KİK Kararı 2026/UH.II-2418

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/036 Gündem No: 40 Karar Tarihi: 16.09.2026 Karar No: 2026/UH.II-2418 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Vip Duru 21 Turizm İnşaat Nakliyat Petrol Temizlik Orman Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti. İHALEYİ YAPAN İDARE: Diyarbakır İl Milli Eğitim Müdürlüğü Lice İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1225428 İhale Kayıt Numaralı “ Diyarbakır İli Lice İlçesi Milli Eğitim Müdürlüğü Tarafından Taşıma Kapsamına Alınan 1640 Öğrencinin 18 Taşıma Merkezi Okula 160 Araçla 181 İş Günü Taşınması ile 14 Rehber Personellin 253 İş Günü Hizmet Alım İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Diyarbakır İl Milli Eğitim Müdürlüğü Lice İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 17.08.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Diyarbakır İli Lice İlçesi Milli Eğitim Müdürlüğü Tarafından Taşıma Kapsamına Alınan 1640 Öğrencinin 18 Taşıma Merkezi Okula 160 Araçla 181 İş Günü Taşınması ile 14 Rehber Personellin 253 İş Günü Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Vip Duru 21 Turizm İnşaat Nakliyat Petrol Temizlik Orman Ürün. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 27.08.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.08.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.09.2026 tarih ve 224270 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.09.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2182 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin başvuruya konu 3’üncü kısmı üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı, teklif açıklamasındaki sigorta tekliflerinin yetkili kişilerce imzalanmamış olduğu, fiyat tekliflerine ek olarak sunulan tespit tutanaklarında yasal defter tasdik bilgileri kısmının doldurulmamış olduğu, anılan tutanaklarda bilgileri verilen faturaların ihale tarihinden sonra düzenlenmiş olduğu, tutanaklarda esas alınan 3 aylık dönemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, istekli tarafından sunulan yakıt sarfiyat belgelerinin yetkili olmayan kişiler tarafından imzalanmış olduğu, isteklinin kendi malı olmayan araçlar için ilgili mevzuat hükümlerine aykırı şekilde taşıt kiralama sözleşmelerinin sunulduğu, anılan araçlar için sunulan fiyat tekliflerinde, araçların bakım, onarım, sigorta ve benzeri giderlerin kiralama bedeline dahil olduğunun belirtildiği, fiyat tekliflerine ek olarak imza beyannameleri, ticaret sicil gazeteleri ile mali müşavir faaliyet belgelerinin sunulmamış olduğu, isteklinin kendi malı olan araçlar için araç ruhsatları sunulduğu ancak söz konusu araçlara ilişkin demirbaş kayıt defterinin sunulmadığı ve amortisman hesaplamalarının yapılmamış olduğu, fiyat tekliflerini hazırlayan kişilerin, teklife konu alanda faaliyet göstermediği, lastik giderinin tevsik amacıyla sunulan belgede yazlık ve kışlık lastik ayrımının net şekilde yapılmamış olduğu, araçların kiralama, bakım ve sigorta giderlerine ilişkin fiyat tekliflerinde yer alan araçların cins, marka ve model bilgilerinin birbirleri ile uyumlu olmadığı, sigorta giderine ilişkin fiyat tekliflerinde, araçların sigorta teklif tutarları üzerinden kesin prim tutarı ile sigorta hizmetinin gerçekleştirebileceğine dair şartsız beyan içermediği, söz konusu teklifin sigorta acentesi tarafından düzenlendiği ve teklifin bölge veya genel müdürlük onaylı olmadığı, işçilik gideri için öngörülen tutarın asgari işveren maliyet tutarının altında kaldığı, araç kiralama teklifine konu tutarların aylık veya günlük kiralama tutarları olduğu ve anılan sürelerin ilgili mevzuat hükümlerinde belirtilen asgari oranın altında kaldığı, öngörülen akaryakıt fiyatının EPDK resmi birim fiyatının altında kaldığı, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olmayan bir güne ilişkin olduğu, iş sağlığı ve güvenliği açıklaması için sunulan fiyat teklifinin ekinde ilgili tutanağın yer almadığı, fiyat teklifinde belirtilen