KİK Kararı 2026/UH.II-2075

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/031 Gündem No: 41 Karar Tarihi: 06.08.2026 Karar No: 2026/UH.II-2075 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Roche Diagnostics Turkey A.Ş. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Batman İl Sağlık Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/719873 İhale Kayıt Numaralı “ Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 9 Kısım 1 Kişilik (Moleküler Testler) Laboratuvar Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Batman İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 03.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 9 Kısım 1 Kişilik (Moleküler Testler) Laboratuvar Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Roche Diagnostics Turkey A.Ş. nin 22.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.06.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.07.2026 tarih ve 219396 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.07.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1679 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhalenin 4’üncü kısmı üzerinde bırakılan istekli Anatolia Tanı ve Biyoteknoloji Ürünleri Araştırma Geliştirme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından teklif edilen sistemin, Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesine aykırı olduğu, söz konusu maddede cihaz ve yazılımın eşik değer eğrilerine veya hasta sonuçlarına etki edebilecek hiçbir kullanıcı müdahalesine izin vermemesi gerektiği net bir şekilde emredildiği halde, anılan isteklinin teklif ettiği sistemin resmi kullanım kılavuzları ve yazılım dokümanlarında bu yasağa açıkça aykırı hareket edildiği, nitekim Bosphore HBV, HCV ve HPV v4 kitlerinin kullanım kılavuzlarının analiz bölümlerinde yetkin personelin çok düşük pozitif örnekleri saptayabilmek amacıyla eşik değerini aşağı çekmesine olanak tanınarak hasta sonuçlarına etki edebilecek manuel eşik manipülasyonuna izin verildiği, aynı zamanda Unio 448 sistem yazılımı kullanım kılavuzunun 2.5.3 numaralı bölümünde de kullanıcıya PCR grafiğindeki amplifikasyon durumuna göre sonucu manuel olarak pozitif onaylama veya geçersiz bırakma gibi kontrolsüz bir inisiyatif sunulduğu, yazılım algoritmasının nesnel ve kilitli çalışmasını engelleyen tüm bu subjektif esnekliklerin şartnamenin objektif, güvenli ve müdahalesiz çalışma esasına aykırılık gösterdiği, 2) İhalenin 4’üncü kısmı üzerinde bırakılan istekli Anatolia Tanı ve Biyoteknoloji Ürünleri Araştırma Geliştirme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından teklif edilen sistemin Teknik Şartname'nin 21’inci maddesine aykırı olduğu, ilgili maddede her örneğe ait dinamik aralık, analitik duyarlılık, doğrusallık ve tekrarlanabilirlik gibi yöntem validasyonlarının yapılarak kit prospektüsünde veya performans dosyasında belgelenmesi şartının arandığı, ancak anılan isteklinin teklif ettiği sistem bütünlüğünün bu maddeyi karşılayamadığı, nitekim 2026/UM.II-1645 sayılı emsal Kurul kararındaki bilirkişi raporuna göre firmanın prospektüslerinde bahsi geçen analizler için entegre teklif edilen Unio 448 sistemine ait spesifik analitik performans verisinin yer almadığının ve sistemin bir bütün olarak doğrulanmadığının tespit edildiği, Kurulun söz konusu karar gerekçesinde Bosphore HBV Quantification kiti belirtilirken Unio 448 sisteminin özel olarak belirtilmemesi nedeniyle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve emsal karardaki aynı hukuki durum ile teknik eksikliğin mevcut ihalede de geçerli olduğu, 3) İhalenin 4’üncü kısmında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Lab-Tek Medikal Ticaret Ltd. Şti. firmasının teklif ettiği ELITe BeGenius otomasyon platformunun Teknik Şartname'nin 6’ncı maddesine aykırı olduğu, ilgili maddede kullanıcı hatalarını ve kontaminasyon riskini minimize etmek amacıyla amplifikasyon kitleri ve master-mixlerin kit kitapçığında belirtildiği şekilde kullanıma hazır veya tek hasta, tek kartuş formatında olmasının düzenlendiği, ancak anılan istekli tarafından teklif edilen ELITe BeGenius tam otomatik cihaz platformunun resmi