KİK Kararı 2026/UH.I-2717

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/041 Gündem No: 68 Karar Tarihi: 21.10.2026 Karar No: 2026/UH.I-2717 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Tekinler Tur. Nak. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1507428 İhale Kayıt Numaralı “ Araç Kiralama ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından 10.09.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Tekinler Tur. Nak. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.10.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.10.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.10.2026 tarih ve 227552 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.10.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2477 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olarak temel maliyet bileşenlerinin açık ve somut bir şekilde belirlenmediği, yalnızca teklif mektubunda yer alan iş kalemlerinin adları ve miktarları belirtilerek açıklama istenildiği, bu yazı üzerine sundukları açıklamanın yetersiz bulunması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, eksik ve mevzuata aykırı sorgulama işlemi neticesinde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ve ihalenin daha yüksek teklif veren Çiçek Tur. İnş. ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan eşit muamele, güvenilirlik ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırı olduğu, bu çerçevede, ihale komisyonu kararının iptal edilmesi, önemli teklif bileşenlerinin açık ve somut bir şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun biçimde yenilenmesi ve sonraki ihale işlemlerinin yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenirken idarece aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin e-form kullanılır. Bu formda; a) Teklifte önemli olduğu tespit edilen ve açıklanması istenen teklif bileşenlerine, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle yer verilmesi, b) Tekliflerin açıklanmasında kullanılmak üzere 79.2.2 nci maddede sayılan yöntemleri sınırlandıran veya dışlayan yeni yöntemlerin belirlenmemesi, c) Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi, zorunludur. İdareler tarafından önemli teklif bileşenleri belirlenirken “ve diğer giderler”, “gibi bileşenler”, “her türlü gider”, “tüm giderler”, “vb.” gibi açık ve net olmayan ibareler kullanılamaz. Bu gibi ibarelerin kullanılması halinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinde bunlar dikkate alınmaz…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Araç Kiralama b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 23 Adet 27+1 kapasiteli şoförlü araç, 32 Adet 45+1 kapasiteli şoförlü araç kiralanması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Selçuklu, Karatay, Meram İlçeleri – Konya” düzenlemesi, “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Teknik şartnamede belirtilen bütün giderler teklif fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuru konusu ihalede, ihale dokümanını oluşturan unsurlardan olan birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır. İhale Kayıt Numarası (İKN): 2026/1507428 A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 27+1 kapasiteli araç kiralama (23 adet x 40 gün - şoförlü) adet x gün 920 2 45+1 kapasiteli araç kiralama (32 adet x 30 gün - şoförlü) adet x gün 960 Toplam Tutar (KDV Hariç) İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu edilen “Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak EKAP üzerinden 5 adet ihale dokümanının indirildiği ve 10.09.2026 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin e-teklif verdiği, ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde, ihalenin Çiçek Tur. İnş. ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Firuzen Oto Kir. Tur. Kuy. Mad. Nak. Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği ve buna ilişkin ihale komisyonu kararının 22.09.2026 tarihinde onaylandığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibi Tekinler Tur. Nak. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında kalması nedeniyle idarece EKAP üzerinden 14.09.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazının ekinde, “Açıklaması İstenilen Önemli Teklif Bileşenleri” başlıklı belgeye yer verildiği, bu belgede “İdari Şartnamenin 31.1 maddesinde yer alan “Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister...” hükmü gereği teklifiniz aşırı düşük sınır değerinin altında kaldığından dolayı aşağıda yer alan önemli teklif bileşenlerine ilişkin olarak, maliyet açıklamalarınızı teknik şartnamede istenilen şartları karşılayacak şekilde, yazılı ve belgeli olarak ayrıntılarıyla birlikte Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesine uygun olarak sunmanız gerekmektedir. Aşırı düşük açıklaması sunulmaması yada yapılan açıklamanın yeterli görülmemesi durumunda teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacaktır. Önemli Teklif Bileşenleri - Birim fiyat teklif cetveli 1. kalemde yer alan “27+1 KAPASİTELİ ARAÇ KİRALAMA (23 ADET X 40 GÜN-ŞOFÖRLÜ)” ile - Birim fiyat teklif cetveli 2. kalemde yer alan “ 45+1 KAPASİTELİ ARAÇ KİRALAMA (32 ADET X 30 GÜN-ŞOFÖRLÜ)” için aşırı düşük savunma istenmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesindeki hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesindeki açıklamalar doğrultusunda, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların ihale komisyonu tarafından yazılı olarak istenmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda ; isteklilerin yapacağı açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, işin mahiyetine uygun ve bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde, açık ve net olarak tek tek saymak suretiyle belirlenmesi zorunludur. Yapılan inceleme neticesinde, idarece, anılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında; açıklama istenilen önemli teklif bileşenleri kapsamında yalnızca birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iki iş kaleminin belirtildiği, ancak bu iş kalemlerine ilişkin araç edinim maliyeti, bakım ve onarım giderleri, akaryakıt gideri, araç takip sistemi gideri, araçlara ait sigorta ve vergi giderleri ile işçilik giderleri gibi maliyet unsurlarından hangilerine yönelik açıklama istenildiğinin açık ve net bir şekilde ortaya konulmadığı; yalnızca söz konusu iş kalemlerinin adlarına yer verilmek suretiyle açıklama istenilmesinin, isteklinin teklif bedelini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin açıklamalarını sunmasını ve sunulan açıklamaların ihale komisyonunca sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesini mümkün kılmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını geçerli şekilde yapabilmeleri ve yapılan açıklamaların sağlıklı şekilde değerlendirilebilmesi için idareler tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yapılması gerektiği, uyuşmazlığa konu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında; birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “27+1 kapasiteli araç kiralama (23 adet x 40 gün-şoförlü)” ve “45+1 kapasiteli araç kiralama (32 adet x 30 gün-şoförlü)” iş kalemleri için açıklama istenildiği, diğer bir anlatımla, ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için ihale dokümanında söz konusu iş kalemlerinin ayrıntılarını oluşturan unsurlardan hangilerinin önemli teklif bileşeni olduğu tespit edilerek açıklamaya esas alınacağının belirtilmediği; bu nedenle isteklilerce geçerli açıklama yapılabilmesi ve yapılan açıklamaların idarece sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup idare tarafından teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen başvuru sahibi Tekinler Tur. Nak. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 129.385,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı anlaşılmıştır. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması hâlinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından uyuşmazlığa konu ihalede önemli teklif bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek sınır değerin altında teklif veren Tekinler Tur. Nak. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddiasındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi hâlinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.