tutarların, dayanak olarak sunulan fatura bedellerinin %80’inin altında olduğu, söz konusu fiyat tekliflerini veren firmaların, fiyat tekliflerini ve tutanaklarını imzalayan mali müşavirlerin, anılan firmaların kendi mali müşavirleri olmadığı ve imza yetkisinin bulunmadığı, işte kullanılacak araçların kiralama yöntemiyle temin edilmesine rağmen sigorta giderinin tevsiki amacıyla, isteklinin kendi öz malı olan araçlara ilişkin poliçesinin kullanılmış olduğu, belirtilen gerekçelerle anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilerek, isteklinin teklifinin ihalenin başvuruya konu 3’üncü kısmında değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken idarece aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-form kullanılır. Bu formda; a) Teklifte önemli olduğu tespit edilen ve açıklanması istenen teklif bileşenlerine, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle yer verilmesi, b) Tekliflerin açıklanmasında kullanılmak üzere 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemleri sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntemlerin belirlenmemesi, c) Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi, zorunludur. İdareler tarafından önemli teklif bileşenleri belirlenirken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamaz. Bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunlar dikkate alınmaz. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında Diyarbakır ili Lice ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından taşıma kapsamına alınan 1640 öğrencinin 18 taşıma merkezi okula 160 araçla 181 iş günü taşınması ile 14 rehber personellin 253 iş günü hizmet alım işi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında Diyarbakır ili Lice ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından taşıma kapsamına alınan 1640 öğrencinin 18 taşıma merkezi okula 160 araçla 181 iş günü taşınması ile 14 rehber personellin 253 iş günü hizmet alım işi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Taşıma kapsamındaki taşıma merkezi okullar: -Çeper Şehit Jandarma Er Fevzi Güngör İlkokulu/Ortaokulu -Kayacık Şehit Jandarma Çavuş İsmail Uygun İlkokulu/Ortaokulu -Duru Bekiran İlkokulu Duru Bekiran Ortaokulu -Yaprak İlkokulu/Ortaokulu -.Üçdamlar Şehit Jandarma Binbaşı Ercan Kurt İlkokulu/İmam Hatip Ortaokulu -Oyuklu İlkokulu/İmam Hatip Ortaokulu -Zümrüt Ferhat Mutlu İlkokulu/Ortaokulu -Atatürk İlkokulu -Demirçelik İlkokulu -Demirçelik İmam Hatip Ortaokulu -Lice Anadolu Lisesi -Ahmet Toprak Mesleki Eğitim Lisesi -Lice Anadolu İmam Hatip Lisesi -Huri Toprak Anadolu Lisesi -Lice İlkokulu -Cumhuriyet Ortaokulu -Ayşe Toprak Ortaokulu” düzenlemesi, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 9 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Bu ihaledeki kısım sayısı 9 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir NOT: İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Her güzergâhın ayrı bir kısım olarak belirlendiği ihalelerde aşağıdaki metne yer verilecektir. Bu hizmet ihalesinde kısmi teklif verilebilir. Teklif mektuplarında, teklifin ihale konusu alımın tamamını mı yoksa bir kısmını mı kapsadığı hususu açıkça belirtilecektir. Taşıma merkezi okul/kurum/sınıflara bağlı güzergâhların tamamı ayrı bir kısım olarak belirlenmiştir. İstekliler bu Şartname'de ayrı bir kısım olarak belirlenen taşıma merkezi okul/kurum/sınıfa bağlı güzergâhların tamamına teklif vereceklerdir. Teklif değerlendirmesi her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. Birden fazla kısımda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli ile uhdesinde kalan her bir kısım için ayrı sözleşme imzalanacaktır. NOT: Coğrafi koşulların elverişsiz olması ve ilgili kısımlara teklif verilmeyeceğinin öngörülmesi durumunda birden fazla güzergâhın veya birden fazla taşıma merkezine bağlı güzergâhların tek bir kısımda birleştirilmesi öngörülüyorsa, aşağıdaki metne ver verilecektir: Bu hizmet ihalesinde kısmi teklif verilebilir. Teklif