kit kitapçıklarına göre HCV, HBV ve CMV gibi tüm ana test kalemlerinde cihaza yükleme yapılmadan önce yoğun manuel ön işlemler ve reaktif hazırlık süreçlerinin zorunlu kılındığı, nitekim HCV ELITE MGB Kitinin kullanım kılavuzunda analiz edilecek numune sayısına göre HCV PCR Mix ve RT EnzymeMix alt bileşenlerinin hacimlerinin hesaplanarak 2 mL'lik özel bir tüpe manuel eklenmesi, vortekslenmesi, santrifüjlenmesi ve bu reaksiyon karışımının 7 saat içinde kullanılması gerektiği yönünde talimatların belirtildiği, benzer şekilde CMV ve HBV kitlerinde de reaktiflerin çözdürülmesi, vortekslenmesi, santrifüjlenmesi ve CMV kitinde belirtildiği üzere mikroplakanın kapatılması öncesinde manuel olarak pipetleme yapılması gibi adımlarla sistemin kullanıcı eliyle yoğun ön işlemlere bağımlı bırakıldığı, netice itibarıyla isteklinin sisteminin kullanıma hazır (ready-to-use) bir mastermix'e sahip olmadığı ve kullanıcının reaktif ile enzimleri mikrolitre düzeyinde manuel hesaplayıp harici tüplere elle pipetlemesi, vortekslemesi ve santrifüjlemesi zorunluluğunun Teknik Şartname'nin 6’ncı maddesindeki kontaminasyonu engelleme amacını ihlal ettiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “...İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır...” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez…” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri için 9 Kısım 1 Kişilik (Moleküler Testler) Laboratuvar Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 9 Kısım 1 Kişilik (Moleküler Testler) Laboratuvar Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Hizmetin verileceği sağlık tesislerinin adı, ayrıntılı test/puan/sonuç miktarları ve kurulacak olan cihazlar ilgili kısmın teknik şartnamesinde ayrıntılı bir şekilde belirtilmiştir.” düzenlemesi, “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: … 7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler: … 7.3.2. İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler: Belge Adı İhale/Kısım/Kısımlar Açıklama İş Ortaklıklarında TİTUBB İhale Bazında - Aday veya istekli firmaların T.C. İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankası` na (TİTUBB) kayıt veya bildirimi aranması zorunludur. Aday veya isteklinin, teklif edilen ürünün imalatçısı veya ithalatçısı (tedarikçi firma) olmadığı durumlarda, ürünün tedarikçi firmasının bayisi olduğuna dair T.C. İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankasına (TİTUBB) kayıt veya bildirimi ile ilgili belge/ belgelere ait bilgiler yeterlik tablosunda belirtilecektir. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. Sağlık Bakanlığı Onayı İhale Bazında - Teklif edilen cihazların ve kitlerin T.C. İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankasına (TİTUBB) kayıtlı olması ve alımı yapılacak malzemelerin T.C. İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankasına (TİTUBB da) Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı olması gereklidir. Bu belgeye ilişkin bilgiler yeterlik tablosunda belirtilecektir. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. Tıbbi Cihaz Satış Yetki Belgesi İhale Bazında İstekli firmaların Tıbbi Cihaz Satış Merkezi Yetki Belgesi olmalıdır. Bu belgeye ilişkin bilgiler yeterlik tablosunda belirtilecektir. Tüm ortakların sunması gerekmektedir. 7.3.2.1. İş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, her bir ortak tarafından 7.3.2 nci maddede yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. … 7.3.9. Demonstrasyon işlemlerine ilişkin hususlar, - İhale komisyonu gerekli gördüğü takdirde demonstrasyon isteyebilir. Demonstrasyon ile ilgili bilgiler ilgili kısmın teknik şartnamesinde ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Demonstrasyon için tüm giderler firma tarafından karşılanacaktir. 