak güncellenmesinin mümkün olduğu, yeni hesap cetvelinin ikinci bir ihale onay belgesine bağlandığı ve bu işlemlerin tamamının ihale ilân tarihinden önce gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle ihale onay belgesindeki ilk tutar ile ihale aşamasında açıklanan tutarın farklı olmasının tek başına yaklaşık maliyetin mevzuata aykırı hesaplandığını göstermediği değerlendirilmiştir. Ayrıca, yaklaşık maliyetin ihale ilân tarihinden önce ve ihale onay belgesine bağlanarak değiştirilmiş olması karşısında, değişikliğin tekliflerin açılmasından sonra veya tekliflere göre yapıldığından söz edilemeyeceği, yaklaşık maliyet isteklilere açıklanmadığından değişikliğin isteklilerin teklif fiyatlarını etkilemediği anlaşılmıştır. Ancak, ihalenin her iki kısmına ilişkin güncel yaklaşık maliyet hesabında esas alınan güzergâh mesafeleri ile Teknik Şartname’de yer alan güzergâh mesafeleri arasında uyumsuzluk bulunduğu, isteklilerin tekliflerini ihale dokümanında yer verilen mesafeleri esas alarak hazırladıkları, buna karşılık sınır değerlerin farklı mesafelere göre oluşturulan güncel yaklaşık maliyetler üzerinden hesaplandığı anlaşılmıştır. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında sınır değer hesabında hem yaklaşık maliyetin hem de teklif bedellerinin birlikte dikkate alındığı göz önünde bulundurulduğunda, farklı iş miktarlarına dayanan yaklaşık maliyetler ile tekliflerin aynı hesaplamada kullanılmasının sınır değerleri ve buna bağlı olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ile tekliflerin değerlendirilmesi işlemlerini doğrudan etkilediği değerlendirilmiştir. Söz konusu aykırılığın tekliflerin hazırlanmasına esas ihale dokümanından kaynaklanması ve tekliflerin sunulmasından sonra düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olması nedeniyle ihale sürecinin sağlıklı biçimde sonuçlandırılması mümkün bulunmadığından, ihalenin her iki kısmının iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, yaklaşık maliyetin ön mali kontrole tabi tutulmasına veya bu kontrol kapsamında idarece belirli bir işlem tesis edilmesine ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun ile ikincil kamu ihale mevzuatında emredici bir hükme yer verilmediği; ön mali kontrole ilişkin usul ve esasların kamu mali yönetimi ve kontrol mevzuatı ile idarelerin bu mevzuat çerçevesinde oluşturdukları iç düzenlemelere tabi olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, yaklaşık maliyet hesabının ön mali kontrol sürecinden geçirilmediği ya da bu sürecin usulüne uygun yürütülmediği yönündeki iddianın, kamu ihale mevzuatında öngörülen belirli bir zorunlu işlem veya şekil şartının ihlal edildiğini ortaya koymadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.