mektuplarında, teklifin ihale konusu alımın tamamını mı yoksa bir kısmını mı kapsadığı hususu açıkça belirtilecektir. İstekliler bu Şartname'de ve birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir kısım olarak belirlenen taşıma merkezi okullara bağlı güzergâhların tamamına teklif vereceklerdir. Teklif değerlendirmesi her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. Birden fazla kısımda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli ile uhdesinde kalan her bir kısım için ayrı sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Taşıma işinde çalıştırılacak araç, sürücü ve rehber personele ilişkin; ödenecek her türlü ücret, sigorta giderleri, tazminatlar, akaryakıt, bakım, muayene, onarım, yağ, yağlama, yedek parça, lastik, HGS etiketi, tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderleri, ilgili kurumlardan alınacak izin, uygunluk, güzergâh, ruhsat bedelleri, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası poliçesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri çerçevesinde yüklenicinin yerine getirmek zorunda olduğu yükümlüklere ilişkin ödemeler, teknik şartnamede yer verilen araçlarda bulunması ve kullanılması zorunlu donanım ve sistem maliyetleri ve ilgili her türlü giderler sözleşme teklif fiyatına dâhildir. Taşıma araçlarına ödemeler fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak yapılacaktır. Bu bakımdan sözleşmenin yürürlükte olduğu tarihler arasındaki idari ve resmi tatillerde, ara tatil, yarıyıl ve yaz tatillerinde ve okulların mücbir sebeplerle tatil edildiği günlerde yükleniciye ödeme yapılmayacaktır. Ancak ulusal bayram günleri ile resmî kutlama ve anma törenleri için idare tarafından yapılacak planlamaya bağlı olarak taşıma yapıldığında yükleniciye o güne ait hakediş ödenecektir. İlk/ortaöğretim öğrencilerinin taşındığı okul servis araçlarında özel eğitim hizmetleri kurulu kararı ile özel eğitim öğrencilerinin de taşınabileceğine ilişkin karar verilmesi durumunda; araçta rehber personel bulundurulacaktır. Rehber personele ait tüm giderler yükleniciye ait olacaktır. Rehber personel için brüt asgari ücret öngörülecek, rehber personel ücreti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bu ihalede istekliler taşıma aracı ile ilgili tekliflerini “gün” üzerinden rehber personel ücretlerini ise EKAP İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplanan İşçilik Hesabında Esas Alınacak Aylık Birim Fiyat üzerinden vereceklerdir. İşçilik Hesabında Esas Alınacak Aylık Birim Fiyata; * İhale karar pulu ve sözleşme damga vergisine tabi olan sözleşmelerde bu giderlerin işçiliğe isabet eden tutarı, *Kısım teklif tutarı, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşanlara, bu tutarın işçiliğe isabet eden kısmı, İlave edilerek teklif sunulacaktır. Bu tutarların altında verilen teklifler Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1. maddesi uyarınca ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır. Rehber personellere sözleşmenin yürürlükte olduğu tarihler arasındaki ara tatil, yarıyıl ve yaz tatillerinde, idari tatillerde ve okulların mücbir sebeplerle tatil edildiği günlerde ücret ödenmeyecektir. Bunlar dışında kalan hafta sonu tatilleri ve resmi tatillerde rehber personel ücretleri ödenecektir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Bu hizmet alımı ihalesinde kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2,25 olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin ek kısmında aşağıdaki tablo yer almaktadır. 