KİK Kararı 2026/UH.II-1806

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/026 Gündem No: 51 Karar Tarihi: 03.07.2026 Karar No: 2026/UH.II-1806 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Gültekintur Turz. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/790369 İhale Kayıt Numaralı “ Başkanlık Teşkilatı Birimlerinde (Ankara-İstanbul-İzmir) Sürücülü/Sürücüsüz Kiralık Taşıt Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 10.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Başkanlık Teşkilatı Birimlerinde (Ankara-İstanbul-İzmir) Sürücülü/Sürücüsüz Kiralık Taşıt Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Gültekintur Turz. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. nin 04.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.06.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.06.2026 tarih ve 218315 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/1566 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname’de yer alan motor hacmi, motor gücü, tork ve bagaj hacmi gibi kriterlerin piyasada yer alan çok sayıda aracın ihale dışı kalmasına sebep olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanun'un 12'nci maddesine aykırı olarak belirli marka ve modelleri işaret ettiği, piyasada yer alan sınırlı sayıdaki aracın söz konusu kriterleri karşılayabildiği, idare tarafından teknik kriterlerin neden bu seviyede belirlendiğine ilişkin objektif ve ölçülebilir bir ihtiyaç analizi ortaya konulmadığı, 2) Araçlar için belirlenen kilometre kriterlerinin objektif ve teknik bir gerekçeye dayanmadığı, Teknik Şartname’de yer verilen kriterlerin ihtiyaçla orantılı olması gerektiği, 3) İhale dokümanında öngörülen işe başlama tarihinin ihale sürecinin tamamlanması ve araçların temin edilmesi açısından gerçekçi olmadığı, 4) Fiyat farkı hesaplamasına esas unsurların açık şekilde belirtilmediği, uygulanacak formülasyonun ve maliyet bileşenlerinin açıkça belirtilmemesi nedeniyle isteklilerin maliyet hesabı yapmasının mümkün olmadığı, 5) Sürücüler için öngörülen askerlik tecil süresi ile sözleşme süresinin çelişkili olduğu, 6) Şehir dışı görevlendirmelerde oluşacak giderlerin maliyet hesabına esas olacak şekilde düzenlenmediği, maliyet hesaplamasına imkan verecek verilerin dokümanda yer alması gerektiği, ihale dokümanında şehir dışı görevlendirme sıklığı, süresi ve kapsamının belirtilmediği, dolayısıyla sağlıklı teklif hazırlanmasının mümkün olmadığı, 7) Araçların sınırsız kilometre kullanılacağının belirtilmesinin maliyet hesabını imkansız hale getirdiği, bakım, lastik, amortisman ve ikinci el değer kaybı gibi maliyetlerin doğrudan kilometre kullanımına bağlı olduğu, dolayısıyla yaklaşık kullanım miktarı gösterilmeden teklif hazırlanmasının mümkün olmadığı, 8) Araçların 7/24 hizmet vereceği belirtilmesine rağmen vardiya, fazla mesai ve ilave sürücü gibi maliyet unsurlarının nasıl hesaplanacağına dair açıklama yapılmadığı, 9) Ulusal bayram ve genel tatil maliyetlerinin tekliflere nasıl yansıtılacağının düzenlenmediği, teklif cetvelinde söz konusu maliyetlere yönelik düzenlemelerin yer almadığı, dolayısıyla maliyet hesaplaması yapılamadığı, anılan Şartname’de resmi tatil günlerinde çalışmayı gerektiren hallerde normal günlük ücretin ödeneceğinin düzenlendiği, söz konusu düzenlemenin 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca işçilerin resmi tatil günlerinde çalışması halinde her gün için ilave bir günlük daha ücret ödenmesi gerektiği, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin anılan Kanun’a aykırı olduğu, 10) Araçlar idarenin sevk ve idaresinde kullanılmasına rağmen trafik cezaları ve üçüncü kişilere ilişkin tüm zararların sorumluluğunun sınırsız şekilde yükleniciye bırakılmasının ölçüsüz olduğu, kusur ve sorumluluk ilkeleri gereğince sorumluluğun olayın oluş şekline göre değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.” hükmü, “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. …” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: BAŞKANLIK TEŞKİLATI BİRİMLERİNDE (ANKARA, İSTANBUL, İZMİR) SÜRÜCÜLÜ/SÜRÜCÜSÜZ KİRALIK TAŞIT HİZMET ALIMI b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 20 adet Taşıt Sürücüsü Hizmet Alımı 01.06.2026-31.12.2028 (31/Ay) tarihleri arasında (a) Grubu araçlar için 01.06.2026-31.12.2028 (31/Ay) tarihleri ve (b) Grubu araçlar için 01.06.2026-31.12.2026 (7/ay) tarihleri arasını kaplayacak şekilde; 1. Grup (a) : 5 Adet Panel tip 1. Grup (b) : 5 Adet Panel tip 2. Grup (b) : 1 Adet Minibüs (8+1) 3. Grup (b) : 1 Adet Minibüs (16+1) 4. Grup (a) : 25 Adet Binek 5. Grup (a) : 12 Adet Binek 6. Grup (b) : 1 Adet Pick-up Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Konu ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “… 1.5- İşin Miktarı 1. Grup (a) : 5 Adet Panel tip 1. Grup (b) : 5 Adet Panel tip 2. Grup (b) : 1 Adet Minibüs (8+1) 3. Grup (b) : 1 Adet Minibüs (16+1) 4. Grup (a) : 25 Adet Binek 5. Grup (a) : 12 Adet Binek 6. Grup (b) : 1 Adet Pick-up” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Kiralanacak Taşıt ve Sürücü Sayısı ile Taşıtların Özellikleri:” başlıklı bölümünde “20 adet taşıt sürücüsü şoför hizmeti alınacaktır. (01.06.2026 - 31.12.2028 (31/Ay) l.GRUP (a): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2028 (31/Ay) süre ile. 5 adet Panel Motor: En az 1499 cc Şanzıman: 6 İleri manuel Vites Motor Gücü : 96 kw Kiralanacak binek taşıtlar tercihen siyah, beyaz, gri ve mavi renklerde, orjinal klimalı, Şoför dahil 5 oturma koltuğuna sahip, Yakıt Tipi: Dizel Araçlar En fazla 10.000 km de olacaktır. l.GRUP (b): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2026 (7/Ay) tarihleri arası. 