7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: Belge Adı İhale/Kısım/Kısımlar Açıklama İş Ortaklıklarında Katalog İhale Bazında İstekli/aday firmalar; teklif verdikleri cihaza ait tüm özellikleri gösteren orijinal ve Türkçe dili ile yazılmış bir adet orijinal katalog/broşür veya dokümanları verecektir. Tek ortağın sunması yeterlidir. Tıbbi Cihaz Yaşı İhale Bazında - Firma teslim ettiği cihazın yaşını yönetmeliğe uygun olarak belgelendirecektir.) belgelendirecektir. Tek ortağın sunması yeterlidir. Kit Prospektüsü 3.KISIM: BAKTERİ VE MANTAR TANIMLANMASI Teklif veren firmalar kit prospektüslerini verecektir. Tek ortağın sunması yeterlidir. Kit Prospektüsü 4.KISIM: MOLEKÜLER TESTLER Teklif veren firmalar kit prospektüslerini verecektir. Tek ortağın sunması yeterlidir. … … … … …” düzenlemesi, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 9 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; - İstekli/aday firmaların teklifleri kısım bazında değerlendirilecektir. Ekte sunulan ihtiyaç listesinde tanımlanan kısımlar dahilinde, teklif edilen her bir iş kısmın biri veya daha fazlası aynı istekli üzerinde kalabilir.” düzenlemesi, İhalenin 4’üncü kısmına ilişkin Moleküler Testleri Analizörü ve Reaktiflerine ait Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde “3. Cihaz ve software, sonuçları değerlendirme aşamasında eşik değer eğrilerine veya hasta sonuçlarına etki edebilecek hiçbir kullanıcı müdahalesine izin vermemelidir. Sonuçları rapor halinde verebilmelidir.” düzenlemesi, İhalenin 4’üncü kısmına ilişkin Moleküler Testleri Analizörü ve Reaktiflerine ait Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde “6. Kullanıcı hatalarını ve kontaminasyonu engellemek için amplifikasyon kitleri ve kitlere ait master- mixler kit kitapçığında belirtildiği şekilde kullanıma hazır olmalıdır veya kartuş formatında tek hasta, tek kartuş şeklinde olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Batman İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 9 Kısım 1 Kişilik (Moleküler Testler) Laboratuvar Hizmet Alımı” işine ilişkin olduğu, iddiaya konu 4’üncü kısma 3 istekli tarafından teklif sunulduğu, 03.06.2026 tarihinde Anatolia Tanı ve Biyoteknoloji Ürünleri Araştırma Geliştirme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine EKAP üzerinde gönderilen “Demonstrasyon işlemlerinin yapılması” konulu yazıyla iddiaya konu 4’üncü kısımda demonstrasyon işlemlerinin yapılmasının talep edildiği ve 16.06.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre ihalenin 4’üncü kısmının demonstrasyon işlemi başarıyla sonuçlanan Anatolia Tanı ve Biyoteknoloji Ürünleri Araştırma Geliştirme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalenin 4’üncü kısmı üzerinde bırakılan Anatolia Tanı ve Biyoteknoloji Ürünleri Araştırma Geliştirme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin teklif ettiği sistemin ilgili kısma ait Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesine, geçerli teklif sahibi Lab-Tek Medikal Ticaret Ltd. Şti.nin teklif ettiği sistemin ise anılan Şartname’nin 6’ncı maddesine aykırı olduğu iddia edilmektedir. Başvuru sahibi isteklinin iddialarının teknik hususlar içermesi nedeniyle, anılan isteklilerce teklif edilen sistemlerin, iddiaya konu Teknik Şartname maddelerindeki şartları karşılayıp karşılamadığı ile ilgili olarak 14.07.2026 tarihli Kurum yazısı ile bir akademik kuruluştan teknik görüş talep edilmiş olup ilgili akademik kuruluştan gönderilen cevabi yazı 24.07.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddialarına ilişkin değerlendirme akademik kuruluştan gelen görüş doğrultusunda yapılmıştır. 24.07.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan teknik görüş yazısında; “…Madde 3’e dair görüşümüz: İtiraz eden firma, ihale üzerinde kalan isteklinin (Anatolia Tanı ve Biyoteknoloji Ürünleri Araştırma Geliştirme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi) madde 3’te yer alan “Cihaz ve software, sonuçları değerlendirme aşamasında eşik değer eğrilerine veya hasta sonuçlarına etki edebilecek hiçbir kullanıcı müdahalesine izin vermemelidir. Sonuçları rapor halinde verebilmelidir.” ibaresine uymadığını belirtmektedir. Ancak; Anatolia A.Ş. Firmasının önermiş olduğu cihaza (UNI 448 Sistemleri) ait kataloğun 48. sayfasında yer alan 7.2 alt maddesi incelendiğinde, “Tüm mekanik ve yazılımsal parametreler cihaza gömülüdür ve kullanıcı tarafından herhangi bir ayar yapılması gerekmez. Gerekli olması durumunda bu ayarlar yalnızca teknik servis tarafından, parola korumalı bir menü üzerinden değiştirilebilir.” ifadesinin yer almakta olduğu ve kullanıcı müdahalesi olmadan sonuçların raporlandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, Anatolia A.