3. KISIM (3. KISIM DURU BEKİRAN İLKOKULU/ ORTAOKULU) Sıra No Açıklama Birimi Miktarı 1 Duru Kavacık Mezrası iş günü 181 2 Duru Kavacık Mezrası. iş günü 181 3 Duru Kavacık Mezrası. iş günü 181 4 Duru Kavacık Mezrası.. iş günü 181 5 Duru Mah. Latif Baltaçi Gomü, Muaz Bozyel ve Bina iş günü 181 6 Karahasan Salih Mezrası ve Afet Konutları iş günü 181 7 Duru İşikten Mezrası iş günü 181 8 Karahasan Dabilo ve Karangoz Mezrası iş günü 181 9 Duru Derkam Mezrası ve Rüzgar Tepesi iş günü 181 10 Karahasan Cevsak Mezrası, Duru Hacı Sait ve Gom iş günü 181 11 Arıklı Mahallesi, Şantiye ve Güçlü Mah. iş günü 181 12 Duru Kutlamış ve Ahmet Bey Mezrası iş günü 181 Teknik Şartname’nin açıklama kısmında “Diyarbakır İli/ Lice İlçesi Lice İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği Kapsamında Diyarbakır İli Lice İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Mahalle Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki 1603 İlköğretim ve Ortaöğretim Öğrencilerinin 14 Taşıma Merkezi Okula 94 Hat (143 Araç) İle 181 İş Günü Taşınması İşi” düzenlemesi, “Genel Hususlar” başlıklı 1’inci maddesinde “Taşıma Güzergâhları (*) … 3. Kısım No Taşıma Merkezi Okulun Adı Taşıma Merkezi Yerleşim Yeri/Yerleri Öğrenci/ Kursiyer/Veli Sayısı Taşıma Merkezine Uzaklığı (km) Araç Sayısı 1. DURU BEKİRAN İLKOKULU /ORTAOKULU Duru Derkam Mezrası ve Rüzgar Tepesi 6 8 1 2. Duru Kutlamış ve Ahmet Bey Mezrası 12 6 1 3. Duru İşikten Mezrası 14 5 1 4. Duru Kavacık Mezrası 51 2,5 4 5. Karahasan Dabilo ve Karangoz Mezrası 6 6,5 1 6. Karahasan Salih Mezrası ve Afet Konutları 11 7 1 7. Karahasan Cevsak Mezrası ve Gom 8 4 1 8. Arıklı Mahallesi, Şantiye ve Güçlü Mah. 12 14 1 9. Duru Mah. Latif Baltaçi Gomü, Muaz Bozyel ve Bina 7 4 1 Genel Toplam 127 12 … (*) Güzergâh ve hatlar belirlenirken yüksek kapasiteli araçlara öncelik verilecektir. (Ancak iklim ve coğrafi şartlara ve bölgede taşıma yapabilecek araç kapasitelerine göre, araç kapasitelerinin belirlenmesinde planlama komisyonlarının takdir yetkisi bulunmaktadır.) … İşçilik Hesabında Esas Alınacak Aylık Birim Fiyata; * İhale karar pulu ve sözleşme damga vergisine tabi olan sözleşmelerde bu giderlerin işçiliğe isabet eden tutarı, *Kısım teklif tutarı, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşanlara, bu tutarın işçiliğe isabet eden kısmı, İlave edilerek teklif sunulacaktır. Bu tutarların altında verilen teklifler Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1. maddesi uyarınca ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır. … 1.7) Normal eğitim yapan taşıma merkezi okul/sınıflara, aynı araçla birden fazla sefer yapılmaması esastır. Ancak araç temininde zorluk yaşanan bölgelerde, planlama komisyonunun belirleyeceği mesafe ve koşullara göre, eğitim ve öğretimi aksatmayacak şekilde bir araçla en fazla iki sefer yapılmasına izin verilebilir. İkili öğretim yapılan okul/sınıflarda, sabahçı öğrenciler için bir sefer, öğlenci öğrenciler için bir sefer olmak üzere bir araçla en fazla iki sefer yapılabilir. Bu durumda, sabahçı ve öğlenci gruplarda hangi araçların görev alacağına ilişkin araç listesi yüklenici tarafından hazırlanarak idareye teslim edilir.” düzenlemesi, “Sigorta Zorunluluğu” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1) Yükleniciler okul servis araçlarına, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun öngördüğü karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadırlar. 6.2) Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan okul servis araçları ile öğrenci taşınamaz. Bu madde hükmüne aykırı olarak faaliyet gösteren araçlar hakkında Karayolları Trafik Kanununun 91 inci maddesi hükmü uygulanır. 6.3) Okul servis araçlarına, hizmetin başlangıcından bitimine kadarki süreyi kapsayacak şekilde “Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası” yaptırılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. İncelemeye konu ihalenin Diyarbakır İl Milli Eğitim Müdürlüğü Lice İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 1640 öğrencinin 18 taşıma merkezi okula 160 araçla 181 iş günü taşınması ve 14 rehber personelin 253 iş günü hizmet alımı işine ilişkin olduğu, kısmi teklife açık olan ihalenin 9 kısımdan oluştuğu, başvuru sahibinin iddiasının ihalenin Duru Bekiran İlkokulu/ Ortaokuluna yapılacak taşıma işine ilişkin 3’üncü kısmına yönelik olduğu, ihalenin başvuruya konu 3’üncü kısmında, dokuz farklı güzergahta, toplam 12 araç ile 127 kişinin taşınması hizmeti yapılacağı, 