5 adet Panel Motor: En az 1499 cc Şanzıman: 6 İleri manuel Vites Motor Gücü : 96 kw Kiralanacak binek taşıtlar tercihen siyah, beyaz, gri ve mavi renklerde, orjinal klimalı, Şoför dahil 5 oturma koltuğuna sahip, Yakıt Tipi: Dizel Araçlar En fazla 10.000 km de olacaktır. 2.GRUP (b): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2026 (7/Ay) tarihleri arası. adet Minibüs En az 8+1 koltuk (Sürücü Dahil), Motor güç ve Silindir hacmi: En az 1996 cc, 150 PS Şanzıman: otomatik Azami Tork: 360 Nm Yakıt Tüketimi: en fazla 8.1 Lt./lOO KM (ortalama) Yakıt Tip: Dizel Bagaj Hacmi 1012 Lt - 1090 Lt aralığında olacaktır. Araç en fazla 5.000 Km’de olacaktır. 3.GRUP (b): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2026 (7/Ay) tarihleri arası. adet Minibüs En az 16+1 koltuk (Sürücü Dahil), Motor hacmi: en az 1998 cc Şanzıman: 6 veya 7 ileri manuel vites, Yakıt Tipi : Dizel Kiralanacak taşıtlar tercihen koyu renkte, En Fazla 20.000 Km’de olacaktır. 4.GRUP (a): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - /Ay) adet Binek Motor Hacmi : 1490 cc Maksimum Güç: 125 HP Şanzıman: Otomatik Yakıt Tüketimi: Şehir îçi 6,1 İt. Şehir Dışı 6,3 İt. Yakıt Tipi: Benzin Bagaj Hacmi: 471 Lt Kiralanacak taşıtlar tercihen beyaz, siyah veya koyu renkte, en fazla 5.000 km’de olacaktır. 5.GRUP (a): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2028 (31/Ay) adet Binek Motor Hacmi : 1598 cc Maksimum Güç : 130 HP Şanzıman: 6 İleri Otomatik Yakıt Tüketimi: Ortalama 4,7 lt Yakıt Tipi: Dizel Bagaj Hacmi: en az 520 Lt Kiralanacak taşıtlar tercihen beyaz, siyah veya koyu renkte, en fazla (10.000) km olacaktır. 6.GRUP (b): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (genel hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2026 (7/Ay) tarihleri arası. adet Pick-Up Fiilen arazi şartlarında görev yapacak 4*4 çekiş sistemine sahip olacaktır. Yakıt Tipi : Dizel Kiralanacak taşıtlar: Tercihen siyah veya beyaz renkte olacaktır. Kiralanacak taşıt sürücü dahil en az 4 kişilik koltuk oturma kapasitesine sahip olacaktır. Kiralanacak taşıtlar tercihen beyaz, siyah veya koyu renkte, en fazla 25.000 km’de olacaktır. Tüm Taşıtların yakıtları idare tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde idareler tarafından alınacak hizmetlerin teknik kriterleri ve özelliklerinin belirleneceği, bunların verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır. İdarelerin ihtiyaçlarının uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve ihtiyacı karşılarken ihaleye konu aracın teknik özelliklerini belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisinin bulunduğu, ihtiyacın belirlenmesi noktasında belli bir aracın özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak düzenlemelerin olması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi, yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin iddiası kapsamında belirtilen Teknik Şartname düzenlemelerinin belli bir marka ve modeli işaret ettiği ileri sürülmekle birlikte, başvuru sahibi tarafından herhangi bir marka model adının belirtilmediği görülmüştür. Kamu ihale mevzuatı hüküm ve açıklamalarına göre, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte belirtilmesi gerekmektedir. Ancak, itirazen şikâyet dilekçesinde marka veya model adı belirtilmeksizin tek markaya yönelik olduğunun öne sürüldüğü, hangi aracın, hangi özelliklerinin, hangi markayı işaret ettiğine dair somut bir iddianın yer almadığı, söz konusu iddiaların hangi marka/modeli işaret ettiği hususları belirtilmeden genel nitelikli olarak ileri sürüldüğü görüldüğünden, başvuru sahibinin iddia konusu kalemlere ilişkin belirlemelerin tek markayı işaret ettiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “… Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Taşıt ve Sürücü Sayısı ile Taşıtların Özellikleri:” başlıklı bölümünde “20 adet taşıt sürücüsü şoför hizmeti alınacaktır. (01.06.2026 - 31.12.2028 (31/Ay) l.GRUP (a): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2028 (31/Ay) süre ile. 5 adet Panel Motor: En az 1499 cc Şanzıman: 6 İleri manuel Vites Motor Gücü : 96 kw Kiralanacak binek taşıtlar tercihen siyah, beyaz, gri ve mavi renklerde, orjinal klimalı, Şoför dahil 5 oturma koltuğuna sahip, Yakıt Tipi: Dizel Araçlar En fazla 10.000 km de olacaktır. l.GRUP (b): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2026 (7/Ay) tarihleri arası. 5 adet Panel Motor: En az 1499 cc Şanzıman: 6 İleri manuel Vites Motor Gücü : 96 kw Kiralanacak binek taşıtlar tercihen siyah, beyaz, gri ve mavi renklerde, orjinal klimalı, Şoför dahil 5 oturma koltuğuna sahip, Yakıt Tipi: Dizel Araçlar En fazla 10.000 km de olacaktır. 2.GRUP (b): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2026 (7/Ay) tarihleri arası. adet Minibüs En az 8+1 koltuk (Sürücü Dahil), Motor güç ve Silindir hacmi: En az 1996 cc, 150 PS Şanzıman: otomatik Azami Tork: 360 Nm Yakıt Tüketimi: en fazla 8.1 Lt./lOO KM (ortalama) Yakıt Tip: Dizel Bagaj Hacmi 1012 Lt - 1090 Lt aralığında olacaktır. Araç en fazla 5.000 Km’de olacaktır. 3.GRUP (b): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2026 (7/Ay) tarihleri arası. adet Minibüs En az 16+1 koltuk (Sürücü Dahil), Motor hacmi: en az 1998 cc Şanzıman: 6 veya 7 ileri manuel vites, Yakıt Tipi : Dizel Kiralanacak taşıtlar tercihen koyu renkte, En Fazla 20.000 Km’de olacaktır. 