KİK Kararı 2026/UH.I-2713

KAMU İHALE KURULU KARARI Toplantı No: 2026/041 Gündem No: 64 Karar Tarihi: 21.10.2026 Karar No: 2026/UH.I-2713 Mahkeme Kararları Toplam: 0 Bağlı mahkeme kararı bulunmamaktadır. Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Eslem Global Turizm Taşım. San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Gebze Belediye Başkanlığı Makine İkmal, Bakım ve Onarım Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2026/1530137 İhale Kayıt Numaralı “ Araç Kiralama ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Gebze Belediye Başkanlığı Makine İkmal, Bakım ve Onarım Müdürlüğü tarafından 17.09.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Eslem Global Turizm Taşım. San. Ve Tic. Ltd. Şti. nin 10.09.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.09.2026 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 24.09.2026 tarih ve 226086 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.09.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun tarihli ve sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir. Başvuruya ilişkin olarak 2026/2370 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1- İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak farklı tür ve segmente yer alan 5 kalem 43 Adet aracın tamamının en az 2025 model ve en fazla 50.000 km olacak şekilde belirlendiği, söz konusu araçlara ait teknik özelliklerin de dar bir aralıkta belirlendiği, bahse konu düzenlemelerin ihaleye katılımı daraltacağı, belirli firma ve modellere avantaj sağlayacağı anılan düzenlemenin kamu ihale mevzuatına ve tasarruf tedbirlerine ilişkin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne aykırı olduğu, 2- Araçların herhangi bir trafik kazasına uğraması halinde idarenin alması gereken önlemleri almaması ve/veya aracı kullanan personelin alkollü, ehliyetsiz, yetkisiz araç kullanması ve kusurlu olması halinde doğabilecek her türlü maddi ve manevi zarar, ziyan ve tazminatlardan doğrudan ve/veya dolaylı olarak idarenin mi yüklenicinin mi sorumlu olacağının açıkça düzenlenmediği, bu durumda yaptırılan trafik ve kasko sigortalarınca karşılanmayacak veya karşılanmasının mümkün olmadığı durumlar karşısında yüklenicinin sorumlu tutulabileceği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir...” hükmü, 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleriyle İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Kapsam” başlıklı bölümünde “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları ile il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, özelleştirme kapsam ve programına alınmış hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları (TBMM Başkanlığı Genel Sekreterliği hariç) kendi bütçeleri veya tasarruflarındaki diğer kaynaklardan yapacakları yurt içi ve yurt dışı harcamaları ile taşınır ve taşınmazlarının kullanılmasında aşağıdaki tedbirlere uyacaklardır. ...” düzenlemesi, “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “… Bu Genelge kapsamında edinimine izin verilen taşıtlar, kullanım süresi ve maliyet analizleri dikkate alınarak en ekonomik yöntemle temin edilecektir. Hizmet aracı olarak kullanılacak taşıtlarda baz veya standart donanımlı, yerli ve elektrikli, binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtlar tercih edilecektir. Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir. …” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: ARAÇ KİRALAMA b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 9 adet arazi binek(suv 4x4) araç, 4 adet panel tipi(2+1 kapalı kasa) araç, 5 adet panel tipi(5+1 kapalı kasa) araç, 20 adet büyük kasalı çift kabin kamyonet ile 5 adet çift kabinli kamyonet(pick-up 4x4) araç olmak üzere toplam 43 adet aracın 24 ay süre ile kiralanması işi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Gebze Belediyesi tüm hizmetlerinde(Şehir içi ve/veya Şehir dışı) ” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “KİRALIK ARAÇLARIN TEKNİK ÖZELLİKLERİ” başlıklı 5’inci maddesinde: Grup No Araç Cinsi Açıklama Kilometre (En Fazla) Model (En Az) Adet 1 Arazi Binek Araç (Suv 4X4) Şoförsüz, Yakıtsız 50.000 2025 9 2 Panel Tipi Araç (2+1 Kapalı Kasa) Şoförsüz, Yakıtsız 50.000 2025 4 3 Panel Tipi Araç (5+1 Kapalı Kasa) Şoförsüz, Yakıtsız 50.000 2025 5 4 Çift Kabinli Kamyonet (Büyük Kasa) Şoförsüz, Yakıtsız 50.000 2025 20 5 Çift Kabinli Kamyonet (Pick-Up 4x4) Şoförsüz, Yakıtsız 50.000 2025 5 TOPLAM 43 5.1 Arazi Binek Tipi Araç (Suv 4X4): 1.Asgari 2025 Model ve Üzeri 2.Asgari 1100 cc, Azami 1499 cc 3.Dizel/Benzin/Hibrit 4.Uzaktan Kumandalı Merkezi Kilit 5.Hidrolik Direksiyon 6.