Ş.’nin teknik şartnamenin 3. maddesindeki şartları karşıladığı saptanmıştır… Madde 6’ya dair görüşümüz: İtiraz eden firma, Lab-Tek Medikal Firmasının madde 6’da yer alan “Kullanıcı hatalarını ve kontaminasyonu engellemek için amplifikasyon kitleri ve kitlere ait master-mixler kit kitapçığında belirtildiği şekilde kullanıma hazır olmalıdır” ibaresine uymadığını belirtmektedir. Ancak; Lab-Tek Medikal Firmasının önermiş olduğu “Kit Prospektüsleri” incelendiğinde, firmanın önermiş olduğu ELITe BeGenius sisteminde kullanılan kitlere ait master-mixlerdeki farklı reaktiflerin bir araya getirilerek manuel bir şekilde hazırlanmadığı, amplifikasyon kitlerinin ve master-mixlerin kullanıma hazır bir şekilde geldiği görülmektedir. Dolayısıyla, Lab-Tek Firmasının teknik şartnamenin 6. maddesindeki şartları karşıladığı saptanmıştır…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Başvuru konusu ihalede, teklif edilen ürünlerin idarece istenilen teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla, ürün ve cihazlara ait teknik dokümanların teklif kapsamında sunulmasının istenildiği, buna göre, ilgili teknik kriterlerin isteklilerce karşılanıp karşılanamadığının sunulan teknik dokümanlar üzerinden değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler ile akademik kuruluş tarafından oluşturulan teknik görüş doğrultusunda; ihalenin 4’üncü kısmında Anatolia Tanı ve Biyoteknoloji Ürünleri Araştırma Geliştirme Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından teklif edilen sistemin ilgili Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesindeki şartları, Lab-Tek Medikal Ticaret Ltd. Şti. tarafından teklif edilen sistemin ise aynı Şartname’nin 6’ncı maddesindeki şartları karşıladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. ... c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir. …” hükmü, Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. … (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; … (10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu yapılabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir. Bahse konu Kanun maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuru yapması gerektiği, şayet şikâyet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikâyet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu ihale Kurumu’na başvuruda bulunulabileceği anlaşılmaktadır. Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklaması 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda Kurum’a verilen yetki çerçevesinde şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede şikâyet başvurusu, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usûlî güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddianın bunu ileri süren istekliler tarafından, iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu doğrultuda, başvuru sahibinin anılan iddiasının, uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu 16.06.2026 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde şikâyet başvurusuna konu edilmesi gerekirken bu süre geçtikten sonra 02.07.2026 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiş olup, söz konusu iddianın süre yönünden de reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin 2’nci iddiasının süre ve şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54’üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “...Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. Yapılan incelemede ihalenin itirazen şikâyete konu 4’üncü kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 129.385,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 194.085,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, fazla ödenen 64.700,00 TL’nin iade edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca herhangi bir bedel iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi hâlinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.