4.GRUP (a): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - (31/Ay) adet Binek Motor Hacmi : 1490 cc Maksimum Güç: 125 HP Şanzıman: Otomatik Yakıt Tüketimi: Şehir îçi 6,1 İt. Şehir Dışı 6,3 İt. Yakıt Tipi: Benzin Bagaj Hacmi: 471 Lt Kiralanacak taşıtlar tercihen beyaz, siyah veya koyu renkte, en fazla 5.000 km’de olacaktır. 5.GRUP (a): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (Genel Hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2028 (31/Ay) adet Binek Motor Hacmi : 1598 cc Maksimum Güç : 130 HP Şanzıman: 6 İleri Otomatik Yakıt Tüketimi: Ortalama 4,7 lt Yakıt Tipi: Dizel Bagaj Hacmi: en az 520 Lt Kiralanacak taşıtlar tercihen beyaz, siyah veya koyu renkte, en fazla (10.000) km olacaktır. 6.GRUP (b): TAŞIT ÖZELLİKLERİ VE DETAYLAR (genel hizmetler) 01.06.2026 - 31.12.2026 (J/Ay) tarihleri arası. adet Pick-Up Fiilen arazi şartlarında görev yapacak 4*4 çekiş sistemine sahip olacaktır. Yakıt Tipi : Dizel Kiralanacak taşıtlar: Tercihen siyah veya beyaz renkte olacaktır. Kiralanacak taşıt sürücü dahil en az 4 kişilik koltuk oturma kapasitesine sahip olacaktır. Kiralanacak taşıtlar tercihen beyaz, siyah veya koyu renkte, en fazla 25.000 km’de olacaktır. Tüm Taşıtların yakıtları idare tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihaleye konu iş kapsamında 31 ay süreyle 5 adet panel tip ve 37 adet binek araç, 7 ay süreyle 5 adet panel tip, 1 adet 8+1 minibüs, 1 adet 16+1 minibüs, 1 adet pick-up kiralanacağı, söz konusu araçların kilometrelerinin, 10 adet panel tip araç ve 12 adet binek araç için en fazla 10.000 km, 1 adet 8+1 minibüs ve 25 adet binek araç için en fazla 5.000 km, 1 adet 16+1 minibüs içim en fazla 20.000 km ve 1 adet pick-up için en fazla 25.000 km olması gerektiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından söz konusu araçlar için belirlenen kilometre kriterlerinin objektif ve teknik bir gerekçeye dayanmadığı, Teknik Şartname’de yer verilen kriterlerin ihtiyaçla orantılı olması gerektiği iddia edilmekte olup, idare tarafından, başvuru sahibinin 04.06.2026 tarihli şikayet başvurusuna “araç gruplarına ilişkin kilometre kriterlerinin hizmetin niteliği ve kullanım süresi ve yoğunluğuna göre belirlenmiştir. 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesi gereği idare, ihtiyaçlarını belirlemede ve kamu kaynaklarını verimli kullanmada takdir yetkisine sahiptir.” şeklinde cevap verilmiştir. İşin yürütülmesi sırasında kullanılacak araçların ve özelliklerinin işin niteliği gözetilmek suretiyle belirlenmesi bakımından yetki ve sorumluluğun idarede olduğu, bu doğrultuda idarenin ihale konusu hizmet ile ilgili tecrübelerinden de faydalanarak ihale konusu hizmetin niteliğine ve ihale konusu hizmet işi kapsamında kullanılacak olan araçların özelliklerine ilişkin düzenleme yapabileceği açıktır. Öte yandan, belirlenecek teknik kriterlerin, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerin bütüncül olarak dikkate alınması, ayrıca ilgili diğer güncel mevzuatın öngördüğü esasların da gözetilmesi gerekmektedir. 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde, model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilmesi gerektiğinin belirtildiği, ihale dokümanı düzenlemelerinde araçların model yılına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemekle birlikte araçlar için araç türüne göre farklılık arz edecek şekilde en fazla 5.000, 10.000, 20.000 ve 25.000 km olma şartının getirildiği, ticari amaçlı araçların kullanım koşulları dikkate alındığında söz konusu kilometre şartının, büyük oranda model yılı yeni olan araçlar ile karşılanabileceği anlaşılmıştır. Teknik Şartname’nin aktarılan maddesindeki kilometre sınırlamasının, kiralamaya konu araçların türleri, kullanım ve temin şartları açısından farklılık arz eden araçlar açısından anılan kilometre şartının getirilmesinin dolaylı olarak belli bir model yılına işaret edebileceği, ilgili km sınırlarının, dolaylı olarak, araçların çok büyük kısmı bakımından model yılı yeni olmayanları dışarıda bırakacak bir nitelik arz ettiği, ihale konusu işin süresi, ifa yeri, araçların niteliği, kullanım koşulları ve hizmetin sorunsuz yürütülmesi üzerinden anlamlı bir etkisi olmaksızın teklif maliyetlerinin yükselmesine sebebiyet vereceği, nitekim idarece ihale dokümanında yer alan kilometre sınırına ilişkin şikâyete cevabında söz konusu söz konusu kilometre sınırlamalarının sebebinin makul ve geçerli bir gerekçe ile ortaya konulmadığı, iddiaya konu kilometre sınırlamasının ihaleye katılımı kısıtlayıcı ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.” hükmü, “Sözleşme Tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar. (2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: BAŞKANLIK TEŞKİLATI BİRİMLERİNDE (ANKARA,İSTANBUL,İZMİR) SÜRÜCÜLÜ/SÜRÜCÜSÜZ KİRALIK TAŞIT HİZMET ALIMI b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 20 adet Taşıt Sürücüsü Hizmet Alımı 01.06.2026-31.12.2028 (31/Ay) tarihleri arasında (a) Grubu araçlar için 01.06.2026-31.12.2028 (31/Ay) tarihleri ve (b) Grubu araçlar için 01.06.2026-31.12.2026 (7/ay) tarihleri arasını kaplayacak şekilde; 1. Grup (a) : 5 Adet Panel tip 1. Grup (b) : 5 Adet Panel tip 2. Grup (b) : 1 Adet Minibüs (8+1) 3. Grup (b) : 1 Adet Minibüs (16+1) 4. Grup (a) : 25 Adet Binek 5. Grup (a) : 12 Adet Binek 6. Grup (b) : 1 Adet Pick-up Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 31 (OtuzBir) aydır. 