Ön ve Arka Camlar Otomatik 7.Klimalı 8.Sürücü, Yolcu Hava Yastıkları 9.Bagaj Hacmi Asgari 480 lt 10.ABS Fren Sistemi 11.Otomatik Vites Kutusu 12.C Segment 13.Arka Park Sensörü veya Geri Görüş Kamarası 5.2 Panel Tipi Araç (2+1 Kapalı Kasa): 1.Asgari 2025 Model ve Üzeri 2.Asgari 1900 cc, azami 1999 cc 3.Asgari 150 ps, Azami 170 ps Maksimum güç 4.Asgari 5,7 m3 Azami 6 m3 Yükleme Hacmi 5.2 Yolcu +1 Şoför koltuk sayılı 6.Asgari 5000 mm, azami 5100 mm uzunluk 7.ABS Fren Sistemi 8.Klimalı 9.Sağ Sürgülü Kapı / Yanlara Açılır Arka Kapı 10.Dizel 11.Otomatik/Manuel Vites Kutusu 12.Araçların Asgari 1 tanesi çeki demirli olarak teslim edilecektir. 5.3 Panel Tipi Araç (5+1 Kapalı Kasa): 1.Asgari 2025 Model ve Üzeri 2.Asgari 1900 cc, azami 1999 cc 3.Asgari 150 ps, Azami 170 ps Maksimum güç 4.Asgari 4 m3 Azami 4,5 m3 Yükleme Hacmi 5.5 Yolcu +1 Şoför koltuk sayılı 6.Asgari 5400 mm, azami 5500 mm uzunluk 7.ABS Fren Sistemi 8.Klimalı 9.Sağ Sürgülü Kapı / Yanlara Açılır Arka Kapı 10.Dizel 11.Otomatik/Manuel Vites Kutusu 5.4 Çift Kabinli Kamyonet (Büyük Kasa): 1.Asgari 2025 Model ve üzeri 2.Asgari 1900 cc, azami 1999 cc 3.Asgari 165 ps, Azami 170 ps Maksimum güç 4.Sac/Çelik Açık Kasa Yükleme Alanı 5.6 Yolcu +1 Şoför koltuk sayılı 6.Asgari 6100 mm, azami 6250 mm uzunluk 7.ABS Fren Sistemi 8.Klimalı 9.Dört Kapılı (Çift Kabin) 10.Dizel 11.Otomatik/Manuel Vites Kutusu 12.Araçların Asgari 1 tanesi çeki demirli olarak teslim edilecektir. 5.5 Çift Kabinli Kamyonet (Pick-Up 4x4): 1.Asgari 2025 Model ve Üzeri 2.Asgari 1960 cc, azami 1999 cc 3.Asgari 155 ps, Azami 160 ps Maksimum güç 4.Hafif Hibrit destekli Euro 6 Dizel Motor 5.Asgari 5600 mm, azami 5650 mm uzunluk 6.ABS Fren Sistemi 7.Klimalı 8.Dört Kapılı (Çift Kabin) 9.Dizel 10.Otomatik Vites Kutusu 11.Asgari 650 kg, azami 800 kg taşıma kapasiteli (Fiili olarak arazide çalıştırılacaktır.) ” düzenlemesi, “KİRALIK ARAÇLARIN DİĞER ÖZELLİKLERİ” başlıklı 6’ncı maddesinde “1.Bu teknik şartnamenin kapsamındaki araçların tümünün rengi beyaz olacaktır. 2.Yukarıda belirtilen renklerin haricinde bir renk talebinin kabul edilip edilmeyeceği, İdarenin takdir ve onayına bağlıdır.” düzenlemesi, “SİGORTA” başlıklı 8’inci maddesinde “ 1.Yüklenici Firma, araçların Trafik Kanununun öngördüğü mecburi mali mesuliyet (trafik) sigortalarını (zeyilname dahil) yaptırmakla yükümlüdür. Sözleşme süresince araçların Zorunlu Trafik Sigortaları, Ferdi Kaza Koltuk Sigortaları, Ruhsat Belgesi, Kasko Sigortaları, her türlü vergi ve diğer masraflar, Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaşımı Yetki Belgesi (K1 Belgesi) hususlar Yüklenici Firmaya aittir. Bu tür yasal sorumlulukların yerine getirilmemesi halinde iş bu şartnamenin cezai hükümleri uygulanacak olup bu eksikliklerden doğabilecek tüm cezalar Yüklenici Firma tarafından karşılanacaktır. 2.Araçlar Tam (Genişletilmiş) Kaskolu ve maddi manevi sınırsız İMM'li (Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Mesuliyet Teminatı) olacaktır. Tam (genişletilmiş) Kasko, birden çok kullanıcıyı içerecek şekilde olacaktır. Tüm teminatlar (hırsızlık dahil) %100 sigorta esasına göre verilecek olup hiçbir teminatta, hiçbir muafiyet, koasürans, amortisman kesintisi vs. uygulanmayacaktır. (Poliçe kapsamına yangın, çalınma ve çalınmaya teşebbüs, çarpma ve çarpılma, ferdi kaza ve ferdi kaza deprem teminatı, hukuksal yardım, yardım hizmet paketi, grev, lokavt, halk hareketi ve terör, sel, su baskını, deprem, sigara yanığı, yetkili olmayanlarca aracın çekilmesi dâhil olacaktır.) 