17.08.2026 tarihinde yapılan ihalenin başvuruya konu 3’üncü kısmına altı isteklinin katıldığı, iki isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, yalnızca Süleymanoğlu Catering Nak. Tur. İnş. Taş. Gıda İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. - Uğur21 Taşımacılık Tur. Petrol Tarım Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının teklif açıklamasını idareye sunduğu, idarenin sunulan teklif açıklamasını uygun bulduğu ve ihalenin 3’üncü kısmının anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür. İdare tarafından ihale üzerinde kalan istekliye gönderilen 17.08.2026 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, açıklama yapılması istenilen önemli teklif bileşenlerinin “Kik payı (onbinde beş) ihale karar pulu Sözleşme damga vergisi hakediş ödemelerinden alınacak damga vergisi kesintisi SGK gideri Amortisman gideri Araç periyodik bakım gideri Araç lastik değişimi (yazlık-kışlık) Yakıt gideri Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası Zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası Araç muayene gideri MTV - Egzos emisyon ölçüm gideri motorlu taşıtlar vergisi 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Gideri …” şeklinde belirtildiği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır. İdare tarafından mevcut ihalede sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ve ekleri kapsamında açıklanması istenen önemli teklif bileşenleri arasında ihale konusu işte kullanılacak araçlara yönelik olarak sadece “amortisman gideri” ifadesinin isteklilerin kendi malıyla amortisman maliyeti üzerinden açıklanmasının idarece talep edildiği anlamına geldiği, araç edinim maliyetine yönelik kiralama fiyat teklifi alınması yoluyla açıklama yapılmasına imkan verilmediği, yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları kapsamında isteklilerin açıklamasını kendilerine uygun tevsik edici belgelerle sunmalarının mümkün olduğu, bu kapsamda araçlara yönelik sadece “amortisman” ifadesiyle isteklilerin kendi malıyla amortisman maliyeti üzerinden açıklanma talep edilmesinin isteklilerin açıklamalarını sınırlandıracağı ve Tebliğ’in yukarıda aktarılan açıklamalarına aykırılık teşkil edeceği, dolayısıyla idare tarafından isteklilerden istenilecek belgelerin “amortisman” ifadesiyle sınırlandırılmaksızın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirlenen kriterlere uygun olarak istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazılarda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açık ve net bir şekilde isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde belirtilmediği, bu itibarla aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı yapılabilmesi ve tekliflerin eşit şartlarda değerlendirilebilmesi için idarece ihale dokümanında yer alan teklif bileşenleri içerisinden önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde açık ve net bir şekilde belirtilmesi suretiyle teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. Yapılan incelemede, ihalenin itirazen şikâyete konu 4’üncü kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 64.652,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 194.085,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 129.433,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırılan 194.085,00 TL başvuru bedelinin itirazen şikâyete konu 3’üncü kısım için ödenmesi gereken 64.652,00 TL’lik itirazen şikâyet başvuru bedelinin de, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibine iade edilmesi gereken toplam tutarın 194.085,00 TL (64.652,00 TL + 129.433,00 TL) olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin başvuruya konu 3’üncü kısmında, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında mükerrerlik ve belirsizlik olmaksızın açık ve net bir şekilde belirtilerek teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklamaları istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, 3) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.