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 3 (Üç) gün içinde işe başlanacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Konu ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “…1.4- ihale edilen işin süresi: (a) grubu araçlar için 01.06.2026-31.12.2028 (31/Ay) tarihleri arasını, (b) grubu araçlar için 01.06.2026-31.12.2026 (7/ay) tarihleri arasını kapsayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, ihale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunduğu, sözleşme tasarısının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan tip sözleşme esas alınarak hazırlanacağı, bu kapsamda, tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususların, işin özelliğine ve sözleşme türüne göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenleneceği anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen itirazen şikayete konu ihalenin “Başkanlık Teşkilatı Birimlerinde (Ankara-İstanbul-İzmir) Sürücülü/Sürücüsüz Kiralık Taşıt Hizmet Alımı” olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinden sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 3 (üç) gün içinde işe başlanacağı anlaşılmaktadır. Netice itibariyle, idare tarafından belirlenen işe başlama tarihinin idarenin, işin özelliği ve ihtiyacı doğrultusunda belirlendiği anlaşılmakta olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre Yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ...” hükmü, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır: a) Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında; ... b) Elektronik haberleşme hizmeti alımlarında; ... c) Diğer hizmet alımlarında; F = An x B x ( Pn-1) İn AYn Yn Gn Mn Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c —— İo AYo Yo Go Mo (2) Formüllerde yer alan; a) F: Fiyat farkını (TL), b) B: 0,90 sabit katsayısını, c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı, ... ifade eder. (3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır. (4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den; a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti, b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını, AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını, c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları, ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını, d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını, ifade eder. (5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir. ... (7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir. (8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü, Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır. a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan; 1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir. 2) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir. (2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz. ...” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. 81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir. Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde; Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3), ... asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. SÖZLEŞMENİN UYGULANMASI SIRASINDA, İLGİLİ MEVZUAT GEREĞİNCE ÖDEYECEĞİ HER TÜRLÜ ULAŞIM, SİGORTA, VERGİ(KDV HARİÇ), RESİM, HARÇ, KASKO VE BENZERİ GİDERLER, SÖZLEŞME SÜRESİ BOYUNCA İŞ MAHALLİNDE YAPILACAK OLAN BAKIM ONARIM GİDERLERİ, BÜTÜN HUKUKSAL-YÖNETSEL-MALİ-CEZAİ YÜKÜMLÜLÜKLER VE BU İŞLEMLERE AİT GİDERLER İLE TEKNİK ŞARTNAMEDE BELİRTİLEN GİDERLER. …” düzenlemesi, “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 43.1.1. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “F- Genel hususlar” başlıklı bölümünde “1- 1. Grup, 2. Grup, 3. Grup, 4. Grup, 5, Grup, 6. Grup olmak üzere Toplam 37 adet binek araç, 10 adet panel cinsi araç, 2 adet minübüs ve 1 adet 4*4 arazi pickup kiralanacak ve 20 taşıt sürücüsü hizmeti alınacaktır 2- Taşıtlar; evrak nakli, personel taşıma ve diğer ihtiyaçlar (250 kg kadar yük taşınması) için kullanılabilecektir. … 19- İhale konusu tüm taşıtların yakıt hariç, tamir, bakım, onarım, periyodik bakım, yedek parça, oto lâstiği, akü, vb. her türlü giderleri ile sözleşmenin uygulanmasına ait vergi, resim, harç, sigorta, ulaşım gibi bütün giderleri, yükleniciye aittir. ...” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 31 (OtuzBir) aydır. 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden hizmet alımı ihalelerinde 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak fiyat farkı hesaplanması gerektiği, söz konusu formüllerde yer alan fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak olan katsayılardan (a1) katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6’ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı, (a2) katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını, (b1) katsayısının akaryakıtın ağırlık oranını, (b2) katsayısının diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını, (b3) katsayısının malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını ve (c) katsayısının ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı ifade ettiği, ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesinin ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zorunlu olduğu, katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayının a1 katsayısı olarak alınacağı anlaşılmıştır. Anılan Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında, bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslar’a göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerektiği, ayrıca aynı fıkranın (a) bendinde sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan ve ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında ise sadece 6’ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamalarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerektiği, bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayılarının belirleneceği, tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğunun kabul edileceği ifade edilmiştir. İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden işin süresinin 31 ay olduğu, ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’a tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerektiği, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında ise tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, İdare tarafından fiyat farkı açıklaması olarak İdari Şartname’de 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağının düzenlendiği, ancak söz konusu alımın 365 günü aştığı, sözleşme süresi dikkate alındığında sözleşmenin uygulanması aşamasında söz konusu esasların 7’nci maddesine göre tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunlu olduğundan Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağına yönelik doküman düzenlemelerinin mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla iddia konusu doküman düzenlemesinin tekliflerin sağlıklı bir şekilde hazırlanması ve sözleşmenin uygulanması aşamasında fiyat farkına ilişkin işlemlerin Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’a uygun şekilde gerçekleştirilmesine engel teşkil ettiği, dolayısıyla başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “B- Taşıt Sürücülerinde Aranacak Özellikler ve Uyulması Gereken Kurallar” başlıklı bölümünde “1- Yüklenicinin çalıştıracağı sürücüler, kullanacağı taşıt sınıfına uygun en az 2 yıllık sürücü belgesine sahip, askerlik hizmetini yapmış ya da en az 1,5 yıl tecilli olacaktır…” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 31 (OtuzBir) aydır. 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemesinden yüklenicinin çalıştıracağı sürücülerin askerlik hizmetini yapmış ya da en az 1,5 yıl tecilli olması gerektiği anlaşılmaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın işin süresine ilişkin 9’uncu maddesinden ise işin süresinin 31 ay olduğu anlaşılmaktadır. Netice itibarıyla, Teknik Şartname düzenlemesinin ihale konusu işte çalışacak personele ilişkin olduğu, dolayısıyla işin süresi ile doğrudan bağlantılı bir husus içermediği, bu sebeple herhangi bir çelişkiden bahsedilemeyeceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 6, 7 ve 8’inci iddialarına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “...78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. … 78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir… … 78.22. Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır. Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: BAŞKANLIK TEŞKİLATI BİRİMLERİNDE (ANKARA, İSTANBUL, İZMİR) SÜRÜCÜLÜ/SÜRÜCÜSÜZ KİRALIK TAŞIT HİZMET ALIMI” düzenlemesi, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. SÖZLEŞMENİN UYGULANMASI SIRASINDA, İLGİLİ MEVZUAT GEREĞİNCE ÖDEYECEĞİ HER TÜRLÜ ULAŞIM, SİGORTA, VERGİ(KDV HARİÇ), RESİM, HARÇ, KASKO VE BENZERİ GİDERLER, SÖZLEŞME SÜRESİ BOYUNCA İŞ MAHALLİNDE YAPILACAK OLAN BAKIM ONARIM GİDERLERİ, BÜTÜN HUKUKSAL-YÖNETSEL-MALİ-CEZAİ YÜKÜMLÜLÜKLER VE BU İŞLEMLERE AİT GİDERLER İLE TEKNİK ŞARTNAMEDE BELİRTİLEN GİDERLER. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Konu ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1 Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Teşkilatı Birimleri hizmetlerinde kullanılmak üzere, evrak nakli, personel taşıma vb. ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla sürücü ve binek taşıt hizmeti alımı işidir. …” düzenlemesi, “B- Taşıt sürücülerinde aranacak özellikler ve uyulması gereken kurallar” başlıklı bölümünde “… 2…Taşıtların Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunduğu il dışına da görevlendirilebilmesi mümkün olacağından, İl dışına gidecek sürücülerin SRC vb. belgelere sahip olması sağlanacaktır. … 11- Sürücüler idarenin belirleyeceği zaman diliminde günde 9 saat çalıştırılacaktır. … 13- Yapacakları kilometre sınırsız olup, her hangi bir ad altında ek ücret ödenmeyecektir. 14- Taşıtlar sürekli idarenin emri altında olacaktır.” düzenlemesi, “C- Çalışma ve kira bedeli ile ilgili genel hususlar” başlıklı bölümünde “1- Kiralanan taşıtlar, İdarece kendisine bildirilen yer ve saatte göreve çıkacak şekilde hazır bulunacak; 24 saat çalışma esasına göre sözleşme süresince (hafta sonu ve resmî tatil günleri dâhil) İdarenin hizmetinde olacaktır. Her göreve çıkış ve dönüşte, taşıtın kilometresi “Taşıt Görev Emri” ne yazılacak; günlük yapılan kilometre belirlenecektir. 2- Kiralanan taşıtlar İdare, ihtiyaç duyar ise vardiya usulü de taşıtları ve sürücüleri çalıştırabilecektir. 