3.Araçların kasko poliçeleri, Türkiye'nin her yerinde, yılın tüm günlerinde ve günün 24 saatinde şartnamede belirtilen tüm riskleri ve üçüncü şahıslara verilecek zararları da kapsayacak şekilde yaptırılacaktır. Kasko ve sigorta poliçelerinin yapılmaması, eksik yapılması, yönetmeliklere uygun yapılmaması, zamanında yenilenmemesi (mücbir sebepler hariç), hatalı olması vb. hallerde ortaya çıkabilecek hukuki sorumluluk yükleniciye aittir. 4.Araçla ilgili trafik sigortası, teslimat ve her türlü vergi, v.b. yasal sorumlulukların Yüklenici tarafından zamanında yerine getirilmemesi ve bu nedenle aracın hizmetten alıkoyulması-hizmet verememesi halinde aracın hizmette olmadığı günler için her bir olaya ait araç için sözleşme bedelinin % 0,02 (onbinde iki) oranında cezai müeyyide uygulanacak ve aracın hizmette olmadığı dönemin kirası ödenmeyecektir. Ayrıca bu eksikliklerden dolayı Emniyet Müdürlüğü, Maliye vb. kurumların uygulayacağı cezalar Yüklenici sorumluluğundadır. 5.Araçtaki sürücü ve/veya yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarı zorunlu ve kasko sigortalarında belirtilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 'Temel ilkeler' başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, 'Şartnameler' başlıklı 12’nci maddesinde ise teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin 'Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması' başlıklı bölümünde; hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine, ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verileceği düzenlenmiştir. İhale konusu işin kapsamı incelendiğinde 9 adet arazi binek araç (suv 4x4), 5 adet panel tipi araç (2+1 kapalı kasa), 5 adet panel tipi araç (5+1 kapalı kasa), 20 adet çift kabinli kamyonet (büyük kasa), 5 adet çift kabinli kamyonet (pick-up 4x4) olmak üzere 43 adet araçtan oluştuğu, İdarenin her hangi bir ayrıma gitmeksizin tüm araç tipleri/ grupları için en fazla 50.000 km, en az 2025 model yılı şartı düzenlediği görülmüştür. İhale konusu iş kapsamında kiralanması öngörülen taşıtların binek otomobil, hafif ticari araç, kamyonet, gibi farklı tür, segment ve kullanım amacına sahip araçlardan oluştuğu, buna karşın idarece söz konusu araçların türleri, kullanım ve temin şartları açısından arz ettiği farklılıklar gözetilmeksizin ve herhangi bir ayrıma gidilmeksizin tüm araç tipleri için aynı şekilde asgari model yılı ve azami kilometre kısıtlaması getirildiği, şikâyete verilen cevapta söz konusu tek tip kısıtlamanın verimlilik ve fonksiyonelliği sağlama amacını somut ve ölçülebilir teknik verilerle ortaya koyan haklı bir gerekçeye dayandırılmadığı, araçların piyasadaki kullanım ve tedarik koşulları dikkate alındığında, tür ayrımı yapılmaksızın getirilen bu kısıtlamanın dolaylı olarak piyasadaki araçların büyük kısmını dışarıda bırakacağı, bu durumun ihaleye katılımı kısıtlayacağı, bu doğrultuda iddiaya konu Teknik Şartname’nin Kanun’un 5’inci maddesindeki temel ilkelere ve Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne aykırılık teşkil ettiği, anılan gerekçelerle başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Teknik Şartname’nin “SİGORTA” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan düzenlemeler incelendiğinde Araçların herhangi bir trafik kazasına uğraması halinde idarenin alması gereken önlemleri almaması ve/veya aracı kullanan personelin alkollü, ehliyetsiz, yetkisiz araç kullanması ve kusurlu olması halinde doğabilecek her türlü maddi ve manevi zarar, ziyan ve tazminatlardan doğrudan ve/veya dolaylı olarak yüklenicinin sorumlu olacağına dair herhangi bir düzenleme yer almadığından bahse konu zararların genel hukuk kuralları çerçevesinde alkollü, ehliyetsiz, yetkisiz araç kullanan ve alması gereken önlemleri almayan idarenin sorumluğunda olacağının anlaşılması gerektiği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin 2’nci iddiası yerinde görülmemiştir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 2 iddiasından 1 iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/2 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 97.042,50 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1- Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2- İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.