3- Hafta sonu tatili ve resmî tatil günlerinde çalışmayı gerektiren haller, önceden bildirilecek olup, normal mesai günlerinde olduğu gibi göreve gelinecek; bugünler için normal günlük ücreti ödenecektir. …” düzenlemesi, “D- Yükleniciye ödenecek aylık taşıt kira bedeli” bölümünde “Aylık kira bedeli sözleşmede yer alan aylık tutarı üzerinden hesaplanacaktır. Kıst gün olması durumunda aylık kira bedeli aşağıda yer alan formülle hesaplanacaktır. AKB= BTÇGS x BTGKB x TS (TL) olarak hesap edilecektir. Burada; (AKB) : Aylık Taşıt Kira Bedelini (TL), (BTÇGS) :Bir taşıtın çalıştığı gün sayısı toplamını (Gün), (BTGKB) :Bir taşıtın günlük kira bedelini (TL),(ilgili aydaki gün sayısına bölünerek bulunur) (TS) : Taşıt sayısını, İfade etmektedir. …” düzenlemesi, “F- Genel hususlar” başlıklı bölümünde “1- 1. Grup, 2. Grup, 3. Grup, 4. Grup, 5, Grup, 6. Grup olmak üzere Toplam 37 adet binek araç, 10 adet panel cinsi araç, 2 adet minübüs ve 1 adet 4*4 arazi pickup kiralanacak ve 20 taşıt sürücüsü hizmeti alınacaktır 2- Taşıtlar; evrak nakli, personel taşıma ve diğer ihtiyaçlar (250 kg kadar yük taşınması) için kullanılabilecektir. … 19- İhale konusu tüm taşıtların yakıt hariç, tamir, bakım, onarım, periyodik bakım, yedek parça, oto lâstiği, akü, vb. her türlü giderleri ile sözleşmenin uygulanmasına ait vergi, resim, harç, sigorta, ulaşım gibi bütün giderleri, yükleniciye aittir. ...” düzenlemesi yer almaktadır. İlgili düzenlemelerden ihale konusu işin Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Başkanlık Teşkilatı Birimlerinde (Ankara-İstanbul-İzmir) Sürücülü/Sürücüsüz Kiralık Taşıt Hizmet Alımı” olduğu, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25.3.1’inci maddesinde, sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereği ödenecek her türlü ulaşım, sigorta, vergi (kdv hariç), resim, harç, kasko ve benzeri giderler, sözleşme süresi boyunca iş mahallinde yapılacak olan bakım onarım giderleri, bütün hukuksal-yönetsel-mali-cezai yükümlülükler ve bu işlemlere ait giderler ile teknik şartnamede belirtilen giderlerin teklif fiyatına dâhil olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca Teknik Şartname düzenlemelerinden, ihale konusu iş kapsamında toplam 37 adet binek araç, 10 adet panel cinsi araç, 2 adet minibüs ve 1 adet 4*4 arazi pickup kiralanacağı ve 20 taşıt sürücüsü hizmeti alınacağı, söz konusu taşıtların evrak nakli, personel taşıma ve diğer ihtiyaçlar (250 kg kadar yük taşınması) için kullanılabileceği, ihale konusu tüm taşıtların yakıt hariç, tamir, bakım, onarım, periyodik bakım, yedek parça, oto lâstiği, akü, vb. her türlü giderleri ile sözleşmenin uygulanmasına ait vergi, resim, harç, sigorta, ulaşım gibi bütün giderlerinin yükleniciye ait olduğu, taşıtların il dışına görevlendirilmelerinin de mümkün olduğu, taşıtların yapacağı kilometrenin sınırsız olduğu, kiralanan taşıtların, idarece kendisine bildirilen yer ve saatte göreve çıkacak şekilde hazır bulunacağı ve 24 saat çalışma esasına göre sözleşme süresince (hafta sonu ve resmî tatil günleri dâhil) idarenin hizmetinde olacağı, sürücülerin idarenin belirleyeceği zaman diliminde günde 9 saat çalıştırılacağı, hafta sonu tatili ve resmî tatil günlerinde çalışmayı gerektiren hallerin önceden bildirileceği ve normal mesai günlerinde olduğu gibi göreve gelineceği anlaşılmaktadır. Araçların, tamir, bakım, onarım, periyodik bakım, yedek parça, oto lâstiği, akü, vb. maliyetlerinde kat edilecek kilometre önem arz etmekle birlikte, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir niteliğini haiz istekliler tarafından ihale dokümanında araçlara ilişkin öngörülen süre ve koşullar doğrultusunda maliyet oluşturulmasının mümkün olduğu, kilometre verisinin esasen yakıt gideri bakımından belirleyici olduğu, nitekim araç kiralama firmalarınca belirlenen süre içerisinde sınırsız kilometre üzerinden kiralamaların yapılabildiği ve böylesi durumun da fiyatlandırılabildiği, ayrıca araçların 24 saat çalışma esasına göre idarenin hizmetinde bulunacağı, hafta sonu tatili ve resmî tatil günlerinde çalışmayı gerektiren hallerin önceden bildirileceği, şehir dışı görevlendirmelerinin gerekli durumlarda yapılacağı hususlarının da ihale dokümanında belirtildiği, dolayısıyla basiretli tacir niteliğini haiz istekliler tarafından söz konusu düzenlemeler kapsamında teklif oluşturulabilmesinin mümkün olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, aktarılan doküman düzenlemelerinden kiralanan taşıtların, idarece kendisine bildirilen yer ve saatte göreve çıkacak şekilde hazır bulunacağı ve 24 saat çalışma esasına göre sözleşme süresince (hafta sonu ve resmî tatil günleri dâhil) idarenin hizmetinde olacağı, sürücülerin ise idarenin belirleyeceği zaman diliminde günde 9 saat çalıştırılacağı anlaşılmakla birlikte, sürücülerin fazla mesai yapacağına ilişkin açık bir ifadeye yer verilmediği, dolayısıyla başvuru sahibinin fazla mesaiye yönelik iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma” başlıklı 44’üncü maddesinde “Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir. Bu günlere ait ücretler 47’nci maddeye göre ödenir.” hükmü, “Genel tatil ücreti” başlıklı 47’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir .” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.22. Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır. Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir. … 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. … 78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir. … 78.22. Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır. Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir…” açıklaması, Teknik Şartname’nin “Konu ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1- Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Teşkilatı Birimleri hizmetlerinde kulanılmak üzere, evrak nakli, personel taşıma vb. ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla sürücü ve binek taşıt hizmeti alımı işidir. …” düzenlemesi, “A- Kiralanacak taşıt ve sürücü sayısı ile taşıtların özellikleri:” başlıklı bölümünde “20 adet taşıt sürücüsü şoför hizmeti alınacaktır. (01.06.2026 - 31.12.2028 (31/Ay)…” düzenlemesi, “B- Taşıt sürücülerinde aranacak özellikler ve uyulması gereken kurallar:” başlıklı bölümünde “… 10- Sürücüler idarenin belirleyeceği zaman diliminde günde 9 saat çalıştırılacaktır. 11-Sürücülere; günlük çalışmanın karşılığı olarak, ihale tarihindeki brüt asgari ücretin %50 fazlası aylık ücret ve fiyat farkından kaynaklanacak ücret artışları ödenecektir. …” düzenlemesi, “C- Çalışma ve kira bedeli ile ilgili genel hususlar” başlıklı bölümünde “1- Kiralanan taşıtlar, İdarece kendisine bildirilen yer ve saatte göreve çıkacak şekilde hazır bulunacak; 24 saat çalışma esasına göre sözleşme süresince (hafta sonu ve resmî tatil günleri dâhil) İdarenin hizmetinde olacaktır. Her göreve çıkış ve dönüşte, taşıtın kilometresi “Taşıt Görev Emri” ne yazılacak; günlük yapılan kilometre belirlenecektir. 2- Kiralanan taşıtlar İdare, ihtiyaç duyar ise vardiya usulü de taşıtları ve sürücüleri çalıştırabilecektir. 3- Hafta sonu tatili ve resmî tatil günlerinde çalışmayı gerektiren haller, önceden bildirilecek olup, normal mesai günlerinde olduğu gibi göreve gelinecek; bugünler için normal günlük ücreti ödenecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 Birimi İşçi Sayısı Ay/Gün/Saat 1 Şoför(Brüt asgari ücretin %50 fazlası) Ay 20 31 I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 1. Grup Binek Panel (a) ( 5 Adet) araç x ay 31 2 1. Grup Binek Panel (b) ( 5 Adet) araç x ay 7 3 2. Grup Minibüs (b) ( 1 adet) (8+1) araç x ay 7 4 3. Grup Minibüs (b) ( 1 adet) (16+1) araç x ay 7 5 4. Grup Binek (a) ( 25 adet) araç x ay 31 6 5. Grup Binek (a) ( 12 adet) araç x ay 31 7 6. Grup Araç (b) ( 1 adet) araç x ay 7 II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) 4857 sayılı İş Kanunu’nu hükümlerinde, iş sözleşmesi ile kararlaştırılarak ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılabileceği ifade edilmiş, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmaya ilişkin bir sınırlamaya yer verilmemiş olup, işçilere, ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretlerinin tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücretin ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 78’inci maddesinden, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesinin ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğu; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı, birim fiyat teklif cetvelinin 6 numaralı dipnotunda yer alan açıklama gereğince ise, ulusal bayram ve genel tatil günleri için ayrı bir satır açılması ve idarelerin bu satırı düzenlerken birim sütununa “gün” ibaresini yazarak, miktar sütununa çalışılacak “toplam tatil günü” süresini yazması, fazla çalışma öngörülmesi durumunda, fazla çalışma için ayrı satır açılması ve idarelerin bu satırı düzenlerken birim sütununa “saat” ibaresini yazarak, miktar sütununa “toplam fazla çalışma saatini” yazması gerektiği anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden itirazen şikayete konu işin Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Teşkilatı Birimlerinde kullanılmak üzere, evrak nakli, personel taşıma vb. ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla sürücülü ve sürücüsüz olmak üzere taşıt kiralama hizmeti olduğu, ihale konusu işte 20 adet taşıt sürücüsü çalıştırılacağı, söz konusu işin 24 saat çalışma esasına göre sözleşme süresince (hafta sonu ve resmî tatil günleri dâhil) gerçekleştirileceği, sürücülerin idarenin belirleyeceği zaman diliminde günde dokuz (9) saat çalıştırılacağı, idarenin ihtiyaç duyması halinde vardiya usulü ile taşıtları ve sürücüleri çalıştırabileceği, hafta sonu tatili ve resmî tatil günlerinde çalışmayı gerektiren hallerin, önceden yükleniciye bildirileceği ve normal mesai günlerinde olduğu gibi göreve gelineceği, ayrıca söz konusu günler için normal günlük ücreti ödeneceği anlaşılmaktadır. Netice itibariyle, Teknik Şartname düzenlemelerinden; şoförlerin resmî tatil, dini ve ulusal bayram günlerinde de çalıştırılacağının anlaşıldığı, bahse konu personele ait her türlü giderin teklif fiyata dâhil olduğu, bununla birlikte, birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu personelin çalışacağı ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ayrı satır açılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu hususa ilişkin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca, işçilere, ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücretin ödeneceği hüküm altına alınmış olup, yukarıda aktarılan Teknik Şartname düzenlemelerinden resmi tatil günlerinde çalışılması halinde bu günler için normal ücretinin ödeneceğinin düzenlendiği, söz konusu düzenlemede belirtilen “normal günlük ücreti” ifadesinin, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçilere ödenecek ücretin, İş Kanunu hükümlerine uygun olup olmadığı hususunda belirsizlik oluşturduğu anlaşılmaktadır. Netice itibariyle başvuru sahibinin 9’uncu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, Teknik Şartname’nin “B- Taşıt sürücülerinde aranacak özellikler ve uyulması gereken kurallar:” başlıklı bölümünde “… 5- İhale konusu iş süresince, taşıtların işletilme hâlinde olup olmadığına bakılmaksızın, her ne surette olursa olsun, işin ifası ve taşıtların kullanımları sırasında meydana gelecek her türlü (İdareye ve üçüncü şahıslara verilen zararlar dâhil) maddî ve manevî zarar ve ziyanlardan, Yüklenicinin taşıtlarının ve sürücülerinin uğradığı maddi ve manevi zarar ve ziyanlardan, yüklenici sorumludur. 6- İdare; bu kabil dava, şikâyet, talep ve benzeri konularda hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. Bu yönde taleplere muhatap olması veya aleyhine herhangi bir hüküm tesis edilmesi hallerinde; İdarenin bu yüzden uğrayacağı her türlü maddî ve manevî zararlar ile ödemek zorunda kalacağı miktarda tazminatlar, hasar bedelleri, müspet ve menfi zararlar, faizler, yargılama masrafı, vekâlet ücreti ve benzeri her türlü bedel, idarece ödenme tarihinden başlamak üzere kanunî faiziyle birlikte Yükleniciye tazmin ettirilecektir. Bu durumlar sözleşme sona ermeden meydana gelirse, davalar sona ermeden idare gerekli gördüğü kadar kesintiyi Yüklenicinin hak edişinden keser. …” düzenlemesi, “F- Genel hususlar” başlıklı bölümünde “… 11-Yüklenicinin temin ettiği bütün taşıtların görevlendirilmeleri hâlinde, ilgili mevzuata, sürücülerinin de mevzuatın istediği belgelere sahip olması, hız sınırlamalarına, trafik mevzuatı ve sair mevzuat kurallarına uymaları zorunludur. Taşıtların mevzuata uygun olmamasından veya Yüklenicinin temin ettiği sürücülü taşıtların ve kullanımlarından doğan trafik cezası, park cezası ve benzeri tüm ceza ve yükümlülükler, Yükleniciye aittir. … 13-Taşıtta seyahat edecek kişiler ile üçüncü kişilere verilecek zararların teminat altına alınması için ferdî kaza, koltuk sigortası, kasko sigortası ve İhtiyarî Malî Sorumluluk Sigortasını Muhtevi Motorlu Taşıt Birleşik Sigortası Yüklenici tarafından yapılacaktır. Sürücü kusuru aranmaksızın ölüm ve sakatlanmayla sonuçlanan kazalarda, ölenlerin varisleri ile yaralananlara, sakat kalanlara (3. kişilere gelebilecek her türlü zarar ve ziyan dâhil) kasko sigortası tarafından ödenebilecek yardım/tazminat bedelinin tahakkuk ettirilebilmesi için gerekli teminat Yüklenici tarafından poliçe kapsamına aldırılacaktır. Aldırılmaması nedeniyle oluşacak her türlü zarar, ziyan, tazminat ve benzeri ödemeler/sorumluluk, Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Bu nedenlerle, idare sorumlu tutulmayacaktır. İdare, bu sigorta belgelerini istediği zaman Yükleniciden talep edip kontrolünü yapar. Bu düzenleme, sözleşme devamınca değiştirilen bütün taşıtlar için geçerlidir. … 15-Trafik ve kasko sigortası ile 3. şahıslarca açılacak her türlü dava, zarar ve ziyan taleplerine karşı Yüklenici sorumludur. İdare, bu gibi dava şikâyet ve benzeri konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. Bu iş dolayısıyla İdare aleyhine dava açıldığı takdirde, Yüklenici, İdarenin yanında davaya derhal müdahil olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu iş süresince, işin ifası ve taşıtların kullanımları sırasında meydana gelecek her türlü (idareye ve üçüncü şahıslara verilen zararlar dâhil) maddî ve manevî zarar ve ziyanlardan, yüklenicinin taşıtlarının ve sürücülerinin uğradığı maddi ve manevi zarar ve ziyanlardan, bu hususa ilişkin dava, şikâyet, talep ve benzeri konulardan yüklenicinin sorumlu olduğu, sürücülerinin, hız sınırlamalarına, trafik mevzuatı ve sair mevzuat kurallarına uymalarının zorunlu olduğu, taşıtların mevzuata uygun olmamasından veya yüklenicinin temin ettiği sürücülü taşıtların ve kullanımlarından doğan trafik cezası, park cezası ve benzeri tüm ceza ve yükümlülüklerin yükleniciye ait olduğu, taşıtta seyahat edecek kişiler ile üçüncü kişilere verilecek zararların teminat altına alınması için ferdî kaza, koltuk sigortası, kasko sigortası ve İhtiyarî Malî Sorumluluk Sigortasını Muhtevi Motorlu Taşıt Birleşik Sigortasının yüklenici tarafından yapılacağı anlaşılmaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddelerine göre yüklenicinin, ihaleye konu işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde davranması, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek yürütmesi ve söz konusu işlerde ortaya çıkabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekmektedir. Bu bağlamda, sözleşme hükümlerine uygun olarak ihale konusu işi yerine getirme noktasındaki yükümlülüğün yüklenicide olduğunun sabit ve açık olduğu, bahse konu ihalede ihale konusu işin kapsamında, toplam 50 adet araç kiralaması ve yüklenici tarafından tedarik edilecek 20 adet personelin çalıştırılması işi olduğu, Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemelerinde, yüklenici tarafından sağlanacak personele, üçüncü kişilere verilecek zararlara ve trafik cezalarına ilişkin sorumluluğun düzenlendiği, özetle başvuru sahibinin iddiasına konu düzenlemelerin ihale konusu işin yüklenicinin yükümlülüğünde olan kısımlarına ilişkin olduğu ve ilgili maddelerde yüklenicinin kusurundan kaynaklanan nedenlerle oluşacak aykırılık durumlarının düzenlendiği bu nedenle de anılan düzenlemelerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin 10 iddiasından 3 iddiasında (2’nci, 4’üncü ve 9’uncu iddialar) haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 3/10 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 58.225,50 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.